
Sukta 9.105
Soma Pavamāna
ഈ ചെറു പവമാന സോമസ്തുതിയിൽ, സോമൻ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ യാഗസഹചാരികൾ അവനെ പാടി സ്തുതിക്കണമെന്ന് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു; അവന്റെ ഒഴുകുന്ന സാരം മധുരവും ഉല്ലാസജനകവും ദേവന്മാർക്ക് യോജ്യവും ആകണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. പശുക്കളും കുതിരകളും പ്രതീകമാക്കുന്ന ദീപ്തമായ സമ്പത്ത് സോമൻ നൽകുകയും, പ്രകാശകിരണങ്ങളുടെ ഇടയിൽ തന്റെ ശുദ്ധ തേജസ്സിനെ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. കൂടാതെ രക്ഷകനായ സോമൻ ദേവരഹിതനായ ഭോജകനെയും, അന്വേഷകന്റെ ഇച്ഛയെ വിഭജിക്കുന്ന ‘ദ്വിമനസ്ക’ ശക്തിയെയും അകറ്റിക്കളയണമെന്നു യാചിക്കുന്നു.
Mantra 1
तं वः सखायो मदाय पुनानमभि गायत । शिशुं न यज्ञैः स्वदयन्त गूर्तिभिः ॥
സഖാക്കളേ, മദത്തിനായി സ്വയം-ശുദ്ധിയാകുന്ന അവനെ പാടി സ്തുതിക്കുവിൻ. യജ്ഞകർമ്മങ്ങളാലും നന്നായി രൂപപ്പെട്ട വാണി-ഉക്തികളാലും (ഗൂർത്തി), ശിശുവിനെപ്പോലെ അവനെ രസമധുരനാക്കുവിൻ.
Mantra 2
सं वत्स इव मातृभिरिन्दुर्हिन्वानो अज्यते । देवावीर्मदो मतिभिः परिष्कृतः ॥
മാതൃശക്തികളോടുകൂടെ കിടാവുപോലെ, പ്രേരിതനായ ഇന്ദു (സോമ) അഭിഷിക്തനായി സമ്പൂർണ്ണനാകുന്നു. ദേവവീര്യം വരുത്തുന്ന ഈ മദം, ശുദ്ധീകരിച്ച മതികൾ (ചിന്താധാരകൾ) കൊണ്ടു പരിഷ്കൃതവും പരിപൂർണ്ണവും ആകുന്നു.
Mantra 3
अयं दक्षाय साधनोऽयं शर्धाय वीतये । अयं देवेभ्यो मधुमत्तमः सुतः ॥
ഈ സോമൻ ദക്ഷ (dakṣa)യ്ക്കു സാധകൻ—സിദ്ധികർത്താവാണ്; ഇത് ശർധ (śardha)യ്ക്കു, അവരുടെ യഥോചിത ഭോഗത്തിനും ഗ്രഹണത്തിനും വേണ്ടിയാണ്. ഈ പിഷിതൻ (സുത) ദേവന്മാർക്കു അത്യന്തം മധുമയം—അതി മധുരവും ആനന്ദഘനവുമാണ്.
Mantra 4
गोमन्न इन्दो अश्ववत्सुतः सुदक्ष धन्व । शुचिं ते वर्णमधि गोषु दीधरम् ॥
ഓ ഇന്ദു, പിഷിതൻ (സുത) ആയി, ഗോമത്യും അശ്വവത്യും ആയ സമൃദ്ധി—പശുക്കളും കുതിരകളും പോലെ തേജസ്സുള്ള ധനം, ജ്ഞാനകിരണങ്ങളും ഊർജശക്തികളും—ഞങ്ങളിലേക്കു പ്രവഹിപ്പിക്ക. ഓ സുദക്ഷ, നിന്റെ ശുചി വർണം ഗോഷു—‘പശുക്കൾ’ അഥവാ കിരണങ്ങളിൽ—ഞാൻ സ്ഥാപിക്കുന്നു; പ്രകാശത്തെ പ്രകാശക്ഷേത്രത്തിൽ സ്ഥിരമാക്കുന്നു.
Mantra 5
स नो हरीणां पत इन्दो देवप्सरस्तमः । सखेव सख्ये नर्यो रुचे भव ॥
ഓ ഇന്ദു, ഞങ്ങൾക്കായി ഹരീണാം പതി—താമ്രവർണ്ണ വേഗാശ്വങ്ങളുടെ (ചുറുചുറുക്കുള്ള ഊർജങ്ങളുടെ) അധിപൻ—ആകുക; ദേവപ്സരസ്തമ, ദിവ്യസൗന്ദര്യത്തിലും പ്രചോദനത്തിലും അത്യുത്തമൻ ആകുക. സൗഹൃദത്തിൽ സുഹൃത്തെപ്പോലെ, ഓ നര്യ, മനുഷ്യന്റെ ശക്തനായ സഹായകാ, ഞങ്ങൾക്ക് രുചേ—പ്രകാശവും ആനന്ദവും—ആകുക.
Mantra 6
सनेमि त्वमस्मदाँ अदेवं कं चिदत्रिणम् । साह्वाँ इन्दो परि बाधो अप द्वयुम् ॥
ഹേ ഇന്ദോ! ഞങ്ങൾക്കായി വിജയം നേടുക; ഞങ്ങളുടെ ഭാഗത്തേക്ക് അടുക്കുന്ന ഏതൊരു ദേവരഹിത ഭോജകനെയും—അത്രിണനെയും—ഇവിടെ തന്നെ കീഴടക്കുക. സഹനശക്തിയുള്ള, ബലവാനായ ഇന്ദോ, ദ്വിമനസ്കമായ വിഭജക സംശയത്തെ എല്ലാടത്തുനിന്നും തള്ളി നീക്കുക—അകറ്റുക.
It asks Soma to purify as a sweet, exhilarating drink, to grant luminous prosperity, and to protect the worshipper by driving away harmful and divisive forces.
In Vedic poetry they can mean both literal wealth and symbolic powers—cows as rays of light/knowledge and horses as energies or capacities that carry one forward.
It can mean an outer opponent who creates division, and also an inner state of doubt or split intention that weakens concentration; Soma is invoked to push that away.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.