Sukta 105
Sukta 9.105
Soma Pavamāna
இந்தச் சுருக்கமான பவமான சோம ஸூக்தம், யாகத்தின் தோழர்களைச் சோமன் சுத்தமடைந்து பாயும் வேளையில் அவரைப் பாடுமாறு ஊக்குவிக்கிறது; அப்பொழுது அவரது ஓடும் ரசம் இனிமையாகவும் உற்சாகமூட்டுவதாகவும் தேவர்களுக்கு ஏற்றதாகவும் ஆகும். இதில் சோமன் ஒளிமிக்க செல்வத்தை (மாடுகள், குதிரைகள் எனச் சின்னப்படுத்தப்படும்) அருளவும், ஒளிக்கதிர்களின் நடுவே தனது தூய பிரகாசத்தை நிலைநிறுத்தவும் வேண்டப்படுகிறது. மேலும், காவலனாகிய சோமன், தெய்வமற்ற விழுங்குபவனைத் துரத்தி, சாதகனின் மனவலிமையைப் பிளக்கும் “இருமன” சக்தியையும் அகற்ற வேண்டும் எனப் பிரார்த்திக்கிறது.
Mantras
Mantra 1
तं वः सखायो मदाय पुनानमभि गायत । शिशुं न यज्ञैः स्वदयन्त गूर्तिभिः ॥
ஓ தோழர்களே, மது (ஆனந்த-உன்மாத) பெறுவதற்காக அந்த பவமானன்—தன்னைத் தானே சுத்திகரிப்பவனை நோக்கிப் பாடுங்கள். யஜ்ஞச் செயல்களாலும் நன்கு வடிவமைந்த ஸ்துதிகளாலும் (கூர்திபிஃ) அவனை ஒரு குழந்தையைப் போல இனிமையாக்கி, விரும்பத்தக்கவனாக்குங்கள்.
Mantra 2
सं वत्स इव मातृभिरिन्दुर्हिन्वानो अज्यते । देवावीर्मदो मतिभिः परिष्कृतः ॥
தாய்ச் சக்திகளுடன் கன்றுபோல், ஊக்கமுற்ற இந்து (சோம-சக்தி) அபிஷேகமடைந்து முழுமையாக அமைக்கப்படுகிறது. தேவர்களின் வீரத்தைக் கிளர்த்தும் இந்த மது, பரிசுத்தமான மதி (தெளிந்த/சுத்தமான சிந்தனை)களால் செம்மைப்படுத்தப்பட்டு நிறைவு பெறுகிறது.
Mantra 3
अयं दक्षाय साधनोऽयं शर्धाय वीतये । अयं देवेभ्यो मधुमत्तमः सुतः ॥
இந்த சோமம் தக்ஷ (திறன்/விவேக-சக்தி) க்குச் சாதகன்; இது ஶர்த (தேவக் கூட்டம்) அவர்களின் உரிய அனுபவமும் ஏற்றுக்கொள்ளுதலும் பெறுவதற்காக. பிழிந்தெடுக்கப்பட்ட இந்த சோமம் தேவர்களுக்கு மிக மிக மதுமயம்—இனிமையும் ஆனந்தமும் அடர்த்தியானது.
Mantra 4
गोमन्न इन्दो अश्ववत्सुतः सुदक्ष धन्व । शुचिं ते वर्णमधि गोषु दीधरम् ॥
ஓ இந்து, பிழிந்தெடுக்கப்பட்டவனே, எங்களிடம் கோமத், அஶ்வவத் செல்வத்தை—அதாவது அறிவின் கதிர்களையும் ஆற்றல் சக்திகளையும்—நிறைவாகக் கொண்டு வா. ஓ சுதக்ஷ, உன் தூய வர்ணம் (புனித ஒளி) ‘கோஷு’—பசுக்கள்/கதிர்கள்—மேல் நான் நிலைநிறுத்தி உறுதிப்படுத்துகிறேன்.
Mantra 5
स नो हरीणां पत इन्दो देवप्सरस्तमः । सखेव सख्ये नर्यो रुचे भव ॥
ஓ இந்து, எங்களுக்காக ஹரீணாம் பதி—செம்மஞ்சள் வேகக் குதிரைகள் (தீவிர சக்திகள்) இன் அதிபதி—ஆக; தேவப்ஸரஸ்தம, தெய்வீக அழகிலும் ஊக்கத்திலும் மிகச் சிறந்தவனாக இரு. நண்பன் போல நட்பில், ஓ நர்ய (மனிதர்க்கு உதவும்) வலிமைமிக்கவனே, எங்களுக்குப் பிரகாசமான ருசி (ஒளி/இன்பம்) யும் மகிழ்ச்சியும் ஆகு.
Mantra 6
सनेमि त्वमस्मदाँ अदेवं कं चिदत्रिणम् । साह्वाँ इन्दो परि बाधो अप द्वयुम् ॥
ஓ இந்து (சோமா), எங்களுக்காக வெற்றியை ஈட்டுவாயாக; இங்கு அணுகும் எந்தத் தேவமற்ற உண்ணுபவன் (அத்ரிண்) இருந்தாலும், அவனை எங்களிடமிருந்து அகற்றுவாயாக. தாங்கும் வலிமை உடைய இந்துவே, எல்லாத் திசைகளிலும் தடையை நீக்கி, இருமனத்தால் இருப்பை பிளக்கும் அந்தப் பிரிப்புச் சக்தியை அழுத்தி விரட்டுவாயாக.
Inside Sukta 105
How it unfolds
- Where it opens
A call to the ritual companions to sing to Soma as he purifies for ecstasy and sacred sweetness.
- Development
Praise turns to Soma’s bestowal of luminous abundance (cows/horses) and the establishment of his pure radiance among the rays (goṣu).
- Climax
Soma is invoked as a force of victory and endurance who repels hostile, godless powers and inner division.
- Where it settles
The hymn closes with protection and integration: Soma is asked to press away the ‘dual-minded’ splitter so the sacrificer’s gain and clarity remain undisturbed.
The deity: Soma Pavamāna
- In the VedaSoma is the pressed and filtered sacred drink, envisioned as a living, radiant current (Indu) that runs through the woolen sieve, becoming pure, sweet, and exhilarating, and fit for divine enjoyment.
- Cosmic functionHe mediates between humans and gods through the sacrifice, invigorates Indra and the deities, renews vitality, and establishes luminous order by turning raw offering into clarified, potent essence.
- Inner significanceThe purifying Soma symbolizes the refinement of consciousness: emotions and impulses are filtered into clarity, joy, and focused power; he also represents the force that integrates the personality by expelling doubt and divisive tendencies.
The seer
- An unknown Soma-Pavamāna seer (anonymous)Representing the collective voice of the Soma-pressers and chanters in Mandala 9, where many hymns are preserved without a specific named rishi.
Famous verses
तं वः सखायो मदाय पुनानमभि गायत । शिशुं न यज्ञैः स्वदयन्त गूर्तिभिः ॥गोमन्न इन्दो अश्ववत्सुतः सुदक्ष धन्व । शुचिं ते वर्णमधि गोषु दीधरम् ॥सनेमि त्वमस्मदाँ अदेवं कं चिदत्रिणम् । साह्वाँ इन्दो परि बाधो अप द्वयुम् ॥Attributes of the deity
- self-purifying (pavamāna)
- sweet and exhilarating (madāya)
- radiant/bright (śuci varṇa)
- protector who repels hostile forces
- bestower of wealth and vitality
- flowing, dynamic presence in the rite
Also by this seer
- Associated broadly with the Pavamāna Soma corpus (Rig Veda Mandala 9) transmitted in priestly lineages of Soma ritual specialists
- Contributes to the liturgical style of Soma-stotra poetry emphasizing purification (pavamāna), sweetness, exhilaration, and protection
The rite, step by step
- Soma is pressed from the stalks and mixed with water (and customary ritual adjuncts).
- The juice is poured through the woolen filter to become pavamāna, while singers chant stotras to ‘sweeten’ and empower it.
- The purified Soma is collected in vessels; its radiance is praised and invoked to settle among the ‘cows’ (rays/illumined energies).
- Libations are offered to the gods (especially Indra and allied deities), seeking exhilaration, wealth, and victory.
- A protective petition is voiced: Soma is asked to drive away the godless devourer and the dual-minded divider.
Offerings
- Purified Soma libations
- Water used in pressing and filtering
- Optional accompanying oblations customary to Soma rites (e.g., ghee offerings into the fire in connected sequences)
Frequently Asked Questions
It asks Soma to purify as a sweet, exhilarating drink, to grant luminous prosperity, and to protect the worshipper by driving away harmful and divisive forces.
In Vedic poetry they can mean both literal wealth and symbolic powers—cows as rays of light/knowledge and horses as energies or capacities that carry one forward.
It can mean an outer opponent who creates division, and also an inner state of doubt or split intention that weakens concentration; Soma is invoked to push that away.
Ask anything about Sukta 105 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
