Adhyaya 143: Exposition of the Glory of the Mandāra Sacred Grove

Verse 1

अथ मन्दारमहिमनिर्णूपणम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि एकान्तं शृणु सुन्दरि ॥ स्थानं मे परमं गुह्यं मद्भक्तानां सुखावहम्

ഇപ്പോൾ മന്ദാരമഹിമയുടെ നിർൂപണം. ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ സുന്ദരി, ഞാൻ വീണ്ടും മറ്റൊരു കാര്യം പ്രസ്താവിക്കുന്നു; ഏകാന്തത്തിൽ കേൾക്കുക. എന്റെ പരമ ഗുഹ്യമായ ധാമം, എന്റെ ഭക്തർക്കു ക്ഷേമവും സുഖവും നൽകുന്നതാണ്.

Verse 2

जाह्नव्या दक्षिणे कूले विन्ध्यपृष्ठसमाश्रितम् ॥ मन्दारेति च विख्यातं सर्वभागवतप्रियम्

ജാഹ്നവി (ഗംഗ)യുടെ തെക്കൻ കരയിൽ, വിന്ധ്യപർവ്വതനിരയെ ആശ്രയിച്ച് ‘മന്ദാര’ എന്നു പ്രസിദ്ധമായ ഒരു സ്ഥലം ഉണ്ട്; അത് എല്ലാ ഭാഗവതഭക്തർക്കും പ്രിയമാണ്.

Verse 3

तत्र त्रेतायुगॆ भूमे रामो नाम महाद्युतिः ॥ भविष्यति न सन्देहः स च मां स्थापयिष्यति

ഹേ ഭൂമീ! അവിടെ ത്രേതായുഗത്തിൽ ‘രാമ’ എന്ന മഹാതേജസ്സുള്ളവൻ നിശ്ചയമായി അവതരിക്കും—സംശയമില്ല—അവൻ അവിടെ എന്നെ സ്ഥാപിക്കും।

Verse 4

नारायणमुखाच्छ्रुत्वा धर्मकामा वसुन्धरा ॥ उवाच मधुरं वाक्यं लोकनाथं जनार्दनम्

നാരായണന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്നു അത് ശ്രവിച്ച് ധർമ്മം ആഗ്രഹിച്ച വസുന്ധര (ഭൂമി) ലോകനാഥനായ ജനാർദനനോടു മധുരവചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു।

Verse 5

धरण्युवाच ॥ देवदेव महादेव हरे नारायण प्रभो ॥ मन्दारेति त्वया प्रोक्तं देवधर्मार्थसंयुतम्

ധരണി പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവദേവാ, ഹേ മഹാദേവാ! ഹേ ഹരി, ഹേ നാരായണ, ഹേ പ്രഭോ! ‘മന്ദാര’ എന്നു നിങ്ങൾ ദൈവികവും ധർമ്മവും അർത്ഥവും ചേർന്നതെന്നായി പ്രസ്താവിച്ചു।

Verse 6

मन्दारे कानि कर्माणि कुर्वन्ति च ततो नराः ॥ कांश्च लोकान्प्रपद्यन्ते तत्र कर्मकृतो नराः

മന്ദാരത്തിൽ മനുഷ്യർ ഏതു ഏതു കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു? അവിടെ ആ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തവർ ഏതു ഏതു ലോകങ്ങളെ പ്രാപിക്കുന്നു?

Verse 7

मन्दारे कानि गुह्यानि रहस्यं किञ्च तत्र वै ॥ वक्तुमर्हस्यशेषेण परं कौतूहलं मम ॥

മന്ദാരത്തിൽ എന്തെല്ലാം ഗുഹ്യകാര്യങ്ങളുണ്ട്, അവിടെ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഏതു രഹസ്യോപദേശമുണ്ട്? ദയവായി സമ്പൂർണ്ണമായി പറയേണ്ടതാണ്; എന്റെ കൗതുകം അത്യന്തം ഗാഢമാണ്।

Verse 8

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु सुन्दरि यत्नेन यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ कथयिष्यामि ते गुह्यां मन्दारस्य महाक्रियाम् ॥

ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ സുന്ദരി, നീ എന്നോടു ചോദിക്കുന്നതു ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക. മന്ദാരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഗൂഢമായ മഹാക്രിയ ഞാൻ നിനക്കു പറയുന്നു.

