
ഈ അധ്യായത്തിൽ സനത്കുമാരൻ നാരദനോട് നരഹരി/നൃഹരി ഉപാസനയുടെ ബഹുസ്തരവിധിക്രമം ഉപദേശിക്കുന്നു. ഏകാക്ഷരാദി നരസിംഹ മന്ത്രങ്ങളുടെ മന്ത്രലക്ഷണം (ഋഷി അത്രി, ജഗതി ഛന്ദസ്, ദേവത നൃഹരി, ബീജ-ശക്തി, ‘സർവാർത്ഥ’ വിനിയോഗം), ധ്യാനരൂപം, സാധനാപരിമാണം (ഒരു ലക്ഷം ജപം, ദശാംശ ഹോമം—ഘൃതവും പായസവും) വ്യക്തമാക്കുന്നു. വൈഷ്ണവ പീഠത്തിൽ പദ്മമണ്ഡല പൂജ, ദിക്പാല/പരിവാര ദേവതകൾ, 32 ഉഗ്ര നാമങ്ങൾ എന്നിവ വിവരിക്കുന്നു. ഷഡംഗ, ദശധാ, നവസ്ഥാപന, ഹരി-ന്യാസം തുടങ്ങിയ വിവിധ ന്യാസക്രമങ്ങളും അന്തഃസ്ഥാനക്രമവും (മൂലം→നാഭി→ഹൃദയം→ഭ്രൂമധ്യം→തൃതീയ നേത്രം) ക്രമീകരിക്കുന്നു. നരസിംഹീ, ചക്ര, ദംഷ്ട്രാ മുതലായ മുദ്രകൾ, ശാന്ത/രൗദ്ര കർമ്മനിയമങ്ങൾ, ശത്രുനിഗ്രഹ പ്രയോഗങ്ങൾ എന്നിവ പറയുന്നു. രോഗനിവാരണം, ഗ്രഹപീഡ ശമനം, സ്ഥംഭന/വിജയാദി രാജോപയോഗങ്ങൾ ഭസ്മം, ആഹുതികൾ, കാലബന്ധിത ജപം എന്നിവയോടെ വിശദീകരിക്കുന്നു. ത്രൈലോക്യമോഹന, അഷ്ടാര, ദ്വാദശാര കാലാന്തക, ‘യന്ത്രരാജ’ തുടങ്ങിയ യന്ത്രങ്ങൾ, കവച-വർമാസ്ത്ര ക്രമങ്ങൾ, നൃസിംഹ ഗായത്രി എന്നിവയോടെ അവസാനിച്ച് ഫലശ്രുതിയിൽ സിദ്ധി, രക്ഷ, സമൃദ്ധി, നിർഭയത്വം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । शुणु नारद वक्ष्यामि दिव्यान्नरहरेर्मनून् । यान्समाराध्य ब्रह्माद्याश्चक्रुः सृष्ट्यादि कर्म वै ॥ १ ॥
സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—നാരദാ, കേൾക്കുക; ഞാൻ നരഹരിയുടെ ദിവ്യ മന്ത്രങ്ങളെ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. അവയെ ആരാധിച്ച് ബ്രഹ്മാദികൾ സൃഷ്ട്യാദി കര്മ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു।
Verse 2
संवर्तकश्चन्द्र मौलिर्मनुर्वह्निविभूषितः । एकाक्षरः स्मृतो मन्त्रो भजतां सुरपादपः ॥ २ ॥
അവൻ സംവർതകൻ, ചന്ദ്രമൗലി, അഗ്നിവിഭൂഷിതനായ മനു. ഭജിക്കുന്നവർക്ക് അവൻ ഏകാക്ഷര മന്ത്രമായും ദേവ-കല്പവൃക്ഷംപോലെ വരദാതാവായും സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।
Verse 3
मुनिरत्रिश्च जगती छन्दो बुद्धिमतां वर । देवता नृहरिः प्रोक्तो विनियोगोऽखिलाप्तये ॥ ३ ॥
ഇവിടെ ഋഷി അത്രി, ഛന്ദസ് ജഗതി, ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ. ദേവത നൃഹരി (നരസിംഹൻ) എന്നു പ്രസ്താവിച്ചു; ഇതിന്റെ വിനിയോഗം സർവ്വലാഭപ്രാപ്തിക്കായി।
Verse 4
क्षं बीजं शक्तिरी प्रोक्ता षड्दीर्घेण षडङ्गकम् । अर्केन्दुवह्निनयनं शरदिन्दुरुचं करैः ॥ ४ ॥
‘ക്ഷം’ ബീജം, ‘ഈ’ ശക്തി എന്നു പ്രസ്താവിച്ചു; ആറു ദീർഘസ്വരങ്ങളാൽ ഷഡംഗ-ന്യാസം. സൂര്യ-ചന്ദ്ര-അഗ്നിസദൃശ നേത്രങ്ങളുള്ളവനായി, ശരദ്ചന്ദ്രന്റെ കാന്തിപോലെ ദീപ്തനായി, ദിവ്യകരങ്ങളോടെ ദേവനെ ധ്യാനിക്കണം।
Verse 5
धनुश्चक्राभयवरान्दधतं नृहरिं स्मरेत् । लक्षं जपस्तद्दशांशहोमश्च घृतपायसैः ॥ ५ ॥
ധനുസ്, ചക്രം, അഭയമുദ്ര, വരദഹസ്തം ധരിച്ച നൃഹരിയെ ധ്യാനിക്കണം. മന്ത്രം ഒരു ലക്ഷം ജപിച്ച്, അതിന്റെ ദശാംശം നെയ്യും പായസവും കൊണ്ട് ഹോമം ചെയ്യണം.
Verse 6
यजेत्पीठे वैष्णवे तु केसरेष्वङ्गपूजनम् । खगेशं शंकरं शेषं शतानन्दं दिगालिषु ॥ ६ ॥
വൈഷ്ണവ പീഠത്തിൽ യജിച്ച്, പദ്മദളങ്ങളിൽ അങ്കപൂജ നടത്തണം. ദിക്കുകളുടെ ആവരണങ്ങളിൽ ഖഗേശൻ (ഗരുഡൻ), ശങ്കരൻ, ശേഷൻ, ശതാനന്ദൻ എന്നിവരെ പൂജിക്കണം.
Verse 7
श्रियं ह्रियं धृतिं पुष्टिं कोणपत्रेषु पूजयेत् । दन्तच्छदेषु नृहरींस्तावतः पूजयेत्क्रमात् ॥ ७ ॥
കോണപത്രങ്ങളിൽ ശ്രീ, ഹ്രീ, ധൃതി, പുഷ്ടി എന്നിവയെ പൂജിക്കണം. ദന്തച്ച്ഛദങ്ങളിൽ അതേ എണ്ണത്തിലുള്ള നൃഹരിമാരെ ക്രമമായി പൂജിക്കണം.
Verse 8
कृष्णो रुद्रो महाघोरो भीमो भीषण उज्ज्वलः । करालो विकरालश्च दैत्यान्तो मधुसूदनः ॥ ८ ॥
അവൻ തന്നെയാണ് കൃഷ്ണൻ; അവൻ തന്നെയാണ് രുദ്രൻ—മഹാഘോരൻ. അവൻ ഭീമൻ, ഭീഷണനായിട്ടും ഉജ്ജ്വലൻ; കരാളനും വികരാളനും; ദൈത്യാന്തകൻ മധുസൂദനൻ.
