Opening the text

Sukta 8.51
Kanva tradition (Kāṇva); specific rishi for 8.51 uncertain in this excerpt
Indra (with Soma context)
Jagatī/Tr̥ṣṭubh probable; requires scan
ഈ സൂക്തം സോമപീഡനകർമ്മത്തിലേക്ക് ഇന്ദ്രനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; ഇന്ദ്രൻ പൂർവ്വികപുരുഷന്മാരോടും സൗഹൃദപരമായ ആതിഥേയരോടും കൂടി സോമം പാനം ചെയ്ത പഴയ മാതൃകകളെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ദാനദായകനായ ഇന്ദ്രനെ ഇത് സ്തുതിക്കുന്നു; ഭക്തരെ ഉദാരതയിൽ “പരിശീലിപ്പിച്ച്” ധനം, ബലം, വിപുലീകരണം എന്നിവ അനുഗ്രഹിക്കുന്നവനായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. അവസാന ദർശനത്തിൽ കർമ്മം തന്നെയാണ് വർധനയുടെ നിലമാകുന്നത്: പ്രചോദിതമായ സ്തുതിഗാനം, ഒഴുകുന്ന സോമബിന്ദുക്കൾ, കൂടാതെ ആരാധകരിൽ വൃഷ്ണ്യ ശവസ് (കാളസദൃശമായ ശക്തി) വളരുന്നത്.
Mantra 1
यथा मनौ सांवरणौ सोममिन्द्रापिबः सुतम् । नीपातिथौ मघवन्मेध्यातिथौ पुष्टिगौ श्रुष्टिगौ सचा ॥
മനു സാംവരണനോടൊപ്പം, ഹേ ഇന്ദ്ര, നീ പിഴിഞ്ഞെടുത്ത (സുത) സോമം പാനം ചെയ്തതുപോലെ; അതുപോലെ ഹേ മഘവൻ, നീപാതിഥിയോടും, മേധ്യാതിഥിയോടും—പുഷ്ടിഗൗയും ശ്രുഷ്ടിഗൗയും (വളർച്ചയുടെയും വിധേയ-ശ്രവണത്തിന്റെയും ശക്തികൾ) സഹചാരികളായി—(സോമം) പാനം ചെയ്യുക.
Mantra 2
पार्षद्वाणः प्रस्कण्वं समसादयच्छयानं जिव्रिमुद्धितम् । सहस्राण्यसिषासद्गवामृषिस्त्वोतो दस्यवे वृकः ॥
പാർഷദ്വാണൻ പ്രസ്കണ്വനെ പൂർണ്ണമായി ലക്ഷ്യത്തിലെത്തിച്ചു; താഴെ വീണുകിടന്ന ജീവ്രിയെ ഉയർത്തി നിർത്തി. അവൻ ഗവാം (കിരണങ്ങൾ/പശുക്കൾ) ആയിരങ്ങൾ നേടി; നിന്റെ സഹായത്തോടെ ഋഷി ദസ്യുവിന് വൃക (ചെന്നായ)യായി—വൈരിയായ അന്ധകാരത്തെ ഭക്ഷിച്ചു.
Mantra 3
य उक्थेभिर्न विन्धते चिकिद्य ऋषिचोदनः । इन्द्रं तमच्छा वद नव्यस्या मत्यरिष्यन्तं न भोजसे ॥
കേവലം ഉക്തങ്ങളാൽ (സ്തുതി-പാഠങ്ങളാൽ) ലക്ഷ്യം കണ്ടെത്താത്തവൻ, എന്നാൽ അറിയുന്നവൻ—ഋഷി-പ്രേരണയാൽ ചോദിതനായവൻ; ആ ഇന്ദ്രനെ നേരെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുക; പുതിയ മതി (ചിന്ത) അവനിലേക്കു പോകട്ടെ—നശിക്കാത്തതായി, അവന്റെ ശക്തിയുടെ സത്യ ഭോഗം (പങ്കാളിത്തം) തേടുന്നതായി.
Mantra 4
यस्मा अर्कं सप्तशीर्षाणमानृचुस्त्रिधातुमुत्तमे पदे । स त्विमा विश्वा भुवनानि चिक्रददादिज्जनिष्ट पौंस्यम् ॥
അവനുവേണ്ടി അവർ സപ്തശീർഷ (ഏഴ് തലകളുള്ള) അർക്കം (സ്തുതി-ഗാനം) പാടി—ത്രിധാതു (മൂന്നടിസ്ഥാന ക്രമം)യിൽ സ്ഥാപിതമായി—ഉത്തമ പദത്തിൽ. അവൻ തന്നെയാണ് ഈ എല്ലാ ഭുവനങ്ങളെയും പ്രകടനത്തിലേക്ക് വിളിച്ചുയർത്തിയത്; ആ ആദിയിൽ നിന്നുതന്നെ പൗംസ്യ (വീര്യം/വീരത) ജനിച്ചു.