Verse 9

क्रीडमानोऽस्महं तत्र मन्दारे पुष्पिते तदा ॥ मन्दारपुष्पमादाय मनोज्ञं न्यस्य वै हृदि ॥

മന്ദാരവൃക്ഷം പുഷ്പിച്ചിരുന്നപ്പോൾ ഞാൻ അവിടെ ക്രീഡിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. മനോഹരമായ മന്ദാരപുഷ്പം എടുത്ത് എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ വെച്ചു.

Verse 10

विन्ध्ये च मत्प्रभावेण मन्दारश्च महाद्रुमः ॥ स्थितोऽहं तत्र सुभगे भक्तानुग्रहकाम्यया ॥

വിന്ധ്യപ്രദേശത്ത് എന്റെ പ്രഭാവത്താൽ ആ മഹാമന്ദാരവൃക്ഷം നിലകൊള്ളുന്നു. ഹേ സुभഗേ, ഭക്തന്മാർക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ അവിടെ വസിക്കുന്നു.

Verse 11

दर्शनीयतमं स्थानं मनोज्ञं च शिलातलम् ॥ यत्र तिष्ठाम्यहं देवि मन्दारद्रुममाश्रितः ॥

അത് അത്യന്തം ദർശനീയമായ സ്ഥലം; മനോഹരമായ ശിലാതലവും അവിടെയുണ്ട്. ഹേ ദേവീ, അവിടെ ഞാൻ മന്ദാരവൃക്ഷത്തെ ആശ്രയിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 12

विस्मयं शृणु सुश्रोणि मन्दारेऽस्मिन्महाद्रुमे ॥ द्वादश्यां च चतुर्दश्यां स पुष्पति महाद्रुमः ॥

ഹേ സുശ്രോണി, ഒരു വിസ്മയം കേൾക്കുക—ഈ മഹാമന്ദാരവൃക്ഷം ദ്വാദശിയിലും ചതുര്ദശിയിലും പുഷ്പിക്കുന്നു.

Verse 13

तत्र मध्याह्नवेलायां वीक्ष्यमाणो जनैस्ततः ॥ ततोऽन्यदिनमासाद्य दृश्यते न कदाचन ॥

അവിടെ മധ്യാഹ്നസമയത്ത് ജനങ്ങൾ അതിനെ കാണുന്നു; എന്നാൽ അടുത്ത ദിവസം വന്നാൽ അത് വീണ്ടും ഒരിക്കലും അതുപോലെ കാണപ്പെടുന്നില്ല।

Verse 14

अथ प्राणान्प्रमुच्येत कुण्डे मन्दारसंस्थिते ॥ तपः कृत्वा वरारोहे मम लोकं स गच्छति ॥

അതിനുശേഷം, ഹേ ശ്രേഷ്ഠാംഗിയേ, മന്ദാരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കുണ്ടിൽ പ്രാണം വിട്ട് തപസ്സു ചെയ്തവൻ എന്റെ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 15

तस्य चोत्तरपार्श्वे च प्रापणं नाम वै गिरिः ॥ तिस्रो धाराः पतन्त्यत्र दक्षिणां दिशमाश्रिताः ॥

അതിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് ‘പ്രാപണ’ എന്ന പേരുള്ള ഒരു പർവ്വതം തന്നെയുണ്ട്; ഇവിടെ മൂന്ന് ധാരകൾ തെക്കുദിശയെ ആശ്രയിച്ച് പതിക്കുന്നു।

Verse 16

स्नानकुण्डमिति ख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥ दक्षिणे पतते धारा स्रवते चोत्तरामुखम् ॥

ആ ക്ഷേത്രത്തിൽ എന്റെ പരമ തീർത്ഥം ‘സ്നാനകുണ്ടം’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്; ധാര തെക്കുവശത്ത് പതിച്ച് വടക്കുമുഖമായി ഒഴുകുന്നു।

Verse 17

तस्मिन् मन्दारकुण्डे तु एकभक्तोषितो नरः ॥ स्नानं करोति शुद्धात्मा स गच्छेत् परमां गतिम् ॥

