Sukta 12

Mantra 1

द्यावा ह क्षामा प्रथमे ऋतेनाभिश्रावे भवतः सत्यवाचा । देवो यन्मर्तान्यजथाय कृण्वन्त्सीदद्धोता प्रत्यङ्स्वमसुं यन् ॥

ਦਿਆਉ ਅਤੇ ਪૃਥਵੀ—ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ—਋ਤ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਸੱਚੀ ਬਾਣੀ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਾ ਮਰਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯਜ्ञ ਲਈ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਹੋਤ੍ਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੈਠਿਆ, ਤਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਵੱਲ ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ ਹੋਇਆ—ਅੰਦਰ ਮੁਖ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।

Mantra 2

देवो देवान्परिभूॠतेन वहा नो हव्यं प्रथमश्चिकित्वान् । धूमकेतुः समिधा भाऋजीको मन्द्रो होता नित्यो वाचा यजीयान् ॥

ਰਿਤ (ਸੱਚ-ਵਿਵਸਥਾ) ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਤਿਕ੍ਰਮਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੇਵ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ, ਜਾਣਕਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਡਾ ਹਵ੍ਯ (ਅਰਪਣ) ਵਾਹ ਕੇ ਲਿਆ। ਧੂਮ-ਧਵਜ (ਧੂੰਏਂ ਨੂੰ ਧਵਜ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ), ਸਮਿਧ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਤੇਜਸਵੀ, ਮੰਦਰ ਹੋਤ੍ਰ—ਨਿੱਤ—ਵਾਚਾ ਦੁਆਰਾ ਹੋਰ ਵੀ ਯਜਨੀਯ, ਯਜ੍ਞ ਨੂੰ ਢੋ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Mantra 3

स्वावृग्देवस्यामृतं यदी गोरतो जातासो धारयन्त उर्वी । विश्वे देवा अनु तत्ते यजुर्गुर्दुहे यदेनी दिव्यं घृतं वाः ॥

ਜਦੋਂ ਗਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਵਿਸ਼ਾਲ (ਉਰਵੀ) ਤੱਤ ਦੇਵ ਦੀ ਅਮ੍ਰਿਤਤਾ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਸਭ ਦੇਵ ਤੇਰੇ ਯਜੁಃ (ਯਜੁਰ-ਮੰਤ੍ਰ) ਦੇ ਅਨੁਸਰ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਚਮਕਦਾਰਾਂ (ਏਨੀ) ਤੋਂ, ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਧ ਕੱਢ ਕੇ, ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਘ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਦੋਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

Mantra 4

अर्चामि वां वर्धायापो घृतस्नू द्यावाभूमी शृणुतं रोदसी मे । अहा यद्द्यावोऽसुनीतिमयन्मध्वा नो अत्र पितरा शिशीताम् ॥

ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਮੈਂ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਹੇ ਘ੍ਰਿਤਸਨੂ ਆਪಃ (ਘ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਹਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜਲ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ), ਹੇ ਦ੍ਯਾਵਾ-ਭੂਮੀ, ਹੇ ਰੋਦਸੀ (ਦੋ ਲੋਕੋ), ਮੇਰੀ ਬਾਣੀ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਦ੍ਯੌ ਪ੍ਰਾਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ (ਅਸੁਨੀਤੀ) ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਇੱਥੇ ਦੋ ਪਿਤਰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਿਠਾਸ ਨੂੰ ਤੀਖਾ ਕਰਨ—ਸਾਡੇ ਅੰਤਰ ਹਵ੍ਯ ਨੂੰ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਣ।

Mantra 5

किं स्विन्नो राजा जगृहे कदस्याति व्रतं चकृमा को वि वेद । मित्रश्चिद्धि ष्मा जुहुराणो देवाञ्छ्लोको न यातामपि वाजो अस्ति ॥

ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੀ ਲੈ ਲਿਆ? ਉਸ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿਚੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਹੜਾ ਅਤਿਕ੍ਰਮ ਕੀਤਾ? ਕੌਣ ਸੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈ? ਮਿਤ੍ਰ ਵੀ—ਹਵਨ ਕਰਦਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਦਾ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਲਈ ਸ਼ਲੋਕ ਵਰਗੀ ਸਾਫ਼ ਰਾਹਦਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦਾ; ਤਾਂ ਵੀ ‘ਵਾਜ’ (ਬਲ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

Mantra 6

दुर्मन्त्वत्रामृतस्य नाम सलक्ष्मा यद्विषुरूपा भवाति । यमस्य यो मनवते सुमन्त्वग्ने तमृष्व पाह्यप्रयुच्छन् ॥

ਇੱਥੇ ਅਮ੍ਰਿਤ (ਅਮਰ) ਦਾ ਨਾਮ ਧਾਰਨਾ ਦੁರ್ಮੰਤ੍ਵ—ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਲੱਛਣ ਇਕੋ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਬਲਵਾਨ, ਅਪ੍ਰਯੁੱਛਨ (ਅਵਿਰਤ) ਰਹਿ ਕੇ ਯਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਨਿਯਤ ਉਹ ਸੁਮੰਤ੍ਵ—ਸ਼ੁਭ ਮਨੋਭਾਵ—ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਧਰਮ-ਪਥ ਤੇ ਟਿਕਾ।

Mantra 7

यस्मिन्देवा विदथे मादयन्ते विवस्वतः सदने धारयन्ते । सूर्ये ज्योतिरदधुर्मास्यक्तून्परि द्योतनिं चरतो अजस्रा ॥

ਜਿਸ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਵਿਦਥ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸਭਾ) ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਵਿਵਸਵਤ ਦਾ ਸਦਨ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋਤਿ ਟਿਕਾਈ; ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਅਜਸ੍ਰ ਚੱਲਦਾ ਉਹ ਅਵਿਰਤ ਜੋੜਾ ਚਮਕਦੇ ਰਾਹ ਦੇ ਗਿਰਦ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਕਾਲ ਦੇ ਋ਤ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Mantra 8

यस्मिन्देवा मन्मनि संचरन्त्यपीच्ये न वयमस्य विद्म । मित्रो नो अत्रादितिरनागान्त्सविता देवो वरुणाय वोचत् ॥

ਜਿਸ ਗੁਪਤ ਮਨ-ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵ ਇਕੱਠੇ ਸੰਚਰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਇੱਥੇ ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਅਦਿਤੀ ਸਾਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਕਰਨ; ਸਵਿਤ੍ਰ ਦੇਵ ਵਰੁਣ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਬੋਲਣ—ਅੰਦਰਲਾ ਋ਤ ਫਿਰ ਸਥਿਰ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਰਾਹ ਮੁੜ ਖੁਲ੍ਹੇ।

Mantra 9

श्रुधी नो अग्ने सदने सधस्थे युक्ष्वा रथममृतस्य द्रवित्नुम् । आ नो वह रोदसी देवपुत्रे माकिर्देवानामप भूरिह स्याः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਦਨ ਵਿੱਚ, ਸਧਸਥੇ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਸੁਣ; ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਧਨ ਨੂੰ ਢੋਣ ਵਾਲੇ ਰਥ ਨੂੰ ਜੋਤ। ਹੇ ਦੇਵਪੁੱਤਰ, ਦੋ ਰੋਦਸੀ (ਦਿਆਉ-ਪ੍ਰਿਥਵੀ) ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਲਿਆ; ਦੇਵਾਂ ਤੋਂ ਕਦੇ ਦੂਰ ਨਾ ਹੋਈਂ—ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹਾਜ਼ਰ ਤੇ ਕਰਿਆਸ਼ੀਲ ਰਹੀਂ।