Kena

Verse 1

केन इषितम् पतति प्रेषितम् मनः केन प्राणः प्रथमः प्रैति युक्तः । केन इषिताम् वाचम् इमाम् वदन्ति चक्षुः श्रोत्रं क उ देवो युनक्ति ॥१॥

Verse 2

श्रोत्रस्य श्रोत्रं मनसो मनो यत् वाचः ह वाचम् स उ प्राणस्य प्राणः । चक्षुषः चक्षुः अतिमुच्य धीराः प्रेत्य अस्मात् लोकात् अमृताः भवन्ति ॥२॥

Verse 3

न तत्र चक्षुः गच्छति न वाक् गच्छति नो मनो न विद्मो न विजानीमो यथा एतत् अनुशिष्यात् अन्यत् एव तत् विदितात् अथो अविदितात् अधि । इति शुश्रुम पूर्वेषां ये नः तत् व्याचचक्षिरे ॥३॥

Verse 4

यद्वाचा अनभ्युदितं येन वागभ्युद्यते । तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥४॥

Know as Brahman that silent Reality which no words can capture, yet by whose power all speech arises; it is not the limited object the mind turns into something to be worshipped.

Verse 5

यन्मनसा न मनुते येनाहुर्मनो मतम् । तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥५॥

Know as Brahman that which the mind cannot conceive, yet by whose light the mind itself is known and able to think; it is not the mental image people take as God.

Verse 6

यच्चक्षुषा न पश्यति येन चक्षूँषि पश्यति । तदेव ब्रह्म त्वं विद्धि नेदं यदिदमुपासते ॥६॥

Know as Brahman that which no eye can behold, yet by whose presence all seeing becomes possible; it is not the visible form the mind turns into an idol of the ultimate.

Verse 7

यत् श्रोत्रेण न श्रणोति येन श्रोत्रम् इदम् श्रुतम् । तत् एव बृह्म त्वं विद्धि न इदम् यत् इदम् उपासते ॥७॥

Verse 8

यत् प्राणेन न प्राणिति येन प्राणः प्रणीयते । तत् एव बृह्म त्वं विद्धि न इदम् यत् इदम् उपासते ॥८॥

Verse 1

यदि मन्यसे सुवेदेति दभ्रमेवापि नूनं त्वं वेत्थ ब्रह्मणो रूपम् । यदस्य त्वं यदस्य देवेष्वथ नु मीमांस्यमेव ते मन्ये विदितम् ॥१॥

If you feel, ‘I have fully understood Brahman,’ you have grasped only a fragment—what appears as ‘I’ and what appears as divine powers. So what you call knowledge must still be deepened through inquiry until it becomes direct realization.

Verse 2

नाहं मन्ये सुवेदेति नो न वेदेति वेद च । यो नस्तद्वेद तद्वेद नो न वेदेति वेद च ॥२॥

ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਕਿ ‘ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ’; ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਕਿ ‘ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ’। ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਉਸ (ਬ੍ਰਹਮ) ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਮ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਵਸਤੂ ਨਹੀਂ।

Verse 3

यस्यामतं तस्य मतं मतं यस्य न वेद सः । अविज्ञातं विजानतां विज्ञातमविजानताम् ॥३॥

ਜਿਸ ਲਈ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਇਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ‘ਜਾਣਿਆ’ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ‘ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ’, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਵਸਤੂ ਵਾਂਗ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਅਜਾਣ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਵਸਤੂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਜਾਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

Verse 4

प्रतिबोधविदितं मतममृतत्वं हि विन्दते । आत्मना विन्दते वीर्यं विद्यया विन्दतेऽमृतम् ॥४॥

ਹਰ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੇ ਹਰ ਬੋਧ ਵਿੱਚ ਜੋ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚੀ ਸਮਝ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਅਮਰਤਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਤਮਾ ਰਾਹੀਂ ਬਲ (ਵੀਰਯ) ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਰਾਹੀਂ ਅਮਰਤਵ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Verse 5

इह चेदवेदीदथ सत्यमस्ति न चेदीहावेदीन्महती विनष्टिः । भूतेषु भूतेषु विचित्य धीराः प्रेत्यास्माल्लोकादमृता भवन्ति ॥५॥

ਜੇ ਇੱਥੇ ਹੀ (ਤਤ੍) ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸੱਚੀ ਸਿੱਧੀ ਹੈ; ਜੇ ਇੱਥੇ ਨਾ ਜਾਣਿਆ ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ। ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਕੇ ਧੀਰ ਪੁਰਖ ਇਸ ਲੋਕ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰਕੇ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 1

ब्रह्म ह देवेभ्यो विजिग्ये तस्य ह ब्रह्मणो विजये देवा अमहीयन्त । त ऐक्षन्तास्माकमेवायं विजयः अस्माकमेवायं महिमा इति ॥१॥

ਬ੍ਰਹਮ ਨੇ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਉਸ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਅਤਿ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ: ‘ਇਹ ਜਿੱਤ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡੀ ਹੈ; ਇਹ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡੀ ਹੈ।’

Verse 2

तद्धैषां विजज्ञौ तेभ्यो ह प्रादुर्बभूव । तन्न व्यजानत किमिदं यक्षमिति ॥२॥

ਉਸ (ਬ੍ਰਹਮ) ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਹ ਸੋਚ ਜਾਣ ਲਈ। ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕੇ: ‘ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਯਕਸ਼ ਹੈ?’

Verse 3

तेऽग्निमब्रुवन्—जातवेद एतद्विजानीहि किमिदं यक्षमिति। तथेति॥३॥

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ— “ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਸ, ਇਹ ਜਾਣ; ਇਹ ਯਕ੍ਸ਼ ਕੀ ਹੈ?” ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ— “ਤਥਾਸਤੁ।”

Verse 4

तदभ्यद्रवत्। तमभ्यवदत्—कोऽसीति। अग्निर्वा अहमस्मीति अब्रवीत्। जातवेदाः वा अहमस्मीति॥४॥

ਉਹ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ— “ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?” ਅਗਨੀ ਬੋਲਿਆ— “ਮੈਂ ਅਗਨੀ ਹੀ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਜਾਤਵੇਦਸ ਹੀ ਹਾਂ।”

Verse 5

तस्मिंस्त्वयि किं वीर्यमिति। अपि सर्वमिदं दहेयं यदिदं पृथिव्यामिति॥५॥

ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ— “ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਵੀਰਯ (ਸ਼ਕਤੀ) ਹੈ?” ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ— “ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।”

Verse 6

तस्मै तृणं निदधाव् एतद् दह इति । तद् उपप्रेयाय सर्वजवेन तन् न शशाक दग्धुम् । स तद् एव निववृते, नैतद् अशकद् विज्ञातुं यद् एतद् यक्षम् इति ॥६॥

ਤਦੋਂ ਯਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਅਗਨੀ ਅੱਗੇ ਘਾਹ ਦਾ ਇਕ ਤਿੰਨਾ ਰੱਖ ਕੇ ਆਖਿਆ—“ਇਸ ਨੂੰ ਸਾੜ।” ਅਗਨੀ ਪੂਰੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾੜ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਉਹ ਉਸੇ ਯਤਨ ਤੋਂ ਹੀ ਮੁੜ ਆਇਆ; “ਇਹ ਯਕ੍ਸ਼ ਕੌਣ ਹੈ?” ਇਹ ਉਹ ਜਾਣ ਨਾ ਸਕਿਆ।

Verse 7

अथ वायुम् अब्रुवन्—वायो एतद् विजानीहि किम् एतद् यक्षम् इति । तथा इति ॥७॥

ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ—“ਹੇ ਵਾਯੋ, ਇਹ ਜਾਣ: ਇਹ ਯਕ੍ਸ਼ ਕੀ ਹੈ?” ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ—“ਤਥਾ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।”

Verse 8

तद् अभ्यद्रवत् । तम् अभ्यवदत्—कः असि इति । वायुर् वा अहम् अस्मि इत्य् अब्रवीत् । मातरिश्वा वा अहम् अस्मि इति ॥८॥

ਉਹ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ। ਯਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ—“ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?” ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ—“ਮੈਂ ਵਾਯੂ ਹੀ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਮਾਤਰਿਸ਼ਵਾ ਹੀ ਹਾਂ।”

Verse 9

तस्मिन् त्वयि किं वीर्यम् इति। अपि इदं सर्वम् आददीयम्, यदिदं पृथिव्याम् इति॥९॥

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਤਾਕਤ ਹੈ?’—‘ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਚੁੱਕ ਲੈ।’

Verse 10

तस्मै तृणं निदधौ—एतदादत्स्व इति। तत् उपप्रेयाय सर्वजवेन; तन्न शशाक आदातुम्। स तदेव निववृते—नैतदशकं विज्ञातुं यदेतद् यक्षम् इति॥१०॥

ਉਸਦੇ ਅੱਗੇ ਉਸ ਨੇ ਘਾਹ ਦੀ ਇੱਕ ਤਿੰਨੀ ਰੱਖੀ—‘ਇਹ ਚੁੱਕ ਲੈ’ ਕਿਹਾ। ਉਹ ਪੂਰੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਦੌੜਿਆ; ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਉਹ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੜ ਆਇਆ—‘ਇਹ ਯਕਸ਼ ਕੀ ਹੈ’ ਇਹ ਜਾਣ ਨਾ ਸਕਿਆ।

Verse 11

अथ इन्द्रम् अब्रुवन्—मघवन्, एतद्विजानीहि किमेतद् यक्षम् इति। तथा इति। तदभ्यद्रवत्। तस्मात् तिरोदधे॥११॥

ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ‘ਹੇ ਮਘਵਨ, ਇਹ ਯਕਸ਼ ਕੀ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ।’ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਤਥਾ।’ ਉਹ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ; ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 12

स तस्मिन्नेवाकाशे स्त्रियमाजगाम बहुशोभमानामुमां हैमवतीम्। तां ह उवाच—किमेतद्यक्षमिति॥१२॥

ਉਸੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੇਜਸਵੀ, ਅਤਿ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਉਮਾ ਹੈਮਵਤੀ ਨਾਮ ਦੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ—“ਇਹ ਯਕਸ਼ ਕੌਣ ਹੈ?”॥੧੨॥

Verse 1

सा ब्रह्मेति ह उवाच। ब्रह्मणो वा एतद्विजये महीयध्वमिति। ततो ह एव विदाञ्चकार ब्रह्मेति॥१॥

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ—“ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ।” “ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਹੀ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਹੋਏ ਹੋ,” ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਤਦ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਨਿਸਚੇ ਕਰ ਲਿਆ—“ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ।”॥੧॥

Verse 2

तस्माद्वा एते देवा अतितरामिव अन्यान्देवान् यदग्निर्वायुरिन्द्रः। ते ह्येनन्नेदिष्ठं पस्पृशुः। ते ह्येनत्प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति॥२॥

ਇਸ ਲਈ ਅਗਨੀ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰ—ਇਹ ਦੇਵ ਹੋਰ ਦੇਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜਿਵੇਂ ਵਧੇਰੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ (ਬ੍ਰਹਮ) ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣਿਆ—“ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ।”॥੨॥

Verse 3

तस्माद्वा इन्द्रोऽतितरामिवान्यान्देवान् स ह्येनन्नेदिष्ठं पस्पर्श । स ह्येनत्प्रथमो विदाञ्चकार ब्रह्मेति ॥३॥

ਇਸ ਲਈ ਇੰਦਰ ਨੇ, ਮਾਨੋ, ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਤੱਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਛੂਹਿਆ। ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਬ੍ਰਹਮ’ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ।

Verse 4

तस्यैष आदेशो यदेतद्विद्युतो विद्युतदिति न्यमीमिषदिति । अधिदैवतम् ॥४॥

ਉਸ ਦਾ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਹੈ: ‘ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ—ਉਹੀ ਚਮਕ’; ‘ਉਹ ਪਲਕ ਝਪਕਣ ਵਾਂਗ (ਦਿਸ ਕੇ ਲੁਕ ਗਿਆ)’. ਇਹ ਅਧਿਦੈਵਤ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਹੈ।

Verse 5

अथाध्यात्मं यदेतद्गच्छतीव च मनोऽनेन चैतदुपस्मरत्यभीक्ष्णं सङ्कल्पः ॥५॥

ਹੁਣ ਅਧਿਆਤਮ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ: ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨ ਮਾਨੋ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਇਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹੀ ਸੰਕਲਪ, ਇੱਛਾ-ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੈ।

Verse 6

तद्ध तद्वनं नाम तद्वनमित्युपासितव्यं स य एतदेवं वेदाभि ह एनं सर्वाणि भूतानि संवाञ्छन्ति ॥६॥

ਉਹੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ‘ਤਦ੍ਵਨਮ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ‘ਤਦ੍ਵਨਮ’ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਪਾਸਨਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵੱਲ ਸਾਰੇ ਭੂਤ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਆਕਾਂਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 7

उपनिषदं भो ब्रूहीत्युक्ता त उपनिषद्ब्राह्मीम् वाव त उपनिषदमब्रूम इति ॥७॥

‘ਭੋ ਭਗਵਨ, ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਦੱਸੋ’—ਇਉਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ‘ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਹੀ ਪ੍ਰਕਟ ਕੀਤੀ ਹੈ।’

Verse 8

तस्यै तपो दमः कर्मेति प्रतिष्ठा वेदाः सर्वाङ्गानि सत्यमायतनम् ॥८॥

ਉਸ (ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ-ਗਿਆਨ) ਲਈ ਤਪ, ਦਮ (ਇੰਦ੍ਰੀ-ਸੰਯਮ) ਅਤੇ ਕਰਮ—ਇਹੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਹਨ; ਵੇਦ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਹਨ; ਸਤ੍ਯ ਉਸ ਦਾ ਆਯਤਨ (ਨਿਵਾਸ) ਹੈ।

Verse 9

यो वा एतामेवम् वेद, अपहत्य पाप्मानम्, अनन्ते स्वर्गे लोके ज्येये प्रतितिष्ठति, प्रतितिष्ठति ॥९॥

ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ—ਅਰਥਾਤ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ—ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਅਨੰਤ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਸਰਵੋੱਚ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।