
Sukta 6.29
Bharadvāja Bārhaspatya (Mandala 6 default attribution)
Indra
Triṣṭubh
ഈ ചെറുതായ ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തോത്രം ആരാധകരെ വിശ്വസ്തനായ മിത്രനും (സഖാ) മഹാദാനിയുമായ ഇന്ദ്രനിലേക്കു തിരിക്കുന്നു; സംരക്ഷണത്തിനും വിശാലമായ സഹായത്തിനുമായി അവനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ സ്തുതിയെ സോമയാഗത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു—പിഴിഞ്ഞ സോമം, ഒരുക്കിയ ആഹാരം, പാടപ്പെടുന്ന ഉക്തങ്ങൾ എന്നിവയോടെ—അങ്ങനെ യാഗം തന്നെ ഇന്ദ്രന്റെ അജേയശക്തിക്ക് വഴിയായി തടസ്സങ്ങളെ (വൃത്രങ്ങളെ) തകർക്കാനും വൈരശക്തികളെ (ദസ്യുക്കളെ) കീഴടക്കാനും ഇടയാക്കുന്നു.
Mantra 1
इन्द्रं वो नरः सख्याय सेपुर्महो यन्तः सुमतये चकानाः । महो हि दाता वज्रहस्तो अस्ति महामु रण्वमवसे यजध्वम् ॥
ഹേ നരന്മാരേ, സഖ്യതയ്ക്കായി നിങ്ങൾ ഇന്ദ്രനിലേക്കു തിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; മഹത്ത്വത്തിലേക്കു നീങ്ങിക്കൊണ്ട്, സുമതിയിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവർ. വജ്രഹസ്തനായ ഇന്ദ്രൻ സത്യമായും മഹാദാതാവാണ്. സഹായത്തിനായി മഹാനും രമ്യനുമായവനോട് യജ്ഞം അർപ്പിക്കുവിൻ—അങ്ങനെ വിപുലമായ അവസ് (ആശ്രയം/സഹായം) നിങ്ങളിൽ ഇറങ്ങിവരട്ടെ.
Mantra 2
आ यस्मिन्हस्ते नर्या मिमिक्षुरा रथे हिरण्यये रथेष्ठाः । आ रश्मयो गभस्त्योः स्थूरयोराध्वन्नश्वासो वृषणो युजानाः ॥
ആരുടെ കൈയിൽ നര്യ (പുരുഷാർത്ഥമയ) ശക്തികൾ ഒന്നിച്ചുകൂടുന്നുവോ, ആരാണ് തന്റെ സ്വർണ്ണരഥത്തിൽ രഥസ്ഥനായി നിലകൊള്ളുന്നതോ—അവന്റെ രണ്ടു ദൃഢ കൈകളിൽ രശ്മികൾ (ലഗാമുകൾ) സ്ഥാപിതമാണ്; പാതയിലൂടെ ബലവാന്മാരായ, വീര്യവാന്മാരായ അശ്വങ്ങൾ യുഗ്മിതരായി പായുന്നു—അങ്ങനെ വരുന്ന ശക്തി നമ്മെ തടസ്സങ്ങൾക്കപ്പുറം കൊണ്ടുപോകുന്നു.
Mantra 3
श्रिये ते पादा दुव आ मिमिक्षुर्धृष्णुर्वज्री शवसा दक्षिणावान् । वसानो अत्कं सुरभिं दृशे कं स्वर्ण नृतविषिरो बभूथ ॥
ശ്രിയ്ക്കായി (യശസ്സിനായി) നിന്റെ പാദങ്ങൾ ദാനകർമ്മത്തിൽ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി; നീ ധൃഷ്ണു, വജ്രധാരി, ശവസിൽ മഹാൻ, ദക്ഷിണാവാൻ (ദാനശക്തിയിൽ സമൃദ്ധൻ). ദർശനത്തിനായി സുഗന്ധമുള്ള അത്ക (വസ്ത്രം/ആവരണം) ധരിച്ചു നീ സൂര്യനുപോലെ ആയിരിക്കുന്നു—യുദ്ധനൃത്തത്തിൽ അപ്രതിഹതൻ, ഗതിയിൽ അതിവേഗൻ.
