
Sukta 8.50
Kaṇva (Kāṇva family; common for RV 8.50)
Indra (Śakra)
Jagatī (probable; needs verification)
ഈ സൂക്തം കാൺവ പരമ്പരയിലെ സ്തുതി-ആഹ്വാനമായി, പ്രസിദ്ധനും ദാനശീലനും വിജയശാലിയുമായ ഇന്ദ്രനെ പുകഴ്ത്തുന്നു. യജമാനന്റെ സമൃദ്ധി വർധിപ്പിക്കുകയും മത്സരത്തിലും യാഗകർമ്മത്തിലും വിജയം ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനായി അവനെ അപേക്ഷിക്കുന്നു. സോമപീഡനത്തോടും ഉദാരദാനത്തോടും ഇന്ദ്രന്റെ ശക്തിയെ ആവർത്തിച്ച് ബന്ധിപ്പിച്ച്, “ആയിരമടങ്ങ് ഒഴുകുന്നതുപോലെ” അഭിലഷിത ധനം വർധിപ്പിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു; കൂടാതെ മുൻ ഋഷികൾക്കായി ചെയ്തതുപോലെ ഗായകനുവേണ്ടി ദീപ്തമായ ‘ഗോ’കളെ (പ്രകാശം/വരങ്ങൾ) തുറക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു.
Mantra 1
प्र सु श्रुतं सुराधसमर्चा शक्रमभिष्टये । यः सुन्वते स्तुवते काम्यं वसु सहस्रेणेव मंहते ॥
വിജയത്തിനും അഭിഷ്ടസിദ്ധിക്കും വേണ്ടി, സുപ്രസിദ്ധനും സുദാനശീലനും ആയ ശക്രനെ സ്തുതിച്ച് പാടുവിൻ. സോമം പിഴിയുന്നവനും സ്തുതിക്കുന്നവനും ഇഷ്ടമായ വസു നൽകുന്നവൻ അവൻ—ആയിരമടങ്ങ് ഒഴുകുന്ന ദാനധാരപോലെ മഹാദാനത്തോടെ നൽകുന്നു.
Mantra 2
शतानीका हेतयो अस्य दुष्टरा इन्द्रस्य समिषो महीः । गिरिर्न भुज्मा मघवत्सु पिन्वते यदीं सुता अमन्दिषुः ॥
ശതധാരങ്ങളാണ് അവന്റെ ഹേതികൾ—കടക്കാൻ ദുഷ്കരം; ഇന്ദ്രന്റെ പ്രേരകശക്തികൾ മഹത്തായവ. പർവ്വതത്തിന്റെ വിശാലഘനപിണ്ഡംപോലെ, ദാനശീലന്മാരുടെ ഇടയിൽ അവൻ വീർപ്പോടെ വളരുന്നു—പിഴിഞ്ഞെടുത്ത സുത സോമബിന്ദുക്കൾ അവനെ ആനന്ദത്തോടെ ജ്വലിപ്പിക്കുമ്പോൾ.
Mantra 3
यदीं सुतास इन्दवोऽभि प्रियममन्दिषुः । आपो न धायि सवनं म आ वसो दुघा इवोप दाशुषे ॥
പിഴിഞ്ഞെടുത്ത സോമബിന്ദുക്കൾ—ഇന്ദവഃ—പ്രിയത്തിലേക്ക് അവനെ ഉല്ലസിപ്പിക്കുമ്പോൾ, എന്റെ സവനം (അർപ്പണം) ജലത്തെപ്പോലെ സ്ഥാപിതമാകുന്നു. ഹേ വസു (സമൃദ്ധ ദാതാവേ), ദാനം ചെയ്യുന്നവന്റെ അടുക്കൽ സമീപിക്കൂ—പോഷകധാര നൽകാൻ പാലുള്ള പശു സമീപിക്കുന്നതുപോലെ.
Mantra 4
अनेहसं वो हवमानमूतये मध्वः क्षरन्ति धीतयः । आ त्वा वसो हवमानास इन्दव उप स्तोत्रेषु दधिरे ॥
ഹേ വസു (സമൃദ്ധനേ), സഹായത്തിനായി ഞങ്ങൾ നിന്നെ വിളിക്കുമ്പോൾ നമ്മുടെ ദീപ്ത ധീതികൾ മധുവുപോലെ മാധുര്യം ഒഴുക്കുന്നു. നിന്നെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്ന ഈ ഇന്ദവഃ നിന്നെ ഇവിടെ സ്ഥാപിക്കുന്നു—ഞങ്ങളുടെ സ്തോത്രങ്ങളിൽ, സമീപമായി—നിന്റെ ശക്തി ചേതനയിൽ പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതിന്.
Mantra 5
आ नः सोमे स्वध्वर इयानो अत्यो न तोशते । यं ते स्वदावन्त्स्वदन्ति गूर्तयः पौरे छन्दयसे हवम् ॥
ഹേ സോമ, സ്വധ്വര (സുവ്യവസ്ഥിത യജ്ഞ)ത്തിൽ സഞ്ചരിച്ച് ഞങ്ങളിലേക്കു വരിക—തടയാനാവാത്ത ഓട്ടക്കുതിരപോലെ. നന്നായി ഉച്ചരിച്ച ഗൂർത്തയഃ നിന്റെ മാധുര്യം ആസ്വദിക്കുന്നു; പൂർണ്ണതയിൽ (പൗരെ) നീ ഞങ്ങളുടെ ഹവം (ആഹ്വാനം) അംഗീകരിക്കുന്നു.
