Sukta 51
Sukta 8.51
Kanva tradition (Kāṇva); specific rishi for 8.51 uncertain in this excerpt
Indra (with Soma context)
Jagatī/Tr̥ṣṭubh probable; requires scan
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ಸೋಮಪೀಡನ ವಿಧಿಗೆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ; ಪೂರ್ವಕಾಲದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ—ಇಂದ್ರನು ಪಿತೃಪೂರ್ವಜರೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ಣ ಆತಿಥೇಯರೊಂದಿಗೆ ಸೋಮವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿದಂತೆ. ಇದು ಇಂದ್ರನನ್ನು ದಾನವೀರನಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಭಕ್ತರನ್ನು ಉದಾರತೆಯಲ್ಲಿ “ತರಬೇತುಗೊಳಿಸಿ” ಧನ, ಬಲ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸುವವನಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯೇ ವೃದ್ಧಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ: ಪ್ರೇರಿತ ಸ್ತುತಿಗಾನ, ಹರಿಯುವ ಸೋಮಬಿಂದುಗಳು, ಮತ್ತು ಆರಾಧಕರೊಳಗೆ ವೃಷ್ಣ್ಯ ಶವಸ್ (ವೃಷಭಸಮಾನ ಶಕ್ತಿ) ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವುದು.
Mantras
Mantra 1
यथा मनौ सांवरणौ सोममिन्द्रापिबः सुतम् । नीपातिथौ मघवन्मेध्यातिथौ पुष्टिगौ श्रुष्टिगौ सचा ॥
ಮನುವಿನ ಸಾಂವರಣನೊಂದಿಗೆ, ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನೀನು ಸುತ (ಪಿಷಿತ) ಸೋಮವನ್ನು ಕುಡಿದಂತೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಹೇ ಮಘವನ್, ನೀಪಾತಿಥಿಯೊಂದಿಗೆ, ಮೇಧ್ಯಾತಿಥಿಯೊಂದಿಗೆ—ಪುಷ್ಟಿಗೌ ಮತ್ತು ಶ್ರುಷ್ಟಿಗೌ (ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಿಧೇಯ-ಶ್ರವಣದ ಶಕ್ತಿಗಳು) ಜೊತೆಯಾಗಿ—(ಸೋಮವನ್ನು) ಕುಡಿ.
Mantra 2
पार्षद्वाणः प्रस्कण्वं समसादयच्छयानं जिव्रिमुद्धितम् । सहस्राण्यसिषासद्गवामृषिस्त्वोतो दस्यवे वृकः ॥
ಪಾರ್ಷದ್ವಾಣನು ಪ್ರಸ್ಕಣ್ವನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗುರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದನು; ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಜೀವ್ರಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು. ಅವನು ಗವಾಂ (ಕಿರಣಗಳು/ಹಸುಗಳು) ಸಾವಿರಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು; ನಿನ್ನ ನೆರವಿನಿಂದ ಋಷಿ ದಸ್ಯುವಿಗೆ ವೃಕ (ತೋಳ)ನಾಗಿ—ವೈರಿಯಾದ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿದನು.
Mantra 3
य उक्थेभिर्न विन्धते चिकिद्य ऋषिचोदनः । इन्द्रं तमच्छा वद नव्यस्या मत्यरिष्यन्तं न भोजसे ॥
ಯಾರು ಕೇವಲ ಉಕ್ಥಗಳಿಂದ (ಸ್ತುತಿ-ಪಠಗಳಿಂದ) ಗುರಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ತಿಳಿದಿರುವನು—ಋಷಿ-ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಚೋದಿತನಾದವನು; ಆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬೋಧಿಸು; ಹೊಸ ಮತಿ (ಚಿಂತನೆ) ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಲಿ—ನಾಶವಿಲ್ಲದೆ, ಅವನ ಶಕ್ತಿಯ ಸತ್ಯ ಭೋಗ (ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ)ವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತ.
Mantra 4
यस्मा अर्कं सप्तशीर्षाणमानृचुस्त्रिधातुमुत्तमे पदे । स त्विमा विश्वा भुवनानि चिक्रददादिज्जनिष्ट पौंस्यम् ॥
ಯಾರಿಗೆ ಅವರು ಸಪ್ತಶೀರ್ಷ (ಏಳು ತಲೆಗಳ) ಅರ್ಕವನ್ನು (ಸ್ತುತಿ-ಗಾನವನ್ನು) ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ—ತ್ರಿಧಾತು (ಮೂರುಮಟ್ಟದ ಕ್ರಮ)ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ—ಉತ್ತಮ ಪದದಲ್ಲಿ. ಮತ್ತು ಅವನೇ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಭುವನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಕೂಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು; ಆ ಆದಿಯಿಂದಲೇ ಪೌಂಸ್ಯ (ವೀರ್ಯ/ವೀರತೆ) ಜನಿಸಿತು.
