Sukta 103

Mantra 1

अदर्शि गातुवित्तमो यस्मिन्व्रतान्यादधुः । उपो षु जातमार्यस्य वर्धनमग्निं नक्षन्त नो गिरः ॥

അവൻ ദർശിതനായി—പഥം ഏറ്റവും നന്നായി കണ്ടെത്തുന്നവൻ—അവനിൽ വ്രത (നിയമ-ധർമ്മ)ങ്ങൾ സ്ഥാപിതമാണ്. നമ്മുടെ ഗിരഃ (സ്തുതിവാണി)കൾ അഗ്നിയിലേക്കു സമീപിക്കുന്നു—സുജാതൻ, ആര്യന്റെ വർധനക്കാരൻ; ഋതത്തിന്റെ യുക്തക്രമത്തിലേക്കുള്ള ഉന്നത വളർച്ചയെ ബലപ്പെടുത്തുന്ന ജ്വാല അവൻ തന്നേ.

Mantra 2

प्र दैवोदासो अग्निर्देवाँ अच्छा न मज्मना । अनु मातरं पृथिवीं वि वावृते तस्थौ नाकस्य सानवि ॥

അഗ്നി—ദൈവോദാസൻ, ദേവന്മാർക്ക് ദാനം നല്കുന്നവൻ—തന്റെ വിശാലതയോടെ ദേവന്മാരിലേക്കു മുന്നേറുന്നു. മാതൃ പൃഥ്വിയെ അനുഗമിച്ച് അവൻ എല്ലാടവും വ്യാപിക്കുന്നു; സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ ശിഖര-അറ്റത്ത് അവൻ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

Mantra 3

यस्माद्रेजन्त कृष्टयश्चर्कृत्यानि कृण्वतः । सहस्रसां मेधसाताविव त्मनाग्निं धीभिः सपर्यत ॥

ആരിൽ നിന്നോ ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ കർമ്മങ്ങളിലും പ്രവർത്തികളിലും ഉണർന്നു ചലിക്കുന്നു. സഹസ്രവിധ മേധാ-സാധനപോലെ, ആത്മാവിനാലും ധീകൾ (അന്തര്ദൃഷ്ടികൾ) കൊണ്ടും അഗ്നിയെ ആരാധിക്കുവിൻ.

Mantra 4

प्र यं राये निनीषसि मर्तो यस्ते वसो दाशत् । स वीरं धत्ते अग्न उक्थशंसिनं त्मना सहस्रपोषिणम् ॥

ഹേ അഗ്നേ, നീ ആരെയോ റായി (സമൃദ്ധി) യിലേക്കു മുന്നോട്ടു നയിക്കുന്നുവോ—നിനക്കു, ഹേ വസു, അർപ്പിക്കുന്ന ആ മർത്ത്യൻ—ഒരു വീരനെ നേടുന്നു: ഉക്ഥ-ശംസിന് (സ്തുതി-വചനം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നവൻ), ആത്മബലത്തിൽ സമൃദ്ധൻ, സഹസ്രപോഷിണ് (ആയിരമടങ്ങ് വർദ്ധനയെ പോഷിപ്പിക്കുന്നവൻ).

Mantra 5

स दृळ्हे चिदभि तृणत्ति वाजमर्वता स धत्ते अक्षिति श्रवः । त्वे देवत्रा सदा पुरूवसो विश्वा वामानि धीमहि ॥

സ ദൃഢേ ചിദ് അഭി തൃണത്തി—ദൃഢമായി ഉറച്ചതിനെപ്പോലും അവൻ പ്രഹരിച്ച് ഭേദിക്കുന്നു; അർവതാ (മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്ന) ശക്തിയാൽ വാജം—ബലത്തിന്റെ സമൃദ്ധി—അവൻ ജയിക്കുന്നു; അക്ഷിതി ശ്രവഃ, ക്ഷയമില്ലാത്ത മഹിമ, അവൻ സ്ഥാപിക്കുന്നു. ഹേ പുരൂവസു, ദേവത്രാ സദാ—ദൈവലോകത്തിൽ എപ്പോഴും—നിന്നിൽ ഞങ്ങൾ വിശ്വ വാമാനി, എല്ലാ ഇഷ്ടദാനങ്ങളും, ധരിച്ചു ഏകാഗ്രമാക്കുന്നു.

Mantra 6

यो विश्वा दयते वसु होता मन्द्रो जनानाम् । मधोर्न पात्रा प्रथमान्यस्मै प्र स्तोमा यन्त्यग्नये ॥

യോ വിശ്വാ വസു ദയതേ—എല്ലാ ധനസമ്പത്തും വിഭജിക്കുന്നവൻ—ജനാനാം മന്ദ്രഃ, പ്രചോദിതനും ആനന്ദകരനും ആയ ഹോതൃ; അവനിലേക്കു മധോർന പാത്രാ, തേൻപോലെയുള്ള ആദ്യ പാത്രങ്ങൾ, ഞങ്ങളുടെ സ്തോമാഃ അസ്‌മൈ പ്ര യന്തി—അവന്റെ അടുക്കൽ മുന്നേറുന്നു—അഗ്നയേ.

