Sukta 105
Sukta 9.105
Soma Pavamāna
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପବମାନ ସୋମ ସୂକ୍ତରେ ଯଜ୍ଞର ସହଚରମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ ଯେ ସୋମ ଶୋଧିତ ହେଉଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଗାନ କରନ୍ତୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ପ୍ରବାହମାନ ସାର ମଧୁର, ଉତ୍ସାହଦାୟକ ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହେଉ। ସୋମଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ ଯେ ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଧନ (ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ାର ପ୍ରତୀକରେ) ଦାନ କରୁନ୍ତୁ ଏବଂ ଆଲୋକର କିରଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ପବିତ୍ର ତେଜକୁ ସ୍ଥାପିତ କରୁନ୍ତୁ। ଏହି ସୂକ୍ତରେ ସୋମଙ୍କୁ ରକ୍ଷକ ଭାବେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ—ଅଦେବୀ ଭକ୍ଷକକୁ ଏବଂ ସାଧକର ଇଚ୍ଛାକୁ ଭାଗ କରୁଥିବା ‘ଦ୍ୱିମନସ୍କ’ ଶକ୍ତିକୁ ଦୂରେ ହଟାଇବା ପାଇଁ।
Mantras
Mantra 1
तं वः सखायो मदाय पुनानमभि गायत । शिशुं न यज्ञैः स्वदयन्त गूर्तिभिः ॥
ହେ ସଖାମାନେ, ମଦ (ଆନନ୍ଦ) ପାଇଁ ସ୍ୱୟଂ-ଶୁଦ୍ଧ ହେଉଥିବା ତାହାକୁ ଗାଇ ସ୍ତୁତି କର। ଯଜ୍ଞକର୍ମ ଓ ସୁଘଡ଼ ବାଣୀ-ଉକ୍ତି (ଗୂର୍ତି) ଦ୍ୱାରା, ଶିଶୁ ପରି ତାହାକୁ ରସମୟ ଓ ମଧୁର କର।
Mantra 2
सं वत्स इव मातृभिरिन्दुर्हिन्वानो अज्यते । देवावीर्मदो मतिभिः परिष्कृतः ॥
ମାତୃଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହ ବଛଡ଼ା ପରି, ପ୍ରେରିତ ଇନ୍ଦୁ (ସୋମ) ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ। ଦେବମାନଙ୍କ ବୀର୍ୟ ଆଣୁଥିବା ଏହି ମଦ, ଶୁଦ୍ଧୀକୃତ ମତି (ଚିନ୍ତା-ଧାରା) ଦ୍ୱାରା ପରିଷ୍କୃତ ଓ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
Mantra 3
अयं दक्षाय साधनोऽयं शर्धाय वीतये । अयं देवेभ्यो मधुमत्तमः सुतः ॥
ଏହି ସୋମ ଦକ୍ଷ (dakṣa) ପାଇଁ ସାଧକ—ସିଦ୍ଧିକର; ଏହା ଶର୍ଧ (śardha) ପାଇଁ, ସେମାନଙ୍କର ଯଥୋଚିତ ଭୋଗ ଓ ଗ୍ରହଣ ନିମିତ୍ତ। ଏହି ପିଷିତ (ସୁତ) ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ମଧୁମୟ—ଅତିମିଠା, ଆନନ୍ଦଘନ।
Mantra 4
गोमन्न इन्दो अश्ववत्सुतः सुदक्ष धन्व । शुचिं ते वर्णमधि गोषु दीधरम् ॥
ହେ ଇନ୍ଦୁ, ପିଷିତ (ସୁତ) ହୋଇ, ଗୋମତ୍ ଓ ଅଶ୍ୱବତ୍ ସମୃଦ୍ଧି—ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ା ସଦୃଶ ତେଜସ୍ବୀ ଧନ, ଜ୍ଞାନକିରଣ ଓ ଊର୍ଜାଶକ୍ତି—ଆମ ପାଖକୁ ପ୍ରବାହିତ କର। ହେ ସୁଦକ୍ଷ, ମୁଁ ତୋର ଶୁଚି ବର୍ଣ୍ଣକୁ ଗୋଷୁ—‘ଗାଈ’ ଅର୍ଥାତ କିରଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—ସ୍ଥାପନ କରେ; ପ୍ରକାଶକୁ ପ୍ରକାଶକ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ଥିର କରେ।
Mantra 5
स नो हरीणां पत इन्दो देवप्सरस्तमः । सखेव सख्ये नर्यो रुचे भव ॥
ହେ ଇନ୍ଦୁ, ଆମ ପାଇଁ ହରୀଣାଂ ପତି—ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ରୁତ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ (ଚଞ୍ଚଳ ଊର୍ଜାମାନଙ୍କ) ଅଧିପତି—ହେଉ; ଦେବପ୍ସରସ୍ତମ, ଦିବ୍ୟ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ପ୍ରେରଣାରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଉ। ସଖ୍ୟରେ ସଖା ପରି, ହେ ନର୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟର ବଳବାନ ସହାୟକ, ଆମ ପାଇଁ ରୁଚେ—ପ୍ରକାଶ ଓ ଆନନ୍ଦ—ହେଉ।
Mantra 6
सनेमि त्वमस्मदाँ अदेवं कं चिदत्रिणम् । साह्वाँ इन्दो परि बाधो अप द्वयुम् ॥
ହେ ଇନ୍ଦୁ! ଆମ ପାଇଁ ବିଜୟ ଲାଭ କର; ଆମ ପକ୍ଷକୁ ଆସୁଥିବା ଯେକୌଣସି ଦେବହୀନ ଭକ୍ଷକକୁ—ଅତ୍ରିଣକୁ—ଏଠାରେ ଦମନ କର। ସହନଶୀଳ, ବଳବାନ ଇନ୍ଦୁ, ଦ୍ୱିମନସ୍କ ବିଭାଜକ ସନ୍ଦେହକୁ ସବୁଦିଗରୁ ଠେଲି ହଟା—ଦୂରେଇ ଦେ।
Frequently Asked Questions
It asks Soma to purify as a sweet, exhilarating drink, to grant luminous prosperity, and to protect the worshipper by driving away harmful and divisive forces.
In Vedic poetry they can mean both literal wealth and symbolic powers—cows as rays of light/knowledge and horses as energies or capacities that carry one forward.
It can mean an outer opponent who creates division, and also an inner state of doubt or split intention that weakens concentration; Soma is invoked to push that away.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.