Upanishads - Kena
Mukhya (Principal)Sama Veda34 Verses

Kena

Mukhya (Principal)Sama Veda

केन उपनिषद (सामवेदाशी संबद्ध, मुख्य उपनिषद) ‘मन कोणाच्या प्रेरणेने धावते?’ असा मूलभूत प्रश्न विचारून कर्तृत्व व ज्ञानाचा अधिष्ठान शोधते. ब्रह्म हे कोणतेही इंद्रियगोचर ‘वस्तू’ नसून, ‘कानाचे कान, मनाचे मन, वाणीची वाणी’ असे सर्व अनुभूतीला प्रकाश देणारे तत्त्व आहे. म्हणून ब्रह्माला संकल्पनेने पकडण्याचा प्रयत्न अपुरा ठरतो; ‘मी जाणतो’ असा अहंकारच अज्ञानाचे लक्षण ठरते—ही उपनिषदाची सूक्ष्म, अपोफॅटिक शिकवण आहे. यक्षकथेत देव विजयाच्या गर्वाने फुगतात; अग्नी-वायू आपली शक्ती सिद्ध करू शकत नाहीत. इंद्र पुढे जाऊन उमा हैमवतीकडून जाणतो की विजय ब्रह्मामुळेच झाला. या कथेतून अहंकार-कर्तृत्वाचे खंडन आणि ब्रह्माचे सर्वाधारत्व स्पष्ट होते. तप, दम आणि शुद्ध कर्म ही साधने सांगून ब्रह्मज्ञानाने अमृतत्व/मोक्ष प्राप्त होतो असे प्रतिपादन केले आहे.

Start Reading

Key Teachings

Inquiry into the true agent behind cognition and action (“By whom is the mind impelled?”)

Brahman as the enabling ground: “ear of the ear,” “mind of the mind,” “speech of speech”

Brahman is not an object of perception or conceptualization; it is the condition of all knowing

Paradox of knowledge: those who claim to know Brahman as an object do not know; true knowing is non-objectifying recognition

Distinction between empirical knowledge (viṣaya-jñāna) and immediate realization (aparokṣa/anubhava)

Allegory of the Yakṣa: humbling of Agni and Vāyu; Indra’s approach; Umā’s instruction—victory belongs to Brahman, not ego

Critique of pride and doership (ahaṅkāra); affirmation of instrumentality of powers and faculties

Soteriology: knowledge of Brahman leads to amṛtatva (immortality/liberation)

Preparatory disciplines: tapas, dama, and purifying karma as supports for realization

Pedagogical method: apophatic teaching, indirect indication (lakṣaṇā), and narrative instruction

Khandas

This Upanishad is organized into 4 khandas.

Khanda 1

केन उपनिषदाच्या पहिल्या खंडात इंद्रियांच्या आणि मनाच्या पाठीमागे काम करणाऱ्या परम शक्ती ब्रह्माचा शोध घेतला आहे. ज्यामुळे वाणी बोलते, तेच ब्रह्म.

Khanda 2

केन उपनिषदाच्या द्वितीय खंडात ब्रह्मज्ञानाचा एक विलक्षण प्रश्न उभा केला आहे. जो म्हणतो 'मी जाणतो' तो प्रत्यक्षात जाणत नाही, आणि जो समजतो की ब्रह्म मनाने ग्रहण करता येत नाही तोच खरा ज्ञानी आहे. प्रत्येक अनुभवात ब्रह्माचे प्रत्यक्ष ज्ञान होऊन अमरत्व मिळते. जे प्रत्येक प्राणीमध्ये ब्रह्म पाहतात ते मृत्यूनंतर अमर होतात.

Khanda 3

केन उपनिषदाच्या तृतीय खंडात ब्रह्माने देवांच्या माध्यमातून असुरांवर विजय मिळवला, पण देव गर्वाने विजय आपला मानू लागले. तेव्हा ब्रह्म एका रहस्यमय यक्षाच्या रूपात प्रकट झाले. अग्नी एक काडी जाळू शकला नाही, वायू ती उडवू शकला नाही. इंद्र नम्रतेने जवळ गेला, यक्ष अदृश्य झाला आणि देवी उमेने प्रकट केले की ते ब्रह्म होते. सर्व शक्ती ब्रह्मातून येते, आणि अहंकार ज्ञान झाकतो.

