
Sukta 8.11
Agni
अस्मिन् सूक्ते अग्निर्व्रतपा (ऋतस्य धर्मस्य च रक्षकः) इति स्तूयते। स स्वेच्छया मर्त्येषु समागच्छति यज्ञे च सर्वाधिकं हवनीयः भवति। पुनःपुनरपि स प्राचीनोऽपि नित्यनवो होतृरिति आहूयते; तं रक्षणाय, पोषणाय, यज्ञमाध्यमेन सौभाग्यप्रदानाय च प्रार्थयते।
Mantra 1
त्वमग्ने व्रतपा असि देव आ मर्त्येष्वा । त्वं यज्ञेष्वीड्यः ॥
त्वमग्ने व्रतपा असि—ऋतस्य विधानस्य रक्षकः; त्वं देवो मर्त्येष्वा गच्छसि। त्वं यज्ञेषु ईड्यः—आह्वेयः पूज्यश्च।
Mantra 2
त्वमसि प्रशस्यो विदथेषु सहन्त्य । अग्ने रथीरध्वराणाम् ॥
त्वमसि प्रशस्यो विदथेषु, सहन्त्यग्ने; त्वमध्वराणां रथी—यज्ञयात्राणां सारथिः।
Mantra 3
स त्वमस्मदप द्विषो युयोधि जातवेदः । अदेवीरग्ने अरातीः ॥
स त्वम् अस्मद् अप द्विषो युयोधि जातवेदः। अदेवीरग्ने अरातीः प्रतिहनु॥
Mantra 4
अन्ति चित्सन्तमह यज्ञं मर्तस्य रिपोः । नोप वेषि जातवेदः ॥
अन्ति चित् सन्तम् अह यज्ञं मर्तस्य रिपोः। नोप वेषि जातवेदः॥
Mantra 5
मर्ता अमर्त्यस्य ते भूरि नाम मनामहे । विप्रासो जातवेदसः ॥
मर्ता अमर्त्यस्य ते भूरि नाम मनामहे। विप्रासो जातवेदसः॥
Mantra 6
विप्रं विप्रासोऽवसे देवं मर्तास ऊतये । अग्निं गीर्भिर्हवामहे ॥
वयं विप्राः गिरा अग्निं हवामहे—विप्रं देवं मर्त्यानाम् अवसे ऊतये च।
Mantra 7
आ ते वत्सो मनो यमत्परमाच्चित्सधस्थात् । अग्ने त्वांकामया गिरा ॥
आ ते वत्स इव मे मनो यमत् परमान् अपि सधस्थानात्; अग्ने त्वां कामयमानो गिरा त्वां मृगये।
Mantra 8
पुरुत्रा हि सदृङ्ङसि विशो विश्वा अनु प्रभुः । समत्सु त्वा हवामहे ॥
पुरुत्रा हि सदृङ् असि—विश्वा विशोऽनु प्रभुः; समत्सु त्वा हवामहे।
Mantra 9
समत्स्वग्निमवसे वाजयन्तो हवामहे । वाजेषु चित्रराधसम् ॥
समत्स्वग्निमवसे वाजयन्तो हवामहे । वाजेषु चित्रराधसम् ॥
Mantra 10
प्रत्नो हि कमीड्यो अध्वरेषु सनाच्च होता नव्यश्च सत्सि । स्वां चाग्ने तन्वं पिप्रयस्वास्मभ्यं च सौभगमा यजस्व ॥
प्रत्नो हि कमीड्यो अध्वरेषु सनाच्च होता नव्यश्च सत्सि । स्वां चाग्ने तन्वं पिप्रयस्वास्मभ्यं च सौभगमा यजस्व ॥
Agni, the Vedic fire-god, is praised as the priestly mediator who comes among mortals and carries offerings to the gods.
“Vratapā” means “guardian of the vrata,” i.e., the protector of sacred observance and right ritual order (aligned with ṛta).
The hymn asks Agni for protection and fostering help, and finally for saubhaga—auspicious, luminous good fortune—through his action as Hotṛ in sacrifice.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.