Verse 9
रक्ताक्षः पिगलाक्षश्चाञ्जनो दीप्तरुचिस्तथा । सुघोरकश्च सुहनुर्विश्वको राक्षसान्तकः ॥ ९ ॥
അവൻ രക്താക്ഷൻ, പിംഗലാക്ഷൻ, അഞ്ജനനിറമുള്ളവൻ, ദീപ്തതേജസ്സോടെ പ്രകാശിക്കുന്നവൻ. അവൻ സുഘോരൻ, സുഹനു (ദൃഢഹനു), വിശ്വവ്യാപി, രാക്ഷസാന്തകൻ.
Verse 10
विशालको धूम्रकेशो हयग्रीवो घनस्वनः । मेघवर्णः कुम्भकर्णः कृतान्ततीव्रतेजसौ ॥ १० ॥
(അവൻ) വിശാലകായൻ, ധൂമ്രകേശൻ, ഹയഗ്രീവൻ, ഘനസ്വനൻ; മേഘവർണ്ണൻ, കുംഭകർണ്ണൻ, കൃതാന്തസമമായ തീക്ഷ്ണതേജസ്സുള്ളവൻ।
Verse 11
अग्निवर्णो महोग्रश्च ततो विश्वविभूषणः । विघ्नक्षमो महासेनः सिंहा द्वात्रिंशदीरिताः ॥ ११ ॥
പിന്നെ അഗ്നിവർണ്ണൻ, മഹോഗ്രൻ, വിശ്വവിഭൂഷണൻ, വിഘ്നക്ഷമൻ, മഹാസേനൻ, സിംഹൻ—ഇങ്ങനെ മുപ്പത്തിരണ്ട് നാമങ്ങൾ പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടു।
Verse 12
तद्बहिः प्रार्चयेद्विद्वाँ ल्लोकपालान्सहेतिकान् । एवं सिद्धे मनौ मन्त्री साधयेदखिलेप्सितान् ॥ १२ ॥
പിന്നീട് (അന്തര്യാഗത്തിന്റെ) പുറത്തായി പണ്ഡിതസാധകൻ ലോകപാലന്മാരെ അവരുടെ ചിഹ്നങ്ങളും ആയുധങ്ങളും സഹിതം യഥാവിധി ആരാധിക്കണം. ഇങ്ങനെ മന്ത്രം സിദ്ധമായാൽ മന്ത്രസാധകൻ എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും നേടുന്നു।
Verse 13
विष्णुः प्रद्युम्नयुक् शार्ङ्गी साग्निर्वीरं महांस्ततः । विष्णुं ज्वलन्तं भृग्वीशो जलं पद्मासनं ततः ॥ १३ ॥
പിന്നീട് പ്രദ്യുമ്നയുക്തനായ ശാർങ്ഗധാരി വിഷ്ണുവിനെ അഗ്നിയോടുകൂടെ ധ്യാനിക്കണം; തുടർന്ന് മഹാവീരനെ; പിന്നെ ജ്വലിക്കുന്ന തേജസ്സായ വിഷ്ണുവിനെ; തുടർന്ന് ഭൃഗുക്കളുടെ ഈശനെ; തുടർന്ന് ജലത്തെ; തുടർന്ന് പദ്മാസനനായ (ബ്രഹ്മാവിനെ) ധ്യാനിക്കണം।
Verse 14
हरिस्तु वासुदेवाय वैकुण्ठो विष्णुसंयुतः । गदी सेन्दुनृसिंहं च भीषणं भद्र मेव च ॥ १४ ॥
ഹരിയെ വാസുദേവൻ, വിഷ്ണുസംയുക്തനായ വൈകുണ്ഠൻ, ഗദാധാരി (ഗദീ), (സ)ഇന്ദു-നൃസിംഹൻ, കൂടാതെ ഭീഷണൻ എന്നും ഭദ്രൻ എന്നും ഈ നാമങ്ങളാലും സ്തുതിക്കുന്നു।
Verse 15
मृत्युमृत्युं ततः शौरिर्भानोर्नारायणान्वितः । नृहरेर्द्वाविंशदर्णोऽय मन्त्रः साम्राज्यदायकः ॥ १५ ॥
അതിനുശേഷം ‘മൃത്യു-മൃത്യു’ മന്ത്രം; പിന്നെ ശൗരി മന്ത്രം; തുടർന്ന് നാരായണനാമം ചേർന്ന ഭാനു മന്ത്രം. ഇത് നൃഹരി (നൃസിംഹ) യുടെ ഇരുപത്തിരണ്ട് അക്ഷരമുള്ള മന്ത്രം; സാമ്രാജ്യവും അധിപത്യവും ദാനം ചെയ്യുന്നു.
Verse 16
ब्रह्मा मुनिस्तु गायत्री छन्दोऽनुष्टुबुदाहृतम् । देवता नृहरिश्चास्य सर्वेष्टफलदायकः ॥ १६ ॥
ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി ബ്രഹ്മാ എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു; ഛന്ദസ് അനുഷ്ടുപ് എന്നു പറയുന്നു. ഇതിന്റെ ദേവത നൃഹരി; അവൻ എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും നൽകുന്നവൻ.
Verse 17
हं बीजं इं तथा शक्तिर्विनियोगोऽखिलाप्तये । वेदैश्चतुर्भिर्वसुभिः षड्भिः षड्भिर्युगाक्षरैः ॥ १७ ॥
ബീജം ‘ഹം’ എന്നും ശക്തി ‘ഇം’ എന്നും. ഇതിന്റെ വിനിയോഗം സർവ്വലക്ഷ്യസിദ്ധിക്കായി. ഇത് നാലു വേദങ്ങൾ, എട്ട് വസുക്കൾ, ആറു വേദാംഗങ്ങൾ, കൂടാതെ യുഗത്തിന്റെ ഷഡക്ഷരീ മന്ത്രം എന്നിവയാൽ പ്രതിപാദിതം.
Verse 18
षडङ्गानि निधायाथ मूर्ध्नि भाले च नेत्रयोः । मुखबाह्वङिघ्रसन्ध्यग्रेष्वथ कुक्षौ तथा हृदि ॥ १८ ॥
പിന്നീട് ഷഡംഗ-ന്യാസം ചെയ്ത് ശിരോമണി, ലലാടം, നേത്രങ്ങൾ എന്നിവയിൽ സ്ഥാപിക്കണം; തുടർന്ന് മുഖം, ഭുജങ്ങൾ, പാദങ്ങളുടെ അഗ്ര-സന്ധിസ്ഥലങ്ങൾ എന്നിവയിൽ; പിന്നെ ഉദരത്തിലും ഹൃദയത്തിലും ന്യാസം ചെയ്യണം.
Verse 19
गले पार्श्वद्वये पृष्ठे ककुद्यर्णान्मनूद्भवान् । प्रणवान्तरितान् कृत्वा न्यसेत्साधकसत्तमः ॥ १९ ॥
ശ്രേഷ്ഠ സാധകൻ കണ്ഠത്തിൽ, ഇരുവശങ്ങളിലും, പിന്നിലും മനുവിൽ നിന്നുദ്ഭവിച്ച അക്ഷരങ്ങളെ ന്യാസം ചെയ്യണം—ഓരോ അക്ഷരത്തിനും മുമ്പിൽ പ്രണവം (ഓം) ഇടിച്ച്.