Khanda 4

केन उपनिषदाच्या चौथ्या खंडात देवी उमा हैमवती प्रकट करतात की देवतांनी ओळखली नाही ती रहस्यमयी सत्ता म्हणजे ब्रह्म. ब्रह्माच्या विजयाने देवता महिमान्वित झाले. इंद्र ब्रह्माच्या सर्वाधिक जवळ पोहोचला. विजेच्या क्षणिक झोतात आणि मनाच्या तीव्र संकल्पात ब्रह्माचे प्रतीक दिसते. हा खंड शिकवतो की ब्रह्म इंद्रियांना अगम्य आहे पण आत्म-प्रत्ययाच्या क्षणिक अनुभवात प्रकट होते.

Verses of the Kena

34 verses with Sanskrit text, transliteration, and translation.

Verse 1.1

केनेषितं पतति प्रेषितं मनः केन प्राणः प्रथमः प्रैति युक्तः। केनेषितां वाचमिमां वदन्ति चक्षुः श्रोत्रं क उ देवो युनक्ति॥१॥

कोणाच्या आज्ञेने मन आपल्या विषयांवर पतते? कोणाच्या योगाने प्राण प्रथमतः आपले कार्य करण्यासाठी प्रेरित होतो? कोणाच्या प्रेरणेने ही वाणी जी लोक बोलतात ती निर्देशित होते? कोण देव खरोखर डोळे आणि कान यांना जोडतो?

Brahman as the inner controller (Antaryamin)

Verse 1.2

श्रोत्रस्य श्रोत्रं मनसो मनो यद्वाचो ह वाचं स उ प्राणस्य प्राणः। चक्षुषश्चक्षुरतिमुच्य धीराः प्रेत्यास्माल्लोकादमृता भवन्ति॥२॥

तो कानाचा कान आहे, मनाचे मन आहे, वाणीची वाणी आहे, प्राणाचा प्राण आहे, आणि डोळ्याचा डोळा आहे. ज्ञानी लोक ह्या सर्वांपासून परम पद प्राप्त करून, या जगातून गेल्यावर अमर होतात.

Brahman as the witness consciousness (Sakshi)

Verse 1.3

न तत्र चक्षुर्गच्छति न वाग्गच्छति नो मनो न विद्मो न विजानीमो यथैतदनुशिष्यात्। अन्यदेव तद्विदितादथो अविदितादधि। इति शुश्रुम पूर्वेषां ये नस्तद्व्याचचक्षिरे॥३॥

तेथे डोळा जात नाही, ना वाणी जाते, ना मन जाते. आपण ते जाणत नाही, आपण ते समजत नाही की ते कसे शिकवावे. ते ज्ञातापेक्षा भिन्न आहे आणि अज्ञातापेक्षाही पलीकडे आहे. असे आपण पूर्वजांकडून ऐकले आहे ज्यांनी आपल्याला ते समजावून सांगितले.

Brahman as beyond sensory perception and conceptual thought (Avangmanogochara)

Verse 1.4

यद्वाचा अनभ्युदितं येन वागभ्युद्यते । तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥४॥

जे वाणीने व्यक्त केले जात नाही, पण ज्याद्वारे वाणी व्यक्त केली जाते, तेच ब्रह्म आहे असे जाण, हे जे लोक येथे उपासना करतात ते नाही.

Brahman as the revealer (prakāśaka) beyond speech; apophatic (neti-neti) approach

Verse 1.5

यन्मनसा न मनुते येनाहुर्मनो मतम् । तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥५॥

जे मनाने विचारले जात नाही, पण ज्याद्वारे मन विचार करते असे म्हणतात, तेच ब्रह्म आहे असे जाण, हे जे लोक येथे उपासना करतात ते नाही.

Ātman/Brahman as witness-consciousness (sākṣin) beyond mind (manas)

Verse 1.6

यच्चक्षुषा न पश्यति येन चक्षूँषि पश्यति । तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥६॥

जे डोळ्यांनी पाहिले जात नाही, पण ज्याद्वारे डोळे पाहतात, तेच ब्रह्म आहे असे जाण, हे जे लोक येथे उपासना करतात ते नाही.