ആ മന്ദാരകുണ്ടിൽ ഏകഭക്തവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച് ശുദ്ധചിത്തത്തോടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 18

तत्र स्नातो वरारोहे एकरात्रोषितो नरः ॥ मोदनं दक्षिणे शृङ्गे तस्मिन् मेरौ शिलोच्चये ॥

ഹേ വരാരോഹേ! അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ഒരു രാത്രി താമസിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ, ആ ശിലാമയ മഹോന്നതമായ മേരു പർവതത്തിന്റെ തെക്കൻ ശിഖരത്തിൽ ആനന്ദം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 19

तस्य पूर्वोत्तरे पार्श्वे गुह्यं वैकुण्ठकारणम् ॥ यत्र धारा पतत्येका हरिद्रावर्णसन्निभा ॥

അതിന്റെ വടക്കുകിഴക്കൻ പാർശ്വത്തിൽ ‘വൈകുണ്ഠ-കാരണം’ എന്നു പറയപ്പെടുന്ന ഒരു ഗുഹ്യസ്ഥലം ഉണ്ട്; അവിടെ മഞ്ഞൾനിറംപോലെ തോന്നുന്ന ഒരേയൊരു ധാര വീഴുന്നു।

Verse 20

यस्तत्र कुरुते स्नानम् एकरात्रोषितो नरः ॥ नाकपृष्ठं समासाद्य मोदते सह दैवतैः ॥

അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ഒരു രാത്രി താമസിക്കുന്നവൻ, നാകപൃഷ്ഠം (സ്വർഗ്ഗലോകം) പ്രാപിച്ച് ദേവന്മാരോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്നു।

Verse 21

तथात्र मुञ्चते प्राणान् कृतकृत्यः सुनिश्चितः ॥ तारयित्वा कुलं सर्वं मम लोकं प्रपद्यते ॥

അതുപോലെ, ഇവിടെ പ്രാണൻ വിട്ടുനൽകുന്നവൻ—കൃതകൃത്യനായി ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ—തന്റെ സമസ്ത കുലത്തെയും തരപ്പെടുത്തി എന്റെ ലോകം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 22

तस्य दक्षिणपूर्वेण समस्रोतो वराङ्गने ॥ पतते विन्ध्यशृङ्गेषु अगाधश्च महाह्रदः ॥

ഹേ വരാംഗനേ! അതിന്റെ തെക്കുകിഴക്കോട്ട് സമപ്രവാഹമായ ധാര വിന്ധ്യശിഖരങ്ങളിലേക്കു ഇറങ്ങുന്നു; അവിടെ ഒരു മഹത്തായ അഗാധ തടാകവും ഉണ്ട്।

Verse 23

तत्र स्नानं तु कुर्वीत एकभक्तोषितो नरः ॥ मोदते पूर्वपार्श्वे तु तस्मिन् मेरौ शिलोच्चये ॥

അവിടെ ഏകഭക്ത വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച മനുഷ്യൻ സ്നാനം ചെയ്യണം; ആ ശിലാമയ ഉയർന്ന മേരുവിന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് അവൻ ആനന്ദിക്കുന്നു.

Verse 24

अथात्र मुञ्चते प्राणान् मम चित्तव्यवस्थितः ॥ छित्वा वै सर्वसंसारं मम लोकं स गच्छति ॥

പിന്നീട് ഇവിടെ എന്നിൽ ചിത്തം സ്ഥാപിച്ച് പ്രാണൻ വിട്ടുനൽകുന്നവൻ, സമസ്ത സംസാരബന്ധം ഛേദിച്ച് എന്റെ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 25

मन्दारस्य तु पूर्वेण गुह्यं कोटरसंस्थितम् ॥ यत्र धारा पतत्येका मुसलाकृतिका शुभा ॥

മന്ദാരത്തിന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് ഒരു ഗുഹ്യസ്ഥലം കോറ്റരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അവിടെ ഉലക്കപോലെയുള്ള രൂപമുള്ള ഒരേയൊരു ശുഭധാര വീഴുന്നു.

Verse 26

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत पञ्चभक्तोषितो नरः ॥ मोदते पूर्वपार्श्वे च मेरौ तस्मिन् शिलोच्चये ॥

അവിടെ പഞ്ചഭക്ത വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച മനുഷ്യൻ വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്യണം; ആ ശിലാമയ ഉയർന്ന മേരുവിന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് അവൻ ആനന്ദിക്കുന്നു.