Verse 20
नृसिंहसान्निध्यकरो न्यासो दशविधो यथा । कराङ्घ्र्यष्टाद्यङ्गुलीषु पृथगाद्यन्तपर्वणोः ॥ २० ॥
ശ്രീ നൃസിംഹന്റെ സാന്നിധ്യം വരുത്തുന്ന ന്യാസം ശാസ്ത്രോക്തമായി പത്തു വിധം. കൈയും കാലും ഉള്ള എട്ട് വിരലുകളുടെ ആദ്യവും അവസാനവും സന്ധികളിൽ വേർതിരിച്ച് വിന്യസിക്കണം॥ ૨૦ ॥
Verse 21
सर्वाङ्गुलीषु विन्यस्यावशिष्टं तलयोर्न्यसेत् । शिरोललाटे भ्रूमध्ये नेत्रयोः कर्णयोस्तथा ॥ २१ ॥
എല്ലാ വിരലുകളിലും വിന്യസിച്ച ശേഷം ശേഷിക്കുന്നതു രണ്ടുതലങ്ങളിലും ന്യസിക്കണം. അതുപോലെ ശിരസ്സ്, ലലാടം, ഭ്രൂമധ്യം, നേത്രങ്ങൾ, കർണങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലും ന്യാസം ചെയ്യണം॥ ২১ ॥
Verse 22
कपोलकर्णमूले च चिबुकोर्द्ध्वाधरोष्ठके । कण्ठे घोणे च भुजयोर्हृत्तनौ नाभिमण्डले ॥ २२ ॥
കപോളത്തിലും കർണമൂലത്തിലും, ചിബുക്കിലും മേൽ-കീഴ് അധരങ്ങളിലും, കണ്ഠത്തിലും നാസികയിലും, ഇരുഭുജങ്ങളിലും, ഹൃദയപ്രദേശത്തും, കൂടാതെ കടിയിലും നാഭിമണ്ഡലത്തിലും (ന്യാസം ചെയ്യണം)॥ २२ ॥
Verse 23
दक्षान्पदोस्तले कट्यां मेढ्रोर्वोजानुजङ्घयोः । गुल्फे पादकराङ्गुल्योः सर्वसन्धिषु रोमसु ॥ २३ ॥
‘ദ’ മുതലായ അക്ഷരങ്ങളെ പാദതലങ്ങളിൽ ന്യസിക്കണം; തുടർന്ന് കടിയിൽ, ഗുഹ്യത്തിൽ, ഊരു, ജാനു, ജംഘ എന്നിവിടങ്ങളിൽ. ഗുൽഫങ്ങളിൽ, പാദ-കര വിരലുകളിൽ, എല്ലാ സന്ധികളിലും, രോമങ്ങളിലും (ന്യാസം ചെയ്യണം)॥ ২৩ ॥
Verse 24
रक्तास्थिमज्जासु तनौ न्यसेद्वर्णान्विचक्षणः । वर्णान्पदे गुल्फजानुकटिनाभिहृदि स्थले ॥ २४ ॥
വിവേകമുള്ള সাধകൻ ശരീരത്തിൽ രക്തം, അസ്ഥി, മജ്ജ എന്നിവിടങ്ങളിലും പവിത്ര വർണങ്ങളെ ന്യസിക്കണം. കൂടാതെ പാദം, ഗുൽഫം, ജാനു, കടി, നാഭി, ഹൃദയപ്രദേശം എന്നിവിടങ്ങളിലും ആ വർണങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം॥ २४ ॥
Verse 25
बाह्वोः कण्ठे च चिबुके चौष्ठे गण्डे प्रविन्यसेत् । कर्णयोर्वदने नासापुटे नेत्रे च मूर्द्धनि ॥ २५ ॥
ബാഹുക്കളിലും കണ്ഠത്തിലും ചിബുക്കിലും അധരങ്ങളിലും കവിളുകളിലും വിധിപൂർവ്വം ന്യാസം ചെയ്യണം. അതുപോലെ കർണങ്ങളിൽ, മുഖത്തിൽ, നാസാപുടങ്ങളിൽ, നേത്രങ്ങളിൽ, ശിരോശിഖരത്തിലും സ്ഥാപിക്കണം॥२५॥
Verse 26
पदानि तु मुखे मूर्ध्नि नसि चक्षुषि कर्णयोः । आस्ये च हृदये नाभौ पादान्सर्वाङ्गके न्यसेत् ॥ २६ ॥
പവിത്രപദങ്ങളെ മുഖത്തിൽ, ശിരസ്സിൽ, നാസികയിൽ, നേത്രങ്ങളിൽ, കർണങ്ങളിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം. പിന്നെ മുഖമണ്ഡലത്തിൽ, ഹൃദയത്തിൽ, നാഭിയിൽ—അവസാനം സർവ്വാംഗങ്ങളിലും ആ പദങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം॥২৬॥
Verse 27
अर्द्धद्वयं न्यसेन्मूर्ध्नि आहृत्पादात्तदङ्गकम् । उग्रादीनि पदानीह मृत्युमृत्युं नमाम्यहम् ॥ २७ ॥
മന്ത്രത്തിന്റെ രണ്ടു അർദ്ധങ്ങളും ശിരസ്സിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം; ഹൃദയം മുതൽ പാദാന്തം വരെ അതത് അംഗങ്ങളിൽ വിന്യസിക്കണം. ഇവിടെ ‘ഉഗ്ര…’ മുതലായ പദങ്ങളോടെ ഞാൻ മൃത്യുമൃത്യു—മരണജയിയെ—നമസ്കരിക്കുന്നു॥२७॥
Verse 28
इत्यन्तान्यास्यकघ्राणचक्षुः श्रोत्रेषु पक्ष्मसु । हृदि नाभौ च कट्यादिपादान्तं नवसु न्यसेत् ॥ २८ ॥
ഇങ്ങനെ മുൻപറഞ്ഞ ന്യാസം പൂർത്തിയാക്കി, മുഖത്തിൽ, ഘ്രാണത്തിൽ, നേത്രങ്ങളിൽ, കർണങ്ങളിൽ, കൺപീലികളിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം. ഹൃദയത്തിൽ, നാഭിയിൽ, കൂടാതെ കടി മുതൽ പാദാന്തം വരെ—ഇങ്ങനെ ഒമ്പത് സ്ഥാനങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കണം॥२८॥
Verse 29
वीराद्यानपि तान्येव यथापूर्वं प्रविन्यसेत् । नृसिंहाद्यानि तान्येव पूर्ववद्विन्यसेत्सुधीः ॥ २९ ॥
‘വീര’ മുതലായ അവയെയും മുൻപുപറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെ ന്യാസം ചെയ്യണം. അതുപോലെ ‘നൃസിംഹ’ മുതലായവയും ബുദ്ധിമാൻ সাধകൻ മുൻവണ്ണം വിന്യസിക്കണം॥२९॥
Verse 30
चन्द्रा ग्निवेदषड्रामनेत्रदिग्बाहुभूमितान् । विभक्तान्मन्त्रवर्णांश्च क्रमात्स्थानेषु विन्यसेत् ॥ ३० ॥