Brahman as the light of lights (jyotiṣām jyotiḥ) enabling perception; transcendence of sense-object knowledge

Verse 1.7

यत् श्रोत्रेण न शृणोति येन श्रोत्रमिदं श्रुतम्। तत् एव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते॥७॥

जे कानाने ऐकले जात नाही, परंतु ज्याच्या योगाने हा कान ऐकतो, तेच ब्रह्म आहे असे जाण, हे जे लोक येथे उपासना करतात ते नाही.

Brahman as the transcendental subject behind all sensory perception

Verse 1.8

यत् प्राणेन न प्राणिति येन प्राणः प्रणीयते। तत् एव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते॥८॥

जे प्राणाने श्वास घेतले जात नाही, परंतु ज्याच्या योगाने प्राण श्वास घेतो, तेच ब्रह्म आहे असे जाण, हे जे लोक येथे उपासना करतात ते नाही.

Brahman as the life-principle beyond the vital breath (Prana)

Verse 2.1

यदि मन्यसे सुवेदेति दभ्रमेवापि नूनं त्वं वेत्थ ब्रह्मणो रूपम् । यदस्य त्वं यदस्य देवेष्वथ नु मीमांस्यमेव ते मन्ये विदितम् ॥१॥

जर तू म्हणतोस, ‘मी हे उत्तम जाणतो,’ तर निश्चयच तू ब्रह्माच्या स्वरूपाचे थोडेसेच जाणतोस—जे त्याचे अंश तुझ्यात आहे आणि जे देवांमध्ये आहे. म्हणून जे तुला ‘विदित’ वाटते, तेही माझ्या मते अजून विचारण्यासारखे आहे.

Limits of conceptual knowledge; necessity of continued inquiry (vicāra) into Brahman beyond objectifying ‘forms’

Verse 2.2

नाहं मन्ये सुवेदेति नो न वेदेति वेद च । यो नस्तद्वेद तद्वेद नो न वेदेति वेद च ॥२॥

मी असे मानत नाही की ‘मी हे पूर्णपणे जाणतो’; आणि असेही नाही की ‘मी जाणत नाही’। आपल्यामध्ये जो त्या (ब्रह्म)ला जाणतो, तोच त्याला जाणतो; आणि तो हेही जाणतो की ते सामान्य रीतीने जाणण्याजोगे विषय-वस्तू नाही।

Brahman as beyond objectifying knowledge (aparokṣa-jñāna; limits of pramāṇa)

Verse 2.3

यस्यामतं तस्य मतं मतं यस्य न वेद सः । अविज्ञातं विजानतां विज्ञातमविजानताम् ॥३॥

ज्याच्यासाठी ते (ब्रह्म) विचाराचा विषय होत नाही, त्यालाच ते खरेपणाने ज्ञात होते; आणि जो ‘मी जाणतो’ असे मानतो, तो ते जाणत नाही. जे त्याला विषय-वस्तू म्हणून जाणतात, त्यांच्यासाठी ते अज्ञातच राहते; आणि जे विषय-वस्तू म्हणून जाणत नाहीत, त्यांच्यासाठी ते ज्ञात होते।

Aparokṣa realization vs. parokṣa/conceptual knowledge; inobjectifiability of Brahman

Verse 2.4

प्रतिबोधविदितं मतममृतत्वं हि विन्दते । आत्मना विन्दते वीर्यं विद्यया विन्दतेऽमृतम् ॥४॥

प्रत्येक बोधक्षणी जे ज्ञात होते, तेच यथार्थ ज्ञान आहे; कारण त्याद्वारेच निश्चयाने अमृतत्व प्राप्त होते. आत्म्याद्वारे वीर्य (बल) मिळते; आणि विद्येद्वारे अमृतत्व मिळते।

Pratibodha (immediate recognition), jñāna leading to amṛtatva (mokṣa)

Verse 2.5

इह चेदवेदीदथ सत्यमस्ति न चेदीहावेदीन्महती विनष्टिः । भूतेषु भूतेषु विचित्य धीराः प्रेत्यास्माल्लोकादमृता भवन्ति ॥५॥

जर येथेच (या जन्मात) त्या ब्रह्माचे ज्ञान झाले, तर खरेच—ध्येय सिद्ध झाले. येथे ज्ञान न झाल्यास मोठी हानी होते. प्रत्येक भूतामध्ये त्यालाच विवेकाने ओळखून, धीर ज्ञानी या लोकातून प्रस्थान करून अमृतत्व पावतात.

