Sukta 158
Sukta 1.158
Aśvins (with Rudra-like epithets; hymn addressed to the twin powers)
Triṣṭubh (probable)
దీర్ఘతమస్ చక్రానికి చెందిన ఈ చిన్న సూక్తం, అశ్వినులతో ఏకరూపంగా గుర్తించబడిన ద్వయ శక్తులను ఆహ్వానిస్తుంది. రుద్రసదృశ విశేషణాలతో—ప్రకాశవంతులు, బలవంతులు, బహుమనస్క సహాయకులు—అని వారిని స్తుతిస్తుంది. స్తుతి నుండి రక్షణ ప్రార్థనకు మారుతూ, “రెక్కలున్న” ఆ జంట ఉపాసకుణ్ణి పీల్చి/క్షీణింపజేయకూడదని, చెల్లాచెదురు చేయకూడదని కోరుతుంది. చివరికి, బ్రహ్మన్ (పవిత్ర వాక్కు/అంతర్దృష్టి) స్వయంగా సారథిగా మారి, అన్వేషకులను ఆపః (జలాలు) వైపు—అన్వేషణ యొక్క గుప్త లక్ష్యం—నడిపిస్తుందని చెప్పే స్వయంసూచక వాక్యంతో ముగుస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
वसू रुद्रा पुरुमन्तू वृधन्ता दशस्यतं नो वृषणावभिष्टौ । दस्रा ह यद्रेक्ण औचथ्यो वां प्र यत्सस्राथे अकवाभिरूती ॥
ఓ రుద్రగణమా! వసు-స్వరూపులారా, బహు-మనస్కులారా, వర్ధమాన శక్తులారా—మా స్తుతికి పాత్రులై ఉండండి; ఓ వృషణ (బలవంతులారా), సమీపంలో మా అభిష్టి (రక్ష) కలుగజేయండి. ఓ దస్ర (అద్భుతకర్మ) దేవులారా! స్తోత్రంలో మీ ధనవైభవం పలుకబడినప్పుడు, తప్పని రక్షతో మీ సహాయం మా వైపు ప్రవహించుగాక.
Mantra 2
को वां दाशत्सुमतये चिदस्यै वसू यद्धेथे नमसा पदे गोः । जिगृतमस्मे रेवतीः पुरंधीः कामप्रेणेव मनसा चरन्ता ॥
ఓ వసువులారా (దీప్తిమంతులారా)! మీ ఈ ప్రసన్న సుమతికై ఎవరు మీకు దానం చేస్తారు? ఎందుకంటే నమస్కారంతో మీరు ‘గో’ (ప్రకాశకిరణం) యొక్క పాదముద్ర వద్ద మీ అనుగ్రహాన్ని స్థాపించారు. మా కొరకు రేవతీ (సమృద్ధ) పురంధీలు—సంపూర్ణ ఫలప్రదానాలు—ఎత్తిపోసండి; అవి కామ-ప్రేరణవలె మనసులో సంచరించుగాక, మా బుద్ధి ఐశ్వర్యంతో పరిపూర్ణమగునట్లు.
Mantra 3
युक्तो ह यद्वां तौग्र्याय पेरुर्वि मध्ये अर्णसो धायि पज्रः । उप वामवः शरणं गमेयं शूरो नाज्म पतयद्भिरेवैः ॥
మీ యుక్త (రథం/బలం) తుగ్రుని కుమారుని మోసుకెళ్లినప్పుడు, మరియు పజ్రుడు వరద మధ్యలో స్థాపింపబడినప్పుడు—అప్పుడు నేను శరణంలా మీ సహాయానికి సమీపమగుదును; ఎగిరే అశ్వాలు (శక్తులు) తో మార్గంలో వేగంగా దూసుకెళ్లే వీరునివలె.
Mantra 4
उपस्तुतिरौचथ्यमुरुष्येन्मा मामिमे पतत्रिणी वि दुग्धाम् । मा मामेधो दशतयश्चितो धाक्प्र यद्वां बद्धस्त्मनि खादति क्षाम् ॥
ఉపస్తుతి మరియు ఔచథ్యము—దీప్తమైన ఉచ్చారణ—నన్ను రక్షించుటకు విస్తరించుగాక; ఈ రెండు పక్షిస్వరూప శక్తులు నన్ను విడదీసి పీల్చివేయకూడదు. ఇంధనమూ దశపుట చితాగ్నీ నన్ను గ్రసించకూడదు—తనలో తానే బద్ధమైనది ముందుకు వెళ్లి భూమి-తత్త్వాన్ని కొరికితినునప్పుడు.
Mantra 5
न मा गरन्नद्यो मातृतमा दासा यदीं सुसमुब्धमवाधुः । शिरो यदस्य त्रैतनो वितक्षत्स्वयं दास उरो अंसावपि ग्ध ॥
అత్యంత మాతృస్వరూపమైన నదులు నన్ను మింగలేదు; దాసులు అతనిని ప్రవాహంలో బాగా బంధించి కిందకు పడవేసినప్పటికీ. త్రైతనుడు అతని శిరస్సును కోసినప్పుడు, దాసుడు తానే అతని వక్షస్థలమూ భుజాలనూ అంటిపట్టుకున్నాడు.
Mantra 6
दीर्घतमा मामतेयो जुजुर्वान्दशमे युगे । अपामर्थं यतीनां ब्रह्मा भवति सारथिः ॥
మమతా పుత్రుడు దీర్ఘతమస్ దశమ యుగంలో పరిపక్వుడయ్యాడు; ‘అపాం’—జల-తత్త్వం—అన్వేషించే యతుల ప్రయోజనార్థం బ్రహ్మా సారథిగా అవతరిస్తాడు.
Frequently Asked Questions
Tradition attributes RV 1.158 to Dīrghatamas Āucathya, also called Māmateya (“son of Mamatā”). The last verse names him directly.
Here “Rudras” highlights their fierce, protective strength rather than changing the deity. The hymn praises the Twins as powerful guardians who can ward off harm and bring timely help.
It means sacred utterance and insight (brahman) can actively steer the seeker—like a charioteer—toward the “Waters,” a Vedic symbol for deep nourishment, purification, and the hidden source of life and knowledge.
Ask anything about Sukta 158 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