ചന്ദ്രൻ, അഗ്നി, വേദങ്ങൾ, ഷഡംഗങ്ങൾ, രാമൻ, നേത്രങ്ങൾ, ദിക്കുകൾ, ഭുജങ്ങൾ, ഭൂമി—ഇവയ്ക്കായി വിഭജിച്ച മന്ത്രവർണങ്ങളെ ക്രമമായി തത്തസ്ഥാനം അനുസരിച്ച് വിന്യസിക്കണം।
Verse 31
मूले मूलाच्च नाभ्यन्तं नाभ्यादि हृदयावधि । हृदयाद्भ्रूयुगान्तं तु नेत्रत्रये च मस्तके ॥ ३१ ॥
മൂലാധാരത്തിൽ നിന്ന് നാഭിവരെ, നാഭിയിൽ നിന്ന് ഹൃദയപ്രദേശത്തോളം, ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് ഭ്രൂമധ്യാന്തം വരെ, പിന്നെ മസ്തകത്തിലെ തൃതീയ നേത്രത്തിൽ—ഇവയാണ് ക്രമാനുസൃതമായ അന്തഃസ്ഥ ധ്യാനസ്ഥാനങ്ങൾ।
Verse 32
बाह्वोरङ्गुलिषु प्राणे मूर्द्धादि चरणावधि । विन्यसेन्नामतो धीमान्हरिन्यासोऽयमीरितः ॥ ३२ ॥
ഭുജങ്ങളിലും വിരലുകളിലും, പ്രാണവായുക്കളിലും, മസ്തകത്തിൽ നിന്ന് പാദം വരെ—ദിവ്യ നാമങ്ങളുടെ ന്യാസം ബുദ്ധിമാൻ സാധകൻ ചെയ്യണം; ഇതാണ് ‘ഹരി-ന്യാസം’ എന്നു ഉപദേശിച്ചത്।
Verse 33
न्यासस्यास्य तु माहात्म्यं जानात्येको हरिः स्वयम् । एवं न्यासविधिं कृत्वा ध्यायेच्च नृहरिं हृदि ॥ ३३ ॥
ഈ ന്യാസത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം സ്വയം ഹരിയേ ഒരുവനായി അറിയുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ ന്യാസവിധി നിർവഹിച്ചു ഹൃദയത്തിൽ നൃഹരിയെ ധ്യാനിക്കണം।
Verse 34
गलासक्तलसद्बाहुस्पृष्टकेशोऽब्जचक्रधृक् । नखाग्रभिन्नदैत्येशो ज्वालामालासमन्वितः ॥ ३४ ॥
കണ്ഠത്തിൽ ചേർന്നു തിളങ്ങുന്ന ഭുജങ്ങളോടെ, പോരാട്ടത്തിൽ അലഞ്ഞുകിടക്കുന്ന കേശങ്ങളോടെ, പദ്മവും ചക്രവും ധരിച്ച്—നഖാഗ്രങ്ങളാൽ ദൈത്യേശനെ പിളർത്തി, ജ്വാലാമാലയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനായി അദ്ദേഹം ദീപ്തനായി।
Verse 35
दीप्तजिह्वस्त्रिनयनो दंष्ट्रोग्रं वदनं वहन् । नृसिंहोऽस्मान्सदा पातु स्थलांबुगगनोपगः ॥ ३५ ॥
ദീപ്തജിഹ്വയും ത്രിനേത്രവും തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രകളാൽ ഭയങ്കരവദനവും ധരിച്ച ശ്രീനൃസിംഹൻ—സ്ഥലം, ജലം, ഗഗനം എന്നിവയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ—ഞങ്ങളെ സദാ രക്ഷിക്കട്ടെ।
Verse 36
ध्यात्वैवं दर्शयेन्मुद्रा ं नृसिंहस्य महात्मनः । जानुमध्यगतौ कृत्वा चिबुकोष्ठौ समावुभौ ॥ ३६ ॥
ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച ശേഷം മഹാത്മനായ ശ്രീനൃസിംഹന്റെ മുദ്ര പ്രദർശിപ്പിക്കണം; രണ്ടു മുട്ടുകൾക്കിടയിലെ സ്ഥലത്ത് താടി (ചിബുകം)യും അധരങ്ങളും സമമായി സ്ഥാപിക്കണം।
Verse 37
हस्तौ च भूमिसंलग्नौ कम्पमानः पुनः पुनः । मुखं विजृन्भितं कृत्वा लेलिहानां च जिह्विकाम् ॥ ३७ ॥
ഇരു കൈകളും ഭൂമിയിൽ ചേർത്ത് അമർത്തി അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും വിറയ്ക്കണം; വായ് വിശാലമായി തുറന്ന് നാവുകൊണ്ട് ആവർത്തിച്ച് ലേലിഹനം ചെയ്യണം।
Verse 38
एषा मुद्रा नारसिंही प्रधानेति प्रकीर्तिता । वामस्याङ्गुष्ठतो बद्ध्वा कनिष्ठामन्गुलीत्रयम् ॥ ३८ ॥
ഈ മുദ്ര ‘നാരസിംഹീ’ എന്നു പ്രസിദ്ധം; മുദ്രകളിൽ പ്രധാനം. ഇടത് കൈയിൽ അങ്കുഷ്ഠംകൊണ്ട് ബന്ധിച്ച് മൂന്നു വിരലുകളെ കനിഷ്ഠവരെ ചേർക്കണം।
Verse 39
त्रिशूलवत् संमुखोर्द्ध्वे कुर्यान्मुद्रा ं नृसिंहगाम् । अङ्गुष्ठाभ्यां च करयोस्तथाऽक्रम्य कनिष्ठके ॥ ३९ ॥
ത്രിശൂലത്തെപ്പോലെ മുന്നിൽ ഉയർത്തി നൃസിംഹ-മുദ്ര ചെയ്യണം; കൂടാതെ ഇരുകൈകളിലെ അങ്കുഷ്ഠങ്ങളാൽ കനിഷ്ഠ വിരലുകളെ അതുപോലെ അമർത്തണം।
Verse 40
अधोमुखाभिः शिष्टाभिः शेषाभिर्नृहरौ ततः । हस्तावधोमुखौ कृत्वा नाभिदेशे प्रसार्य च ॥ ४० ॥
അതിനുശേഷം ശേഷിക്കുന്ന വിരലുകൾ ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം അധോമുഖമായി ക്രമപ്പെടുത്തി നൃഹരിയെ ഉദ്ദേശിച്ച് ക്രിയ ചെയ്യണം. ഇരുകൈകളും അധോമുഖമാക്കി നാഭിപ്രദേശത്തേക്ക് നീട്ടണം.
Verse 41
तर्जनीभ्यां नयेत्स्कन्धौ प्रोक्ता चान्त्रणमुद्रि का । हस्तावूर्द्ध्वमुखौ कृत्वा तले संयोज्य मध्यमे ॥ ४१ ॥
രണ്ട് ചൂണ്ടുവിരലുകളാൽ ഭുജങ്ങളെ സ്പർശിച്ച്/സൂചിപ്പിക്കണം; ഇതിനെ ‘ആന്ത്രണ മുദ്ര’ എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു. തുടർന്ന് കൈകൾ ഊർധ്വമുഖമാക്കി മദ്ധ്യത്തിൽ കരതലങ്ങൾ ചേർക്കണം.
