Opening the text

Sukta 8.102
Agni
ಅಗ್ನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಈ ಸೂಕ್ತವು ಅವನನ್ನು ಯೌವನಭರಿತನೂ ಜ್ಞಾನಿಯೂ ಆದ “ಗೃಹಪತಿ”ಯಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಯಜಮಾನನಿಗೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಜೀವಶಕ್ತಿ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಮ್ಯಕ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವವನಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಜಯಶಾಲಿ ಅಶ್ವದಂತೆ ಬಲಿಷ್ಠ, ವಿಜಯೋನ್ಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮಿತ್ರನಂತೆ ನಿಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ನಿಯಂತ್ರಕನಾಗಿ, ವೈರವನ್ನೂ ಅಶಾಂತಿಯನ್ನೂ ದೂರಮಾಡುವವನಾಗಿ ಕರೆದಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂಕ್ತದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂತರಂಗದ ಪ್ರಜ್ವಲನಕರ್ಮವೇ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ: ಮನುಷ್ಯನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಜಾಗೃತ ಚಿಂತನೆಯಿಂದಲೂ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಋತಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
Mantra 1
त्वमग्ने बृहद्वयो दधासि देव दाशुषे । कविर्गृहपतिर्युवा ॥
ಓ ಅಗ್ನಿ, ಓ ದೇವ, ನೀನು ದಾನಶೀಲನೊಳಗೆ ವಿಶಾಲ ಜೀವಶಕ್ತಿ (ಬೃಹದ್ವಯಃ) ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತೀಯ; ನೀನು ಕವಿ, ಗೃಹಪತಿ, ಯುವನು.
Mantra 2
स न ईळानया सह देवाँ अग्ने दुवस्युवा । चिकिद्विभानवा वह ॥
ಸ್ತುತಿಯ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ, ಓ ಅಗ್ನಿ, ನಮ್ಮ ಸೇವಾರ್ಥವಾಗಿ ದೇವರನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ತರು; ಓ ಚಿಕಿತ್ವಿಭಾನವ (ವಿವೇಕಿ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನೇ), ಅವರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು ತರು.
Mantra 3
त्वया ह स्विद्युजा वयं चोदिष्ठेन यविष्ठ्य । अभि ष्मो वाजसातये ॥
ಹೇ ಯವಿಷ್ಠ (ಅತಿಕಿರಿಯ) ಅಗ್ನಿಯೇ, ನೀನು ನಮ್ಮ ಯುಗಬಂಧುವಾಗಿ—ನಿನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೇರಕ ಬಲದಿಂದ—ನಾವು ವಾಜಸಾತಿಗೆ, ವಾಜ (ಶಕ್ತಿ-ಸಮೃದ್ಧಿ)ಯ ಜಯದತ್ತ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತೇವೆ.
Mantra 4
और्वभृगुवच्छुचिमप्नवानवदा हुवे । अग्निं समुद्रवाससम् ॥
ನಾನು ಶುಚಿ (ಪವಿತ್ರ) ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಹೂವೇನು—ಔರ್ವನಂತೆ, ಭೃಗುಗಳಂತೆ—ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವವನಂತೆ; ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು, ಸಮುದ್ರದ ಆಳಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನನ್ನು.
Mantra 5
हुवे वातस्वनं कविं पर्जन्यक्रन्द्यं सहः । अग्निं समुद्रवाससम् ॥
ನಾನು ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಹೂವೇನು—ವಾತಸ್ವನ, ಗಾಳಿಯಂತೆ ಧ್ವನಿಸುವ ಕವಿ; ಪರ್ಜನ್ಯಕ್ರಂದ್ಯ, ಮಳೆ-ಗುಡುಗಿನಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುವ—ಸಹಃ, ಬಲಸ್ವರೂಪ.
Mantra 6
आ सवं सवितुर्यथा भगस्येव भुजिं हुवे । अग्निं समुद्रवाससम् ॥
ಸವಿತೃನ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಆಮಂತ್ರಿಸುವರೋ, ಭಗನ ಭೋಗವನ್ನು ಹೇಗೆ ಆಮಂತ್ರಿಸುವರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಮುದ್ರದ ಗಹನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ನಾನು ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಋತಗತಿಯನ್ನು ಜಾಗ್ರತಗೊಳಿಸುವವನೂ, ಆನಂದವನ್ನು ಹಂಚುವವನೂ ಆದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು.