Mantra 7

अश्वं न गीर्भी रथ्यं सुदानवो मर्मृज्यन्ते देवयवः । उभे तोके तनये दस्म विश्पते पर्षि राधो मघोनाम् ॥

അശ്വം ന ഗീർഭീ രഥ്യം—രഥക്കുതിരയെ പാട്ടുകളാൽ ശുശ്രൂഷിക്കുന്നതുപോലെ—സുദാനവോ ദേവയവഃ, ദേവനെ തേടുന്ന ദാതാക്കൾ, സ്തുതികളാൽ നിന്നെ മർമൃജ്യന്തേ—മിനുക്കുന്നു. ഹേ ദസ്മ വിശ്പതേ, അത്ഭുതമായ കുലനാഥാ, മഘോനാം രാധഃ—ഉദാരരുടെ ദാനം—ഞങ്ങളെ പർഷി, കടത്തിക്കൊണ്ടുപോ; ഉഭേ തോക്കേ തനയേ—ആത്മസന്താനത്തിനും ദേഹസന്താനത്തിനും—ഇരുവർക്കും.

Mantra 8

प्र मंहिष्ठाय गायत ऋताव्ने बृहते शुक्रशोचिषे । उपस्तुतासो अग्नये ॥

അത്യന്ത ദാനശീലനോടു പാടുവിൻ—ഋതാവ്നനോടു, ഋതത്തെ അറിയുകയും ധരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനോടു; ശുക്രജ്വാലയുള്ള മഹത്തനോടു. സ്തുതിയുമായി സമീപിക്കുന്ന ഞങ്ങൾ അഗ്നിയെ ഉപസ്തുതിക്കുന്നു.

Mantra 9

आ वंसते मघवा वीरवद्यशः समिद्धो द्युम्न्याहुतः । कुविन्नो अस्य सुमतिर्नवीयस्यच्छा वाजेभिरागमत् ॥

ഞങ്ങളിലേക്കു മഹിമാവാൻ മഘവാ വരുന്നു—വീരബലം കൊണ്ടുവരുന്ന യശസ്വി; ജ്വലിച്ചു, ദ്യുമ്നത്തിനായി ആഹ്വാനിക്കപ്പെട്ടവൻ. അവന്റെ സദാ-പുതിയ സുമതി വാജ-ശക്തികളോടെ നേരെ ഞങ്ങളിലേക്കു വരികയില്ലയോ?

Mantra 10

प्रेष्ठमु प्रियाणां स्तुह्यासावातिथिम् । अग्निं रथानां यमम् ॥

പ്രിയങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രിയനായ ഈ അതിഥിയെ സ്തുതിക്കുവിൻ—വന്നെത്തിയ അതിഥിയായ അഗ്നിയെ; രഥങ്ങളുടെ യമനെ, ബന്ധിപ്പിച്ചു നമ്മുടെ ഗതിയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നവനെ.

Mantra 11

उदिता यो निदिता वेदिता वस्वा यज्ञियो ववर्तति । दुष्टरा यस्य प्रवणे नोर्मयो धिया वाजं सिषासतः ॥

പ്രജ്വലിതനും സ്ഥാപിതനും ആയവൻ, അറിയുന്നവനും അറിയിപ്പിക്കുന്നവനും ആയവൻ—സമ്പന്നൻ, യജ്ഞാർഹൻ—അവൻ തന്റെ പ്രവർത്തിയിൽ സഞ്ചരിക്കുകയും തിരിയുകയും ചെയ്യുന്നു. അവന്റെ അവതരണത്തിൽ തരംഗങ്ങൾ ദുഷ്തരമാണ്; എങ്കിലും പ്രകാശിത ധിയാൽ അവർ വാജം, ബലത്തിന്റെ പൂർണ്ണത, ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

Mantra 12

मा नो हृणीतामतिथिर्वसुरग्निः पुरुप्रशस्त एषः । यः सुहोता स्वध्वरः ॥

ഞങ്ങളുടെ അതിഥി—വസു, സമ്പദ്‌സമൃദ്ധനായ അഗ്നി—അപമാനിതനാകരുതേ; ഈവൻ ബഹുപ്രശസ്തൻ—സുഹോതൃ, സ്വധ്വര, യജ്ഞത്തിന്റെ സുസംവിധിത പഥത്തിന്റെ അധിപതി.

Mantra 13

मो ते रिषन्ये अच्छोक्तिभिर्वसोऽग्ने केभिश्चिदेवैः । कीरिश्चिद्धि त्वामीट्टे दूत्याय रातहव्यः स्वध्वरः ॥

ഹേ വസു, ഹേ അഗ്നി, വക്രോക്തികളാൽ—ഏതൊരു രീതിയിലും—ആരും നിന്നെ ഹാനിക്കരുതേ. കാരണം ഗായകനും പോലും നിന്നെ ദൂത്യകാര്യത്തിനായി തേടുന്നു—രാതഹവ്യ, ഹവി അർപ്പിക്കുന്നവൻ, സ്വധ്വര, സുസംവിധിത പഥമുള്ളവൻ.

Mantra 14

आग्ने याहि मरुत्सखा रुद्रेभिः सोमपीतये । सोभर्या उप सुष्टुतिं मादयस्व स्वर्णरे ॥

ഹേ അഗ്നേ, മരുത്സഖാ, രുദ്രന്മാരോടുകൂടെ സോമപാനത്തിനായി വരിക. സോഭര്യരുടെ സുസംസ്കൃത സ്തുതിയിലേക്കു സമീപിക്ക; ഹേ സ്വർണരാ, അതിൽ ആനന്ദിക്ക.