Mantra 6
प्र वीरमुग्रं विविचिं धनस्पृतं विभूतिं राधसो महः । उद्रीव वज्रिन्नवतो वसुत्वना सदा पीपेथ दाशुषे ॥
വീരനും ഉഗ്രനും ആയവനെ—വിവിചി (വിവേകി), ധനസ്പൃത (ധനം കണ്ടെത്തുന്നവൻ), മഹത്തായ രാധസ് (ദാന-സമൃദ്ധി)യുടെ വിഭൂതിയെ—മുന്നോട്ട് പ്രസ്ഫുടമാക്കുക. ഹേ വജ്രിൻ, ഉദ്രീവ (ഉയർത്തുന്ന തിര)പോലെ, സത്യവസുത്വം (യഥാർത്ഥ സമ്പത്ത്-ശക്തി)കൊണ്ട് നീ ദാശുഷേ (ദാനകൻ/യജമാനൻ)നെ സദാ വർധിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 7
यद्ध नूनं परावति यद्वा पृथिव्यां दिवि । युजान इन्द्र हरिभिर्महेमत ऋष्व ऋष्वेभिरा गहि ॥
യദ്ഹ നൂനം പരാവതി, യദ്വാ പൃഥിവ്യാം, ദിവി—ഇപ്പോൾ നീ എവിടെയായാലും; ഹേ ഇന്ദ്ര, ഹരിഭിഃ (ഹരിത അശ്വങ്ങൾ/ശക്തികൾ) യുജാന (കെട്ടി) ഞങ്ങളുടെ മഹേമത (മഹാ ഉദ്ദേശം/സ്തുതി)യിലേക്കു വരിക. ഹേ ഋഷ്വ (ഉന്നതനേ), ഋഷ്വേഭിഃ (ഉന്നത ഊർജങ്ങളോടെ) ആ ഗഹി—ഇവിടെ വരിക.
Mantra 8
रथिरासो हरयो ये ते अस्रिध ओजो वातस्य पिप्रति । येभिर्नि दस्युं मनुषो निघोषयो येभिः स्वः परीयसे ॥
രഥിരാസോ ഹരയോ—നിനക്കുള്ളവർ—അസ്രിധ (അഖണ്ഡം), വാതസ്യ ഓജഃ (കാറ്റിന്റെ ബലം)കൊണ്ട് തങ്ങളെ പിപ്രതി (പൂരിപ്പിച്ചു/പോഷിച്ചു)കൊള്ളുന്നു. അവയാൽ നീ മനുഷ്യനിലുള്ള ദസ്യുവിനെ നിഘോഷയഃ (നിശ്ശബ്ദമാക്കി/ദമിപ്പിച്ചു) വിടുന്നു; അവയാൽ നീ സ്വഃ (പ്രകാശലോകം)യിൽ പരീയസേ (ചുറ്റും സഞ്ചരിക്കുന്നു).
Mantra 9
एतावतस्ते वसो विद्याम शूर नव्यसः । यथा प्राव एतशं कृत्व्ये धने यथा वशं दशव्रजे ॥
ഹേ വസു (ധനവാൻ), ഹേ ശൂര (വീരൻ), നിനക്കുറിച്ച് ഇത്രയെങ്കിലും ഞങ്ങൾ പുതുതായി അറിയട്ടെ: നിധി നേടാനുള്ള കഠിന പരിശ്രമത്തിൽ നീ എതശനെ എങ്ങനെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുവന്നുവോ; അതുപോലെ ദശവ്രജ—പത്തിരട്ടി വേലി/ബന്ധനം—യിൽ നിന്ന് വശനെ എങ്ങനെ പുറത്തുകൊണ്ടുവന്നുവോ.
Mantra 10
यथा कण्वे मघवन्मेधे अध्वरे दीर्घनीथे दमूनसि । यथा गोशर्ये असिषासो अद्रिवो मयि गोत्रं हरिश्रियम् ॥
ഹേ മഘവൻ (ഉദാരദാതാവ്), കണ്വനുവേണ്ടി നീ അധ്വര യജ്ഞത്തിൽ, ദീർഘനീഥ—ദീർഘമായി നയിക്കുന്ന ജ്ഞാനത്തിൽ—ദമൂനസി (ഗൃഹപതി/ആശ്രയദാതാവ്) ആയി നിന്നു; അതുപോലെ ഹേ അദ്രിവോ (വജ്രധാരി), ഗോഷര്യനുവേണ്ടി നീ ജയിക്കുവാൻ പരിശ്രമിച്ചു. എനിക്കുള്ളിലും ഹരിശ്രിയ—ഹരിത/താമ്ര ദീപ്തിയുള്ള—ഗോത്രം (ആവൃത കിരണ-വൃന്ദം) ജയിക്കണമേ.
It asks Indra for victory and the fulfillment of aims, especially through abundant gifts—wealth, strength, and protection—granted to the Soma-presser and the praiser.
In the Vedic ritual imagination, Soma and stuti “call” Indra and strengthen his presence; the hymn says he responds to this devotion by increasing the sacrificer’s prosperity and success.
Literally it evokes a ‘herd/enclosure’ that is radiant with tawny splendor; symbolically it points to the release of hidden boons—like cows as wealth or rays as light—opened by Indra for the worshiper.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.