Rig Veda 8.51.10: Mandala 8, Sukta 51, Mantra 10

Sukta 8.51

Rishi: Kanva tradition (Kāṇva); specific rishi for 8.51 uncertain in this excerpt

Devata: Indra-Soma complex (hymn to Indra with Soma imagery; Soma-drops foregrounded)

Chandas: Jagatī/Tr̥ṣṭubh probable; requires scan

Samhita Patha (Devanagari)

तुरण्यवो मधुमन्तं घृतश्चुतं विप्रासो अर्कमानृचुः । अस्मे रयिः पप्रथे वृष्ण्यं शवोऽस्मे सुवानास इन्दवः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 8.51.10

Transliteration

turaṇyávo mádhumantaṃ ghṛtaścutáṃ víprāso arkám ānṛcúḥ | asmē rayíḥ paprathē vṛ́ṣṇyaṃ śávo 'smē suvānā́sa índavaḥ ||

Translation

വേഗത്തിൽ പരിശ്രമിക്കുന്ന ഋഷിമാർ മധുരസമ്പൂർണ്ണവും ഘൃതം ചൊരിയുന്നതുമായ സ്തുതിഗാനം പാടിയിരിക്കുന്നു. ഞങ്ങളിലേ റയി വിശാലമാകുന്നു; ഞങ്ങളിലേ വൃഷണ്യ ശവം വളരുന്നു— ഞങ്ങളിലേ, പിഴിഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുമ്പോൾ, സോമബിന്ദുക്കൾ ഒഴുകുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तुरण्यवः: the swift/impetuous ones
• तुरण्यवः: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: तुरण्यु- (प्रातिपदिक; √तुर् ‘शीघ्रगमन/वेग’ से) अथवा ‘तुरण्यु’ विशेषण-प्रातिपदिक

• मधुमन्तम्: honeyed, sweet (rich in soma)
• मधुमन्तम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: मधुमन्त्- (प्रातिपदिक; मधु + मन्त्)

• घृतश्चुतम्: dripping with ghee
• घृतश्चुतम्: कर्म
• Type: Adjective (past participle)
• Root: घृत- + √च्युत्/√च्यु (च्यवते/च्युत ‘to drip, flow’) → च्युत (कृदन्त)

• विप्रासः: the inspired poets/priests
• विप्रासः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: विप्र- (प्रातिपदिक)

• अर्कम्: a hymn/song of praise
• अर्कम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अर्क- (प्रातिपदिक)

• आनृचुः: they have sung/praised
• आनृचुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: आ + √ऋच् (ऋचति/ऋच् ‘to praise, sing’)

• अस्मे: for us / among us
• अस्मे: सम्प्रदान (हितार्थ) / अधिकरण (प्रसङ्गानुसार)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• रयिः: wealth, bounty
• रयिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: रयि- (प्रातिपदिक)

• पप्रथे: has spread/expanded
• पप्रथे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √प्रथ् (प्रथते ‘to spread, expand’)

• वृष्ण्यम्: manly, vigorous
• वृष्ण्यम्: कर्म (विशेष्य ‘शवः’ का विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वृष्ण्य- (प्रातिपदिक; वृषन्-सम्बद्ध ‘bull-like, manly, virile’)

• शवः: strength, might
• शवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: शवस्/शव- (प्रातिपदिक; ‘strength, might’)

• अस्मे: for us / among us
• अस्मे: सम्प्रदान (हितार्थ) / अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• सुवानासः: pressing out (the soma), being pressed
• सुवानासः: कर्तृ (इन्दवः का विशेषण)
• Type: Participle (present active)
• Root: सु + √वा (वाति/वुनाति ‘to press out, produce (soma)’) → सुवान (वर्तमान कृदन्त/शतृ)

• इन्दवः: the soma-drops
• इन्दवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्दु- (प्रातिपदिक)