Rig Veda 1.158.3 — Mandala 1, Sukta 158, Mantra 3
Sukta 1.158
Devata: Aśvins
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
युक्तो ह यद्वां तौग्र्याय पेरुर्वि मध्ये अर्णसो धायि पज्रः । उप वामवः शरणं गमेयं शूरो नाज्म पतयद्भिरेवैः ॥
Transliteration
yuktó ha yád vāṃ taugryā́ya pérur ví mádhye árṇaso dhā́yi pajráḥ | úpa vā́m ávaḥ śaráṇaṃ gameyaṃ śū́ro nā́jma patáyadbhir évaiḥ ||
Translation
നിങ്ങളുടെ യുക്തമായ രഥം/ബലം തൗഗ്ര്യപുത്രനെ വഹിച്ചു കൊണ്ടുപോയപ്പോൾ, പജ്രൻ പ്രളയപ്രവാഹത്തിന്റെ നടുവിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ—അപ്പോൾ ഞാൻ നിങ്ങളുടെ സഹായത്തോട് ശരണമായി സമീപിക്കട്ടെ; പറക്കുന്ന അശ്വങ്ങൾ (ഊർജങ്ങൾ) സഹിതം പഥത്തിൽ വേഗിക്കുന്ന വീരനെപ്പോലെ.
Word by Word
युक्तःyoked, harnessed
युक्तः:
Kartā (विशेषणरूपेण कर्तृपदस्य)
TypeAdjective/Participle
Rootयुज् (धातु) / युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
हindeed, surely
ह:
—
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
यत्when/that which
यत्:
—
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्of you two / you two
वाम्:
Karma/सम्बन्ध (सन्दर्भानुसार ‘you two’ as object/possessive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
तौग्र्यायto/for the Taugra (Tugra’s son; Bhujyu)
तौग्र्याय:
Sampradāna
TypeNoun/Adjective
Rootतौग्र्य (प्रातिपदिक; विशेषण)
पेरुःthey have carried/borne (conveyed)
पेरुः:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootपॄ/पॢ (धातु; वेदिक परस्मैपद)
विapart, forth, through
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
मध्येin the middle
मध्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
अर्णसःof the flood/stream (waters)
अर्णसः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootअर्णस् (प्रातिपदिक)
धायिwas placed/was set
धायि:
Kriyā
TypeVerb
Rootधा (धातु)
पज्रःthe strong/firm one (Pajra; epithet/name)
पज्रः:
Kartā (या कर्तृपद/विशेष्य)
TypeNoun/Adjective
Rootपज्र (प्रातिपदिक)
उपtowards, near
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
वाम्you two
वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अवःhelp, protection
अवः:
Karma
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक)
शरणम्refuge
शरणम्:
Karma
TypeNoun
Rootशरण (प्रातिपदिक)
गमेयम्may I go/attain
गमेयम्:
Kriyā
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
शूरःa hero
शूरः:
Kartā (उपमान-कर्तृ)
TypeNoun/Adjective
Rootशूर (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
अज्मa course/track, path
अज्म:
Karma (गमनस्य)
TypeNoun
Rootअज्मन्/अज्म (प्रातिपदिक; वेदिक)
पतयद्भिःwith flying (ones), with winging (things)
पतयद्भिः:
Karaṇa
TypeParticiple
Rootपत् (धातु) → पतयत् (वर्तमान कृदन्त)
एवैःwith horses/steeds
एवैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootएव (प्रातिपदिक; ‘horse/steed’—वेदिक)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.