Mantra 5
यो नो दाता वसूनामिन्द्रं तं हूमहे वयम् । विद्मा ह्यस्य सुमतिं नवीयसीं गमेम गोमति व्रजे ॥
ಇಂದ್ರನು—ನಮಗೆ ವಸುಗಳ ದಾತನು—ಅವನನ್ನೇ ನಾವು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವನ ಸದಾ ನವೀನವಾದ ಸುಮತಿಯನ್ನು ನಾವು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ; ಗೋಮತಿ ವ್ರಜದಲ್ಲಿ, ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಗೋಶಾಲೆಗೆ ನಾವು ತಲುಪೋಣ—ಅಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನದ ಕಿರಣಗಳು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿವೆ.
Mantra 6
यस्मै त्वं वसो दानाय शिक्षसि स रायस्पोषमश्नुते । तं त्वा वयं मघवन्निन्द्र गिर्वणः सुतावन्तो हवामहे ॥
ಹೇ ವಸೋ (ಧನಾಧಿಪ), ನೀನು ಯಾರನ್ನು ದಾನಕ್ಕಾಗಿ ತರಬೇತುಗೊಳಿಸುತ್ತೀಯೋ, ಅವನು ರಾಯಸ್-ಪೋಷ—ಸಮೃದ್ಧಿಯ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು—ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ಮಘವನ್ ಇಂದ್ರ, ಗಿರ್ವಣ (ಸ್ತುತಿಪ್ರಿಯ), ಸೋಮಸುತಾವಂತರು ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತೇವೆ.
Mantra 7
कदा चन स्तरीरसि नेन्द्र सश्चसि दाशुषे । उपोपेन्नु मघवन्भूय इन्नु ते दानं देवस्य पृच्यते ॥
ಯಾವಾಗಲೂ ನೀನು ತಡೆಯಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಹೇ ಇಂದ್ರ; ದಾಶುಷ (ದಾನಕರ್ತ)ನಿಗೆ ನೀನು ವಿಫಲನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೇ ಮಘವನ್, ಮರುಮರು—ಇನ್ನಷ್ಟು ಇನ್ನಷ್ಟು—ನಿನ್ನ ದೈವಿಕ ದಾನವು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಕೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮೊಡನೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Mantra 8
प्र यो ननक्षे अभ्योजसा क्रिविं वधैः शुष्णं निघोषयन् । यदेदस्तम्भीत्प्रथयन्नमूं दिवमादिज्जनिष्ट पार्थिवः ॥
ಪ್ರೇರಕ ಬಲದಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುವವನು ಕ್ರಿವಿಯನ್ನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ಪ್ರಹಾರಗಳಿಂದ ಶುಷ್ಣನನ್ನು ಸೋಲಿನಲ್ಲಿ ಗರ್ಜಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಆ ದೂರದ ದ್ಯೌವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದಾಗ, ಆ ಕೃತ್ಯದಿಂದಲೇ ಪಾರ್ಥಿವ ಆಧಾರವು ಜನಿಸಿತು.
Mantra 9
यस्यायं विश्व आर्यो दासः शेवधिपा अरिः । तिरश्चिदर्ये रुशमे परीरवि तुभ्येत्सो अज्यते रयिः ॥
ಯಾರಿಗಾಗಿ ಈ ಸಮಸ್ತ ಆರ್ಯರೂ ದಾಸರೂ ಧನರಕ್ಷಕ ಶತ್ರುವಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ— ಓ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನೇ, ವಿಭಜನೆಯಾಚೆಯೂ ಆರ್ಯನಿಗಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಧಾರೆ ನಿನಗೇ ಮಾತ್ರ ಸುರಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ನಿನಗೇ ರಯಿ ಅರ್ಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
Mantra 10
तुरण्यवो मधुमन्तं घृतश्चुतं विप्रासो अर्कमानृचुः । अस्मे रयिः पप्रथे वृष्ण्यं शवोऽस्मे सुवानास इन्दवः ॥
ವೇಗವಾಗಿ ಯತ್ನಿಸುವ ಋಷಿಗಳು ಮಧುರಸಪೂರ್ಣ, ಘೃತಸ್ರವಿಸುವ ಸ್ತುತಿಗೀತವನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ನಮ್ಮೊಳಗೆ ರಯಿ ವಿಶಾಲವಾಗುತ್ತದೆ; ನಮ್ಮೊಳಗೆ ವೃಷಣ್ಯ ಶವ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ— ನಮ್ಮೊಳಗೆ, ಒತ್ತಿ ಹೊರತೆಗೆಯಲ್ಪಡುವಾಗ, ಸೋಮದ ಬಿಂದುಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ.
