Sukta 28
Sukta 6.28
Bharadvāja (traditional for Maṇḍala 6; this hymn is the famous Go-sūkta in Book 6)
Go (Cows) / associated with Indra and Uṣas (symbolic powers of light and increase)
Triṣṭubh (probable for RV 6.28.1)
ഋഗ്വേദം 6.28-ൽ, ഭാരദ്വാജന്റെ പ്രസിദ്ധമായ ഗോ-സൂക്തം ഗോങ്ങൾ ഗോഷ്ടത്തിലേക്ക് (ഗോശാല/തൊഴുത്ത്) വന്ന് പാർക്കുന്നതിനെ സമൃദ്ധി, ആനന്ദം, വർധന എന്നിവയുടെ ഉറവിടമായി ആശീർവദിക്കുന്നു. ഗോങ്ങളെ ശുഭകരമായ, പലരൂപങ്ങളുള്ള, സന്താനദായിനിയായ ശക്തികളായി സ്തുതിച്ച്—ഉഷസ്സിനെപ്പോലുള്ള പ്രകാശത്തോടും ഇന്ദ്രന്റെ വീര്യത്തോടും ബന്ധപ്പെടുത്തി—അവയുടെ പാൽ, ഫലഭൂയിഷ്ഠത, സംരക്ഷണം എന്നിവ തുടർച്ചയായി ഗൃഹത്തെയും യജ്ഞത്തെയും പോഷിപ്പിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
आ गावो अग्मन्नुत भद्रमक्रन्त्सीदन्तु गोष्ठे रणयन्त्वस्मे । प्रजावतीः पुरुरूपा इह स्युरिन्द्राय पूर्वीरुषसो दुहानाः ॥
ഓ ഗാവോ, നിങ്ങൾ എത്തിയിരിക്കുന്നു; നിങ്ങൾ മംഗളം സൃഷ്ടിച്ചു. പ്രകാശമുള്ള ഗോഷ്ടത്തിൽ ഇരിക്കട്ടെ; ഞങ്ങൾക്ക് ആനന്ദം പകരട്ടെ. ഇവിടെ നിങ്ങൾ പ്രജാവതികളായി, പലരൂപങ്ങളായി നിലനില്ക്കട്ടെ—ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി പുരാതന ഉഷസ്സുകൾ ദോഹിക്കുന്നതുപോലെ, പ്രകാശധാരകൾ തങ്ങളുടെ മാധുര്യം ചൊരിയട്ടെ.
Mantra 2
इन्द्रो यज्वने पृणते च शिक्षत्युपेद्ददाति न स्वं मुषायति । भूयोभूयो रयिमिदस्य वर्धयन्नभिन्ने खिल्ये नि दधाति देवयुम् ॥
ഇന്ദ്രൻ യജമാനനെ—നൽകുന്നവനെയും നിറയ്ക്കുന്നവനെയും—ശിക്ഷിക്കുന്നു; സമീപത്തേക്ക് വന്ന് ദാനം ചെയ്യുന്നു; ഒരാളുടെ സ്വന്തം അവൻ കവർന്നെടുക്കുന്നില്ല. വീണ്ടും വീണ്ടും അവന്റെ റയി (സമ്പത്ത്) വർധിപ്പിക്കുന്നു; ഒടിയാത്ത തുറന്ന നിലത്തിൽ ദേവയു (ദേവാന്വേഷി)യെ സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 3
न ता नशन्ति न दभाति तस्करो नासामामित्रो व्यथिरा दधर्षति । देवाँश्च याभिर्यजते ददाति च ज्योगित्ताभिः सचते गोपतिः सह ॥
ഈ (പ്രകാശ-ഗാവോ/കിരണങ്ങൾ) നശിക്കുന്നില്ല; കള്ളനും അവയെ വഞ്ചിക്കാനാവില്ല. ശത്രുശക്തിയുമില്ല, കുലുക്കുന്ന ഭയവ്യഥയും ഇല്ല—അവയെ കീഴടക്കാൻ. അന്വേഷകൻ ദേവന്മാർക്ക് യജ്ഞം അർപ്പിക്കാനും ദാനം നൽകാനും ഉപയോഗിക്കുന്ന അതേ ശക്തികളോടുകൂടി ഗോപതി (കിരണങ്ങളുടെ അധിപൻ/അന്തരംഗ രക്ഷകൻ) എന്നേക്കുമായി ചേർന്ന് വസിക്കുന്നു.
