Kena

Verse 1

केन इषितम् पतति प्रेषितम् मनः केन प्राणः प्रथमः प्रैति युक्तः । केन इषिताम् वाचम् इमाम् वदन्ति चक्षुः श्रोत्रं क उ देवो युनक्ति ॥१॥

Verse 2

श्रोत्रस्य श्रोत्रं मनसो मनो यत् वाचः ह वाचम् स उ प्राणस्य प्राणः । चक्षुषः चक्षुः अतिमुच्य धीराः प्रेत्य अस्मात् लोकात् अमृताः भवन्ति ॥२॥

Verse 3

न तत्र चक्षुः गच्छति न वाक् गच्छति नो मनो न विद्मो न विजानीमो यथा एतत् अनुशिष्यात् अन्यत् एव तत् विदितात् अथो अविदितात् अधि । इति शुश्रुम पूर्वेषां ये नः तत् व्याचचक्षिरे ॥३॥

Verse 4

यद्वाचा अनभ्युदितं येन वागभ्युद्यते । तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥४॥

Know as Brahman that silent Reality which no words can capture, yet by whose power all speech arises; it is not the limited object the mind turns into something to be worshipped.

Verse 5

यन्मनसा न मनुते येनाहुर्मनो मतम् । तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥५॥

Know as Brahman that which the mind cannot conceive, yet by whose light the mind itself is known and able to think; it is not the mental image people take as God.

Verse 6

यच्चक्षुषा न पश्यति येन चक्षूँषि पश्यति । तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥६॥

Know as Brahman that which no eye can behold, yet by whose presence all seeing becomes possible; it is not the visible form the mind turns into an idol of the ultimate.

Verse 7

यत् श्रोत्रेण न श्रणोति येन श्रोत्रम् इदम् श्रुतम् । तत् एव बृह्म त्वं विद्धि न इदम् यत् इदम् उपासते ॥७॥

Verse 8

यत् प्राणेन न प्राणिति येन प्राणः प्रणीयते । तत् एव बृह्म त्वं विद्धि न इदम् यत् इदम् उपासते ॥८॥

Verse 1

यदि मन्यसे सुवेदेति दभ्रमेवापि नूनं त्वं वेत्थ ब्रह्मणो रूपम् । यदस्य त्वं यदस्य देवेष्वथ नु मीमांस्यमेव ते मन्ये विदितम् ॥१॥

If you feel, ‘I have fully understood Brahman,’ you have grasped only a fragment—what appears as ‘I’ and what appears as divine powers. So what you call knowledge must still be deepened through inquiry until it becomes direct realization.

Verse 2

नाहं मन्ये सुवेदेति नो न वेदेति वेद च । यो नस्तद्वेद तद्वेद नो न वेदेति वेद च ॥२॥

ನಾನು ‘ನಾನು ಅದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ’ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ‘ನಾನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂದೂ ಅಲ್ಲ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾರು ಆ (ಬ್ರಹ್ಮ)ವನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದಾನೋ, ಅವನೇ ಅದನ್ನು ಅರಿತವನು; ಮತ್ತು ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯುವ ವಿಷಯವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅವನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 3

यस्यामतं तस्य मतं मतं यस्य न वेद सः । अविज्ञातं विजानतां विज्ञातमविजानताम् ॥३॥

ಯಾರಿಗೆ ಅದು ಚಿಂತನೆಯ ವಿಷಯವಲ್ಲವೋ, ಅವನಿಗೇ ಅದು ನಿಜವಾಗಿ ‘ಅರಿತ’ವಾಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ‘ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ’ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವವನು ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ವಸ್ತುವಾಗಿ ತಿಳಿಯುವವರಿಗೆ ಅದು ಅಜ್ಞಾತ; ವಸ್ತುವಾಗಿ ತಿಳಿಯದವರಿಗೆ ಅದು ಜ್ಞಾತ.