Mantra 5
यो नो दाता वसूनामिन्द्रं तं हूमहे वयम् । विद्मा ह्यस्य सुमतिं नवीयसीं गमेम गोमति व्रजे ॥
ഇന്ദ്രൻ—ഞങ്ങൾക്ക് വസുക്കളുടെ ദാതാവ്—അവനെ ഞങ്ങൾ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. അവന്റെ സദാ നവീനമായ സുമതി ഞങ്ങൾ അറിയുന്നു; ഗോമതി വ്രജത്തിൽ, സമൃദ്ധിയുടെ ദീപ്തമായ ഗോശാലയിൽ ഞങ്ങൾ എത്തട്ടെ—അവിടെ ജ്ഞാനകിരണങ്ങൾ ഒന്നിച്ചുകൂടുന്നു.
Mantra 6
यस्मै त्वं वसो दानाय शिक्षसि स रायस्पोषमश्नुते । तं त्वा वयं मघवन्निन्द्र गिर्वणः सुतावन्तो हवामहे ॥
ഹേ വസോ (ധനാധിപ), നീ ആരെ ദാനത്തിനായി ശിക്ഷിപ്പിക്കുന്നുവോ, അവൻ റായസ്-പോഷം—സമൃദ്ധിയുടെ വർധന—പ്രാപിക്കുന്നു. ഹേ മഘവൻ ഇന്ദ്ര, ഗിർവണ (സ്തുതിപ്രിയ), സോമസുതാവന്തർ ആയ ഞങ്ങൾ നിനയെ യജ്ഞത്തിലേക്ക് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.
Mantra 7
कदा चन स्तरीरसि नेन्द्र सश्चसि दाशुषे । उपोपेन्नु मघवन्भूय इन्नु ते दानं देवस्य पृच्यते ॥
ഒരിക്കലും നീ തടയപ്പെടുന്നില്ല, ഹേ ഇന്ദ്ര; ദാശുഷ് (ദാനകർതാവ്)നെ നീ വഞ്ചിക്കുന്നില്ല. ഹേ മഘവൻ, വീണ്ടും വീണ്ടും—കൂടുതൽ, ഇനിയും കൂടുതൽ—നിന്റെ ദൈവിക ദാനം ഞങ്ങളോടു ചോദിക്കപ്പെടുകയും ഞങ്ങളോടു ചേർക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.
Mantra 8
प्र यो ननक्षे अभ्योजसा क्रिविं वधैः शुष्णं निघोषयन् । यदेदस्तम्भीत्प्रथयन्नमूं दिवमादिज्जनिष्ट पार्थिवः ॥
പ്രേരകശക്തിയോടെ മുന്നേ പോകുന്നവൻ ക്രിവിയെ പ്രഹരിക്കുന്നു; തന്റെ അടികളാൽ ശുഷ്ണനെ പരാജയത്തിലേക്ക് ഗർജിപ്പിച്ചു താഴ്ത്തുന്നു. അവൻ അങ്ങേയറ്റത്തെ ദ്യൗവിനെ ഉറപ്പിച്ചു വിശാലമാക്കിയപ്പോൾ, ആ കൃത്യത്തിൽ നിന്നുതന്നെ പാർത്ഥിവമായ അടിസ്ഥാനം ജനിച്ചു.
Mantra 9
यस्यायं विश्व आर्यो दासः शेवधिपा अरिः । तिरश्चिदर्ये रुशमे परीरवि तुभ्येत्सो अज्यते रयिः ॥
ആർക്കുവേണ്ടി ഈ മുഴുവൻ ആര്യനും ദാസനും നിധി-കാവൽക്കാരനായ ശത്രുവായി മാറുന്നു— ഹേ ദീപ്തനേ, വിഭജനത്തിനപ്പുറവും ആര്യനുവേണ്ടി സമൃദ്ധിയുടെ പ്രവാഹം നിനക്കേ മാത്രം ഒഴുക്കപ്പെടുന്നു; നിനക്കേ റയി അർപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
Mantra 10
तुरण्यवो मधुमन्तं घृतश्चुतं विप्रासो अर्कमानृचुः । अस्मे रयिः पप्रथे वृष्ण्यं शवोऽस्मे सुवानास इन्दवः ॥
വേഗത്തിൽ പരിശ്രമിക്കുന്ന ഋഷിമാർ മധുരസമ്പൂർണ്ണവും ഘൃതം ചൊരിയുന്നതുമായ സ്തുതിഗാനം പാടിയിരിക്കുന്നു. ഞങ്ങളിലേ റയി വിശാലമാകുന്നു; ഞങ്ങളിലേ വൃഷണ്യ ശവം വളരുന്നു— ഞങ്ങളിലേ, പിഴിഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുമ്പോൾ, സോമബിന്ദുക്കൾ ഒഴുകുന്നു.
It is a Soma-rite hymn inviting Indra to drink the freshly pressed Soma and to reward the worshippers with wealth, increase, and strength, as he did for earlier ancestors and hosts.
Such references act as ritual precedent: by recalling earlier occasions when Indra accepted Soma, the hymn strengthens the invitation for Indra to come and drink in the present sacrifice too.
It presents generosity (dāna) as a divinely supported virtue: when Indra inspires or disciplines a person toward giving, that person receives growth and prosperity (poṣa) in return.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.