Mantra 7
अग्निं वो वृधन्तमध्वराणां पुरूतमम् । अच्छा नप्त्रे सहस्वते ॥
ಅಧ್ವರಗಳಲ್ಲಿ (ಯಜ್ಞಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ) ಸದಾ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವ, ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧನಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗಾಗಿ ಆಮಂತ್ರಿಸುತ್ತೇನೆ; ನೇರವಾಗಿ ಬನ್ನಿರಿ—ಸಹಸ್ವಂತ ನಪ್ತೃ, ಆ ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ಸಂತಾನದ ಬಳಿಗೆ.
Mantra 8
अयं यथा न आभुवत्त्वष्टा रूपेव तक्ष्या । अस्य क्रत्वा यशस्वतः ॥
ಈ ಶಕ್ತಿ ನಮ್ಮಿಗೆ ತ್ವಷ್ಟೃನಂತೆ ಆಗಲಿ—ಶಿಲ್ಪಿ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವಂತೆ ರೂಪವನ್ನು ತಕ್ಕಿಸುವುದು; ಅವನ ಕ್ರತು (ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಇಚ್ಛೆ) ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಕೌಶಲದಿಂದ, ಸತ್ಯಯಶಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸುವವನು.
Mantra 9
अयं विश्वा अभि श्रियोऽग्निर्देवेषु पत्यते । आ वाजैरुप नो गमत् ॥
ಈ ಅಗ್ನಿಯು ಎಲ್ಲ ಶ್ರೀ-ಶೋಭೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ದೇವರ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ವಾಜ—ಬಲ ಮತ್ತು ವಿಜಯವರ್ಧಕ ಸಮೃದ್ಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಸೇರಲಿ.
Mantra 10
विश्वेषामिह स्तुहि होतॄणां यशस्तमम् । अग्निं यज्ञेषु पूर्व्यम् ॥
ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಹೋತೃಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿರಿ—ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನನಾಗಿ, ಅರ್ಪಣಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗನಾಗಿ ಇರುವವನನ್ನು.
Mantra 11
शीरं पावकशोचिषं ज्येष्ठो यो दमेष्वा । दीदाय दीर्घश्रुत्तमः ॥
ವೇಗವಂತನಾಗಿ, ಪಾವಕ ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ—ಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠನಾಗಿ—ಅವನು ಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅಗ್ನಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಶ್ರುತಿಯಾದ, ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ ಅಂತರಂಗ ಆಹ್ವಾನ.
Mantra 12
तमर्वन्तं न सानसिं गृणीहि विप्र शुष्मिणम् । मित्रं न यातयज्जनम् ॥
ಓ ವಿಪ್ರ (ಋಷಿ), ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸು—ಜಯಶಾಲಿ ಅಶ್ವದಂತೆ, ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾಗಿ; ಮಿತ್ರನಂತೆ, ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಸನ್ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವವನು, ವೈರವನ್ನೂ ಅಕ್ರಮವನ್ನೂ ದೂರ ಓಡಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 13
उप त्वा जामयो गिरो देदिशतीर्हविष्कृतः । वायोरनीके अस्थिरन् ॥
ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಜಾಮಯಃ (ಸಗಾ-ಶಕ್ತಿಗಳು) ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಗಿರಃ (ವಚನಗಳು)ನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತವೆ, ಹವಿಷ್ಕೃತಃ (ಹವಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವವರಾಗಿ) ಆಗಿ; ವಾಯುವಿನ ಅನೀಕೇ (ಅಗ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ) ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ—ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗಲೆಂದು.
Mantra 14
यस्य त्रिधात्ववृतं बर्हिस्तस्थावसंदिनम् । आपश्चिन्नि दधा पदम् ॥
ಯಸ್ಯ ತ್ರಿಧಾತು (ತ್ರಿ-ಆಧಾರಿತ) ಆಸನ—ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಬರ್ಹಿಸ್ (ಪವಿತ್ರ ಆಸನ/ವೇದಿ-ಪಾತ)—ಅಖಂಡವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ; ಆಪಃ (ಜಲಗಳು) ಸಹ ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪದವನ್ನು ಇಡುತ್ತವೆ: ಆ ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಚೇತನ್ಯದ ಚಲನೆಗೆ ನೆಲೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
Mantra 15
पदं देवस्य मीळ्हुषोऽनाधृष्टाभिरूतिभिः । भद्रा सूर्य इवोपदृक् ॥
ಉದಾರ ದೇವನ ಪದವು ಅಜೇಯ ಸಹಾಯಗಳಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ; ಅದು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಮಂಗಳಕರ ದರ್ಶನ—ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ನೋಡುವ, ಯಥಾರ್ಥ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ದೃಷ್ಟಿ.