Verse 4

प्रतिबोधविदितं मतममृतत्वं हि विन्दते । आत्मना विन्दते वीर्यं विद्यया विन्दतेऽमृतम् ॥४॥

ಪ್ರತಿ ಜಾಗೃತಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೋಧದಲ್ಲಿಯೇ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಅರಿವು; ಏಕೆಂದರೆ ಅದರಿಂದಲೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆತ್ಮನಿಂದ ಬಲ (ವೀರ್ಯ) ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಅಮೃತತ್ವ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 5

इह चेदवेदीदथ सत्यमस्ति न चेदीहावेदीन्महती विनष्टिः । भूतेषु भूतेषु विचित्य धीराः प्रेत्यास्माल्लोकादमृता भवन्ति ॥५॥

ಇಲ್ಲಿಯೇ (ತತ್) ಅನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ, ಅದೇ ಸತ್ಯಸಿದ್ಧಿ; ಇಲ್ಲಿಯೇ ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೆ ಮಹಾ ನಾಶ. ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವದಲ್ಲೂ ಅದನ್ನು ವಿವೇಚಿಸಿ ಕಂಡು ಧೀರರು ಈ ಲೋಕದಿಂದ ಹೊರಟು ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 1

ब्रह्म ह देवेभ्यो विजिग्ये तस्य ह ब्रह्मणो विजये देवा अमहीयन्त । त ऐक्षन्तास्माकमेवायं विजयः अस्माकमेवायं महिमा इति ॥१॥

ಬ್ರಹ್ಮನೇ ದೇವರಿಗಾಗಿ ನಿಜವಾಗಿ ವಿಜಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಬ್ರಹ್ಮನ ಆ ವಿಜಯದಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ಅತಿಯಾಗಿ ಉಲ್ಲಾಸಗೊಂಡರು. ಅವರು ಯೋಚಿಸಿದರು: ‘ಈ ವಿಜಯ ನಮ್ಮದೇ; ಈ ಮಹಿಮೆ ನಮ್ಮದೇ’ ಎಂದು.

Verse 2

तद्धैषां विजज्ञौ तेभ्यो ह प्रादुर्बभूव । तन्न व्यजानत किमिदं यक्षमिति ॥२॥

ಅದು (ಬ್ರಹ್ಮ) ಅವರ ಆ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿತು. ಅದು ಅವರ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅವರು ಅದನ್ನು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ: ‘ಇದು ಯಾವ ಯಕ್ಷ?’ ಎಂದು.

Verse 3

तेऽग्निमब्रुवन्—जातवेद एतद्विजानीहि किमिदं यक्षमिति। तथेति॥३॥

ಅವರು ಅಗ್ನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು— “ಹೇ ಜಾತವೇದಸೇ, ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೋ; ಇದು ಯಾವ ಯಕ್ಷ?” ಅವನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು— “ತಥಾಸ್ತು.”

Verse 4

तदभ्यद्रवत्। तमभ्यवदत्—कोऽसीति। अग्निर्वा अहमस्मीति अब्रवीत्। जातवेदाः वा अहमस्मीति॥४॥

ಅವನು ಅದರ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿದನು. ಅದು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿತು— “ನೀನು ಯಾರು?” ಅಗ್ನಿ ಹೇಳಿದನು— “ನಾನು ಅಗ್ನಿಯೇ; ನಾನು ಜಾತವೇದಸನೇ.”

Verse 5

तस्मिंस्त्वयि किं वीर्यमिति। अपि सर्वमिदं दहेयं यदिदं पृथिव्यामिति॥५॥

ಅದು ಕೇಳಿತು— “ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವ ವೀರ್ಯ (ಶಕ್ತಿ) ಇದೆ?” ಅವನು ಹೇಳಿದನು— “ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ದಹಿಸಬಲ್ಲೆ.”

Verse 6

तस्मै तृणं निदधाव् एतद् दह इति । तद् उपप्रेयाय सर्वजवेन तन् न शशाक दग्धुम् । स तद् एव निववृते, नैतद् अशकद् विज्ञातुं यद् एतद् यक्षम् इति ॥६॥

ಆ ಯಕ್ಷನು ಅಗ್ನಿಗೆ ಒಂದು ತೃಣದ ಕಡ್ಡಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು, “ಇದನ್ನು ದಹಿಸು” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಅಗ್ನಿ ಸರ್ವವೇಗದಿಂದ ಹತ್ತಿರ ಹೋದರೂ ಅದನ್ನು ದಹಿಸಲಾರದೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು; “ಇದು ಯಾವ ಯಕ್ಷ?” ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಅವನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 7

अथ वायुम् अब्रुवन्—वायो एतद् विजानीहि किम् एतद् यक्षम् इति । तथा इति ॥७॥

ನಂತರ ಅವರು ವಾಯುವಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ವಾಯೋ, ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೋ: ಇದು ಯಾವ ಯಕ್ಷ?” ಅವನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು—“ತಥಾ, ಹಾಗೆಯೇ.”