Verse 27

अथात्र मुञ्चते प्राणान् कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ मेरुशृङ्गं समुत्सृज्य मम लोकं च गच्छति ॥

പിന്നീട് അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ വ്രതകർമ്മം നിർവഹിച്ചു ഇവിടെ പ്രാണൻ വിട്ടുനൽകുന്നവൻ; മേരുവിന്റെ ശിഖരം ഉപേക്ഷിച്ച് എന്റെ ലോകത്തേക്കും പോകുന്നു.

Verse 28

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत अहोरात्रोषितो नरः ॥ मोदते दक्षिणे शृङ्गे महामेरौ शिलोच्चये ॥

അവിടെ മനുഷ്യൻ ഒരു പകലും ഒരു രാത്രിയും താമസിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യണം; മഹാമേരുവിന്റെ ഉയർന്ന ശിലാമയ ദക്ഷിണശിഖരത്തിൽ അവൻ ആനന്ദിക്കുന്നു.

Verse 29

अथात्र मुञ्चते प्राणान्कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥ मेरुशृङ्गं परित्यज्य मम लोकं प्रपद्यते ॥

പിന്നീട് ഇവിടെ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ വ്രതം/കർമ്മം അനുഷ്ഠിച്ച് അവൻ പ്രാണൻ വിടുന്നു; മേരുശിഖരം ഉപേക്ഷിച്ച് എന്റെ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 30

दक्षिणे पश्चिमे भागे मन्दारस्य यशस्विनि ॥ अत्र धारा पतत्येका आदित्यसमतेजसा ॥

യശസ്സുള്ള മന്ദാരപർവതത്തിന്റെ തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ഇവിടെ ഒരു മാത്രം ധാര വീഴുന്നു; അതിന്റെ തേജസ് സൂര്യനോടു തുല്യം.

Verse 31

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत अहोरात्रोषितो नरः ॥ मोदते पश्चिमे भागे ध्रुवो यत्र प्रवर्तते ॥

അവിടെ മനുഷ്യൻ ഒരു പകലും ഒരു രാത്രിയും താമസിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യണം; ധ്രുവൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നു/സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു എന്നു പറയപ്പെടുന്ന പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് അവൻ ആനന്ദിക്കുന്നു.

Verse 32

अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम कर्मव्यवस्थितः ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तो मम लोके च मोदते ॥

പിന്നീട് ഇവിടെ എന്റെ വിധിപ്രകാരം കർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരനായി അവൻ പ്രാണൻ വിടുന്നു; സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി എന്റെ ലോകത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു.

Verse 33

तस्य पश्चिमपार्श्वे तु गुह्यं देवसमन्वितम् ॥ चक्रावर्त्तमिति ख्यातमगाधश्च महाह्रदः ॥

അതിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് വശത്ത് ദേവസംയുക്തമായ ഒരു ഗുഹ്യ തീർത്ഥം ഉണ്ട്; അത് ‘ചക്രാവർത്ത്ത’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധം. അവിടെയേ അഗാധമായ ഒരു മഹാഹ്രദവും ഉണ്ട്।

Verse 34

स्नानं करोति यस्तत्र पञ्चभक्तोषितो नरः ॥ मोदते मेरुशृङ्गेषु स्वच्छन्दगमनालयः ॥

അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ—‘പഞ്ചഭക്ത’ നിയമപ്രകാരം ആഹാരം സ്വീകരിച്ച് ജീവിച്ച മനുഷ്യൻ—മേരു ശിഖരങ്ങളിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു; തടസ്സമില്ലാത്ത ഗമനസ്വഭാവമുള്ള വാസസ്ഥിതി അവന് ലഭിക്കുന്നു।

Verse 35

अथ वै मुञ्चते प्राणांश्चक्रवर्ती महायशाः ॥ शृङ्गान्सर्वान्परित्यज्य मोदते मम सन्निधौ ॥

അപ്പോൾ മഹായശസ്സുള്ള ചക്രവർത്തി പ്രാണങ്ങളെ വിട്ടുനൽകുന്നു; എല്ലാ ശിഖരങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് എന്റെ സന്നിധിയിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു।