Mantra 16
अग्ने घृतस्य धीतिभिस्तेपानो देव शोचिषा । आ देवान्वक्षि यक्षि च ॥
ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ಘೃತ-ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಪೋಷಿತ ಧೀತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಜ್ವಲಿತನಾಗಿ, ಹೇ ದೇವ, ನಿನ್ನ ಶೋಚಿಷದಿಂದ ದೀಪ್ತನಾಗಿ—ದೇವರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತರು; ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸು; ಅಂತರಂಗ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸು.
Mantra 17
तं त्वाजनन्त मातरः कविं देवासो अङ्गिरः । हव्यवाहममर्त्यम् ॥
ಮಾತೃಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಜನ್ಮಕೊಟ್ಟರು—ಹೇ ಅಂಗಿರಸ್, ದೇವರಲ್ಲಿ ಕವಿ; ಹವ್ಯವಾಹ, ಅಮರ—ಅಂತರಂಗ ಅಗ್ನಿ, ನಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ದೈವಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುವವನು.
Mantra 18
प्रचेतसं त्वा कवेऽग्ने दूतं वरेण्यम् । हव्यवाहं नि षेदिरे ॥
ಓ ಅಗ್ನೇ, ಕವಿಯೇ, ಪ್ರಚೇತಸ (ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ)ನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು—ವರೇಣ್ಯ, ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ವರಿಸಬೇಕಾದ—ದೂತನಾಗಿ, ಹವ್ಯವಾಹ (ಹವಿಯನ್ನು ಹೊರುವವ)ನಾಗಿ, ಅವರು ಒಳಗೆ ಆಸೀನಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
Mantra 19
नहि मे अस्त्यघ्न्या न स्वधितिर्वनन्वति । अथैतादृग्भरामि ते ॥
ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಬಳಿ ಅಘ್ನ್ಯಾ (ಅಹಿಂಸ್ಯ) ಗೋವು ಇಲ್ಲ, ಹಾಗೆಯೇ ವನವನ್ನು ಚೀರಿ ಜಯ ತರುವ ಸ್ವಧಿತಿ (ಕೊಡಲಿ)ಯೂ ಇಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ನೀನೇ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟೇ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ—ನಾನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ನನ್ನ ಅಭಿಲಾಷೆಯ ಹವಿ.
Mantra 20
यदग्ने कानि कानि चिदा ते दारूणि दध्मसि । ता जुषस्व यविष्ठ्य ॥
ಓ ಅಗ್ನೇ, ನಾವು ನಿನಗಾಗಿ ಯಾವ ಯಾವ—ಅತಿ ಚಿಕ್ಕದಾದರೂ—ದಾರು (ಇಂಧನ)ಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತೇವೋ, ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಸ್ವೀಕರಿಸು; ಓ ಯವಿಷ್ಠ್ಯ (ಅತ್ಯಂತ ಯುವನ), ಅವನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸು.
Mantra 21
यदत्त्युपजिह्विका यद्वम्रो अतिसर्पति । सर्वं तदस्तु ते घृतम् ॥
ಚಿಕ್ಕ ನಾಲಿಗೆಯುಳ್ಳ ಚಾಟುವ ಜೀವಿ (ಉಪಜಿಹ್ವಿಕಾ) ಏನು ತಿನ್ನಿ ಕಳೆಯುತ್ತದೋ, ಮತ್ತು ಇರುವೆ (ವಮ್ರ) ಏನು ಸರಿದು ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೋ—ಅದೆಲ್ಲವೂ ನಿನಗೆ ಘೃತವಾಗಲಿ; ಎಲ್ಲ ನಷ್ಟವೂ ಅಶುದ್ಧಿಯೂ ಅಗ್ನಿಗಾಗಿ ಶುದ್ಧ ಘೃತರೂಪ ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಲಿ.
Mantra 22
अग्निमिन्धानो मनसा धियं सचेत मर्त्यः । अग्निमीधे विवस्वभिः ॥
ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನು ಧೀ (ಧಿಯಂ) ಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ವಿವಸ್ವಾನ್ನ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಇಂಧಿಸುತ್ತೇನೆ—ಚೇತನ ಇಚ್ಛೆಯ ಜ್ವಾಲೆ, ಅದು ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಋತದ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
The hymn is addressed primarily to Agni, the Vedic Fire, praised as the youthful “lord of the house” and the divine power that carries offerings and protects the worshipper.
It teaches that Agni gives expansive life-force and protection, removes hostile disorder, and should be kindled both outwardly in ritual fire and inwardly through focused mind and awakened thought (dhī).
It can be used during fire-lighting or lamp-lighting with a clear intention: invoke Agni for clarity, strength, and right guidance, and treat the act of kindling as an inner awakening of disciplined will and luminous understanding.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.