Sukta 12

Mantra 1

द्यावा ह क्षामा प्रथमे ऋतेनाभिश्रावे भवतः सत्यवाचा । देवो यन्मर्तान्यजथाय कृण्वन्त्सीदद्धोता प्रत्यङ्स्वमसुं यन् ॥

દ્યો અને પૃથ્વી—આરંભે—ઋત દ્વારા સત્યવાણી તરીકે પ્રસિદ્ધ બન્યા. જ્યારે દેવ, મર્ત્યોને યજ્ઞયોગ્ય બનાવતો, હોતૃરૂપે બેસ્યો, ત્યારે તે પોતાના જ પ્રાણ તરફ પ્રત્યઙ્ થયો—અંતર્મુખ બની આગળ વધ્યો.

Mantra 2

देवो देवान्परिभूॠतेन वहा नो हव्यं प्रथमश्चिकित्वान् । धूमकेतुः समिधा भाऋजीको मन्द्रो होता नित्यो वाचा यजीयान् ॥

દેવ, ઋત (સત્ય-વ્યવસ્થા) દ્વારા દેવોને પણ અતિક્રમી, પ્રથમ અને જાણકાર બની, અમારું હવ્ય (અર્પણ) વહન કર. ધૂમ્રધ્વજ (ધૂમને ધ્વજ સમાન ધરાવનાર), સમિધા વડે પ્રજ્વલિત તેજસ્વી, આનંદમય હોતૃ—નિત્ય—વાણી દ્વારા વધુ યજનીય, યજ્ઞને વહેંચે છે.

Mantra 3

स्वावृग्देवस्यामृतं यदी गोरतो जातासो धारयन्त उर्वी । विश्वे देवा अनु तत्ते यजुर्गुर्दुहे यदेनी दिव्यं घृतं वाः ॥

જ્યારે ગાયના સ્ત્રોતમાંથી જન્મેલા વિશાળ (ઉર્વી) તત્ત્વો દેવની અમૃતતા ધારણ કરે છે, ત્યારે સર્વ દેવો તારા યજુઃ (યજુર્-મંત્ર)ને અનુસરે છે. બે તેજસ્વી (એની)માંથી, જાણે દોહીને, દિવ્ય ઘૃતને તેઓ બહાર લાવે છે.

Mantra 4

अर्चामि वां वर्धायापो घृतस्नू द्यावाभूमी शृणुतं रोदसी मे । अहा यद्द्यावोऽसुनीतिमयन्मध्वा नो अत्र पितरा शिशीताम् ॥

હું તમારું સ્તવન કરું છું—તમારા વર્ધન માટે—હે ઘૃતસ્નૂ આપઃ (ઘૃત સમાન તેજ વહેતી જળશક્તિઓ), હે દ્યાવા-ભૂમી, હે રોદસી (બે લોક), મારી વાણી સાંભળો. જ્યારે પ્રકાશમય દ્યૌઃ પ્રાણની આગેવાની (અસુનીતિ) લાવે, ત્યારે અહીં બે પિતૃઓ અમારે માટે મધુરતા તીક્ષ્ણ કરે—અમારું આંતરિક હવ્ય પ્રબળ અને કાર્યકર બનાવે.

Mantra 5

किं स्विन्नो राजा जगृहे कदस्याति व्रतं चकृमा को वि वेद । मित्रश्चिद्धि ष्मा जुहुराणो देवाञ्छ्लोको न यातामपि वाजो अस्ति ॥

અમારામાંથી રાજાએ ખરેખર શું લઈ લીધું? તેની વ્રત-વ્યવસ્થામાંથી અમે કયું અતિક્રમણ કર્યું? કોણ સાચે જાણે? મિત્ર પણ—હવન કરતાં, દેવોને આહ્વાન કરતાં—તેમના આગમન માટે શ્લોક સમો સ્પષ્ટ માર્ગ પામતો નથી; છતાં ‘વાજ’ (બળ-સમૃદ્ધિ) તો અસ્તિત્વમાં છે.

Mantra 6

दुर्मन्त्वत्रामृतस्य नाम सलक्ष्मा यद्विषुरूपा भवाति । यमस्य यो मनवते सुमन्त्वग्ने तमृष्व पाह्यप्रयुच्छन् ॥

અહીં અમૃત (અમર)નું નામ ધારવું દુષ્કર બને છે—ચિહ્ન એક જ, છતાં તે અનેક રૂપે પ્રગટે છે. હે અગ્નિ, બળવાન, અપ્રયુચ્છન (અવિરત) રહીને તે સુમન્ત્વ—યમનું અને મનુષ્ય માટે નિર્ધારિત શુભ-મનોભાવ—ની રક્ષા કર; ધર્મપથ પર સ્થિર રાખ.

Mantra 7

यस्मिन्देवा विदथे मादयन्ते विवस्वतः सदने धारयन्ते । सूर्ये ज्योतिरदधुर्मास्यक्तून्परि द्योतनिं चरतो अजस्रा ॥

જે આસનમાં દેવો વિદથ (પ્રેરિત સભા)માં આનંદિત થાય છે, ત્યાં તેઓ વિવસ્વતનું સદન ધારણ કરે છે. સૂર્યમાં તેમણે જ્યોતિ સ્થાપી; માસોમાં રાત્રિઓને ગોઠવી; અને અજસ્ર ચાલતું તે અવિરત યુગલ દીપ્તિમય પથની પરિભ્રમણા કરે છે—કાળના ઋતને સ્થિર કરે છે.

Mantra 8

यस्मिन्देवा मन्मनि संचरन्त्यपीच्ये न वयमस्य विद्म । मित्रो नो अत्रादितिरनागान्त्सविता देवो वरुणाय वोचत् ॥

જે ગુપ્ત મન-આકાશમાં દેવો એકસાથે વિચરે છે—તેને અમે જાણતા નથી. અહીં મિત્ર અને અદિતિ અમને નિર્દોષ કરે; સવિતા દેવ વરુણ સમક્ષ અમારા માટે વાણી બોલે—અંતરનો ઋત ફરી સ્થિર થાય અને માર્ગ ફરી ખુલ્લો પડે.

Mantra 9

श्रुधी नो अग्ने सदने सधस्थे युक्ष्वा रथममृतस्य द्रवित्नुम् । आ नो वह रोदसी देवपुत्रे माकिर्देवानामप भूरिह स्याः ॥

હે અગ્નિ, સદનમાં, સધસ્થમાં અમારી વાત સાંભળ; અમૃતના ધનને વહન કરનાર રથને જોડ. હે દેવપુત્ર, બે રોદસી (દ્યાવા-પૃથિવી) અમારે તરફ લાવ; દેવોમાંથી કદી દૂર ન થા—અહીં અમારી સાથે હાજર અને કાર્યશીલ રહેજે.