Verse 36

दिशं वायव्यमाश्रित्य तस्मिन्विन्ध्यशिलोच्चये ॥ तिस्रो धाराः पतन्त्यत्र मुसलाकृतयः शुभाः ॥

വായവ്യ ദിശയെ ആശ്രയിച്ച്, വിന്ധ്യയിലെ ആ ഉയർന്ന ശിലോച്ചയത്തിൽ ഇവിടെ മൂന്നു ശുഭധാരകൾ പതിക്കുന്നു; അവ മുസലാകൃതിയുള്ളവയാണ്।

Verse 37

अथात्र मुञ्चते प्राणान् तस्मिन्गुह्ये यशस्विनि ॥ सर्वसङ्गं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति ॥

ഇപ്പോൾ ഇവിടെ, ആ യശസ്സുള്ള ഗുഹ്യ തീർത്ഥത്തിൽ, ആരെങ്കിലും പ്രാണങ്ങളെ വിട്ടുനൽകുകയാണെങ്കിൽ—അവൻ എല്ലാ ബന്ധനങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് എന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു।

Verse 38

तस्य विक्रोशमात्रेण दक्षिणां दिशमाश्रितः ॥ गुह्यो गभीरको नाम अगाधश्च महाह्रदः ॥

അതിൽ നിന്ന് ഒരു ക്രോശ ദൂരത്തിൽ തെക്കുദിശയിൽ ‘ഗഭീരക’ എന്ന പേരുള്ള ഗുഹ്യമായ, മഹത്തായ, അഗാധമായ മഹാഹ്രദം ഉണ്ട്।

Verse 39

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत अष्टरात्रोषितो नरः ॥ मोदते सर्वद्वीपेषु स्वच्छन्दगमनालयः ॥

അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് എട്ട് രാത്രികൾ താമസിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ, സ്വേച്ഛാഗമനത്തിന് അനുയോജ്യമായ വാസസ്ഥലം നേടി എല്ലാ ദ്വീപുകളിലും ആനന്ദിക്കുന്നു।

Verse 40

अथ वै मुञ्चते प्राणान्मम कर्मव्यवस्थितः ॥ सर्वद्वीपान् परित्यज्य मम लोकं प्रपद्यते ॥

അതിനുശേഷം എന്റെ വിധിപ്രകാരം കര്‍മത്തില്‍ സ്ഥാപിതനായവന്‍ പ്രാണനെ വിട്ടു; എല്ലാ ദ്വീപങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് എന്റെ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 41

तस्य पश्चिमपार्श्वे तु गुह्यं वै परमं महत् ॥ सप्त धाराः पतन्त्यत्र अगाधश्च महाह्रदः ॥

അതിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് വശത്ത് പരമവും മഹത്തുമായ ഒരു ഗുഹ്യസ്ഥലം ഉണ്ട്; ഇവിടെ ഏഴ് ധാരകൾ പതിക്കുന്നു, കൂടാതെ അഗാധമായ മഹാഹ്രദവും ഉണ്ട്।

Verse 42

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत अहोरात्रोषितो नरः ॥ मोदते शक्रलोके तु स्वच्छन्दगमनालयः ॥

അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ഒരു പകലും രാത്രിയും താമസിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ, സ്വേച്ഛാഗമനത്തിന് അനുയോജ്യമായ വാസസ്ഥലം നേടി ശക്രലോകത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു।

Verse 43

अथ वै मुञ्चते प्राणान्स्वकर्मपरिनिष्ठितः ॥ सर्वसङ्गं परित्यज्य मम लोकं प्रपद्यते ॥

അപ്പോൾ സ്വന്തം നിയതകർമ്മത്തിൽ दृഢനിഷ്ഠനായവൻ പ്രാണൻ വിട്ടു പോകുന്നു; സർവ്വാസക്തിയും ഉപേക്ഷിച്ച് എന്റെ ലോകം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 44

क्षेत्रस्य मण्डलं तस्य कथ्यमानं मया शृणु ॥ स्यमन्तपञ्चकं चैव मन्दारस्य गिरौ मम ॥

ആ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മണ്ഡലം (പരിധി) ഞാൻ വിവരിക്കുന്നതു കേൾക്കുക; കൂടാതെ എന്റെ മന്ദാരഗിരിയിലെ ശ്യമന്ത-പഞ്ചകവും।

