वायु

हे शल्मली! नारदाला तू माझ्याविषयी जे निंदात्मक बोललास—मी वायू आहे; मी तुला माझा प्रभाव आणि माझे स्वबळ दाखवीन।

असे म्हटल्यावर वायूने अंतरिक्षातून सांगितले—‘हे नल, हिने पाप केलेले नाही; मी तुला सत्यच सांगतो.’

येथेही ते एक प्राचीन इतिहास उदाहरण म्हणून सांगतात—ऐल पुरूरवाचा मातरिश्वान (वायू) याच्याशी झालेला संवाद।

तेव्हा देवदेव महात्मा वायूने हे पाहून, विष्णुभक्तीने अंतःकरण दृढ करून, यथोचित कृती केली.

आप, ध्रुव, सोम, धर, अनिल, अनल, प्रत्यूष आणि प्रभास—हेच नामाने वसुगण म्हणून स्मरणात आहेत.

शिष्यांना बाहेर बसवून, त्यांच्याकडून (त्या विषयावर) धारणा करवावी. वायवी कलाद्वारे रुद्र त्यांना शोषून (शुद्ध) करीत आहे—असे चिंतन करावे.

मग सर्व देवांनी अनिल (वायू) याला तेथे पाठविले आणि म्हणाले—“महादेव काय करीत आहेत ते लवकर जाणून ये.”

हे देवी, हे सुंदर मुखवाल्या - वायूला आपले आराध्य देवता मानून तपश्चर्या करा. त्यानंतर देवता, राक्षस, ब्राह्मण, मनुष्य आणि श्रेष्ठ मुनींनी तुमचे ध्येय स्वीकारले जाईल.

आता वायुदेवांनी सांगितलेल्या 'सुवर्णमुखरी' या नावाच्या उत्पत्तीचे वर्णन सुरू होते. वायु म्हणाले: "सोन्यासारखीच, ही नदी जगांसाठी आशीर्वादाचा वाटा आहे. अगस्त्यांनी पृथ्वीवर आणलेली, तिने दिशांना नाद करून सोडला."

सर्वगुणसंपन्न, रूप-यौवनाने युक्त त्या कन्यांना पाहून सर्वव्यापी वायूने त्यांना हे वचन सांगितले।

त्या यशस्विनी स्त्रीला—रुंद नितंबांची, सडपातळ कटीची, सर्वांगाने शुभ व सुंदर—पाहताच पवन काममोहित झाला।

पवनपुत्राने घरांनी दाटलेल्या वीथी, उंच शृंगाटक व चौरस्ते, मुख्य रस्ते व उपरस्ते, घरांमधील अंतर्गत वाटा, आणि मेघासारखी भासणारी घरे पाहिली।