Sukta 102

Mantra 1

त्वमग्ने बृहद्वयो दधासि देव दाशुषे । कविर्गृहपतिर्युवा ॥

అగ్నీ, దేవా! దానశీల ఉపాసకునిలో నీవు మహత్తర ప్రాణబలాన్ని (బృహద్ వయః) స్థాపిస్తావు. నీవు కవి, అంతర్గృహానికి యువ గృహపతి.

Mantra 2

स न ईळानया सह देवाँ अग्ने दुवस्युवा । चिकिद्विभानवा वह ॥

స్తుతి-ఆకాంక్ష (ఈళా)తో, అగ్నీ, సేవాభావంతో దేవులను మాకు ఒకేసారి తీసుకురా. చికిద్విభానూ—వివేకి, విస్తృతంగా ప్రకాశించేవాడా! వారిని ఇక్కడికి వాహనముచేయి.

Mantra 3

त्वया ह स्विद्युजा वयं चोदिष्ठेन यविष्ठ्य । अभि ष्मो वाजसातये ॥

హే యవిష్ఠ (అత్యంత యువ) అగ్నీ! నీతో యుగంగా జతైన సహచరులమై మేము, నీ అత్యంత ప్రేరక శక్తిచేత, వాజ-సాతి—వాజ (బల-సంపద) సాధన—దిశగా ముందుకు దూసుకుపోతాము.

Mantra 4

और्वभृगुवच्छुचिमप्नवानवदा हुवे । अग्निं समुद्रवाससम् ॥

ఔర్వుని వలె, భృగువుల వలె, సిద్ధి-సాధకుని వలె—ఆ శుచి (పవిత్ర) అగ్నిని నేను ఆహ్వానిస్తున్నాను; సముద్ర-వాసం (సముద్ర-గర్భంలో) నివసించే అగ్నిని.

Mantra 5

हुवे वातस्वनं कविं पर्जन्यक्रन्द्यं सहः । अग्निं समुद्रवाससम् ॥

వాత-స్వన (గాలిలా ధ్వనించే) కవిని, పర్జన్య-క్రంద్య (మేఘవర్షంలా గర్జించే) సహస్ (బలం) అయినవానిని—సముద్ర-వాసం (సముద్ర-గర్భంలో) నివసించే అగ్నిని నేను ఆహ్వానిస్తున్నాను.

Mantra 6

आ सवं सवितुर्यथा भगस्येव भुजिं हुवे । अग्निं समुद्रवाससम् ॥

సవితా (సవితృ) యొక్క ప్రేరణను ఎలా పిలుస్తామో, భగ (భగా) యొక్క భోగ/భాగ్య-దానాన్ని ఎలా ఆహ్వానిస్తామో, అలాగే నేను సముద్ర-గర్భంలో నివసించే అగ్నిని ఆహ్వానిస్తున్నాను—ఆ అగ్ని ఋత (ṛta) గమనాన్ని జాగృతం చేసి, ఆనందాన్ని విభజించి ప్రసాదించువాడు.

Mantra 7

अग्निं वो वृधन्तमध्वराणां पुरूतमम् । अच्छा नप्त्रे सहस्वते ॥

నేను మిమ్మల్ని అగ్నియొద్దకు పిలుస్తున్నాను—అధ్వర (యజ్ఞ-యాత్ర)లో నిత్యం వృద్ధిచెందే శక్తి, కార్యాలలో అత్యంత సమృద్ధుడు; నేరుగా ఆ సహస్వాన్ నప్తృ—పరాక్రమశాలి సంతానం—వద్దకు రండి.

Mantra 8

अयं यथा न आभुवत्त्वष्टा रूपेव तक्ष्या । अस्य क्रत्वा यशस्वतः ॥

ఈ శక్తి మనకు త్వష్టృ సమానంగా కావాలి—శిల్పి ఒక రూపాన్ని చెక్కినట్లు రూపాన్ని నిర్మించునట్లు; తన క్రతు (ఫలప్రద సంకల్పం) మరియు యశస్వత్ ప్రకాశమయ నైపుణ్యంతో, సత్య కీర్తిని ధరించువాడిగా.

Mantra 9

अयं विश्वा अभि श्रियोऽग्निर्देवेषु पत्यते । आ वाजैरुप नो गमत् ॥

ఈ అగ్ని సమస్త శ్రీ-ప్రభల అధిపతిగా దేవుల మధ్య సంచరిస్తాడు; వాజ—బలమును, విజయవృద్ధిని ప్రసాదించే సమృద్ధులతో మా వద్దకు రానివ్వు.

Mantra 10

विश्वेषामिह स्तुहि होतॄणां यशस्तमम् । अग्निं यज्ञेषु पूर्व्यम् ॥

ఇక్కడ హోతృలందరిలో అత్యంత యశస్సుగలవాడైన, యజ్ఞాలలో ప్రాచీనుడైన ఆ అగ్నిని స్తుతించండి—అర్పణయాత్రలో మొదటివాడు అతడే.

Mantra 11

शीरं पावकशोचिषं ज्येष्ठो यो दमेष्वा । दीदाय दीर्घश्रुत्तमः ॥

శీఘ్రగామి, పావక-శోచిష్ అనే శుద్ధికర జ్వాలతో ప్రకాశించే, శక్తులలో జ్యేష్ఠుడు—ఆ అగ్ని గృహాలలో వెలుగుతాడు; దీర్ఘశ్రుత్తమ, దూరదూరాల వరకు వినిపించే అతడు, దీర్ఘప్రతిధ్వని పిలుపుగా దీప్తిస్తాడు.

