Rig Veda 7.23.1: Mandala 7, Sukta 23, Mantra 1

Sukta 7.23

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

उदु ब्रह्माण्यैरत श्रवस्येन्द्रं समर्ये महया वसिष्ठ । आ यो विश्वानि शवसा ततानोपश्रोता म ईवतो वचांसि ॥

Sanskrit recitationRig Veda 7.23.1

Transliteration

úd u bráhmāṇy airata śravasyéndraṃ samaryé mahayā vasiṣṭha | ā́ yó víśvāni śávasā tatānópaśrótā me ī́vato vácāṃsi ||

Translation

ശ്രവസ്—കീർത്തി-ശ്രവണത്തിന്റെ ജയത്തിനായി—ബ്രഹ്മാണി (മന്ത്രങ്ങൾ) ഉയർത്തുക; ഹേ വസിഷ്ഠാ! സമരത്തിൽ ഇന്ദ്രനെ മഹത്വപ്പെടുത്തുക. തന്റെ ശവസാൽ എല്ലാം വ്യാപിപ്പിച്ചവൻ, എന്റെ ആകാംക്ഷയുള്ള വചനങ്ങൾക്ക് ഉപശ്രോതാ—ശ്രോതാവായി—വരട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उत्: up; forth
• उत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत् (उपसर्ग/निपात)

• उ: indeed; and
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• ब्रह्माण्यैः: with hymns/prayers; with sacred formulations
• ब्रह्माण्यैः: करण
• Type: Noun/Adjective
• Root: ब्रह्मण्य (प्रातिपदिक; ब्रह्मन् + य)

• अर॑त: he set in motion; he raised; he stirred
• अर॑त: —
• Type: Verb
• Root: ऋ (धातु; ऋ गतौ/प्रापणे)

• श्रवस्ये: in/for fame; in glorious (contest)
• श्रवस्ये: अधिकारण
• Type: Adjective
• Root: श्रवस्य (प्रातिपदिक; श्रवस् + य)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• समर्ये: in battle; in the conflict
• समर्ये: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: समर्य (प्रातिपदिक; समर ‘battle’ + य)

• महया: he magnifies; he makes (him) great
• महया: —
• Type: Verb
• Root: मह् (धातु; मह पूजायाम्/वर्धने) → महय (कारणार्थ)

• वसिष्ठ: Vasiṣṭha (the seer)
• वसिष्ठ: कर्तृ
• Type: Noun (proper)
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक; ऋषिनाम)

• आ: towards; hither
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विश्वानि: all (things); all (deeds)
• विश्वानि: कर्म
• Type: Adjective (substantive)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• शवसा: with might; by strength
• शवसा: करण
• Type: Noun
• Root: शवस् (प्रातिपदिक)

• ततान: he has stretched out; he has extended
• ततान: —
• Type: Verb
• Root: तन् (धातु; तन् विस्तारे)

• उपश्रोता: a listener; one who listens attentively
• उपश्रोता: कर्तृ
• Type: Noun (agent)
• Root: उप-श्रु (धातु; श्रु श्रवणे) → उपश्रोतृ (कृदन्त)

• मे: of me; to me
• मे: सम्बन्ध/सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• ईवतः: of (me) seeking/imploring; of the suppliant
• ईवतः: सम्बन्ध
• Type: Adjective/Participle-like
• Root: ईवत् (प्रातिपदिक; ‘seeking/going’—वेदिक विशेषण)

• वचांसि: words; utterances; hymns
• वचांसि: कर्म
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)