Moksha through Brahma-vidya; recognition of Brahman/Atman in all beings

Verse 3.1

ब्रह्म ह देवेभ्यो विजिग्ये तस्य ह ब्रह्मणो विजये देवा अमहीयन्त । त ऐक्षन्तास्माकमेवायं विजयः अस्माकमेवायं महिमा इति ॥१॥

ब्रह्मानेच देवांसाठी विजय मिळविला. ब्रह्माच्या त्या विजयामुळे देव अभिमानाने फुगले. ते म्हणाले—‘हा विजय फक्त आमचाच; ही महिमा फक्त आमचीच.’

Brahman as the true source of power; critique of ego (ahaṅkāra) and divine pride

Verse 3.2

तद्धैषां विजज्ञौ तेभ्यो ह प्रादुर्बभूव । तन्न व्यजानत किमिदं यक्षमिति ॥२॥

त्या (ब्रह्माने) त्यांचा विचार जाणला आणि तो त्यांच्या समोर प्रकट झाला. पण त्यांनी त्याला ओळखले नाही—‘हे कोणते यक्ष आहे?’

Avidyā regarding Brahman; Brahman’s transcendence of conceptual recognition; revelation through manifestation

Verse 3.3

तेऽग्निमब्रुवन्—जातवेद एतद्विजानीहि किमिदं यक्षमिति। तथेति॥३॥

ते अग्नीला म्हणाले—“हे जातवेद! हे यक्ष काय आहे ते जाण.” अग्नी म्हणाला—“तथास्तु.”

Brahman (as the mysterious Yakṣa) and the limitation of deva-knowledge

Verse 3.4

तदभ्यद्रवत्। तमभ्यवदत्—कोऽसीति। अग्निर्वा अहमस्मीति अब्रवीत्। जातवेदाः वा अहमस्मीति॥४॥

तो त्याच्याकडे धावला. त्या यक्षाने विचारले—“तू कोण आहेस?” तो म्हणाला—“मीच अग्नी आहे; मीच जातवेद आहे.”

Avidyā/ahaṅkāra (self-assertion of limited power) contrasted with Brahman’s transcendence

Verse 3.5

तस्मिंस्त्वयि किं वीर्यमिति। अपि सर्वमिदं दहेयं यदिदं पृथिव्यामिति॥५॥

तो म्हणाला—“तुझ्यात काय वीर्य आहे?” तो उत्तरला—“पृथ्वीवर जे काही आहे ते सर्व मी जाळू शकतो.”

Brahman as the source/measure of all śakti; limitation of deva-śakti; dependence of karma-indriya powers on the Absolute

Verse 3.6

तस्मै तृणं निदधाव् एतद् दह इति । तद् उपप्रेयाय सर्वजवेन तन् न शशाक दग्धुम् । स तद् एव निववृते, नैतद् अशकद् विज्ञातुं यद् एतद् यक्षम् इति ॥६॥

त्याच्यासमोर (अग्नीसमोर) तिने एक तृणकाडी ठेवून म्हटले—“हे जाळ.” तो सर्व वेगाने धावला, पण ते जाळू शकला नाही. तो त्याच प्रयत्नातून परतला; हे यक्ष नेमके काय आहे, हे त्याला कळले नाही।

Brahman as the transcendent ground beyond the powers of the devas; limitation of sense-power and ego (ahaṅkāra)

Verse 3.7

अथ वायुम् अब्रुवन्—वायो एतद् विजानीहि किम् एतद् यक्षम् इति । तथा इति ॥७॥

मग त्यांनी वायूस म्हटले—“हे वायो, हे जाणून घे; हे यक्ष काय आहे?” तो म्हणाला—“तसेच होईल।”

Dependence of prāṇa (vital force) on Brahman; epistemic inquiry (jijñāsā)

Verse 3.8

तद् अभ्यद्रवत् । तम् अभ्यवदत्—कः असि इति । वायुर् वा अहम् अस्मि इत्य् अब्रवीत् । मातरिश्वा वा अहम् अस्मि इति ॥८॥

तो त्याच्याकडे धावला. त्याने त्याला विचारले—“तू कोण आहेस?” तो म्हणाला—“मी वायूच आहे; मी मातरिश्वाच आहे.”