Verse 8

तद् अभ्यद्रवत् । तम् अभ्यवदत्—कः असि इति । वायुर् वा अहम् अस्मि इत्य् अब्रवीत् । मातरिश्वा वा अहम् अस्मि इति ॥८॥

ಅವನು ಅದರ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿದನು. ಯಕ್ಷನು ಅವನಿಗೆ ಕೇಳಿದನು—“ನೀನು ಯಾರು?” ಅವನು ಹೇಳಿದನು—“ನಾನು ವಾಯುವೇ; ನಾನು ಮಾತರಿಶ್ವನೇ.”

Verse 9

तस्मिन् त्वयि किं वीर्यम् इति। अपि इदं सर्वम् आददीयम्, यदिदं पृथिव्याम् इति॥९॥

ಅವರು ಹೇಳಿದರು: ‘ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ?’—‘ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಜವಾಗಿ ಎತ್ತಿ ತೆಗೆದುಕೋ.’

Verse 10

तस्मै तृणं निदधौ—एतदादत्स्व इति। तत् उपप्रेयाय सर्वजवेन; तन्न शशाक आदातुम्। स तदेव निववृते—नैतदशकं विज्ञातुं यदेतद् यक्षम् इति॥१०॥

ಅವನಿಗೆ ಅದು ಒಂದು ಹುಲ್ಲಿನ ಕಡ್ಡಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು: ‘ಇದನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊ’ ಎಂದಿತು. ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ವೇಗದಿಂದ ಓಡಿದನು; ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಎತ್ತಲಾರದೆ ಹೋಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು—‘ಈ ಯಕ್ಷನು ಯಾರು?’ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾರದೆ ಹೋಯಿತು.

Verse 11

अथ इन्द्रम् अब्रुवन्—मघवन्, एतद्विजानीहि किमेतद् यक्षम् इति। तथा इति। तदभ्यद्रवत्। तस्मात् तिरोदधे॥११॥

ನಂತರ ಅವರು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: ‘ಮಘವನೇ, ಈ ಯಕ್ಷನು ಏನು ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೋ.’ ಅವನು: ‘ಹಾಗೇ’ ಎಂದನು. ಅವನು ಅದರತ್ತ ಓಡಿದನು; ಅದು ಅವನಿಂದ ಅಂತರಧಾನವಾಯಿತು.

Verse 12

स तस्मिन्नेवाकाशे स्त्रियमाजगाम बहुशोभमानामुमां हैमवतीम्। तां ह उवाच—किमेतद्यक्षमिति॥१२॥

ಅದೇ ಆಕಾಶದಲ್ಲೇ ಇಂದ್ರನು ಅಪಾರ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ, ಬಹುಶೋಭಮಾನ ಉಮಾ ಹೈಮವತೀ ಎಂಬ ದೇವಿಯನ್ನು ಕಂಡನು. ಅವಳಿಗೆ ಅವನು ಕೇಳಿದನು—“ಈ ಯಕ್ಷನು ಯಾರು?”॥೧೨॥

Verse 1

सा ब्रह्मेति ह उवाच। ब्रह्मणो वा एतद्विजये महीयध्वमिति। ततो ह एव विदाञ्चकार ब्रह्मेति॥१॥

ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು—“ಇದು ಬ್ರಹ್ಮ.” “ಬ್ರಹ್ಮನ ವಿಜಯದಿಂದಲೇ ನೀವು ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿರಿ,” ಎಂದು ಅವಳು ತಿಳಿಸಿದಳು. ಆಗ ಇಂದ್ರನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅರಿತನು—“ಇದು ಬ್ರಹ್ಮವೇ.”॥೧॥

Verse 2

तस्माद्वा एते देवा अतितरामिव अन्यान्देवान् यदग्निर्वायुरिन्द्रः। ते ह्येनन्नेदिष्ठं पस्पृशुः। ते ह्येनत्प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति॥२॥

