Sukta 51
Sukta 8.51
Kanva tradition (Kāṇva); specific rishi for 8.51 uncertain in this excerpt
Indra (with Soma context)
Jagatī/Tr̥ṣṭubh probable; requires scan
ఈ సూక్తం సోమపాన నిష్పీడనానికి ఇంద్రుని ఆహ్వానిస్తుంది; పూర్వకాల ఆదర్శాలను స్మరిస్తూ, పితృపురుషులు మరియు స్నేహపూర్వక ఆతిథ్యదాతలతో కలిసి ఇంద్రుడు సోమాన్ని పానించిన సందర్భాలను గుర్తుచేస్తుంది. ఇంద్రుని దాతగా స్తుతిస్తూ, భక్తులను దానశీలతలో “శిక్షించి” (ప్రేరేపించి) ధనం, బలం, విస్తరణను ప్రసాదించేవాడిగా వర్ణిస్తుంది. ముగింపు దృశ్యంలో యజ్ఞక్రియనే వృద్ధికి క్షేత్రంగా చూపుతుంది: ప్రేరిత స్తోత్రగానం, ప్రవహించే సోమబిందువులు, మరియు ఆరాధకులలో వృష్ణ్య శవస్ (వృషభసమ శక్తి) పెరుగుదల.
Mantras
Mantra 1
यथा मनौ सांवरणौ सोममिन्द्रापिबः सुतम् । नीपातिथौ मघवन्मेध्यातिथौ पुष्टिगौ श्रुष्टिगौ सचा ॥
మనూ సాంవరణునితో, హే ఇంద్రా, నీవు పిండిన (సుత) సోమాన్ని త్రాగినట్లే—అలాగే, హే మఘవన్, నీపాతిథితో, మేధ్యాతిథితో, పుష్టిగౌ మరియు శ్రుష్టిగౌ (వృద్ధి మరియు శ్రవణ-ఆజ్ఞాపాలన శక్తులు)తో సహచరుడై (నీవు త్రాగితివి/సహకరించితివి).
Mantra 2
पार्षद्वाणः प्रस्कण्वं समसादयच्छयानं जिव्रिमुद्धितम् । सहस्राण्यसिषासद्गवामृषिस्त्वोतो दस्यवे वृकः ॥
పార్షద్వాణుడు ప్రస్కణ్వుణ్ని సంపూర్ణంగా లక్ష్యానికి చేర్చాడు; పడిపోయి పడి ఉన్న జివ్రిని పైకి లేపాడు. అతడు గవాం—గో (కిరణాలు)—సహస్రాలను గెలుచుకున్నాడు; నీ సహాయంతో ఆ ఋషి దస్యువుకు ‘వృక’—తోడేలు—గా మారి, శత్రు తమస్సును గ్రసించేవాడయ్యాడు.
Mantra 3
य उक्थेभिर्न विन्धते चिकिद्य ऋषिचोदनः । इन्द्रं तमच्छा वद नव्यस्या मत्यरिष्यन्तं न भोजसे ॥
కేవలం ఉక్థాలతో (స్తుతిపాఠాలతో) లక్ష్యాన్ని పొందని వాడు; కానీ తెలిసిన వాడు—ఋషి-ప్రేరణచే నడిపింపబడిన వాడు—ఆ ఇంద్రుని నేరుగా సంభోదించి పలుకు. నూతన మతి (ఆలోచన) అతని వద్దకు చేరుగాక—అవినాశిగా—అతని శక్తి యొక్క సత్య భోగం (సహభాగిత్వం) కోరుతూ।
Mantra 4
यस्मा अर्कं सप्तशीर्षाणमानृचुस्त्रिधातुमुत्तमे पदे । स त्विमा विश्वा भुवनानि चिक्रददादिज्जनिष्ट पौंस्यम् ॥
ఆయనకోసం వారు ‘సప్తశీర్ష’ (ఏడు శిరస్సులు) గల అర్చను పాడారు—‘త్రిధాతు’ (మూడువిధ క్రమం)లో స్థాపితమై—ఉత్తమ పదంలో. ఆయనే నిజంగా ఈ సమస్త భువనాలను ప్రకటనకు గర్జింపజేస్తాడు; ఆ ఆదినుంచే ‘పౌంస్య’ (వీర్యం, పౌరుషం) జనించింది.