Verse 42
अनामायां तु वामायां दक्षिणां तु विनिक्षिपेत् । तर्जन्यौ पृष्ठतो लग्नौ अङ्गुष्ठौ तर्जनीश्रितौ ॥ ४२ ॥
ഇടങ്കൈയിലെ അനാമിക വിരലിൽ വലത് (കൈ/വിരൽ) സ്ഥാപിക്കണം. രണ്ട് ചൂണ്ടുവിരലുകളും പിന്നിൽ നിന്ന് ചേർന്നിരിക്കണം; രണ്ട് അങ്കുഷ്ഠങ്ങളും ചൂണ്ടുവിരലുകളെ ആശ്രയിച്ച് നിലകൊള്ളണം.
Verse 43
चक्रमुद्रा भवेदेषा नृहरेः सन्निधौ मता । चक्रमुद्रा तथा कृत्वा तर्जनीभ्यां तु मध्यमे ॥ ४३ ॥
നൃഹരിയുടെ സന്നിധിയിൽ ഇതിനെ ‘ചക്ര മുദ്ര’ എന്നു കരുതുന്നു. ഇങ്ങനെ ചക്ര മുദ്ര രൂപപ്പെടുത്തി രണ്ട് ചൂണ്ടുവിരലുകളെ മദ്ധ്യത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം.
Verse 44
पीडयेद्दंष्ट्रमुद्रै षा सर्वपापप्रणाशिनी । एता मुद्रा नृसिंहस्य सर्वमन्त्रेषु सम्मताः ॥ ४४ ॥
ഈ ‘ദംഷ്ട്രാ മുദ്ര’ നിർവഹിക്കണം; അത് സർവ്വപാപനാശിനിയാണ്. നൃസിംഹന്റെ ഈ മുദ്രകൾ എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളിലും അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടവയാണ്.
Verse 45
वर्णलक्षं जपेन्मन्त्रं तद्दशांशं च पायसैः । घृताक्तैर्जुहुयाद्वह्नौ पीठे पूर्वोदितेऽचयेत् ॥ ४५ ॥
മന്ത്രം ഒരു ലക്ഷം പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം; പിന്നെ അതിന്റെ ദശാംശമായി നെയ്യ് കലർത്തിയ പായസം അഗ്നിയിൽ ആഹുതിയായി അർപ്പിച്ച്, മുൻപ് നിർദേശിച്ച പീഠം/വേദിയിൽ ആ നിവേദ്യം സ്ഥാപിക്കണം।
Verse 46
अङ्गा न्यादौ समाराध्यदिक्पत्रेषु यजेत्पुनः । गरुडादीन् श्रीमुखांश्च विदिक्षु लोकपान्बहिः ॥ ४६ ॥
അംഗന്യാസാദി വിധികൾ ശരിയായി ചെയ്ത് ദേവതയെ സമാരാധിച്ച ശേഷം, ദിക്-പത്രങ്ങളിൽ വീണ്ടും പൂജ ചെയ്യണം; വിദിക്കുകളിൽ ഗരുഡാദികളെയും ശ്രീമുഖ സേവകരെയും, പുറത്തായി ലോകപാലകരെയും പൂജിക്കണം।
Verse 47
एवं संसाधितो मन्त्रः सर्वान्कामान्प्रपूरयेत् । सौम्ये कार्ये स्मरेत्सौम्यं क्रूरं क्रूरे स्मरेद्बुधः ॥ ४७ ॥
ഇങ്ങനെ സമ്യക് സിദ്ധമായ മന്ത്രം എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റും. സൗമ്യകാര്യത്തിൽ സൗമ്യരൂപം, ക്രൂരകാര്യത്തിൽ ജ്ഞാനി ക്രൂരരൂപം സ്മരിക്കണം।
Verse 48
पूर्वमृत्युपदे शत्रोर्नाम कृत्वा स्वयं हरिः । निशितैर्नखदंष्ट्राग्रैः खाद्यमानं च संस्मरेत् ॥ ४८ ॥
മരണസന്നിഹിത നിമിഷത്തിൽ ശത്രുവിന്റെ പേര് ആദ്യം വെച്ച്, പിന്നെ സ്വയം ഹരിയെ സ്മരിക്കണം—മൂർച്ചയുള്ള നഖങ്ങളും ദംഷ്ട്രാഗ്രങ്ങളും കൊണ്ട് അവനെ ഭക്ഷിക്കുന്നതായി ധ്യാനിക്കണം।
Verse 49
अष्टोत्तरशतं नित्यं जपेन्मन्त्रमतन्द्रि तः । जायते मण्डलादर्वाक् शत्रुर्वै शमनातिथिः ॥ ४९ ॥
ദിവസേന അശ്രദ്ധയില്ലാതെ മന്ത്രം അഷ്ടോത്തരശതം (108) പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം. അപ്പോൾ മണ്ഡലത്തിന്റെ മുമ്പിൽ ശത്രുവും ശമിച്ച് അതിഥിപോലെ മാറുന്നു।
Verse 50
ध्यानभेदानथो वक्ष्ये सर्वसिद्धिप्रदायकान् । श्रीकामः सततं ध्यायेत्पूर्वोक्तं नृहरिं सितम् ॥ ५० ॥
ഇപ്പോൾ സർവ്വസിദ്ധി നൽകുന്ന ധ്യാനഭേദങ്ങൾ ഞാൻ പറയുന്നു. ശ്രീ-സമൃദ്ധി ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ മുൻപ് വർണ്ണിച്ച ശ്വേതപ്രഭ നൃഹരിയെ നിരന്തരം ധ്യാനിക്കട്ടെ॥50॥
Verse 51
वामाङ्कस्थितया लक्ष्म्यालिङ्गितं पद्महस्तया । विषमृत्यूपरोगादिसर्वोपद्र वनाशनम् ॥ ५१ ॥
ഇടത്തങ്കത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന പദ്മഹസ്തയായ ലക്ഷ്മി ആലിംഗനം ചെയ്യുന്ന ആ ഹരി അകാലമരണം, രോഗം മുതലായ സർവ്വ ഉപദ്രവങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു॥51॥
Verse 52
नरसिंहं महाभीमन कालानलसमप्रभम् । आन्त्रमालाधरं रौद्रं कण्ठहारेण भूषितम् ॥ ५२ ॥
ഞാൻ നരസിംഹനെ ധ്യാനിക്കുന്നു—അത്യന്തം ഭീകരൻ, പ്രളയകാലാഗ്നിയെപ്പോലെ ദീപ്തൻ; രൗദ്രൻ, ആന്ത്രമാല ധരിച്ചവൻ, കണ്ഠഹാരാൽ അലങ്കൃതൻ॥52॥
Verse 53
नागयज्ञोपवीतं च पञ्चाननसुशोभितम् । चन्द्र मौलि नीलकण्ठं प्रतिवक्त्रं त्रिनेत्रकम् ॥ ५३ ॥
