Sukta 158
Sukta 1.158
Aśvins (with Rudra-like epithets; hymn addressed to the twin powers)
Triṣṭubh (probable)
ദീർഘതമസ ചക്രത്തിലെ ഈ ചെറു സ്തോത്രം അശ്വിനരായി തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്ന ഇരട്ടശക്തികളെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. രുദ്രസദൃശമായ വിശേഷണങ്ങളാൽ അവരെ പ്രകാശമുള്ളവരും ശക്തിയുള്ളവരും പലമനസ്സുള്ള സഹായികളുമായി സ്തുതിക്കുന്നു. സ്തുതിയിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണപ്രാർത്ഥനയിലേക്കു നീങ്ങി, ‘ചിറകുള്ള’ ആ ജോടി ആരാധകനെ ക്ഷയിപ്പിക്കുകയോ ചിതറിക്കുകയോ ചെയ്യരുതെന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു. അവസാനം സ്വയംസൂചകമായ പ്രസ്താവനയിൽ ബ്രഹ്മൻ (പവിത്ര ഉച്ചാരണം/അന്തര്ദൃഷ്ടി) തന്നെ സാരഥിയായി മാറി, അന്വേഷകരെ ആപഃ (ജലങ്ങൾ) എന്ന മറഞ്ഞ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
वसू रुद्रा पुरुमन्तू वृधन्ता दशस्यतं नो वृषणावभिष्टौ । दस्रा ह यद्रेक्ण औचथ्यो वां प्र यत्सस्राथे अकवाभिरूती ॥
ഹേ വസുക്കളേ, ഹേ രുദ്രന്മാരേ, ബഹുമനസ്കരും ദീപ്തരുമായ, വർധിക്കുന്ന ശക്തികളേ—ഹേ വൃഷണന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ അഭിഷ്ടസാമീപ്യത്തിൽ ഞങ്ങൾക്കു വന്ദ്യരാകുവിൻ. ഹേ ദസ്രന്മാരേ (അദ്ഭുതകർമ്മികൾ), സ്തുതിയിൽ നിങ്ങളുടെ സമ്പത്ത് പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, തെറ്റില്ലാത്ത രക്ഷയോടുകൂടി നിങ്ങളുടെ സഹായം ഞങ്ങളിലേക്കു ഒഴുകിവരട്ടെ.
Mantra 2
को वां दाशत्सुमतये चिदस्यै वसू यद्धेथे नमसा पदे गोः । जिगृतमस्मे रेवतीः पुरंधीः कामप्रेणेव मनसा चरन्ता ॥
ഹേ വസുക്കളേ, നിങ്ങളുടെ ഈ സന്തോഷകരമായ സുമതിക്കായി ഇവിടെ നിങ്ങളെ ആര് ദാനം ചെയ്യും? കാരണം നിങ്ങൾ ഗാവിന്റെ പാദചിഹ്നത്തിൽ (പ്രകാശകിരണത്തിന്റെ ചരണസ്ഥാനത്ത്) നമസ്കാരത്താൽ കൃപ സ്ഥാപിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾക്കായി രേവതീ പുരന്ധികൾ—സമൃദ്ധമായ പൂർത്തീകരണങ്ങൾ—ഉയർത്തുക; അവ കാമപ്രേരണപോലെ മനസ്സിൽ സഞ്ചരിച്ച്, ഞങ്ങളുടെ ബോധം സമൃദ്ധമാകട്ടെ.
Mantra 3
युक्तो ह यद्वां तौग्र्याय पेरुर्वि मध्ये अर्णसो धायि पज्रः । उप वामवः शरणं गमेयं शूरो नाज्म पतयद्भिरेवैः ॥
നിങ്ങളുടെ യുക്തമായ രഥം/ബലം തൗഗ്ര്യപുത്രനെ വഹിച്ചു കൊണ്ടുപോയപ്പോൾ, പജ്രൻ പ്രളയപ്രവാഹത്തിന്റെ നടുവിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ—അപ്പോൾ ഞാൻ നിങ്ങളുടെ സഹായത്തോട് ശരണമായി സമീപിക്കട്ടെ; പറക്കുന്ന അശ്വങ്ങൾ (ഊർജങ്ങൾ) സഹിതം പഥത്തിൽ വേഗിക്കുന്ന വീരനെപ്പോലെ.
Mantra 4
उपस्तुतिरौचथ्यमुरुष्येन्मा मामिमे पतत्रिणी वि दुग्धाम् । मा मामेधो दशतयश्चितो धाक्प्र यद्वां बद्धस्त्मनि खादति क्षाम् ॥
ഉപസ്തുതിയുടെ ഉണർത്തുന്ന ഗാനംയും, ഔചഥ്യമായ പ്രകാശിത ഉച്ചാരവും എന്നെ രക്ഷിക്കാൻ വിപുലമാകട്ടെ; ഈ രണ്ടു പത്രിണീ (ചിറകുള്ള) ശക്തികൾ എന്നെ വേർതിരിച്ച് പിഴിഞ്ഞുകളയരുത്. ഇന്ധനവും ദശവിധമായി അടുക്കിയ അഗ്നിയും എന്നെ ദഹിപ്പിക്കരുത്—സ്വയംസ്വരൂപത്തിൽ ബന്ധിതമായതു മുന്നോട്ട് പുറപ്പെട്ടു ഭൂമി-തത്ത്വത്തെ കടിച്ചുതിന്നുമ്പോൾ.
Mantra 5
न मा गरन्नद्यो मातृतमा दासा यदीं सुसमुब्धमवाधुः । शिरो यदस्य त्रैतनो वितक्षत्स्वयं दास उरो अंसावपि ग्ध ॥
അത്യന്തം മാതൃത്വമുള്ള നദികൾ എന്നെ വിഴുങ്ങിയില്ല—ദാസർ അവനെ പ്രളയപ്രവാഹത്തിൽ ദൃഢമായി ബന്ധിച്ച് താഴേക്ക് തള്ളിയപ്പോൾ. ത്രൈതാനൻ അവന്റെ ശിരസ് വെട്ടിമാറ്റിയപ്പോൾ, ദാസൻ തന്നേ നെഞ്ചിലും തോളുകളിലും ചേർന്നു പിടിച്ചു.
Mantra 6
दीर्घतमा मामतेयो जुजुर्वान्दशमे युगे । अपामर्थं यतीनां ब्रह्मा भवति सारथिः ॥
മമതയുടെ പുത്രനായ ദീർഘതമസ് ദശമ യുഗത്തിൽ പരിപാക്വനായി; ജലങ്ങളുടെ അന്വേഷണത്തിൽ യതികളുടെ ലക്ഷ്യത്തിനായി ബ്രഹ്മൻ സാരഥിയാകുന്നു.
Frequently Asked Questions
Tradition attributes RV 1.158 to Dīrghatamas Āucathya, also called Māmateya (“son of Mamatā”). The last verse names him directly.
Here “Rudras” highlights their fierce, protective strength rather than changing the deity. The hymn praises the Twins as powerful guardians who can ward off harm and bring timely help.
It means sacred utterance and insight (brahman) can actively steer the seeker—like a charioteer—toward the “Waters,” a Vedic symbol for deep nourishment, purification, and the hidden source of life and knowledge.
Ask anything about Sukta 158 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.