Sukta 15
Sukta 9.15
Soma Pavamāna (in relation to Indra)
ଏହି ପବମାନ ସୋମ ସୂକ୍ତରେ ଶୋଧିତ ସୋମ ଛାଣନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବେଗରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କିରଣରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବିଜୟୀ ଶକ୍ତିର “ଖୋଲା କ୍ଷେତ୍ର” ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ ବୋଲି ଗାୟନ କରାଯାଇଛି। ଏଠାରେ ସୋମର ଶୁଦ୍ଧିକରଣକୁ ଯଜ୍ଞୀୟ କ୍ରିୟା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡୀୟ-ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା—ଦୁଇଭାବେ ଚିତ୍ରିତ କରାଯାଇଛି: ଏହି ଦୀପ୍ତ ପାନୀୟ ଶକ୍ତି, ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ଏକ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପରିଣତ ହୋଇ ବିଜୟ ଓ ଧର୍ମସମ୍ମତ କର୍ମ ପାଇଁ ପଥ ପରିଷ୍କାର କରେ।
Mantras
Mantra 1
एष धिया यात्यण्व्या शूरो रथेभिराशुभिः । गच्छन्निन्द्रस्य निष्कृतम् ॥
ଏହି ଶୂର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଧୀ (ଧିୟା) ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୁତ ରଥମାନଙ୍କ ସହ ଗତି କରେ; ଗଚ୍ଛନ୍ତ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିଷ୍କୃତ ଦିଗକୁ ଯାଏ—ବିଜୟୀ ବଳର ମୁକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରକୁ।
Mantra 2
एष पुरू धियायते बृहते देवतातये । यत्रामृतास आसते ॥
ଏହି ସୋମ ଅନେକ ଧୀ-ଜାଗରଣ ସହ ଗତି କରେ—ବୃହତ୍ (ବିଶାଳ) ଦିଗକୁ ଓ ଦେବତାତି (ଦିବ୍ୟ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣତା) ଦିଗକୁ; ସେଠାରେ ଅମୃତାସଃ, ଅମର ଶକ୍ତିମାନେ, ଆମ ଭିତରେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
Mantra 3
एष हितो वि नीयतेऽन्तः शुभ्रावता पथा । यदी तुञ्जन्ति भूर्णयः ॥
ଏହି ସୋମ, ସ୍ଥାପିତ ହୋଇ, ଦୀପ୍ତିମାନ ପଥରେ ଭିତରକୁ ନେଇଯାଯାଏ; ଯେତେବେଳେ ପୀଡନକାରୀ ଶକ୍ତିମାନେ ତାକୁ ଧକ୍କା ଦେଇ ତାହାର ସତ୍ୟ ଗତିରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ କରନ୍ତି।
Mantra 4
एष शृङ्गाणि दोधुवच्छिशीते यूथ्यो वृषा । नृम्णा दधान ओजसा ॥
ଏହି ସୋମ, ଯୂଥର ବୃଷଭ, ନିଜ ଶୃଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ କମ୍ପାଇ ନିଜକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରେ; ନୃମ୍ଣ ଓ ଓଜସ ଧାରଣ କରି—ବୀର୍ୟ ଓ ବଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
Mantra 5
एष रुक्मिभिरीयते वाजी शुभ्रेभिरंशुभिः । पतिः सिन्धूनां भवन् ॥
ଏହି ସୋମ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦୀପ୍ତିରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଆଗେ ବଢ଼େ; ନିଜ ଶୁଭ୍ର କିରଣମାନ ସହ ବାଜୀ ହୋଇ ବଳର ପୂର୍ଣ୍ଣତା ବହନ କରେ; ଏବଂ ସିନ୍ଧୁମାନଙ୍କର ପତି ହୋଇଯାଏ।
Mantra 6
एष वसूनि पिब्दना परुषा ययिवाँ अति । अव शादेषु गच्छति ॥
ଏହି ସୋମ ବସୁଗୁଡ଼ିକୁ—ଧନ-ସମ୍ପଦକୁ—ପାନ କରେ; କଠିନ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସେ ଦୃଢ଼ ଆଧାର ଥିବା ଆସନମାନଙ୍କୁ ଅବତରେ, ଜୀବନରେ ଲାଭକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ।
Mantra 7
एतं मृजन्ति मर्ज्यमुप द्रोणेष्वायवः । प्रचक्राणं महीरिषः ॥
ତାହାକୁ ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି—ଶୁଦ୍ଧ ହେବାଯୋଗ୍ୟ ତାହାକୁ—ଦ୍ରୋଣ (ଭାଣ୍ଡ/ବାଟ) ନିକଟରେ; ଅନ୍ୱେଷୀ ଆୟୁମାନେ ତାହାକୁ ଗତିରେ ରଖନ୍ତି, ଏବଂ ପୋଷଣ ଓ ଶକ୍ତିର ମହା ପ୍ରେରଣାମାନେ ତାହାର ପଛେ ଚକ୍ରବତ୍ ଘୁରିବାକୁ ଲାଗନ୍ତି।
Mantra 8
एतमु त्यं दश क्षिपो मृजन्ति सप्त धीतयः । स्वायुधं मदिन्तमम् ॥
ଏହି ତାହାକୁ ଦଶ ଦ୍ରୁତ ହାତ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସପ୍ତ ପ୍ରେରିତ ଧୀତି (ଚିନ୍ତା) ମଧ୍ୟ; ସେ ସ୍ୱୟଂ-ଆୟୁଧଧାରୀ, ସର୍ବାଧିକ ମଦିନ୍ତମ—ଅନ୍ୱେଷୀରେ ଆଲୋକର ଅସ୍ତ୍ର ହେଉଥିବା ଆନନ୍ଦ।
Frequently Asked Questions
It praises Soma in the moment of purification—rushing through the filters, shining brightly, and becoming the empowering drink offered to Indra for strength and victory.
Because purified Soma is imagined as a powerful flow: it can mean literal flowing waters and also the inner currents of energy and inspiration that Soma is said to master.
They point to two kinds of cleansing: the physical ritual cleansing by priests’ hands and the inner cleansing by concentrated, inspired thought—making Soma a clear, luminous force in both senses.
Ask anything about Sukta 15 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
