Sukta 102

Mantra 1

त्वमग्ने बृहद्वयो दधासि देव दाशुषे । कविर्गृहपतिर्युवा ॥

ഹേ അഗ്നേ, ഹേ ദേവാ, ദാനശീലനിൽ നീ വിശാലമായ ജീവശക്തി (ബൃഹദ്വയഃ) സ്ഥാപിക്കുന്നു; നീ കവി, ഗൃഹപതി, യുവാവു.

Mantra 2

स न ईळानया सह देवाँ अग्ने दुवस्युवा । चिकिद्विभानवा वह ॥

സ്തുതിയുടെ ആകാംക്ഷയോടെ, ഹേ അഗ്നേ, നമ്മുടെ സേവാർത്ഥം ദേവന്മാരെ ഒരുമിച്ച് ഞങ്ങളിലേക്കു കൊണ്ടുവരിക; ഹേ ചികിത്വിഭാനവ (വിവേകി, വ്യാപകമായി പ്രകാശിക്കുന്നവനേ), അവരെ ഇവിടെ വഹിച്ചുകൊണ്ടുവരിക.

Mantra 3

त्वया ह स्विद्युजा वयं चोदिष्ठेन यविष्ठ्य । अभि ष्मो वाजसातये ॥

ഹേ യവിഷ്ഠ (അത്യയുവ) അഗ്നേ, നീ ഞങ്ങളുടെ യുഗബന്ധുവായി—നിന്റെ അത്യന്തം പ്രേരകശക്തിയാൽ—ഞങ്ങൾ വാജസാതിയിലേക്കു, വാജ (ശക്തി-സമൃദ്ധി)യുടെ ജയത്തിലേക്കു മുന്നേറുന്നു.

Mantra 4

और्वभृगुवच्छुचिमप्नवानवदा हुवे । अग्निं समुद्रवाससम् ॥

ഞാൻ ശുചി (പവിത്ര) അഗ്നിയെ ഹുവേ ചെയ്യുന്നു—ഔർവനെപ്പോലെ, ഭൃഗുക്കളെപ്പോലെ—സിദ്ധി നേടുന്നവനെപ്പോലെ; സമുദ്രവാസിയായ അഗ്നിയെ, സമുദ്രത്തിന്റെ ആഴങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവനെ.

Mantra 5

हुवे वातस्वनं कविं पर्जन्यक्रन्द्यं सहः । अग्निं समुद्रवाससम् ॥

ഞാൻ സമുദ്രവാസിയായ അഗ്നിയെ ഹുവേ ചെയ്യുന്നു—വാതസ്വനൻ, കാറ്റുപോലെ മുഴങ്ങുന്ന കവി; പർജന്യക്രന്ദ്യൻ, മഴ-ഇടിമുഴക്കുപോലെ ഗർജ്ജിക്കുന്ന—സഹഃ, ബലസ്വരൂപൻ.

Mantra 6

आ सवं सवितुर्यथा भगस्येव भुजिं हुवे । अग्निं समुद्रवाससम् ॥

സവിതൃയുടെ പ്രേരണയെ എങ്ങനെ ആഹ്വാനിക്കുന്നുവോ, ഭഗന്റെ ഭോഗം (ആനന്ദവിതരണം) എങ്ങനെ ആഹ്വാനിക്കുന്നുവോ, അതുപോലെ സമുദ്രത്തിന്റെ ഗഹനത്തിൽ വസിക്കുന്ന അഗ്നിയെ ഞാൻ ആഹ്വാനിക്കുന്നു—ഋതഗതിയെ ഉണർത്തുന്നവനും ആനന്ദം വിതരണം ചെയ്യുന്നവനും ആയ അഗ്നിയെ.

Mantra 7

अग्निं वो वृधन्तमध्वराणां पुरूतमम् । अच्छा नप्त्रे सहस्वते ॥

അധ്വരങ്ങളിൽ (യജ്ഞയാത്രയിൽ) നിരന്തരം വളരുന്നവനും പ്രവർത്തികളിൽ അത്യന്തം സമൃദ്ധനുമായ അഗ്നിയെ ഞാൻ നിങ്ങള്ക്കായി ആഹ്വാനിക്കുന്നു; നേരെ വരുവിൻ—സഹസ്വന്ത നപ്തൃ, ആ മഹാശക്തിയുള്ള സന്താനത്തിങ്കലേക്ക്.

Mantra 8

अयं यथा न आभुवत्त्वष्टा रूपेव तक्ष्या । अस्य क्रत्वा यशस्वतः ॥

ഈ ശക്തി ഞങ്ങൾക്ക് ത്വഷ്ടൃപോലെ ആകട്ടെ—ഒരു ശില്പി രൂപം കൊത്തിയൊരുക്കുന്നതുപോലെ രൂപം പണിയുന്നവൻ; അവന്റെ ക്രതു (ഫലപ്രദമായ ഇച്ഛാശക്തി)യും ദീപ്തമായ കൗശലവുംകൊണ്ട്, സത്യയശസ്സിന്റെ വാഹകൻ.

Mantra 9

अयं विश्वा अभि श्रियोऽग्निर्देवेषु पत्यते । आ वाजैरुप नो गमत् ॥

ഈ അഗ്നി സർവ്വ ശ്രി-ശോഭകളുടെ അധിപതിയായി ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; വാജ—ബലവും ജയവർധക സമൃദ്ധികളും സഹിതം അവൻ ഞങ്ങളിലേക്കു വരട്ടെ.

Mantra 10

विश्वेषामिह स्तुहि होतॄणां यशस्तमम् । अग्निं यज्ञेषु पूर्व्यम् ॥

ഇവിടെ എല്ലാ ഹോതൃകളിലും ഏറ്റവും യശസ്സുള്ള അഗ്നിയെ സ്തുതിക്കുവിൻ—യജ്ഞങ്ങളിൽ പ്രാചീനനായും, അർപ്പണയാത്രയിൽ ആദ്യനായും നിലകൊള്ളുന്നവനെ.

Mantra 11

शीरं पावकशोचिषं ज्येष्ठो यो दमेष्वा । दीदाय दीर्घश्रुत्तमः ॥

വേഗവാനും പാവക ജ്വാലയാൽ ദീപ്തനുമായ—ശക്തികളിൽ ജ്യേഷ്ഠനായ—അവൻ വാസസ്ഥലങ്ങളിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു; അഗ്നി, എല്ലായിടത്തും ഏറ്റവും വ്യാപകമായി ശ്രുതനായ, ദീർഘമായി പ്രതിധ്വനിക്കുന്ന അന്തർആഹ്വാനം.

Mantra 12

तमर्वन्तं न सानसिं गृणीहि विप्र शुष्मिणम् । मित्रं न यातयज्जनम् ॥

ഹേ വിപ്ര (ഋഷി), അവനെ പാടുക—വിജയിയായ അശ്വത്തെപ്പോലെ, ബലസമ്പന്നനായി; മിത്രനെപ്പോലെ, മനുഷ്യരെ സന്മാർഗത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നവൻ, വൈരവും അക്രമവും അകറ്റി ഓടിക്കുന്നു.

Mantra 13

उप त्वा जामयो गिरो देदिशतीर्हविष्कृतः । वायोरनीके अस्थिरन् ॥

നിന്റെ അടുക്കലേക്ക് ജാമയഃ (ബന്ധുശക്തികൾ) ദീപ്തമായ ഗിരഃ (വചനങ്ങൾ) സ്ഥാപിക്കുന്നു, ഹവിഷ്കൃതഃ (ഹവി ഒരുക്കുന്നവരായി) ആയി; വായുവിന്റെ അനീകേ (അഗ്രഭാഗത്ത്) തന്നെയാണ് അവയെ അവർ ഉറപ്പിച്ചത്—പ്രാണശക്തി കര്‍മ്മത്തെ മുന്നോട്ട് വഹിക്കേണ്ടതിന്.

Mantra 14

यस्य त्रिधात्ववृतं बर्हिस्तस्थावसंदिनम् । आपश्चिन्नि दधा पदम् ॥

യസ്യ ത്രിധാതു (ത്രി-ആധാരിത) ആസനം—വിരിച്ച ബർഹിസ് (പവിത്ര പാത/വേദി-വിരിപ്പ്)—അഖണ്ഡമായി നിലകൊള്ളുന്നു; ആപഃ (ജലങ്ങൾ) പോലും അവിടെ തങ്ങളുടെ പദം വെക്കുന്നു: ആ സ്ഥാപിത ആധാരത്തിൽ ചേതനയുടെ ഗതിക്ക് പാദം ലഭിക്കുന്നു.

Mantra 15

पदं देवस्य मीळ्हुषोऽनाधृष्टाभिरूतिभिः । भद्रा सूर्य इवोपदृक् ॥

ഉദാരനായ ദേവന്റെ പദം അജയ്യമായ സഹായങ്ങളാൽ സംരക്ഷിതമാണ്; അത് സൂര്യനെപ്പോലെ മംഗളകരമായ ദർശനം—മേലോട്ടു നോക്കുന്ന, ശരിയായ പ്രജ്ഞയെ ഉണർത്തുന്ന ദൃഷ്ടി.

Mantra 16

अग्ने घृतस्य धीतिभिस्तेपानो देव शोचिषा । आ देवान्वक्षि यक्षि च ॥

ഹേ അഗ്നേ, ഘൃത-പ്രകാശം പോഷിപ്പിച്ച ധീതികളാൽ പ്രജ്വലിതനായി, ഹേ ദേവ, നിന്റെ ശോചിഷാൽ ദീപ്തനായി—ദേവന്മാരെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക; അവർക്കു യജ്ഞത്തിൽ അർപ്പിക്കുകയും ചെയ്ക; അന്തർവിനിമയം പൂർണ്ണമാക്കുക.

Mantra 17

तं त्वाजनन्त मातरः कविं देवासो अङ्गिरः । हव्यवाहममर्त्यम् ॥

മാതാക്കൾ നിന്നെ പ്രസവിച്ചു—ഹേ അങ്ഗിരസ്, ദേവന്മാരിൽ കവി; ഹവ്യവാഹ, അമർത്ത്യ—അന്തരാഗ്നി, നമ്മുടെ ഇച്ഛയെ മേലോട്ടു ദൈവലോകത്തിലേക്ക് വഹിക്കുന്നവൻ.

Mantra 18

प्रचेतसं त्वा कवेऽग्ने दूतं वरेण्यम् । हव्यवाहं नि षेदिरे ॥

ഹേ അഗ്നേ, കവേ, പ്രചേതസ് (പ്രജ്ഞാവാൻ) ആയ നിന്നെ—വരേണ്യ, ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായി വരിക്കപ്പെടേണ്ടവൻ—ദൂതനായി, ഹവ്യവാഹ (ഹവ്യം വഹിക്കുന്നവൻ) ആയി, അവർ ഉള്ളിൽ ആസീനമാക്കി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

Mantra 19

नहि मे अस्त्यघ्न्या न स्वधितिर्वनन्वति । अथैतादृग्भरामि ते ॥

എനിക്ക് അഘ്ന്യാ (അഹിംസ്യ) പശുവുമില്ല, വനത്തെ പിളർത്തി നേടിക്കൊടുക്കുന്ന സ്വധിതി (കോടാലി)യും ഇല്ല; അതുകൊണ്ട്, ഹേ നീ, എനിക്ക് കഴിയുന്നതത്ര മാത്രം—എന്റെ അഭിലാഷത്തിന്റെ ഹവി—ഞാൻ നിനക്കു അർപ്പിക്കുന്നു.

Mantra 20

यदग्ने कानि कानि चिदा ते दारूणि दध्मसि । ता जुषस्व यविष्ठ्य ॥

ഹേ അഗ്നേ, ഞങ്ങൾ നിനക്കായി ഏതു ഏതു—എത്ര ചെറുതായാലും—ദാരു (ഇന്ധനം) വെക്കുന്നതോ, അവയെല്ലാം സ്വീകരിക്കണമേ; ഹേ യവിഷ്ഠ്യ (ഏറ്റവും യുവൻ), അവയെ പ്രസാദത്തോടെ ഗ്രഹിക്കണമേ.

Mantra 21

यदत्त्युपजिह्विका यद्वम्रो अतिसर्पति । सर्वं तदस्तु ते घृतम् ॥

ചെറിയ നാവുള്ള ചാട്ടുന്ന ജീവി (ഉപജിഹ്വിക) എന്തു തിന്നു കളയുന്നുവോ, ഉറുമ്പ് (വമ്ര) എന്തിന്മേൽ ഇഴഞ്ഞു കടന്നുപോകുന്നുവോ—അത് എല്ലാം നിനക്കു ഘൃതമാകട്ടെ; ഏതു ക്ഷയവും അശുദ്ധിയും അഗ്നിക്കായി ശുദ്ധ ഘൃതസമൃദ്ധിയായി മാറട്ടെ.

Mantra 22

अग्निमिन्धानो मनसा धियं सचेत मर्त्यः । अग्निमीधे विवस्वभिः ॥

മനസ്സുകൊണ്ട് അഗ്നിയെ പ്രജ്വലിപ്പിക്കുന്ന മർത്ത്യൻ ധീ (ധിയം) എന്ന ചിന്താശക്തിയെ ഉണർത്തുന്നു; വിവസ്വാന്റെ ദീപ്തശക്തികളോടുകൂടെ ഞാൻ അഗ്നിയെ ഇന്ധിക്കുന്നു—ബോധപൂർവ ഇച്ഛയുടെ ജ്വാല, പ്രകാശമയ ഋതത്തിലേക്കു നയിക്കുന്നതു.