Sukta 51

Mantra 1

यथा मनौ सांवरणौ सोममिन्द्रापिबः सुतम् । नीपातिथौ मघवन्मेध्यातिथौ पुष्टिगौ श्रुष्टिगौ सचा ॥

जसा मनु सांवरणासह, हे इन्द्रा, तू सुत (पिळलेला) सोम पिलास—तसाच, हे मघवन्, नीपातिथीसह, मेध्यातिथीसह, पुष्टि-गौ व श्रुष्टि-गौ (वृद्धी व श्रवण-आज्ञापालनाच्या शक्ती) यांच्यासह सखा होऊन (तू पिलास/सहवास केलास).

Mantra 2

पार्षद्वाणः प्रस्कण्वं समसादयच्छयानं जिव्रिमुद्धितम् । सहस्राण्यसिषासद्गवामृषिस्त्वोतो दस्यवे वृकः ॥

पार्षद्वाणाने प्रस्कण्वाला पूर्णतः ध्येयापर्यंत पोहोचवले; आणि खाली पडून पडलेला जिव्रि उचलून उभा केला. त्याने गवाम्—गायी (किरण)—हजारो जिंकल्या; आणि तुझ्या साहाय्याने तो ऋषि दस्यूसाठी ‘वृक’—लांडगा—ठरला, शत्रु तमसाचा भक्षक।

Mantra 3

य उक्थेभिर्न विन्धते चिकिद्य ऋषिचोदनः । इन्द्रं तमच्छा वद नव्यस्या मत्यरिष्यन्तं न भोजसे ॥

जो केवळ उक्थांनी (स्तुतिपाठांनी) ध्येय मिळवत नाही, पण जाणतो—ज्याला ऋषि-प्रेरणा चालवते—त्या इंद्राला सरळ संबोधून बोल. नवी मति (विचार) त्याच्याकडे जावो—अविनाशी—जी त्याच्या शक्तीच्या सत्य भोगाचा (सहभागाचा) शोध घेते।

Mantra 4

यस्मा अर्कं सप्तशीर्षाणमानृचुस्त्रिधातुमुत्तमे पदे । स त्विमा विश्वा भुवनानि चिक्रददादिज्जनिष्ट पौंस्यम् ॥

ज्याच्यासाठी त्यांनी सप्तशीर्ष (सात-शिरांचा) अर्क गायिला—त्रिधातु (त्रिविध व्यवस्था) मध्ये प्रतिष्ठित—उत्तम पदात। तोच खरोखर या सर्व भुवनांना प्रकट होण्यासाठी गर्जना करीत जागवतो; त्या आदिपासूनच पौंस्य (वीर्य, पौरुष) जन्माला आले।

Mantra 5

यो नो दाता वसूनामिन्द्रं तं हूमहे वयम् । विद्मा ह्यस्य सुमतिं नवीयसीं गमेम गोमति व्रजे ॥

जो आमचा वसूं (धनांचा) दाता आहे—त्या इंद्राला आम्ही हाक मारतो. कारण त्याची सदा-नवी सुमती (सद्बुद्धी) आम्हाला ज्ञात आहे; गो-समृद्ध व्रज (गोठा/गो-धाम) आम्ही गाठू दे.

Mantra 6

यस्मै त्वं वसो दानाय शिक्षसि स रायस्पोषमश्नुते । तं त्वा वयं मघवन्निन्द्र गिर्वणः सुतावन्तो हवामहे ॥

हे वसो (धन-स्वामी), ज्याला तू दानासाठी शिक्षित करतोस तो रायस्पोष (धन-वृद्धी/समृद्धी) प्राप्त करतो. हे मघवन् इंद्रा, गिर्वण (स्तोत्र-प्रिय), आम्ही—सोम पिळणारे—सुत (सोम) सहित यज्ञात तुला आवाहन करतो.

Mantra 7

कदा चन स्तरीरसि नेन्द्र सश्चसि दाशुषे । उपोपेन्नु मघवन्भूय इन्नु ते दानं देवस्य पृच्यते ॥

कधीही तू अडवला जात नाहीस, हे इंद्रा; दाशुष (दानकर्ता) याला तू सोडून देत नाहीस. हे मघवन्, पुन्हा पुन्हा—आणखी आणि आणखी—तुझे देवदत्त दान आमच्याकडे मागितले जाते आणि आमच्याशी जोडले जाते.

Mantra 8

प्र यो ननक्षे अभ्योजसा क्रिविं वधैः शुष्णं निघोषयन् । यदेदस्तम्भीत्प्रथयन्नमूं दिवमादिज्जनिष्ट पार्थिवः ॥

तो पुढे जातो—जो आपल्या प्रचंड वेगाने क्रिवीला आघात करून परास्त करतो; आपल्या प्रहारांनी शुष्णाला पराभवात गर्जत खाली पाडतो. जेव्हा त्याने त्या दूरच्या द्युलोकाला स्थिर केले व विस्तारले, त्या कर्मातूनच पार्थिव आधाराचा जन्म झाला.

Mantra 9

यस्यायं विश्व आर्यो दासः शेवधिपा अरिः । तिरश्चिदर्ये रुशमे परीरवि तुभ्येत्सो अज्यते रयिः ॥

ज्याच्यासाठी हा सर्व आर्य आणि दास—धनरक्षक शत्रूही—अधीन होतात; हे तेजस्वी, विभाजनाच्या पलीकडेही आर्यासाठी समृद्धीचा प्रवाह केवळ तुलाच अर्पिला जातो.

Mantra 10

तुरण्यवो मधुमन्तं घृतश्चुतं विप्रासो अर्कमानृचुः । अस्मे रयिः पप्रथे वृष्ण्यं शवोऽस्मे सुवानास इन्दवः ॥

त्वरित-प्रयत्नशील विप्रांनी मधुरसाने परिपूर्ण, घृतधारेने स्रवणारी स्तुती-ऋचा गायिली. आमच्यात रयी विस्तारतो; आमच्यात वृष्ण्य-शव (वीर्य-बल) वाढते—आमच्यातच, पिळल्यावर, सोमबिंदू प्रवाहित होतात.