Mantra 4
स सोम आमिश्लतमः सुतो भूद्यस्मिन्पक्तिः पच्यते सन्ति धानाः । इन्द्रं नरः स्तुवन्तो ब्रह्मकारा उक्था शंसन्तो देववाततमाः ॥
ആ സോമൻ, സമൃദ്ധമായി മിശ്രിതനായിട്ട്, സുത (പിഴിഞ്ഞ്) ആയിരിക്കുന്നു—അവിടെ പക്തി (പാചകക്രിയ) പാകമാകുന്നു, ധാന്യങ്ങളും അവിടെയുണ്ട്. ഇന്ദ്രനെ സ്തുതിക്കുന്ന നരർ, ബ്രഹ്മകാരർ (പവിത്ര വാക്കിന്റെ നിർമ്മാതാക്കൾ), ഉക്ഥങ്ങൾ ശംസിച്ചു പാടുമ്പോൾ, ദേവവാതതമാഃ (ദൈവശ്വാസത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രേരിതർ) ആകുന്നു—അങ്ങനെ ഹവിസ് ജീവന്തമായ ശക്തിപ്രവാഹമായി മാറുന്നു.
Mantra 5
न ते अन्तः शवसो धाय्यस्य वि तु बाबधे रोदसी महित्वा । आ ता सूरिः पृणति तूतुजानो यूथेवाप्सु समीजमान ऊती ॥
നിന്റെ ശൗര്യബലത്തിന് ഉള്ളിൽ ഒരു പരിധിയുമില്ല; നിന്റെ മഹിമയാൽ നീ ദ്യാവാ–പൃഥിവിയെ വിപുലപ്പെടുത്തി വേർതിരിച്ചു. നിന്റെ രക്ഷക ഊതിയാൽ പ്രേരിതനും ഉത്സാഹിതനും ആയ സൂരി (ദാനശീലൻ) അവയെ നിറയ്ക്കാൻ വരുന്നു—ജലങ്ങളിൽ ഒരു കൂട്ടം ഒരുമിച്ച് നീങ്ങുന്നതുപോലെ—നിന്റെ ഊതിയാൽ.
Mantra 6
एवेदिन्द्रः सुहव ऋष्वो अस्तूती अनूती हिरिशिप्रः सत्वा । एवा हि जातो असमात्योजाः पुरू च वृत्रा हनति नि दस्यून् ॥
ഇങ്ങനെ തന്നെ ഇന്ദ്രൻ—സുഹവ (എളുപ്പത്തിൽ ആഹ്വാനിക്കാവുന്നവൻ), ഋഷ്വ (ഉന്നതൻ)—ഞങ്ങളുടെ സഹായവും പുനഃപുനഃ സഹായവും ആകട്ടെ; ഹരിശിപ്ര (താമ്ര/കപില ദാടി ഉള്ളവൻ), സത്വാ (ബലവാൻ). കാരണം ഇങ്ങനെ ജന്മത്തിൽ തന്നെ അജേയമായ ഓജസ്സുള്ളവൻ, അനേകം വൃത്രങ്ങളെ സംഹരിച്ച് ദസ്യുക്കളെ താഴെയിറക്കുന്നു.
It calls the community to approach Indra as a trusted friend and mighty giver, and to worship him through Soma and hymns so his protection and strength remove obstacles.
Because the hymn is set inside a sacrificial scene: Soma is pressed and offerings are prepared, while the priests’ hymns (ukthas) are sung to invite Indra’s presence and power.
They are images of obstruction and hostility—outer enemies and inner darkness alike. Indra’s role here is to break what blocks progress and to restore strength, order, and well-being.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.