Ahaṅkāra (self-assertion) of cosmic functions; Brahman as the interrogator beyond names and roles

Verse 3.9

तस्मिन् त्वयि किं वीर्यम् इति। अपि इदं सर्वम् आददीयम्, यदिदं पृथिव्याम् इति॥९॥

ते त्याला म्हणाले—“तुझ्यात कोणते वीर्य आहे?” “तर पृथ्वीवर जे काही आहे ते सर्व उचलून घे.”

Brahman as the hidden source of all power; limitation of deva-ego

Verse 3.10

तस्मै तृणं निदधौ—एतदादत्स्व इति। तत् उपप्रेयाय सर्वजवेन; तन्न शशाक आदातुम्। स तदेव निववृते—नैतदशकं विज्ञातुं यदेतद् यक्षम् इति॥१०॥

त्याच्यासमोर तृणाचा काडीचा तुकडा ठेवला—“हे उचल.” तो सर्व वेगाने धावला; पण ते उचलू शकला नाही. तो तसाच परतला—हे यक्ष नेमके काय आहे, हेही त्याला कळले नाही.

Dependence of all śakti on Brahman; collapse of egoic agency (kartṛtva)

Verse 3.11

अथ इन्द्रम् अब्रुवन्—मघवन्, एतद्विजानीहि किमेतद् यक्षम् इति। तथा इति। तदभ्यद्रवत्। तस्मात् तिरोदधे॥११॥

मग त्यांनी इंद्राला म्हटले—“हे मघवन्, हे यक्ष काय आहे ते जाण.” तो म्हणाला—“तसेच होईल.” आणि तो त्याच्याकडे धावला; पण ते त्याच्यापासून अदृश्य झाले.

Brahman’s elusiveness to objectifying pursuit; necessity of grace/teaching (upadeśa)

Verse 3.12

स तस्मिन्नेवाकाशे स्त्रियमाजगाम बहुशोभमानामुमां हैमवतीम्। तां ह उवाच—किमेतद्यक्षमिति॥१२॥

तो (इंद्र) त्याच आकाश-प्रदेशात अत्यंत शोभायमान अशी उमा हैमवती स्त्रीकडे गेला. तिला तो म्हणाला—“हे यक्ष कोण आहे?”

Brahman as the unknown ground of divine power; revelation through divine instruction (upadeśa)

Verse 4.1

सा ब्रह्मेति ह उवाच। ब्रह्मणो वा एतद्विजये महीयध्वमिति। ततो ह एव विदाञ्चकार ब्रह्मेति॥१॥

ती म्हणाली—“हे ब्रह्म आहे.” “ब्रह्माच्या विजयामुळेच तुम्ही महान झालात,” असे ती म्हणाली. तेव्हा इंद्राने निश्चयाने जाणले—“हे ब्रह्म आहे.”

Brahman as the source of all agency and victory; true knowledge (brahmavidyā) as illumination

Verse 4.2

तस्माद्वा एते देवा अतितरामिव अन्यान्देवान् यदग्निर्वायुरिन्द्रः। ते ह्येनन्नेदिष्ठं पस्पृशुः। ते ह्येनत्प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति॥२॥

म्हणूनच अग्नि, वायु आणि इंद्र हे देव इतर देवांपेक्षा जणू अधिक श्रेष्ठ ठरतात; कारण ते त्या (ब्रह्मा)च्या सर्वात जवळ पोहोचले. आणि इंद्रानेच प्रथम जाणले—“हे ब्रह्म आहे.”