Mantra 5
यो नो दाता वसूनामिन्द्रं तं हूमहे वयम् । विद्मा ह्यस्य सुमतिं नवीयसीं गमेम गोमति व्रजे ॥
మాకు వసువుల (ధనసంపదల) దాత అయిన ఆ ఇంద్రుని మేము ఆహ్వానిస్తున్నాము. ఎందుకంటే అతని సదా-నవీన సుమతి (సద్బుద్ధి) మాకు తెలిసినది; గో-సంపదతో నిండిన వ్రజం (గోధామం/గోశాల) మేము చేరుదుము గాక.
Mantra 6
यस्मै त्वं वसो दानाय शिक्षसि स रायस्पोषमश्नुते । तं त्वा वयं मघवन्निन्द्र गिर्वणः सुतावन्तो हवामहे ॥
ఓ వసో (ధనాధిపతీ), నీవు ఎవరిని దానానికి శిక్షిస్తావో, అతడు రాయస్పోషం (ధనవృద్ధి/సమృద్ధి) పొందుతాడు. ఓ మఘవన్ ఇంద్రా, గిర్వణ (స్తుతిప్రియుడా), మేము—సోమరసం పిండేవారు—సుత (సోమ) తో యజ్ఞంలో నిన్ను ఆహ్వానిస్తున్నాము.
Mantra 7
कदा चन स्तरीरसि नेन्द्र सश्चसि दाशुषे । उपोपेन्नु मघवन्भूय इन्नु ते दानं देवस्य पृच्यते ॥
ఎప్పుడూ నీవు అడ్డుపడబడవు, ఓ ఇంద్రా; దాశుష్ (దాత) పట్ల నీవు విరమించవు. ఓ మఘవన్, మళ్లీ మళ్లీ—ఇంకా ఇంకా—నీ దేవదానం మా చేత కోరబడుతుంది; అది మాతో అనుసంధానమవుతుంది.
Mantra 8
प्र यो ननक्षे अभ्योजसा क्रिविं वधैः शुष्णं निघोषयन् । यदेदस्तम्भीत्प्रथयन्नमूं दिवमादिज्जनिष्ट पार्थिवः ॥
అతడు ముందుకు సాగుతాడు; తన ప్రబల బలవేగంతో క్రివిని సంహరిస్తాడు; తన దెబ్బలతో శుష్ణుడు పరాజయంలో గర్జిస్తూ కూలిపోతాడు. అతడు ఆ దూరంలోని ద్యౌసును స్థిరపరచి విస్తరించినప్పుడు, ఆ కార్యం నుంచే పార్థివ ఆధారం జన్మించింది.
Mantra 9
यस्यायं विश्व आर्यो दासः शेवधिपा अरिः । तिरश्चिदर्ये रुशमे परीरवि तुभ्येत्सो अज्यते रयिः ॥
యారికోసం ఈ సమస్త ఆర్యుడు, దాసుడు—ధనాన్ని కాపాడే శత్రువైనా—వశమవుతారో; హే ప్రకాశవంతుడా, విభజన అవతల కూడా ఆర్యునికి సమృద్ధి ప్రవాహం నీకే మాత్రమే అర్పించబడుతుంది.
Mantra 10
तुरण्यवो मधुमन्तं घृतश्चुतं विप्रासो अर्कमानृचुः । अस्मे रयिः पप्रथे वृष्ण्यं शवोऽस्मे सुवानास इन्दवः ॥
వేగంగా ప్రయత్నించే విప్రులు మధురసంతో నిండిన, ఘృతధారగా స్రవించే స్తుతి-ఋక్‌ను పాడారు. మాలో రయి విస్తరిస్తుంది; మాలో వృష్ణ్య-శవ (వీర్యబలం) పెరుగుతుంది—మాలోనే, పిండినప్పుడు, సోమబిందువులు ప్రవహిస్తాయి.
Inside Sukta 51
How it unfolds
- Where it opens
Indra is invited to drink Soma “as once” he did in the time of Manu Sāṃvaraṇa—an appeal to precedent and continuity of divine hospitality.
