
Sukta 4.28
Vāmadeva Gautama (traditional for RV 4.28)
Indra-Soma (Indra empowered by Soma)
Triṣṭubh (probable)
ഈ ചുരുങ്ങിയ സൂക്തം സോമയോടുള്ള അടുപ്പമുള്ള സഖ്യത്തിൽ ഇന്ദ്രനെ സ്തുതിക്കുന്നു. വൃത്ര എന്ന തടസ്സത്തെ വധിച്ച്, മനുവിനും മനുഷ്യർക്കുമായി ജീവധാരകമായ ഏഴ് നദികളെ (ജലങ്ങളെ) മോചിപ്പിച്ച പ്രസിദ്ധമായ ജയത്തെ ഇത് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. സോമയുടെ ഉത്സാഹദായക ശക്തിയെ ഇന്ദ്രന്റെ നിർണായക ബലവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച്, ഇരുവരും ചേർന്ന് മുദ്രവെച്ചതിനെ പൊളിച്ച് തുറക്കുകയും, വൈരപരമായ പ്രതിരോധങ്ങളെ നീക്കുകയും, “ഗോവിന്റെ വയൽ” (പ്രകാശമുള്ള ജ്ഞാനവും സമൃദ്ധിയും) വിപുലമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്ന് പറയുന്നു. യജ്ഞത്തിൽ അതേ സംയുക്ത ശക്തിയെ ആഹ്വാനിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം: പുറത്തെയും ഉള്ളിലെയും തടഞ്ഞ ചാനലുകൾ തുറക്കപ്പെടുകയും, ശരിയായ പാത സഞ്ചാരയോഗ്യമാകുകയും ചെയ്യട്ടെ.
Mantra 1
त्वा युजा तव तत्सोम सख्य इन्द्रो अपो मनवे सस्रुतस्कः । अहन्नहिमरिणात्सप्त सिन्धूनपावृणोदपिहितेव खानि ॥
ഹേ സോമ, നിന്നെ യുക്ത-സഹചാരിയായി ആ സൗഹൃദത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ മനുവിനായി ജലങ്ങളെ ഒഴുകുമാറാക്കി. അവൻ അഹി (വൃത്ര)യെ വധിച്ചു ഏഴ് സിന്ധുക്കളെ മോചിപ്പിച്ചു; അടഞ്ഞിരുന്ന ചാലുകളെ മറച്ചതു തുറന്നതുപോലെ തുറന്നു—ജീവനും ജ്ഞാനവും എന്ന ധാരകൾ ഋതത്തിന്റെ നിയമത്തിൽ ഒഴുകുവാൻ.
Mantra 2
त्वा युजा नि खिदत्सूर्यस्येन्द्रश्चक्रं सहसा सद्य इन्दो । अधि ष्णुना बृहता वर्तमानं महो द्रुहो अप विश्वायु धायि ॥
ഹേ ഇന്ദോ, നിന്നെ യുഗസഹചാരിയായി ചേർത്ത് ഇന്ദ്രൻ ബലത്തോടെ സൂര്യന്റെ ചക്രത്തെ താഴ്ത്തി. മഹത്തായ ശിഖരത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ സർവ്വജീവിതത്തിൽ നിന്നു മഹാദ്രോഹവും വൈരവും അകറ്റി—സത്യപ്രകാശം സമഗ്ര അസ്തിത്വത്തെ അധിപത്യമാക്കുവാൻ.
Mantra 3
अहन्निन्द्रो अदहदग्निरिन्दो पुरा दस्यून्मध्यंदिनादभीके । दुर्गे दुरोणे क्रत्वा न यातां पुरू सहस्रा शर्वा नि बर्हीत् ॥
ഇന്ദ്രൻ വധിച്ചു; അഗ്നി ദഹിച്ചു, ഹേ ഇന്ദോ—പുരാതന ദസ്യുക്കളെ, മധ്യാഹ്നം മുതൽ തന്നെ സമീപസമരത്തിൽ. ദുർഗമമായ കടവിൽ, കഠിന വാസസ്ഥാനത്തിൽ, സത്യക്രതു (സത്യസങ്കൽപം) പ്രകാരം നീങ്ങാത്തവരെ അവൻ തകർത്തു; ശത്രുവിന്റെ അനേകം ആയിരം അമ്പുകൾ നിലംപതിപ്പിച്ചു—ആത്മപഥം ശരിയായ യാത്രയ്ക്കായി ശുദ്ധമാകുവാൻ.
Mantra 4
विश्वस्मात्सीमधमाँ इन्द्र दस्यून्विशो दासीरकृणोरप्रशस्ताः । अबाधेथाममृणतं नि शत्रूनविन्देथामपचितिं वधत्रैः ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര, എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നുമാണ് നീ ദസ്യുക്കളെ അമർത്തി താഴ്ത്തുന്നത്; സത്യത്തെ സ്തുതിക്കാത്ത ദാസ്യാവസ്ഥയിലേക്കു ജനങ്ങളെ നീ തിരിക്കുന്നു. നീയും നിന്റെ ശക്തിയും ഉള്ളിലെ ശത്രുക്കളെ പിന്തള്ളിയും തകർത്തും കളയുന്നു; നിർണായക വധായുധങ്ങളാൽ നീ ‘അപചിതി’യെ വീണ്ടെടുക്കുന്നു—നഷ്ടപ്പെട്ട യഥാക്രമവും ശുദ്ധമായ വ്യക്തതയും.
Mantra 5
एवा सत्यं मघवाना युवं तदिन्द्रश्च सोमोर्वमश्व्यं गोः । आदर्दृतमपिहितान्यश्ना रिरिचथुः क्षाश्चित्ततृदाना ॥
ഇങ്ങനെ തന്നേ ഇത് സത്യമാകുന്നു, ഹേ മഘവാന്മാരേ—സമൃദ്ധിയുടെ ഇരുപ്രഭുക്കളേ—ഇന്ദ്രനും സോമനും: നിങ്ങൾ ഗോവിന്റെ (പ്രകാശമയ ജ്ഞാനത്തിന്റെ) വിശാലമായ മണ്ഡലവും അതിന്റെ വേഗചലനങ്ങളും തുറന്നു. കഠിനമായി അടഞ്ഞിരുന്നതിനെ നിങ്ങൾ പൊളിച്ചു, മറകൾ നീക്കി; ഭൂമിയുടെ പ്രതിരോധങ്ങളെയും തുളച്ച്, അടച്ചുവെച്ചിരുന്നതിനെ മോചിപ്പിച്ചു.
The hymn primarily invokes Indra together with Soma (Indu). Soma is the empowering, inspiring force, and Indra is the heroic power that breaks obstacles and releases the waters.
On the mythic level it recalls Indra’s victory that frees the world’s waters. Symbolically it means restoring blocked life-currents—health, prosperity, and the flow of truth and knowledge—by removing constriction.
It fits naturally in Soma offerings, especially when seeking strength, victory, and the removal of obstacles. Reciting it with Soma libations (and ghee into Agni) aligns the rite with the archetype of opening sealed channels and widening abundance.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.