സർപ്പരൂപ യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ചവൻ, പഞ്ചാനനങ്ങളാൽ ശോഭിക്കുന്നവൻ; ചന്ദ്രമൗലി, നീലകണ്ഠൻ, ഓരോ മുഖത്തിലും ത്രിനേത്രമുള്ളവൻ॥53॥
Verse 54
भुजैः परिघसङ्काशैर्द्दशभिश्चोपशोभितम् । अक्षस्रूत्रं गदापद्मं शङ्खं गोक्षीरसन्निभम् ॥ ५४ ॥
പത്ത് ഭുജങ്ങളാൽ ശോഭിക്കുന്നവൻ—ഓരോന്നും പരിഘംപോലെ; കൈകളിൽ അക്ഷസൂത്രം, ഗദ, പദ്മം, ഗോക്ഷീരസമമായ ശ്വേത ശംഖം ധരിച്ചവൻ॥54॥
Verse 55
धनुश्च मुशलं चैव बिभ्राणं चक्रमुत्तमम् । खड्गं शूलं च बाणं च नृहरिं रुद्र रूपिणम् ॥ ५५ ॥
അവൻ നൃഹരിയെ ദർശിച്ചു—രുദ്രസദൃശ രൂപം ധരിച്ചു—ധനുസ്സും മുശലവും, ഉത്തമചക്രം, ഖഡ്ഗം, ശൂലം, ബാണം എന്നിവ ധരിച്ചവനായി।
Verse 56
इन्द्र गोपाभनीलाभं चन्द्रा भं स्वर्णसन्निभम् । पूर्वादि चोत्तरं यावदूर्ध्वास्यं सर्ववर्णकम् ॥ ५६ ॥
അതിന്റെ വർണം ഇന്ദ്രഗോപത്തെപ്പോലെ നീലാഭ-രക്തവർണം, ചന്ദ്രനെപ്പോലെ ദീപ്തം, സ്വർണ്ണത്തെപ്പോലെ കാന്തിമയം; കിഴക്കിൽ നിന്ന് വടക്കുവരെ അത് ഊർധ്വമുഖമായി സർവ്വവർണ്ണങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു।
Verse 57
एवं ध्यात्वा जपेन्मन्त्री सर्वव्याधिविमुक्तये । सर्वमृत्युहरं दिव्यं स्मरणात्सर्वसिद्धिदम् ॥ ५७ ॥
ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് മന്ത്രസാധകൻ സർവ്വരോഗവിമുക്തിക്കായി ജപിക്കണം. ഈ ദിവ്യ മന്ത്രം എല്ലാ മരണങ്ങളെയും ഹരിക്കുന്നു; ഇതിന്റെ സ്മരണയാൽ സർവ്വസിദ്ധികളും ലഭിക്കുന്നു।
Verse 58
ध्यायेद्यदा महत्कर्म तदा षोडशहस्तवान् । नृसिंहः सर्वलोकेशः सर्वाभरणभूषितः ॥ ५८ ॥
മഹത്തായ കർമ്മം (അനുഷ്ഠാനം) ആരംഭിക്കുമ്പോഴൊക്കെയും, പതിനാറു കൈകളുള്ള, സർവ്വലോകേശൻ, സർവ്വാഭരണങ്ങളാൽ ഭൂഷിതനായ നൃസിംഹനെ ധ്യാനിക്കണം।
Verse 59
द्वौ विदारणकर्माप्तौ द्वौ चान्त्रोद्धरणान्वितौ । शङ्खचक्रधरौ द्वौ तु द्वौ च बाणधनुर्द्धरौ ॥ ५९ ॥
രണ്ട് കൈകൾ വിദാരണകർമ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവ, രണ്ട് ചന്ദ്രോദ്ധരണശക്തിയാൽ യുക്തമായവ; രണ്ട് ശംഖചക്രം ധരിക്കുന്നു, കൂടാതെ രണ്ട് ബാണവും ധനുസ്സും ധരിക്കുന്നു।
Verse 60
खड्गखेटधरौ द्वौ च द्वौ गदापद्मधारिणौ । पाशाङ्कुशधरौ द्वौ च द्वौ रिपोर्मुकुटार्पितौ ॥ ६० ॥
രണ്ടുപേർ ഖഡ്ഗവും ഖേടവും (ഢാൽ) ധരിച്ചു; രണ്ടുപേർ ഗദയും പദ്മവും; രണ്ടുപേർ പാശവും അങ്കുശവും; മറ്റുരണ്ടുപേർ ശത്രു അർപ്പിച്ച മകുടങ്ങളാൽ അലങ്കൃതരായി।
Verse 61
इति षोडशदोर्दण्डमण्डितं नृहरिं विभुम् । ध्यायेन्नारद नीलाभमुग्रकर्मण्यनन्यधीः ॥ ६१ ॥
ഇങ്ങനെ, ഹേ നാരദാ! പതിനാറു ഭുജങ്ങളാൽ അലങ്കൃതനും നീലാഭ വർണ്ണകാന്തിയുള്ളവനും ഉഗ്രകർമ്മപരാക്രമിയുമായ സർവ്വവ്യാപിയായ നൃഹരിയെ ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ ധ്യാനിക്കണം।
Verse 62
ध्येयो महत्तमे कार्ये द्वात्रिंशद्धस्तवान्बुधैः । नृसिंहः सर्वभूतेशः सर्वसिद्धिकरः परः ॥ ६२ ॥
അത്യന്ത മഹത്തായ കാര്യങ്ങളിൽ പണ്ഡിതർ മുപ്പത്തിരണ്ട് ഭുജങ്ങളുള്ള നൃസിംഹനെ ധ്യാനിക്കണം—അവൻ പരമൻ, സർവ്വഭൂതേശ്വരൻ, സർവ്വസിദ്ധി നൽകുന്നവൻ।
Verse 63
दक्षिणे चक्रपद्मे च परशुं पाशमेव च । हलं च मुशलं चैव अभयं चाङ्कुशं तथा ॥ ६३ ॥
വലതുകൈകളിൽ ചക്രവും പദ്മവും; കൂടാതെ പരശുവും പാശവും; പിന്നെ ഹലവും മുശലവും; അതോടൊപ്പം അഭയമുദ്രയും, അങ്കുശവും ഉണ്ട്।
Verse 64
पट्टिशं भिन्दिपालं च खड्गमुद्गरतोमरान् । वामभागे करैः शङ्खं खेटं पाशं च शूलकम् ॥ ६४ ॥
അവൻ പട്ടിശവും ഭിന്ദിപാലവും; കൂടാതെ ഖഡ്ഗം, മുദ്ഗരം, തോമരം എന്നിവയും ധരിക്കുന്നു। ഇടതുഭാഗത്തെ കൈകളിൽ ശംഖം, ഖേടം, പാശം, ശൂലം എന്നിവയും ഉണ്ട്।
Verse 65
अग्निं च वरदं शक्तिं कुण्डिकां च ततः परम् । कार्मुकं तर्जनीमुद्रा ं गदां डमरुशूर्पकौ ॥ ६५ ॥
അവൻ അഗ്നി, വരദമുദ്ര, ശക്തി, തുടർന്ന് കുണ്ടിക, ധനുസ്സ്, തർജനീമുദ്ര, ഗദ, ഡമരു, ശൂർപം (ചാലനി) എന്നിവ ധരിക്കുന്നു।
Verse 66
द्वाभ्यां कराभ्यां च रिपोर्जानुमस्तकपीडनम् । ऊर्द्ध्वीकृताभ्यां बाहुभ्यां आन्त्रमालाधरं विभुम् ॥ ६६ ॥
രണ്ട് കൈകളാൽ ശത്രുവിന്റെ മുട്ടുകളും തലയും അമർത്തി ചതയ്ക്കുന്നു; ഉയർത്തിയ രണ്ട് ഭുജങ്ങളാൽ ആന്ത്രമാല ധരിച്ച വിഭുവിനെ ധരിക്കുന്നു।
Verse 67
अधः स्थिताभ्यां बाहुभ्यां हिरण्यकविदारणम् । प्रियङ्करं च भक्तानां दैत्यानां च भयङ्करम् ॥ ६७ ॥
താഴെ നിലകൊള്ളുന്ന രണ്ട് ഭുജങ്ങളാൽ ഹിരണ്യകനെ പിളർത്തുന്നു; ഭക്തർക്കു പ്രിയദായകൻ, ദൈത്യർക്കു ഭയങ്കരൻ।
Verse 68
नृसिंहं तं स्मरेदित्थं महामृत्युभयापहम् । एवं ध्यात्वा जपेन्मन्त्री सर्वकार्यार्थसिद्धये ॥ ६८ ॥
ഇങ്ങനെ മഹാമൃത്യുഭയം അകറ്റുന്ന ആ നൃസിംഹനെ സ്മരിക്കണം. ഇപ്രകാരം ധ്യാനിച്ച് മന്ത്രസാധകൻ സർവകാര്യാർത്ഥസിദ്ധിക്കായി മന്ത്രജപം ചെയ്യണം।
Verse 69
अथोच्यते ध्यानमन्यन्मुखरोगहरं शुभम् । स्वर्णवर्णसुपर्णस्थं विद्युन्मालासटान्वितम् ॥ ६९ ॥
ഇപ്പോൾ മുഖരോഗങ്ങളെ അകറ്റുന്ന മറ്റൊരു ശുഭധ്യാനം പറയുന്നു—സ്വർണ്ണവർണ്ണനായി, ഗരുഡാസനത്തിൽ ഇരുന്ന്, മിന്നൽപോലുള്ള മാലയും ദീപ്തമായ സടയും (കേശര) ധരിച്ച പ്രഭുവിനെ ധ്യാനിക്കണം।
Verse 70
कोटिपूर्णेन्दुवर्णं च सुमुखं त्र् यक्षिवीक्षणम् । पीतवस्त्रोरुभूषाढ्यं नृसिहं शान्तविग्रहम् । चक्रशङ्खाभयवरान्दधतं करपल्लवैः ॥ ७० ॥
കോടി പൂർണ്ണചന്ദ്രസമമായ വർണ്ണം, സുമുഖതയും ത്രിനേത്രദൃഷ്ടിയും ഉള്ള, പീതാംബരം ധരിച്ച, ദിവ്യാഭരണസമൃദ്ധനായ, ശാന്തവിഗ്രഹനായ ഭഗവാൻ നൃസിംഹനെ ധ്യാനിക്കണം. അവന്റെ কোমല പദ്മകരങ്ങളിൽ ചക്രം, ശംഖം, അഭയമുദ്രയും വരദമുദ്രയും ദീപ്തമാണ്.
Verse 71
क्ष्वेडरोगादिशमनं स्वैर्ध्यानैः सुरवन्दितम् । शत्रोः सेनानिरोधेन यत्नं कुर्याच्च साधकम् ॥ ७१ ॥
സ്വനിശ്ചിത ധ്യാനസാധനകളാൽ—ദേവന്മാർ വന്ദിക്കുന്ന—ക്ഷ്വേഡരോഗാദി വ്യാധികളുടെ ശമനത്തിനായി সাধകൻ പരിശ്രമിക്കണം; കൂടാതെ ശത്രുസേനയെ തടയുന്നതിനും യത്നിക്കണം.
Verse 72
अक्षकाष्ठैरेधितेऽग्नौ विचिन्त्य रिपुमर्दनम् । देवं नृसिंहं सम्पूज्य कुसुमाद्युपचारकैः ॥ ७२ ॥
അക്ഷകാഷ്ഠംകൊണ്ട് ജ്വലിപ്പിച്ച അഗ്നിയിൽ, ശത്രുമർദകനായ ദേവൻ നൃസിംഹനെ ധ്യാനിച്ച്; പുഷ്പാദി ഉപചാരങ്ങളാൽ ആ നൃസിംഹനെ സമ്യക് പൂജിക്കണം.
Verse 73
समूलमूलैर्जुहुयाच्छरैर्दशशतं पृथक् । रिपुं खादन्निव जपेन्निर्दहन्निव तं क्षिपेत् ॥ ७३ ॥
സമൂലമൂല വസ്തുവിൽ നിന്നുണ്ടാക്കിയ ശരങ്ങളാൽ, വേർതിരിച്ച് നൂറ്റി പത്ത് ആഹുതികൾ ഹോമിക്കണം. ജപം ശത്രുവിനെ തിന്നുന്നതുപോലെ ചെയ്യണം; പിന്നെ അവനെ കത്തിക്കുന്നതുപോലെ ഭാവിച്ച് അത് ക്ഷേപിക്കണം.
Verse 74
हुत्वा सप्तदिनं मन्त्री सेनामिष्टां महीपतेः । प्रस्थापयेच्छुभे लग्ने परराष्ट्रजयेच्छया ॥ ७४ ॥
ഏഴ് ദിവസം ഹോമം നടത്തി കഴിഞ്ഞാൽ, രാജാവിന്റെ മന്ത്രി രാജാവിന് പ്രിയമായ സൈന്യത്തെ ശുഭ ലഗ്നത്തിൽ, പരരാജ്യജയാഭിലാഷത്തോടെ പുറപ്പെടുവിക്കണം.
Verse 75
तस्याः पुरस्तान्नृहरिं निघ्नन्तं रिपुमण्डलम् । स्मृत्वा जपं प्रकुर्वीत यावदायाति सा पुनः ॥ ७५ ॥
അവളുടെ സന്നിധിയിൽ ശത്രുമണ്ഡലത്തെ സംഹരിക്കുന്ന നൃഹരി (നരസിംഹൻ)നെ സ്മരിച്ചു, അവൾ വീണ്ടും വരുവോളം മന്ത്രജപം ചെയ്യണം।
Verse 76
निर्जित्य निखिलाञ्छत्रून्सह वीरश्रिया सुखात् । प्रीणयेन्मन्त्रिणं राजा विभवैः प्रीतमानसः ॥ ७६ ॥
എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും എളുപ്പത്തിൽ ജയിച്ച് വീരശ്രീയാൽ സമ്പന്നനായ രാജാവ്, സന്തുഷ്ടഹൃദയത്തോടെ മന്ത്രിയെ വിഭവദാനങ്ങളാൽ പ്രീതിപ്പെടുത്തണം।
Verse 77
गजाश्वरथररत्नैश्च ग्रामक्षेत्रधनादिभिः । यदि मन्त्री न तुष्येत तदानर्थो महीपतेः ॥ ७७ ॥
ആന, കുതിര, രഥം, രത്നം, ഗ്രാമം, ഭൂമി, ധനം മുതലായവ നൽകിയിട്ടും മന്ത്രി തൃപ്തനാകുന്നില്ലെങ്കിൽ രാജാവിന് അനർത്ഥം സംഭവിക്കും।
Verse 78
जायते तस्य राष्ट्रेषु प्राणेभ्योऽपि महाभयम् । अष्टोत्तरशतमूलमन्त्रमन्त्रितभस्मना ॥ ७८ ॥
അവന്റെ രാജ്യങ്ങളിൽ പ്രാണഭയത്തേക്കാളും വലിയ മഹാഭയം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; മൂലമന്ത്രം 108 പ്രാവശ്യം ജപിച്ച് മന്ത്രിതഭസ്മംകൊണ്ട് (കർമ്മം) ചെയ്താൽ.
