
Sukta 8.52
Indra
കാണ്വ പാരമ്പര്യത്തിലെ ഈ ഇന്ദ്രസ്തോത്രം, മനു, വിവസ്വത്, ത്രിതൻ എന്നിവരുടെ പുരാതന യാഗങ്ങളിൽ ഇന്ദ്രൻ സന്തോഷത്തോടെ സോമം പാനം ചെയ്ത് സ്തുതിയെ സ്വീകരിച്ചതിനെ ഓർമ്മിപ്പിച്ച്, ഇന്നത്തെ സോമപീഡനത്തിലേക്ക് ദേവനെ ക്ഷണിക്കുന്നു. ഇത് ഇന്ദ്രനെ ധനവും വളർച്ചയും (രായഃ, പോഷ) നല്കുന്ന ദാതാവായി പുകഴ്ത്തുന്നു; അവസാനം, സോമത്തിന്റെ ദീപ്തശക്തികൾ അവനെ ഉന്മാദിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ഭൂമിയെയും സൂര്യനെയും സമന്വയപ്പെടുത്തി, വിശാലമായ സമൃദ്ധികളെ ചലനത്തിലാക്കുന്ന ഇന്ദ്രന്റെ ദർശനത്തിൽ ഇത് സമാപിക്കുന്നു.
Mantra 1
यथा मनौ विवस्वति सोमं शक्रापिबः सुतम् । यथा त्रिते छन्द इन्द्र जुजोषस्यायौ मादयसे सचा ॥
മനുവിന്റെ കാലത്ത് വിവസ്വാനോടൊപ്പം, ഹേ ശക്ര (ഇന്ദ്ര), നീ പിഴിഞ്ഞെടുത്ത സോമം പാനം ചെയ്തതുപോലെ; ത്രിതനിൽ, ഹേ ഇന്ദ്ര, നീ സ്തുതിഗാനത്തിന്റെ ഛന്ദസ്സിനെ അംഗീകരിച്ചതുപോലെ—ഇപ്പോഴും ഞങ്ങളിലേക്കു വന്നു ഞങ്ങളോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കണമേ.
Mantra 2
पृषध्रे मेध्ये मातरिश्वनीन्द्र सुवाने अमन्दथाः । यथा सोमं दशशिप्रे दशोण्ये स्यूमरश्मावृजूनसि ॥
പൃഷധ്രയിൽ, മേധ്യയിൽ, മാതരിശ്വനിൽ, ഹേ ഇന്ദ്ര, സോമം ഒഴുകി പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ നീ ആനന്ദിച്ചു. ഹേ ദശശിപ്ര (പത്തു അധരങ്ങളുള്ളവനേ), ദശോൺയ (പത്തു ഭുജങ്ങളുള്ളവനേ), യുഗത്തിന്റെ കയറുകൊണ്ട് നീ ഗതിയെ നേരെയാക്കുന്നതുപോലെ—സോമംകൊണ്ട് ഞങ്ങളുടെ ഗതിയും പാതയും നേരെയാക്കണമേ.
Mantra 3
य उक्था केवला दधे यः सोमं धृषितापिबत् । यस्मै विष्णुस्त्रीणि पदा विचक्रम उप मित्रस्य धर्मभिः ॥
ആർ ശുദ്ധ ഉക്ഥങ്ങൾ (സ്തുതിവചനങ്ങൾ) സ്ഥാപിച്ചുവോ, ആർ ധൈര്യബലത്തോടെ സോമം പാനം ചെയ്തുവോ; അവനുവേണ്ടി വിഷ്ണു മിത്രന്റെ ധർമ്മങ്ങൾ അനുസരിച്ച് മൂന്നു പാദങ്ങൾ വ്യാപിപ്പിച്ചു—വിജയത്തിനായി ക്രമബദ്ധമായ വിശാലത സ്ഥാപിച്ചു.
Mantra 4
यस्य त्वमिन्द्र स्तोमेषु चाकनो वाजे वाजिञ्छतक्रतो । तं त्वा वयं सुदुघामिव गोदुहो जुहूमसि श्रवस्यवः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ശതക്രതു (നൂറു ശക്തികളുടെ അധിപതി), ഞങ്ങളുടെ സ്തോമങ്ങളിൽയും വാജ (ബല-സമൃദ്ധി)യിലും ആനന്ദിക്കുന്ന നീ—നിന്നെ ഞങ്ങൾ വിളിക്കുന്നു; സമൃദ്ധമായി പാൽ തരുന്ന പശുവിൽ നിന്ന് നിപുണ ഗോധുഹർ പാൽ കറക്കുന്നതുപോലെ, ശ്രവസ്യ (പ്രകാശമയ യശസ്)ത്തിന്റെ കിരണങ്ങളും അന്തർ ശ്രവണവും ഞങ്ങൾ കറന്നെടുക്കുവാൻ.
