Sukta 28
Sukta 4.28
Vāmadeva Gautama (traditional for RV 4.28)
Indra-Soma (Indra empowered by Soma)
Triṣṭubh (probable)
এই সংক্ষিপ্ত সূক্তত সোমৰ সৈতে ঘনিষ্ঠ মৈত্ৰীত ইন্দ্ৰক প্ৰশংসা কৰা হৈছে। ইয়াত সেই পৰিচিত বিজয় স্মৰণ কৰা হয়—য’ত বৃত্ৰ-অৱৰোধক বধ কৰি সপ্ত নদী (জীৱনদায়ী জলধাৰা) মনু আৰু মানৱজাতিৰ বাবে মুক্ত কৰা হয়। সূক্তটোৱে সোমৰ উদ্দীপক শক্তিক ইন্দ্ৰৰ নিৰ্ণায়ক বলৰ সৈতে সংযোগ কৰে: দুয়ো একেলগে সিল-মৰা বস্তু ভাঙি মুকলি কৰে, বৈৰী প্ৰতিবন্ধকতা আঁতৰায়, আৰু “গোৰ ক্ষেত্ৰ” (উজ্জ্বল জ্ঞান আৰু প্ৰাচুৰ্য) বিস্তাৰ কৰে। উদ্দেশ্য হৈছে যজ্ঞত সেই একেলগীয়া শক্তিক আহ্বান কৰা, যাতে বাধাগ্ৰস্ত বাহ্য আৰু অন্তৰ্মুখী নলীবোৰ/পথবোৰ মুকলি হয় আৰু সঠিক পথ গমনযোগ্য হয়।
Mantras
Mantra 1
त्वा युजा तव तत्सोम सख्य इन्द्रो अपो मनवे सस्रुतस्कः । अहन्नहिमरिणात्सप्त सिन्धूनपावृणोदपिहितेव खानि ॥
হে সোম, তোমাক যুগল-সহচৰ কৰি সেই সখ্যত ইন্দ্ৰই মনুৰ বাবে জলধাৰা বোৱাই দিলে। সি অহি-বাধকক বধ কৰি সপ্ত সিন্ধুক মুক্ত কৰিলে; যেন ঢাকি থোৱা খাল উন্মোচন কৰে তেনেকৈ ৰুদ্ধ পথবোৰ মুকলি কৰিলে—যাতে সত্যৰ বিধানত জীৱন আৰু জ্ঞানৰ সোঁত বয়।
Mantra 2
त्वा युजा नि खिदत्सूर्यस्येन्द्रश्चक्रं सहसा सद्य इन्दो । अधि ष्णुना बृहता वर्तमानं महो द्रुहो अप विश्वायु धायि ॥
হে ইন্দো, তোক যুজা (যুগল-সঙ্গী) কৰি ইন্দ্ৰে সহসাৰে সূৰ্য্যৰ চক্ৰ নীচলৈ নামাই দিলে। বৃহৎ শিখৰত অধিষ্ঠিত হৈ, সৰ্বজীৱনৰ পৰা মহা দ্ৰুহ (দ্ৰোহ/মিথ্যা) আৰু বৈৰিতা অপসাৰণ কৰিলে—যাতে সত্যতৰ দীপ্তি সমগ্ৰ সত্তাত শাসন কৰে।
Mantra 3
अहन्निन्द्रो अदहदग्निरिन्दो पुरा दस्यून्मध्यंदिनादभीके । दुर्गे दुरोणे क्रत्वा न यातां पुरू सहस्रा शर्वा नि बर्हीत् ॥
ইন্দ্ৰে বধ কৰিলে; অগ্নিয়ে দগ্ধ কৰিলে, হে ইন্দো—পুৰাতন দস্যুসকলক, মধ্যদিনৰ পৰাই নিকট যুদ্ধত। দুৰ্গম গিৰিপথত, কঠিন দুৰোণত, যিসকলে সত্য-ক্রতু (সঠিক সংকল্প) অনুসৰি আগবাঢ়িব নাছিল, সিহঁতক নীচলৈ পেলালে; বহুসহস্ৰ শৰ্ব (শৰ/বাণ) পতিত হ’ল—যাতে আত্মাৰ পথ শুদ্ধ যাত্ৰাৰ বাবে উন্মুক্ত হয়।
Mantra 4
विश्वस्मात्सीमधमाँ इन्द्र दस्यून्विशो दासीरकृणोरप्रशस्ताः । अबाधेथाममृणतं नि शत्रूनविन्देथामपचितिं वधत्रैः ॥
হে ইন্দ্ৰ, সকলো দিশৰ পৰা তুমি দস্যুসকলক নীচলৈ দমন কৰিছা, আৰু জনসমূহক এনে দাস্যতালৈ ঘূৰাই দিছা যি সত্যক প্ৰশংসা নকৰে। তুমি আৰু তোমাৰ শক্তিয়ে অন্তৰৰ শত্রুসকলক প্ৰতিহত কৰি চূর্ণ কৰিছা; বধত্র (নিশ্চয়কাৰী অস্ত্ৰ/উপায়) দ্বাৰা তুমি ‘অপচিতি’ পুনৰ লাভ কৰিছা—হেৰোৱা সঠিক বিন্যাস আৰু শুদ্ধ বোধ।
Mantra 5
एवा सत्यं मघवाना युवं तदिन्द्रश्च सोमोर्वमश्व्यं गोः । आदर्दृतमपिहितान्यश्ना रिरिचथुः क्षाश्चित्ततृदाना ॥
এনেকৈয়ে সঁচাকৈ সত্য, হে মঘৱান দুজন প্ৰভু—ইন্দ্ৰ আৰু সোমা; তোমালোকে গোৰ (দীপ্ত জ্ঞানৰ) বিস্তৃত ক্ষেত্ৰ আৰু তাৰ দ্ৰুত গতি মুকলি কৰিলা। কঠিন কৰি থোৱা বস্তু ভাঙিলা, আৱৰণসমূহ আঁতৰাই দিলা; পৃথিৱীৰ বাধাসমূহো বিদীৰ্ণ কৰি, বন্ধ কৰি থোৱা বস্তু মুক্ত কৰিলা।
Frequently Asked Questions
The hymn primarily invokes Indra together with Soma (Indu). Soma is the empowering, inspiring force, and Indra is the heroic power that breaks obstacles and releases the waters.
On the mythic level it recalls Indra’s victory that frees the world’s waters. Symbolically it means restoring blocked life-currents—health, prosperity, and the flow of truth and knowledge—by removing constriction.
It fits naturally in Soma offerings, especially when seeking strength, victory, and the removal of obstacles. Reciting it with Soma libations (and ghee into Agni) aligns the rite with the archetype of opening sealed channels and widening abundance.
Ask anything about Sukta 28 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.