Proximity to Brahman through inquiry; hierarchy of deities as symbolic of faculties approaching the Absolute; primacy of knowledge over power

Verse 4.3

तस्माद्वा इन्द्रोऽतितरामिवान्यान्देवान् स ह्येनन्नेदिष्ठं पस्पर्श । स ह्येनत्प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥३॥

म्हणून इंद्र जणू इतर देवांपेक्षा अधिक श्रेष्ठ ठरला; कारण त्यानेच त्या ब्रह्माला सर्वाधिक निकटून स्पर्श केला. आणि त्यानेच सर्वप्रथम त्याला ‘ब्रह्म’ म्हणून जाणले।

Brahma-jñāna (recognition of Brahman) and adhikāra (fitness/priority through proximity)

Verse 4.4

तस्यैष आदेशो यदेतद्विद्युतो विद्युतदिति न्यमीमिषदिति । अधिदैवतम् ॥४॥

त्या ब्रह्माचा हा संकेत—‘विजेप्रमाणे क्षणिक चमक’; ‘क्षणात दिसून क्षणात नाहीसे झाले, जणू पापणी लवली’. हा अधिदैवत (देव-स्तर) संदर्भ आहे।

Ādeśa (indirect indication of Brahman); Brahman’s elusiveness and immediacy beyond grasp

Verse 4.5

अथाध्यात्मं यदेतद्गच्छतीव च मनोऽनेन चैतदुपस्मरत्यभीक्ष्णं सङ्कल्पः ॥५॥

आता अध्यात्माच्या दृष्टीने—ज्यामुळे मन जणू विषयांकडे जाते, आणि ज्यामुळे ते याचे वारंवार स्मरण करते—तोच संकल्प (अंतःप्रेरित इच्छा) होय।

Adhyātma-upadeśa; saṅkalpa (intentionality) as a pointer to the inner instrument; Brahman indicated through the witness of mental movement

Verse 4.6

तद्ध तद्वनं नाम तद्वनमित्युपासितव्यं स य एतदेवं वेदाभि ह एनं सर्वाणि भूतानि संवाञ्छन्ति ॥६॥

तेच खरे ‘तद्वन’ या नावाने प्रसिद्ध आहे. ‘तद्वन’ म्हणूनच त्याची उपासना-ध्यान करावे. जो हे असे जाणतो, त्याच्याकडेच निश्चयाने सर्व भूतें आकांक्षेने ओढली जातात.

Brahman as the supreme object of love/aspiration; upāsanā leading to recognition of Brahman

Verse 4.7

उपनिषदं भो ब्रूहीत्युक्ता त उपनिषद्ब्राह्मीम् वाव त उपनिषदमब्रूम इति ॥७॥

‘भो, उपनिषद् सांगा’ असे म्हटल्यावर (आचार्य) म्हणाले: ‘ब्रह्मी उपनिषद् आम्ही तुम्हाला सांगितली आहे.’

Upaniṣad as brahma-vidyā (esoteric liberating instruction)

Verse 4.8

तस्यै तपो दमः कर्मेति प्रतिष्ठा वेदाः सर्वाङ्गानि सत्यमायतनम् ॥८॥

त्या (ब्रह्मी उपनिषद्-ज्ञान) याची प्रतिष्ठा तप, दम (इंद्रियनिग्रह) आणि कर्म ही आहेत; वेद हे तिची सर्व अंगे आहेत; सत्य हे तिचे आयतन (आश्रयस्थान) आहे.

Sādhana for brahma-vidyā: tapas–dama–karma; satya as the sustaining ground

Verse 4.9

यो वा एतामेवम् वेद, अपहत्य पाप्मानम्, अनन्ते स्वर्गे लोके ज्येये प्रतितिष्ठति, प्रतितिष्ठति ॥९॥

जो या प्रकारे त्या ब्रह्मविद्येला जाणतो, तो पापाचा त्याग करून अनंत स्वर्गलोकी, परम श्रेष्ठ लोकी दृढपणे प्रतिष्ठित होतो—प्रतिष्ठित होतो।

Moksha (liberating knowledge) / Brahma-vidya and the removal of pāpa (impurity)

Key episodes

  1. The Yaksha and Uma Haimavati

    Khandas 3-4

    With Brahman, Agni, Vayu, Indra and Uma Haimavati

Ask anything about the Kena Upanishad

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Upanishads in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play