Verse 45

तत्र तिष्ठामि सुश्रोणि विन्ध्यस्य गिरिमूर्द्धनि ॥ मन्दारे परमं गुह्यं तस्मिन्गुह्यशिलोच्चये ॥

ഹേ സുശ്രോണി! അവിടെ ഞാൻ വിന്ധ്യപർവതത്തിന്റെ ശിഖരത്തിൽ വസിക്കുന്നു—മന്ദാരത്തിൽ, പരമ രഹസ്യസ്ഥാനത്ത്, ആ രഹസ്യ ശിലാശിഖരത്തിൽ।

Verse 46

लाङ्गले मुसलं चैव शङ्खस्तिष्ठति चाग्रतः ॥ तव चैव प्रियार्थाय मम भक्तसुखावहम् ॥

ലാങ്ങലം, മുസലം, ശംഖം—ഇവ മുന്നിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; നിനക്കു പ്രിയമായതിനായി, എന്റെ ഭക്തർക്കു സുഖക്ഷേമം നൽകുന്നതായി।

Verse 47

एतन्न जानते केचिन्मम माया विमोहिताः ॥ मुच्य भाऽगवताञ्छुद्धान्ये च वाराहमाश्रिताः

ചിലർ എന്റെ മായയാൽ മോഹിതരായി ഇതറിഞ്ഞിട്ടില്ല; എന്നാൽ ശുദ്ധ ഭാഗവത ഭക്തരും—വരാഹനെ ആശ്രയിക്കുന്നവരും—ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിതരാകുന്നു।

Verse 48

ततो ममाभवच्चिन्ता मन्दारे पर्वतस्थिते ॥ तत्रैकादशकुण्डानि निस्सृतानि गिरौ धरे

അപ്പോൾ ഹേ ധരേ! പർവ്വതസ്ഥിതമായ മന്ദാരത്തെക്കുറിച്ച് എന്റെ മനസ്സിൽ ചിന്ത ഉദിച്ചു; ആ ഗിരിയിൽ പതിനൊന്ന് പുണ്യകുണ്ഡങ്ങൾ ഉദ്ഭവിച്ചു।

Verse 49

तत्राथ मुंचते प्राणान्मम कर्मपरायणः ॥ सर्वसङ्गं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति

അവിടെ എന്റെ വിധിതകർമ്മത്തിൽ പരായണനായവൻ പ്രാണൻ വിട്ടുകൊടുക്കുന്നു; സർവ്വാസക്തിയും ഉപേക്ഷിച്ച് അവൻ എന്റെ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 50

तस्य दक्षिणपार्श्वे तु गुह्यं विन्ध्यविनिःसृतम् ॥ पञ्च धाराः पतन्त्यत्र मुसलाकृतयः शुभाः

അതിന്റെ ദക്ഷിണ പാർശ്വത്തിൽ വിന്ധ്യത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ഒരു ഗുഹ്യസ്ഥലം ഉണ്ട്; ഇവിടെ മുസലാകൃതിയായ അഞ്ചു ശുഭധാരകൾ പതിക്കുന്നു।

Verse 51

तत्र स्नानं प्रकुर्वीत मम चित्तव्यवस्थितः ॥ मोदते सर्वशृङ्गेषु चैकीचित्तं समाश्रितः

അവിടെ എന്നിൽ മനസ്സിനെ സ്ഥാപിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യണം; ഏകാഗ്രചിത്തത്തെ ആശ്രയിച്ച് അവൻ എല്ലാ ശൃംഗങ്ങളിലും ആനന്ദിക്കുന്നു।

Verse 52

दक्षिणे संस्थितं चक्रं वामे स्थाने च वै गदा ॥ य एतच्छृणुयान्नित्यं गुह्यं मन्दारसंस्थितम्

ദക്ഷിണഭാഗത്ത് ചക്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു, വാമസ്ഥാനത്ത് ഗദയും ഉണ്ട്; മന്ദാരത്തിൽ സ്ഥിതമായ ഈ ഗുഹ്യവൃത്താന്തം നിത്യമായി ശ്രവിക്കുന്നവൻ…