ಆದ್ದರಿಂದ ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರ—ಈ ದೇವರುಗಳು ಇತರ ದೇವರಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆಂದು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಅದಕ್ಕೆ (ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಕೆ) ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪವಾಗಿ ತಲುಪಿದರು. ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನೇ ಮೊದಲು ಅರಿತನು—“ಇದು ಬ್ರಹ್ಮ.”॥೨॥

Verse 3

तस्माद्वा इन्द्रोऽतितरामिवान्यान्देवान् स ह्येनन्नेदिष्ठं पस्पर्श । स ह्येनत्प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥३॥

ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದ್ರನು ಇತರ ದೇವತೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲಾದವನಾದನು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಅದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು. ಅವನೇ ಮೊದಲಾಗಿ ಅದನ್ನು ‘ಬ್ರಹ್ಮ’ವೆಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡನು.

Verse 4

तस्यैष आदेशो यदेतद्विद्युतो विद्युतदिति न्यमीमिषदिति । अधिदैवतम् ॥४॥

ಅದರ ಈ ಸೂಚನೆ: ‘ಮಿಂಚಿನಂತೆ—ಅದೇ ಝಳಕು’; ‘ಅದು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಿನುಗಿ (ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಅಡಗಿತು)’. ಇದು ಅಧಿದೈವತದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ.

Verse 5

अथाध्यात्मं यदेतद्गच्छतीव च मनोऽनेन चैतदुपस्मरत्यभीक्ष्णं सङ्कल्पः ॥५॥

ಇದೀಗ ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ: ಯಾವುದರಿಂದ ಮನಸ್ಸು ವಿಷಯಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಯಾವುದರಿಂದ ಇದು ಮರುಮರು ಇದನ್ನೇ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ—ಅದೇ ಸಂಕಲ್ಪ, ಇಚ್ಛಾ-ನಿಶ್ಚಯ.

Verse 6

तद्ध तद्वनं नाम तद्वनमित्युपासितव्यं स य एतदेवं वेदाभि ह एनं सर्वाणि भूतानि संवाञ्छन्ति ॥६॥

ಅದೇ ನಿಜವಾಗಿ ‘ತದ್ವನಂ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಅದನ್ನು ‘ತದ್ವನಂ’ ಎಂದು ಉಪಾಸನೆ ಹಾಗೂ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಯಾರು ಇದನ್ನು ಹೀಗೆ ತಿಳಿಯುವನೋ, ಅವನತ್ತ ಸರ್ವ ಭೂತಗಳೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಆಕಾಂಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 7

उपनिषदं भो ब्रूहीत्युक्ता त उपनिषद्ब्राह्मीम् वाव त उपनिषदमब्रूम इति ॥७॥

‘ಭೋ ಭಗವನ್, ಉಪನಿಷತ್ತನ್ನು ಹೇಳಿರಿ’ ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಗುರುವು ಹೇಳಿದರು: ‘ನಿಮಗೆ ನಾವು ನಿಜವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಉಪನಿಷತ್ತನ್ನೇ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದೇವೆ.’

Verse 8

तस्यै तपो दमः कर्मेति प्रतिष्ठा वेदाः सर्वाङ्गानि सत्यमायतनम् ॥८॥

ಆ (ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಉಪನಿಷತ್-ಜ್ಞಾನ)ಕ್ಕೆ ತಪಸ್ಸು, ದಮ (ಇಂದ್ರಿಯಸಂಯಮ) ಮತ್ತು ಕರ್ಮ—ಇವೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ; ವೇದಗಳು ಅದರ ಸರ್ವ ಅಂಗಗಳು; ಸತ್ಯವೇ ಅದರ ಆಯತನ (ನಿವಾಸ)ವಾಗಿದೆ.

Verse 9

यो वा एतामेवम् वेद, अपहत्य पाप्मानम्, अनन्ते स्वर्गे लोके ज्येये प्रतितिष्ठति, प्रतितिष्ठति ॥९॥

ಯಾರು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆಕೆಯನ್ನು—ಅಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು—ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಪಾಪವನ್ನು ತೊರೆದು, ಅನಂತ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಪರಮೋನ್ನತ ಧಾಮದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ।