Sukta 5

Mantra 1

प्राग्नये तवसे भरध्वं गिरं दिवो अरतये पृथिव्याः । यो विश्वेषाममृतानामुपस्थे वैश्वानरो वावृधे जागृवद्भिः ॥

बलवान अग्नीसाठी वाणी पुढे आणा; जो द्यौ आणि पृथिवीचा अरतयि (प्रेरक/चालक) आहे. जो सर्व अमृत (अमर देव) यांच्या कुशीत, वैश्वानर म्हणून, जागृत जनांनी—जे अंतःअग्नि सतत जागा ठेवतात—यांनी वाढविला जातो.

Mantra 2

पृष्टो दिवि धाय्यग्निः पृथिव्यां नेता सिन्धूनां वृषभः स्तियानाम् । स मानुषीरभि विशो वि भाति वैश्वानरो वावृधानो वरेण ॥

दीप्तिमान् दिव्यात प्रतिष्ठित अग्नी, पृथ्वीवर तो सिन्धू-धारांचा नेता आणि स्थिर पायांचा वृषभ आहे. तो मानवी विशांवर प्रकाश पसरवितो—वैश्वानर, ‘वर’ (निवडलेली श्रेष्ठता) यांनी वर्धमान, अंतःप्रकाशाचा विस्तार करणारा.

Mantra 3

त्वद्भिया विश आयन्नसिक्नीरसमना जहतीर्भोजनानि । वैश्वानर पूरवे शोशुचानः पुरो यदग्ने दरयन्नदीदेः ॥

तुझ्या भयकारी सामर्थ्याने विशे पुढे सरकल्या; असिक्नी—अंधकारमय, असमना—असंगत शक्तींनी आपले भोग-भोजन सोडून दिले. हे वैश्वानरा! पूरूसाठी ज्वलंत होत, हे अग्ने, जेव्हा तू पुरे (दुर्ग) विदीर्ण केलीस, तेव्हा तू प्रखरतेने दिपून उठलास—मार्ग शुद्ध व प्रशस्त करणारा.

Mantra 4

तव त्रिधातु पृथिवी उत द्यौर्वैश्वानर व्रतमग्ने सचन्त । त्वं भासा रोदसी आ ततन्थाजस्रेण शोचिषा शोशुचानः ॥

हे वैश्वानरा, हे अग्ने! तुझे त्रिधातु (त्रिविध रचलेले) व्रत पृथ्वी आणि द्यौ (आकाश) दोन्ही अनुसरतात. तुझ्या भासा (प्रकाशा) ने तू दोन्ही रोदसी (दोन लोक) ताणून विस्तारित केल्या; अजस्र शोचिषा ने शोशुचान—अखंड ज्वालेने दाहक व दीप्त.

Mantra 5

त्वामग्ने हरितो वावशाना गिरः सचन्ते धुनयो घृताचीः । पतिं कृष्टीनां रथ्यं रयीणां वैश्वानरमुषसां केतुमह्नाम् ॥

हे अग्ने, तुझ्याकडे हरित (हरित) तेजस्वी शक्ती उत्कटतेने धावून येतात; घृत-दीप्त वाणी-रूप ‘गिरः’ आणि ‘धुनयः’ तुझ्याशी संलग्न होतात. तू प्रजांचा पति आहेस; ‘रयी’ (समृद्धी) यांचा रथ्य-पथ आहेस—वैश्वानर; उषा व अह्न (दिवस) यांचा केतु, आमच्यातील जागरणाचे चिन्ह।

Mantra 6

त्वे असुर्यं वसवो न्यृण्वन्क्रतुं हि ते मित्रमहो जुषन्त । त्वं दस्यूँरोकसो अग्न आज उरु ज्योतिर्जनयन्नार्याय ॥

तुझ्यामध्ये वसु गण ‘असुर्य’ (सार्वभौम) सामर्थ्य स्थापन करतात; हे मित्रमहो, तुझ्या ‘क्रतु’ (कर्म-संकल्प/इच्छा) मध्ये ते आनंद मानतात. हे अग्ने, तू वेगवान होऊन दस्यूंना त्यांच्या आसनांतून हाकलून देतोस; आणि आर्यासाठी—ऊर्ध्व-धर्म निवडणाऱ्या चेतनेसाठी—विशाल ज्योतीचा जन्म घडवितोस।

Mantra 7

स जायमानः परमे व्योमन्वायुर्न पाथः परि पासि सद्यः । त्वं भुवना जनयन्नभि क्रन्नपत्याय जातवेदो दशस्यन् ॥

तो, जन्मताच परम व्योमन (उच्चतम विस्तार) मध्ये, सर्वत्र फिरणाऱ्या वायूसारखा त्वरित पथाचे रक्षण करतो. हे जातवेदो, तू भुवने जन्माला घालतोस आणि पुढे ढकलून/प्रेरित करतोस; ‘अपत्य’ (संतती) यांच्या वृद्धीसाठी ‘दशस्यन्’—सेवा करत—प्रकाशात आत्म्याची सातत्यता पोसतोस।

Mantra 8

तामग्ने अस्मे इषमेरयस्व वैश्वानर द्युमतीं जातवेदः । यया राधः पिन्वसि विश्ववार पृथु श्रवो दाशुषे मर्त्याय ॥

हे अग्ने, आमच्यासाठी त्या बलवती इष् (पोषक अन्न/ऊर्जा)ला प्रवाहित कर; हे वैश्वानरा, हे जातवेदा, द्युतिमान! ज्यायोगे, हे विश्ववार (सर्व-इच्छित दाता), तू राधः (समृद्धी) वाढवितोस आणि यज्ञ करणाऱ्या मर्त्याला विस्तीर्ण श्रवः (यश) प्रदान करितोस.

Mantra 9

तं नो अग्ने मघवद्भ्यः पुरुक्षुं रयिं नि वाजं श्रुत्यं युवस्व । वैश्वानर महि नः शर्म यच्छ रुद्रेभिरग्ने वसुभिः सजोषाः ॥

हे अग्ने, आमच्यासाठी—मघवद्भ्यः (दानशीलांसाठी) हितार्थ—बहुवृद्धी असलेला पुरुक्षुं रयि (समृद्धीचा साठा) आणि श्रुत्य (प्रसिद्ध) वाज (बल/वैभव) यांना नियोजित कर. हे वैश्वानरा, आम्हांस महान शर्म (शांती-आश्रय) दे; आणि हे अग्ने, रुद्र व वसु यांच्यासह सजोशाः (एकमताने) आम्हांस वसु (कल्याण-धन) प्रदान कर.