Mantra 5
यो नो दाता स नः पिता महाँ उग्र ईशानकृत् । अयामन्नुग्रो मघवा पुरूवसुर्गोरश्वस्य प्र दातु नः ॥
ഞങ്ങൾക്ക് ദാതാവായവൻ തന്നെയാണ് ഞങ്ങൾക്ക് പിതാവ്—മഹാൻ, ഉഗ്രൻ, ഈശാനകൃത് (അധിപത്യം രൂപപ്പെടുത്തുന്നവൻ). ആ ഉഗ്ര മഘവൻ, പുരുവസു (അനേകം ധനങ്ങളുള്ളവൻ), തന്റെ വഴിയിൽ മുന്നേറി, ഗോയും അശ്വവും സംബന്ധിച്ച തേജോമയ സമൃദ്ധിയുടെ പ്രവാഹം ഞങ്ങൾക്ക് ദാനം ചെയ്യട്ടെ.
Mantra 6
यस्मै त्वं वसो दानाय मंहसे स रायस्पोषमिन्वति । वसूयवो वसुपतिं शतक्रतुं स्तोमैरिन्द्रं हवामहे ॥
ഹേ വസു (സമ്പത്തിന്റെ അധിപതി), ദാനത്തിനായി നീ നിന്റെ പ്രേരക ഉദാരത ഏവർക്കു നൽകുന്നുവോ, അവൻ റായസ്-പോഷ (സമൃദ്ധിയുടെ പോഷണം) മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾ വസൂയവഃ (യഥാർത്ഥ സമ്പത്ത് തേടുന്നവർ), വസുപതി ആയ ശതക്രതു ഇന്ദ്രനെ സ്തോമങ്ങളാൽ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.
Mantra 7
कदा चन प्र युच्छस्युभे नि पासि जन्मनी । तुरीयादित्य हवनं त इन्द्रियमा तस्थावमृतं दिवि ॥
നീ ഒരിക്കലും നിന്റെ മുന്നേറ്റത്തിൽ ക്ഷീണിക്കുന്നില്ല; നീ ഇരുജന്മങ്ങളെയും കാക്കുന്നു. ഹേ ആദിത്യ, നാലാമത്തെ നിലയിൽ നിന്റെ ഹവനംയും നിന്റെ ഇന്ദ്രിയ-ശക്തിയും ചേതനയുടെ ദിവ്യാകാശത്തിൽ അമൃതസ്വരൂപമായി സ്ഥാപിതമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
Mantra 8
यस्मै त्वं मघवन्निन्द्र गिर्वणः शिक्षो शिक्षसि दाशुषे । अस्माकं गिर उत सुष्टुतिं वसो कण्ववच्छृणुधी हवम् ॥
ആർക്കു നീ, ഹേ മഘവൻ ഇന്ദ്ര, ഗീതിയിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവൻ, ദാനശീലനു യുക്തമായ വർദ്ധന നൽകുന്നുവോ—ആ ദാതാവിനോടാണ് ഞങ്ങൾ ചേർന്നിരിക്കുന്നത്. ഹേ വസു, ഞങ്ങളുടെ വാക്കുകളും നന്നായി രൂപപ്പെടുത്തിയ സ്തുതിയും കേൾക്കുക; കണ്വർ കേട്ട് ഉയർന്നതുപോലെ ഈ ഹവന-ആഹ്വാനം കേൾക്കുക.
Mantra 9
अस्तावि मन्म पूर्व्यं ब्रह्मेन्द्राय वोचत । पूर्वीॠतस्य बृहतीरनूषत स्तोतुर्मेधा असृक्षत ॥
പുരാതന പ്രചോദിത മനനം ഗാനംപോലെ പാടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രനോടു പവിത്രമായ ബ്രഹ്മ-വചനം ഉച്ചരിക്കപ്പെട്ടു. ഋതത്തിന്റെ വിശാല ഉച്ചാരണങ്ങൾ മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു; സ്തോതാവിന്റെ മേധാ—ബുദ്ധിശക്തികൾ—തങ്ങളുടെ പ്രവാഹത്തിലേക്ക് മോചിതമായി ഒഴുകുന്നു.
Mantra 10
समिन्द्रो रायो बृहतीरधूनुत सं क्षोणी समु सूर्यम् । सं शुक्रासः शुचयः सं गवाशिरः सोमा इन्द्रममन्दिषुः ॥
ഇന്ദ്രൻ മഹത്തായ സമൃദ്ധികളെ ചലനത്തിലാക്കി; ഭൂമിയെയും സൂര്യനെയും ഒരൊറ്റ സുസ്വരതയിൽ ഏകീകരിച്ചു. പ്രകാശമുള്ളതും ശുദ്ധവുമായ സോമശക്തികൾ, ഗാവഃ (കിരണങ്ങൾ) ചേർന്ന്, ഇന്ദ്രനെ ഉല്ലസിപ്പിച്ചു—വ്യക്തതയും വിശാലതയും പ്രകാശവും ഒന്നാക്കി.
It calls Indra to the present Soma offering by reminding him of earlier sacrifices where he gladly drank and accepted praise, and it asks him to activate prosperity, strength, and growth for the worshipper.
They represent revered ancient ritual settings; by citing them, the poets connect today’s sacrifice to a timeless pattern, strengthening the invitation for Indra to come and be pleased again.
It poetically describes Indra’s power to create harmony and coordinated order in the world—an image of abundance and clarity becoming aligned when Soma and mantra awaken divine strength.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.