- Development
The hymn links right praise and right offering with Indra’s giving-power: the one whom Indra ‘trains’ toward generosity attains growth and plenitude; the Soma-pressers call him as their hymn-loving patron.
- Climax
The ritual efficacy peaks in the claim of transformation: abundance spreads in the worshippers and bull-force grows as Soma is pressed and the seers’ hymn flows honeyed and ghee-bright.
- Where it settles
It ends by affirming the rite’s ongoing outpouring—Soma-drops and inspired speech continue to generate prosperity and strength ‘in us’ (asme).
The deity: Indra
- In the VedaIndra is the maghavan (bounteous one) and girvaṇas (delighting in hymns), invited to drink the freshly pressed Soma and to respond with gifts and victorious force. He is approached as a powerful ally who comes to the sacrificer’s seat when properly praised and offered Soma.
- Cosmic functionHe upholds ṛta by breaking obstacles, releasing vitality, and empowering the community—granting rayi (wealth), poṣa (increase), and vṛṣṇya śavas (virile, bull-like strength) through his energizing presence.
- Inner significanceIndra represents awakened will-power and courageous clarity that conquers inner resistance; Soma symbolizes the refined delight/illumination that feeds this power. Together they indicate a psycho-spiritual dynamic: inspired praise + concentrated offering yields expansion, confidence, and generosity.
The seer
- Kāṇva (Kanva tradition; specific seer-name uncertain for RV 8.51)Kāṇva gotra / Kanva family of seers · The Kāṇvas are among the most prominent Rigvedic poet-families, especially associated with Mandala 8 and with vigorous Indra-Soma praise that is tightly linked to the pressing rite and patronage economy (dāna).
Famous verses
यथा मनौ सांवरणौ सोममिन्द्रापिबः सुतम् । नीपातिथौ मघवन्मेध्यातिथौ पुष्टिगौ श्रुष्टिगौ सचा ॥यस्मै त्वं वसो दानाय शिक्षसि स रायस्पोषमश्नुते । तं त्वा वयं मघवन्निन्द्र गिर्वणः सुतावन्तो हवामहे ॥तुरण्यवो मधुमन्तं घृतश्चुतं विप्रासो अर्कमानृचुः । अस्मे रयिः पप्रथे वृष्ण्यं शवोऽस्मे सुवानास इन्दवः ॥Attributes of the deity
- Maghavan (generous giver)
- Soma-drinker; drawn by the pressed offering
- Girvaṇas (responsive to song and praise)
- Bestower of rayi (wealth) and poṣa (increase)
- Embodiment of vṛṣṇya śavas (bull-force, heroic energy)
Also by this seer
- Large portions of Rig Veda Mandala 8 (many hymns attributed to Kāṇva seers)
- Numerous Indra and Indra-Soma hymns emphasizing Soma-pressing, gifts, and victory
- A distinct Kāṇva poetic style: compact invocations, patron/guest imagery (atithi), and ritual immediacy
The rite, step by step
- Prepare the Soma (pressing/straining) and establish the offering-place.
- Recite invitatory praise recalling Indra’s former drinkings with exemplary ancestors/hosts (to ‘pattern’ his arrival).
- Offer Soma to Indra with hymns (arká) and chanted recitation.
- Petition for rayi (wealth), poṣa (nourishing increase), and vṛṣṇya śavas (heroic strength).
- Conclude with a blessing that the pressed Soma-drops and the inspired chant expand abundance within the sacrificers.
Offerings
- Pressed Soma (indu)
- Associated oblations typical of Soma rites (e.g., ghee/clarified butter imagery; ritual libations)
Frequently Asked Questions
It is a Soma-rite hymn inviting Indra to drink the freshly pressed Soma and to reward the worshippers with wealth, increase, and strength, as he did for earlier ancestors and hosts.
Such references act as ritual precedent: by recalling earlier occasions when Indra accepted Soma, the hymn strengthens the invitation for Indra to come and drink in the present sacrifice too.
It presents generosity (dāna) as a divinely supported virtue: when Indra inspires or disciplines a person toward giving, that person receives growth and prosperity (poṣa) in return.
Ask anything about Sukta 51 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
