
Sukta 7.47
Vasiṣṭha
Āpaḥ (Waters)
Triṣṭubh
वसिष्ठाचा हा संक्षिप्त त्रिष्टुभ् सूक्त आापः (जल/नद्या) यांचे दैवी शुद्धीकरण करणारे म्हणून स्तवन करतो. त्यांच्या पहिल्या, मधुर लाटेचा इंद्रासाठी आणि मानवी अर्पणासाठी योग्य असा गुणगौरव करतो. जलांनी देवांच्या मार्गाशी व इंद्राच्या विधींशी सुसंवादीपणे वाहावे, आणि उपासकांना विस्तीर्ण अवकाश (वरिवस्) व दीर्घकाल टिकणारे कल्याण (स्वस्ति) प्रदान करावे, अशी प्रार्थना करतो.
Mantra 1
आपो यं वः प्रथमं देवयन्त इन्द्रपानमूर्मिमकृण्वतेळः । तं वो वयं शुचिमरिप्रमद्य घृतप्रुषं मधुमन्तं वनेम ॥
हे आपः! देवयन्त जनांनी इंद्राच्या पानरूपाने घडविलेली तुमची ती प्रथम ऊर्मि (लाट)—तीच आम्ही आज प्राप्त करू: जी शुचि (पवित्र), अरि-प्रमद्य (कलुषरहित), घृत-प्रुष (घृतासारखी झिरपणारी), आणि मधुमन्त (मधुर रसाने परिपूर्ण) आहे—अंतःयज्ञासाठी आम्ही तिला वरण करतो.
Mantra 2
तमूर्मिमापो मधुमत्तमं वोऽपां नपादवत्वाशुहेमा । यस्मिन्निन्द्रो वसुभिर्मादयाते तमश्याम देवयन्तो वो अद्य ॥
हे आपः! सुवर्णमय वेगाने शीघ्रगामी असा अपां नपात् तुमच्या त्या ऊर्मिचे रक्षण करो—जी मधुमत्तम (अतिशय मधुर) आहे. ज्या ऊर्मित इंद्र वसूंनीसह मदोन्मत्त होतो—ती, देवयन्त आम्ही, तुमच्या द्वारे आज प्राप्त करू.
Mantra 3
शतपवित्राः स्वधया मदन्तीर्देवीर्देवानामपि यन्ति पाथः । ता इन्द्रस्य न मिनन्ति व्रतानि सिन्धुभ्यो हव्यं घृतवज्जुहोत ॥
शतपवित्रा (शंभर पवित्र करणाऱ्या धारांनी युक्त) देव्या, स्वधया (स्वाभाविक शक्तीने) मदन्ती, देवांच्या पथाने चालतात. त्या इंद्राच्या व्रतांना (ऋत-नियमांना) भंग करत नाहीत. सिन्धूंना—नद्यांना—घृतवत् (घृतसमृद्ध) हवि अर्पण करा.
Mantra 4
याः सूर्यो रश्मिभिराततान याभ्य इन्द्रो अरदद्गातुमूर्मिम् । ते सिन्धवो वरिवो धातना नो यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
हे आपः—ज्यांना सूर्याने आपल्या रश्मींनी विस्तारले आहे, आणि ज्यांच्याद्वारे इंद्राने मार्ग व ऊर्मि (लाट) कोरून घडविली—हे सिंधवः (नद्यांनो), आमच्यासाठी विशाल मोकळा अवकाश/स्वतंत्र स्थान धारण करा. तुमच्या स्वस्तींनी आम्हांला सदैव रक्षण करा.
The main deities are the Āpaḥ—the divine Waters, also addressed as Sindhavaḥ (rivers). Sūrya and Indra appear as cosmic powers who guide and shape their flow.
It asks the waters to purify the worshipper, to grant “wide free space” (varivas—freedom from constraint), and to protect continuously with well-being (svasti).
These images express clarity, purity, and delight: the waters are envisioned as luminous and nourishing, fit to carry offerings and to refresh the inner life of the seeker.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.