Mantra 4
न ता अर्वा रेणुककाटो अश्नुते न संस्कृतत्रमुप यन्ति ता अभि । उरुगायमभयं तस्य ता अनु गावो मर्तस्य वि चरन्ति यज्वनः ॥
അവരെ യാതൊരു വേഗാക്രമണക്കാരനും എത്തുകയില്ല; പൊടി ഉയർത്തുന്ന പിന്തുടരുന്നവനും അല്ല; നന്നായി ഒരുക്കിയ കുടുക്കിനരികിലും അവർ അടുക്കുകയില്ല. ഉരുഗായൻ—വിശാലഗമനൻ, നിർഭയൻ—അവനെ അനുഗമിച്ചാണ് അവർ പോകുന്നത്; ആ സംരക്ഷണത്തിൽ യജമാനനായ മർത്ത്യനിൽ ഗാവഃ (കിരണ-ഗോങ്ങൾ) തടസ്സമില്ലാതെ സ്വേച്ഛയായി വിഹരിക്കുന്നു.
Mantra 5
गावो भगो गाव इन्द्रो मे अच्छान्गावः सोमस्य प्रथमस्य भक्षः । इमा या गावः स जनास इन्द्र इच्छामीद्धृदा मनसा चिदिन्द्रम् ॥
ഗാവഃ ഭഗഃ—ആനന്ദകരമായ പങ്ക്; ഗാവഃ ഇന്ദ്രഃ—എന്നിലേക്കു വരുന്ന ഇന്ദ്രൻ. ഗാവഃ സോമസ്യ പ്രഥമ ഭക്ഷഃ—സോമന്റെ ആദ്യ ആഹാരം. ഇവയായ ഗാവഃ—അവ തന്നെയാണ് ഇന്ദ്രന്റെ ജനങ്ങൾ; ഇന്ദ്രനെ ഞാൻ ദൃഢഹൃദയത്താലും മനസ്സാലും സത്യമായി അന്വേഷിക്കുന്നു.
Mantra 6
यूयं गावो मेदयथा कृशं चिदश्रीरं चित्कृणुथा सुप्रतीकम् । भद्रं गृहं कृणुथ भद्रवाचो बृहद्वो वय उच्यते सभासु ॥
ഹേ ഗാവഃ (കിരണ-ഗോങ്ങളേ), നിങ്ങൾ ക്ഷീണനെയും പുഷ്ടനാക്കുന്നു; ദുഷ്‌രൂപനെയും സുപ്രതീകം—സുന്ദരമുഖം—ആക്കുന്നു. നിങ്ങൾ ഗൃഹത്തെ ഭദ്രമായ വാസസ്ഥലമാക്കുന്നു, വാണിയെ ഭദ്രമാക്കുന്നു; സഭകളിൽ നിങ്ങളെക്കുറിച്ച് ‘ജീവബലം മഹത്താണ്’ എന്നു പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു.
Mantra 7
प्रजावतीः सूयवसं रिशन्तीः शुद्धा अपः सुप्रपाणे पिबन्तीः । मा वः स्तेन ईशत माघशंसः परि वो हेती रुद्रस्य वृज्याः ॥
ഹേ ഗാവഃ (കിരണങ്ങളായ/ഗോവുകളായ), പ്രജാവതികളായി, സുവ്യവസം—നല്ല മേച്ചിലിൽ മേയുന്നവരായി, സുപ്രപാണേ—ശ്രേഷ്ഠ പാനസ്ഥാനത്ത് ശുദ്ധ അപഃ (ജലം) പാനം ചെയ്യുന്നവരായി; നിങ്ങളെ ഒരു സ്തേനൻ (കള്ളൻ) ഭരിക്കരുത്, ഒരു മാഘശംസൻ (ദുഷ്‌പ്രശംസകൻ/ദുഷ്‌വക്താവ്) മേലിടപെടരുത്. നിങ്ങളുടെ ചുറ്റും രുദ്രന്റെ ഹേതി (ക്ഷേപായുധം) മാറിപ്പോകട്ടെ.
Mantra 8
उपेदमुपपर्चनमासु गोषूप पृच्यताम् । उप ऋषभस्य रेतस्युपेन्द्र तव वीर्ये ॥
ഈ ഉപപർച്ചന—സമീപസംഗമവും പോഷണവും—ഈ ഗാവഃകളോടു ചേർന്നിരിക്കട്ടെ; ഋഷഭന്റെ രേതസ് (വീര്യം/ബീജം) കൂടെ അത് കലരട്ടെ. ഹേ ഇന്ദ്ര, നിന്റെ വീര്യം (വീരബലം) സമീപത്തിലാണ്—അത് ഇവിടെ പ്രവേശിച്ച് വർദ്ധിക്കട്ടെ.
Frequently Asked Questions
Because they are seen as living auspiciousness—food, wealth, fertility, and social stability—and also as symbols of radiant powers that nourish the gods (especially Indra) and sustain the sacrifice.
It works on two levels: it blesses real herds and milk-prosperity, and it also uses ‘cows’ as a symbol for rays of light, abundance, and the fruitful energies of life and mind.
Commonly at dawn or during cattle-related occasions—bringing cows to the stall, seeking protection from harm, or praying for fertility and steady milk—often alongside simple household offerings like ghee or milk.
Ask anything about Sukta 28 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.