
Sukta 8.11
ഈ സൂക്തം അഗ്നിയെ വ്രതപാ (പവിത്രമായ ഋതക്രമത്തിന്റെ കാവൽക്കാരൻ) ആയി സ്തുതിക്കുന്നു—അവൻ സ്വമേധയാ മർത്ത്യരുടെ ഇടയിൽ വന്ന് യജ്ഞത്തിൽ ആഹ്വാനിക്കപ്പെടാൻ ഏറ്റവും യോഗ്യനാകുന്നു. അഗ്നിയെ പുരാതനനായിട്ടും എപ്പോഴും പുതുമയുള്ള ഹോതൃ എന്നുവച്ച് ആവർത്തിച്ച് വിളിച്ച്, യജ്ഞമധ്യസ്ഥതയിലൂടെ ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാനും പോഷിപ്പിക്കാനും സൗഭാഗ്യ (മംഗളകരമായ ഭാഗ്യം) നൽകാനും അപേക്ഷിക്കുന്നു.
Mantra 1
त्वमग्ने व्रतपा असि देव आ मर्त्येष्वा । त्वं यज्ञेष्वीड्यः ॥
ഹേ അഗ്നേ, നീ വ്രതപാ (വ്രതത്തിന്റെ പാലകൻ) ആയ ദേവൻ; നീ മർത്ത്യരിലേക്കു വരുന്നു. യജ്ഞങ്ങളിൽ നീ ഈഡ്യ (സ്തുത്യൻ, ആരാധ്യൻ) ആകുന്നു.
Mantra 2
त्वमसि प्रशस्यो विदथेषु सहन्त्य । अग्ने रथीरध्वराणाम् ॥
ഹേ സഹന്ത്യ (ദൃഢസഹിഷ്ണു) അഗ്നേ, നീ വിദഥങ്ങളിൽ പ്രശസ്യ (പ്രശംസനീയൻ) ആകുന്നു; അധ്വരങ്ങളുടെ രഥീ (യജ്ഞയാത്രയുടെ സാരഥി) നീ തന്നേ.
Mantra 3
स त्वमस्मदप द्विषो युयोधि जातवेदः । अदेवीरग्ने अरातीः ॥
ഹേ ജാതവേദസ്, ഞങ്ങളിൽ നിന്നു ദ്വേഷികളെ അകറ്റി ഓടിക്കേണമേ; ഹേ അഗ്നേ, അദേവീ—അദൈവ വൈരശക്തികളെയും അരീതികളെയും പിന്തള്ളുക.
Mantra 4
अन्ति चित्सन्तमह यज्ञं मर्तस्य रिपोः । नोप वेषि जातवेदः ॥
വൈരഭാവമുള്ള മർത്ത്യന്റെ യജ്ഞം അടുത്തുതന്നെ നില്ക്കുകയായാലും, ഹേ ജാതവേദസ്, നീ അതിലേക്കു സമീപിക്കുന്നില്ല.
Mantra 5
मर्ता अमर्त्यस्य ते भूरि नाम मनामहे । विप्रासो जातवेदसः ॥
ഹേ ജാതവേദസ്, അമരനായ നിന്റെ അനേകം നാമങ്ങളെ ഞങ്ങൾ മർത്ത്യർ മനസ്സിൽ ധ്യാനിക്കുന്നു; ഞങ്ങൾ വിപ്രർ (ഋഷിമാർ) അവയെ ചിത്തത്തിൽ ധരിക്കുന്നു.
Mantra 6
विप्रं विप्रासोऽवसे देवं मर्तास ऊतये । अग्निं गीर्भिर्हवामहे ॥
ഞങ്ങൾ ഋഷിമാർ, മർത്ത്യർ, രക്ഷയ്ക്കും പോഷകസഹായത്തിനുമായി ദേവനായ വിപ്ര-അഗ്നിയെ വാക്കുകളുടെ ഗീരങ്ങളാൽ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.
Mantra 7
आ ते वत्सो मनो यमत्परमाच्चित्सधस्थात् । अग्ने त्वांकामया गिरा ॥
അഗ്നേ, കിടാവുപോലെ, എന്റെ മനസ് തന്റെ വാസസ്ഥലത്തിന്റെ പരമാസനത്തിൽ നിന്നുപോലും നിന്റെ അടുക്കലേക്ക് നീങ്ങുന്നു; നിന്നെ ആഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ വാക്കിലൂടെ നിന്നെ അന്വേഷിക്കുന്നു.
Mantra 8
पुरुत्रा हि सदृङ्ङसि विशो विश्वा अनु प्रभुः । समत्सु त्वा हवामहे ॥
കാരണം നീ അനേകം സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒരേ ദർശനമുള്ളവൻ; എല്ലാ ജനസമൂഹങ്ങളെയും അനുഗമിക്കുന്ന പ്രഭു; യുദ്ധങ്ങളിൽ ഞങ്ങൾ നിന്നെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.
Mantra 9
समत्स्वग्निमवसे वाजयन्तो हवामहे । वाजेषु चित्रराधसम् ॥
യുദ്ധങ്ങളിൽ, ബലസമൃദ്ധി ആഗ്രഹിച്ച് ഞങ്ങൾ രക്ഷയ്ക്കായി അഗ്നിയെ ആവാഹിക്കുന്നു—വിജയങ്ങളിലും സിദ്ധികളിലും വിചിത്രദാനങ്ങളാൽ പ്രകാശിക്കുന്ന അഗ്നിയെ।
Mantra 10
प्रत्नो हि कमीड्यो अध्वरेषु सनाच्च होता नव्यश्च सत्सि । स्वां चाग्ने तन्वं पिप्रयस्वास्मभ्यं च सौभगमा यजस्व ॥
ഹേ അഗ്നേ, നീ സത്യമായും പ്രാചീനൻ; യാഗകർമ്മങ്ങളിൽ സദാ ആവാഹ്യൻ. സനാതനമായി ഹോതാവായി നീ ഇരിക്കുന്നു; അതുപോലെ നിത്യ-നവീനനുമാണ്. ഹേ അഗ്നേ, നിന്റെ സ്വന്തം തനുവിനെ (ദേഹധാരിയായ ശക്തിയെ) പോഷിപ്പിച്ച് പൂർണ്ണമാക്കുക; യജനത്തിലൂടെ ഞങ്ങൾക്ക് പ്രകാശമയ സൗഭാഗ്യത്തിന്റെ സുഖം താഴെയിറക്കുക।
Agni is hailed as vratapā—guardian of sacred observance—who descends into the human sphere and is foremost in yajña.
The hymn intensifies the appeal: seers and mortals invoke Agni with speech for protection and fostering help, emphasizing his priestly competence.
Agni is proclaimed ‘ancient yet ever-new’ as Hotṛ in the adhvara, the decisive recognition of his timeless mediatorship.
A closing prayer asks Agni to strengthen his embodied power within/among the worshippers and to ‘sacrifice down’ saubhaga—luminous good fortune.
tvam agne vratapā asi
agniṃ gīrbhir havāmahe
pratno hi… hotā navyaś ca
Agni, the Vedic fire-god, is praised as the priestly mediator who comes among mortals and carries offerings to the gods.
“Vratapā” means “guardian of the vrata,” i.e., the protector of sacred observance and right ritual order (aligned with ṛta).
The hymn asks Agni for protection and fostering help, and finally for saubhaga—auspicious, luminous good fortune—through his action as Hotṛ in sacrifice.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.