Mantra 12

तमर्वन्तं न सानसिं गृणीहि विप्र शुष्मिणम् । मित्रं न यातयज्जनम् ॥

ఓ విప్రా! ఆ శుష్మిణుని (బలవంతుని) స్తుతించు—విజయశీల అశ్వంలా; మిత్రునివలె జనులను సన్మార్గంలో నడిపించి, శత్రుత్వం మరియు అవ్యవస్థను దూరంగా తరిమివేస్తాడు.

Mantra 13

उप त्वा जामयो गिरो देदिशतीर्हविष्कृतः । वायोरनीके अस्थिरन् ॥

నీ వైపు జామయః (స్వజన-శక్తులు) తమ ప్రకాశించే గిరః (వాక్యాలు) తీసుకొచ్చాయి, హవిష్కృతః (హవిస్సును సిద్ధం చేస్తూ); అవి వాయోః అనీకే—వాయువు ముందుభాగంలో—వాటిని స్థాపించాయి, ప్రాణ-శక్తి కార్యాన్ని ముందుకు నడిపేందుకు.

Mantra 14

यस्य त्रिधात्ववृतं बर्हिस्तस्थावसंदिनम् । आपश्चिन्नि दधा पदम् ॥

య whose త్రిధాతు-ఆధారిత ఆసనం—విస్తరించిన బర్హిస్ (పవిత్ర పరుపు/యజ్ఞభూమి)—అఖండంగా నిలిచి ఉంది; ఆపః (జలాలు) కూడా అక్కడ తమ పాదాన్ని ఉంచుతాయి: ఆ స్థాపిత ఆధారంలో చైతన్యగతి పాదప్రతిష్ఠను పొందుతుంది.

Mantra 15

पदं देवस्य मीळ्हुषोऽनाधृष्टाभिरूतिभिः । भद्रा सूर्य इवोपदृक् ॥

దానశీల దేవుని పదం అజేయమైన ఊతులు (సహాయాలు/రక్షణలు) చేత సురక్షితం; అది సూర్యునివలె మంగళకరమైన ఉపదృక్—ఊర్ధ్వదృష్టి—గా ఉండి, సమ్యక్ బోధను ప్రసాదిస్తుంది.

Mantra 16

अग्ने घृतस्य धीतिभिस्तेपानो देव शोचिषा । आ देवान्वक्षि यक्षि च ॥

అగ్నీ, ఘృత-దీప్త ధీతులతో (ధ్యానాలతో) ప్రదీప్తుడై, దేవా, నీ శోచిషా (జ్వాల)తో ప్రకాశిస్తూ—దేవులను ఇక్కడికి వాహించు; మరియు వారికి యజించి, హవిని అర్పించు.

Mantra 17

तं त्वाजनन्त मातरः कविं देवासो अङ्गिरः । हव्यवाहममर्त्यम् ॥

మాతృలు నిన్ను జన్మింపజేశారు—హే అంగిరస్, దేవుల మధ్య కవి—అమర్త్య హవ్యవాహ, హవిని వహించువాడు.

Mantra 18

प्रचेतसं त्वा कवेऽग्ने दूतं वरेण्यम् । हव्यवाहं नि षेदिरे ॥

ఓ అగ్నీ, కవీ, ప్రచేతసా—నిన్ను వారు అంతరంలో స్థాపించారు; వరేణ్య దూతగా, హవ్యవాహగా—దేవుల వద్దకు హవిని మోసుకుపోయేవాడిగా.

Mantra 19

नहि मे अस्त्यघ्न्या न स्वधितिर्वनन्वति । अथैतादृग्भरामि ते ॥

నాకు అఘ్న్యా—అహింస్య గోవు—లేదు; దానిని గెలుచగల వనాన్ని చీల్చే స్వధితి (కొడవలి) కూడా లేదు; అందుచేత, నాకు సాధ్యమైనంతగా, ఇదే—ఈ చిన్న అర్పణనే—నీకు తీసుకొస్తున్నాను.

Mantra 20

यदग्ने कानि कानि चिदा ते दारूणि दध्मसि । ता जुषस्व यविष्ठ्य ॥

ఓ అగ్నీ, మేము నీలో ఉంచే ఏ ఏ—ఎంత చిన్నదైనా—ఇంధనమో, దానిని స్వీకరించు, ఓ యవిష్ఠ్యా (నిత్యనవీనుడు, అతి యౌవనుడు); ఆనందంగా దానిని గ్రహించు.

Mantra 21

यदत्त्युपजिह्विका यद्वम्रो अतिसर्पति । सर्वं तदस्तु ते घृतम् ॥

ఉపజిహ్వికా (నాకి తినే సూక్ష్మజీవి) ఏదైనా తినివేసినా, వమ్ర (చీమ) ఏదైనా మీదుగా పాకినా—అది అంతా నీకు ఘృతం (నెయ్యి) కావాలి; ఏ నష్టం గాని అపవిత్రత గాని అగ్నికై శుద్ధ ఘృత-సమృద్ధిగా మారుగాక.

Mantra 22

अग्निमिन्धानो मनसा धियं सचेत मर्त्यः । अग्निमीधे विवस्वभिः ॥

మనస్సుతో అగ్నిని ప్రజ్వలింపజేస్తూ మర్త్యుడు ధీ (బుద్ధి/చింతన-శక్తి)ని జాగృతం చేస్తాడు; వివస్వత్ అనే ప్రకాశశక్తులతో అగ్నిని ప్రజ్వలింపజేస్తాడు—అగ్నినే ఆరాధిస్తాడు.