Inside Sukta 51
How it unfolds
- Where it opens
Indra is invited to drink Soma “as once” he did in the time of Manu Sāṃvaraṇa—an appeal to precedent and continuity of divine hospitality.
- Development
The hymn links right praise and right offering with Indra’s giving-power: the one whom Indra ‘trains’ toward generosity attains growth and plenitude; the Soma-pressers call him as their hymn-loving patron.
- Climax
The ritual efficacy peaks in the claim of transformation: abundance spreads in the worshippers and bull-force grows as Soma is pressed and the seers’ hymn flows honeyed and ghee-bright.
- Where it settles
It ends by affirming the rite’s ongoing outpouring—Soma-drops and inspired speech continue to generate prosperity and strength ‘in us’ (asme).
The deity: Indra
- In the VedaIndra is the maghavan (bounteous one) and girvaṇas (delighting in hymns), invited to drink the freshly pressed Soma and to respond with gifts and victorious force. He is approached as a powerful ally who comes to the sacrificer’s seat when properly praised and offered Soma.
- Cosmic functionHe upholds ṛta by breaking obstacles, releasing vitality, and empowering the community—granting rayi (wealth), poṣa (increase), and vṛṣṇya śavas (virile, bull-like strength) through his energizing presence.
- Inner significanceIndra represents awakened will-power and courageous clarity that conquers inner resistance; Soma symbolizes the refined delight/illumination that feeds this power. Together they indicate a psycho-spiritual dynamic: inspired praise + concentrated offering yields expansion, confidence, and generosity.
The seer
- Kāṇva (Kanva tradition; specific seer-name uncertain for RV 8.51)Kāṇva gotra / Kanva family of seers · The Kāṇvas are among the most prominent Rigvedic poet-families, especially associated with Mandala 8 and with vigorous Indra-Soma praise that is tightly linked to the pressing rite and patronage economy (dāna).
Famous verses
यथा मनौ सांवरणौ सोममिन्द्रापिबः सुतम् । नीपातिथौ मघवन्मेध्यातिथौ पुष्टिगौ श्रुष्टिगौ सचा ॥यस्मै त्वं वसो दानाय शिक्षसि स रायस्पोषमश्नुते । तं त्वा वयं मघवन्निन्द्र गिर्वणः सुतावन्तो हवामहे ॥तुरण्यवो मधुमन्तं घृतश्चुतं विप्रासो अर्कमानृचुः । अस्मे रयिः पप्रथे वृष्ण्यं शवोऽस्मे सुवानास इन्दवः ॥Attributes of the deity
- Maghavan (generous giver)
- Soma-drinker; drawn by the pressed offering
- Girvaṇas (responsive to song and praise)
- Bestower of rayi (wealth) and poṣa (increase)
- Embodiment of vṛṣṇya śavas (bull-force, heroic energy)
Also by this seer
- Large portions of Rig Veda Mandala 8 (many hymns attributed to Kāṇva seers)
- Numerous Indra and Indra-Soma hymns emphasizing Soma-pressing, gifts, and victory
- A distinct Kāṇva poetic style: compact invocations, patron/guest imagery (atithi), and ritual immediacy
The rite, step by step
- Prepare the Soma (pressing/straining) and establish the offering-place.
- Recite invitatory praise recalling Indra’s former drinkings with exemplary ancestors/hosts (to ‘pattern’ his arrival).
- Offer Soma to Indra with hymns (arká) and chanted recitation.
- Petition for rayi (wealth), poṣa (nourishing increase), and vṛṣṇya śavas (heroic strength).
- Conclude with a blessing that the pressed Soma-drops and the inspired chant expand abundance within the sacrificers.
Offerings
- Pressed Soma (indu)
- Associated oblations typical of Soma rites (e.g., ghee/clarified butter imagery; ritual libations)
Frequently Asked Questions
It is a Soma-rite hymn inviting Indra to drink the freshly pressed Soma and to reward the worshippers with wealth, increase, and strength, as he did for earlier ancestors and hosts.
Such references act as ritual precedent: by recalling earlier occasions when Indra accepted Soma, the hymn strengthens the invitation for Indra to come and drink in the present sacrifice too.
It presents generosity (dāna) as a divinely supported virtue: when Indra inspires or disciplines a person toward giving, that person receives growth and prosperity (poṣa) in return.
Ask anything about Sukta 51 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
