Rig Veda 7.41.3: Mandala 7, Sukta 41, Mantra 3

Sukta 7.41

Rishi: Vasiṣṭha (Vāsiṣṭha family, Mandala 7)

Devata: Bhaga (Āditya aspect; distributor of divine portion), with prosperity/illumination motifs

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 7.41; verse-level confirmation requires full metrical scan)

Samhita Patha (Devanagari)

भग प्रणेतर्भग सत्यराधो भगेमां धियमुदवा ददन्नः । भग प्र णो जनय गोभिरश्वैर्भग प्र नृभिर्नृवन्तः स्याम ॥

Transliteration

bhaga praṇétar bhaga satyárādho bhágemā́ṃ dhíyam úd avā́ dádann naḥ | bhaga prá no janaya góbhir áśvair bhaga prá nṛ́bhir nṛvántāḥ syāma ||

Translation

ഹേ ഭഗ, ഞങ്ങളുടെ നേതാവും മാർഗ്ഗദർശകനും; ഹേ ഭഗ, നിന്റെ ദാനം സത്യവും ഋതുസമ്മതവും—ഈ ധീ (പ്രേരിത ബുദ്ധി) ഞങ്ങളിലുയർത്തി പ്രകാശിപ്പിച്ചു ഞങ്ങൾക്ക് നൽകേണമേ. ഹേ ഭഗ, ഗോ (കിരണം/പ്രകാശം)കളോടും അശ്വ (വേഗശക്തി)കളോടും കൂടി ഞങ്ങളെ മുന്നോട്ടു ജനിപ്പിക്കേണമേ; ഹേ ഭഗ, നൃഭിഃ—സത്യമായ മാനവത്വത്തിന്റെ ബലങ്ങളാൽ—ഞങ്ങൾ നൃവന്തഃ, ആത്മബലത്തിൽ സമൃദ്ധരാകട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• भग: O Bhaga (the god Bhaga)
• भग: सम्बोधन
• Type: Noun (देवता-नाम)
• Root: भग (प्रातिपदिक) < PIE *bʰag- ‘भाग/वितरण’

• प्रणे॑त॒र्: O leader/guide
• प्रणे॑त॒र्: सम्बोधन
• Type: Noun (agent)
• Root: प्र-नी (धातु) → प्रणेता (कृदन्त, तृच्)

• भग: O Bhaga
• भग: सम्बोधन
• Type: Noun (देवता-नाम)
• Root: भग (प्रातिपदिक)

• सत्य॑राधः: whose bounty is true / of true beneficence
• सत्य॑राधः: सम्बोधन
• Type: Adjective (bahuvrīhi/karmadhāraya compound used vocatively)
• Root: सत्य- (प्रातिपदिक) + राधस् (प्रातिपदिक ‘दान/अनुग्रह/समृद्धि’)

• भगे॑: O Bhaga
• भगे॑: सम्बोधन
• Type: Noun (देवता-नाम)
• Root: भग (प्रातिपदिक)

• इमाम्: this
• इमाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• धियम्: prayer/thought/hymn
• धियम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: धी (प्रातिपदिक) ‘विचार/प्रार्थना/कविता’

• उदवा: raise up / further / promote
• उदवा: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उद् + अव (धातु) → उद्-अव (आज्ञार्थ/विधिलिङ् 2 एकवचन) (वैदिक: ‘उदवा’ = ‘उद्-अव’)

• ददन्: giving
• ददन्: कर्तृ (भगः)
• Type: Participle (present active)
• Root: दा (धातु) → ददत् (वर्तमान कृदन्त)

• नः: to us / for us / our
• नः: सम्प्रदान (हितार्थ) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• भग: O Bhaga
• भग: सम्बोधन
• Type: Noun (देवता-नाम)
• Root: भग (प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward
• प्र: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• नः: us
• नः: कर्म/सम्प्रदान (सन्दर्भानुसार)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• जनय: beget/produce for (us)
• जनय: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु) → जनय (लोट् 2 एकवचन; causative sense ‘जनय’)

• गोभिः: with cows
• गोभिः: करण
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• अश्वैः: with horses
• अश्वैः: करण
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• भग: O Bhaga
• भग: सम्बोधन
• Type: Noun (देवता-नाम)
• Root: भग (प्रातिपदिक)

• प्र: forth
• प्र: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (अव्यय)

• नृभिः: with men
• नृभिः: करण/सहकार
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक ‘पुरुष/वीर’)

• नृवन्तः: possessing men/heroic followers
• नृवन्तः: कर्तृ (वयं)
• Type: Adjective
• Root: नृ-वन्त् (प्रातिपदिक; -वन्त् ‘युक्त/सम्पन्न’)

• स्याम: may we be
• स्याम: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु) → स्याम (विधिलिङ् 1 बहुवचन)