Verse 79
नाशयेन्मूषिकालूतावृश्चिकाद्युत्थितं विषम् । लिप्ताङ्गः सर्वरोगैश्च मुच्यते नात्र संशयः ॥ ७९ ॥
ഇത് എലി, ചിലന്തി, തേൾ മുതലായവയിൽ നിന്നുയരുന്ന വിഷം നശിപ്പിക്കുന്നു. ഇതു ശരീരത്തിൽ ലേപിച്ചാൽ എല്ലാ രോഗങ്ങളിൽ നിന്നുമുക്തി ലഭിക്കും—സംശയമില്ല।
Verse 80
सेवन्तीकुसुमैर्हुत्वा महतीं श्रियमाप्नुयात् । औदुम्बरसमिद्भिस्तु भवेद्धान्यसमृद्धिमान् ॥ ८० ॥
സേവന്തി പുഷ്പങ്ങളാൽ ഹോമം ചെയ്താൽ മഹത്തായ ശ്രീ-സമൃദ്ധി ലഭിക്കും; ഔദുംബര സമിധകളാൽ ഹോമം ചെയ്താൽ ധാന്യസമൃദ്ധി ഉണ്ടാകും।
Verse 81
अपूपलक्षहोमे तु भवेद्वैश्रवणोपमः । क्रुद्धस्य सन्निधौ राज्ञो जपेदष्टोत्तरं शतम् ॥ ८१ ॥
അപൂപം എന്ന പുണ്യകേക്ക് കൊണ്ട് ലക്ഷാഹുതി ഹോമം ചെയ്താൽ വൈശ്രവണൻ (കുബേരൻ) പോലെയുള്ള സമൃദ്ധി ലഭിക്കും; ക്രുദ്ധനായ രാജാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ മന്ത്രം 108 പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം।
Verse 82
सद्यो नैर्मल्यमाप्नोति प्रसादं चाधिगच्छति । कुन्दप्रसूनैरुदयं मोचाभिर्विघ्ननाशनम् ॥ ८२ ॥
ഇതിലൂടെ साधകൻ ഉടൻ തന്നെ നിർമലത നേടുകയും ദൈവപ്രസാദം പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്യും. കുന്ദപുഷ്പങ്ങളാൽ ഹോമം ചെയ്താൽ ഉന്നതിയും ശ്രീസമൃദ്ധിയും; വാഴമോച അർപ്പിച്ചാൽ വിഘ്നനാശം സംഭവിക്കും।
Verse 83
तुलसीपत्रहोमेन महतीं कीर्तिमाप्नुयात् । शाल्युत्थसक्तुहोमेन वशयेदखिलं जगत् ॥ ८३ ॥
തുളസിയിലകൾ ഹോമത്തിൽ അർപ്പിച്ചാൽ മഹത്തായ കീർത്തി ലഭിക്കും; അരിയിൽ നിന്നുള്ള സത്തു (വറുത്ത ധാന്യപ്പൊടി) ഹോമം ചെയ്താൽ സർവ്വലോകവും വശമാകും।
Verse 84
मधूकपुष्पैरिष्टं स्यात्स्तम्भनं धात्रिखण्डकैः । दधिमध्वाज्यमिश्रां तु गुडूचीं चतुरङ्गुलाम् ॥ ८४ ॥
മധൂക പുഷ്പങ്ങളാൽ തയ്യാറാക്കിയ ഇഷ്ടം (കിണ്വിത ഔഷധം) ഹിതകരമെന്നു പറയുന്നു; ധാത്രി (ആമലകി) ഖണ്ഡങ്ങൾ കൊണ്ട് സ്തംഭന-ഫലം ഉണ്ടാകും. കൂടാതെ തൈര്, തേൻ, നെയ്യ് എന്നിവ ചേർത്ത് നാല് അങ്കുല അളവുള്ള ഗുഡൂചി സേവിക്കണം।
Verse 85
जुहुयादयुतं योऽसौ शतं जीवति रोगजित् । शनैश्चरदिनेऽश्वत्थं स्पृष्ट्वा चाष्टोत्तरं शतम् ॥ ८५ ॥
അഗ്നിയിൽ പത്തായിരം ആഹുതികൾ അർപ്പിക്കുന്നവൻ രോഗങ്ങളെ ജയിച്ച് നൂറു വർഷം ജീവിക്കും. ശനൈശ്ചരദിനമായ ശനിയാഴ്ച അശ്വത്ഥവൃക്ഷത്തെ സ്പർശിച്ച് നൂറ്റെട്ടു പ്രാവശ്യം ഇത് ചെയ്യണം.
Verse 86
जपेज्जित्वा सोऽपमृत्युं शतवर्षाणि जीवति । अथ ते सम्प्रवक्ष्यामि यन्त्रं त्रैलोक्यमोहनम् ॥ ८६ ॥
ഈ ജപംകൊണ്ട് അവൻ അപമൃത്യുവിനെ ജയിച്ച് നൂറു വർഷം ജീവിക്കും. ഇനി ‘ത്രൈലോക്യമോഹനം’ എന്ന യന്ത്രത്തെ ഞാൻ നിനക്കു പൂർണ്ണമായി വിശദീകരിക്കുന്നു.
Verse 87
यस्य सन्धारणादेव भवेयुः सर्वसम्पदः । श्वेतभूर्ज्जे लिखेत्पद्मं द्वात्रिंशत्सिंहसंयुतम् ॥ ८७ ॥
അത് ധരിക്കുന്നതുമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ സർവസമ്പത്തുകളും ഉദ്ഭവിക്കും. വെളുത്ത ഭൂർജപത്രത്തിൽ മുപ്പത്തിരണ്ട് സിംഹങ്ങളോടുകൂടിയ പദ്മം വരയ്ക്കണം.
Verse 88
मध्ये सिंहे स्वबीजं च लिखेत्पूर्ववदेव तु । श्रीबीजेन तु संवेद्य वलयत्रयसंयुतम् ॥ ८८ ॥
മദ്ധ്യത്തിലെ സിംഹാകൃതിക്കുള്ളിൽ മുൻപുപോലെ സ്വന്തം ബീജാക്ഷരം എഴുതണം. പിന്നെ ശ്രീബീജംകൊണ്ട് സംസ്കരിച്ചു മൂന്നു വലയങ്ങളോടുകൂടിയതാക്കണം.
Verse 89
पाशाङ्कुशैश्च संवेष्ट्य पूजयेद्यन्त्रमुत्तमम् । त्रैलोक्यमोहनं नाम सर्वकामार्थसाधनम् ॥ ८९ ॥
പാശവും അങ്കുശവുംകൊണ്ട് ചുറ്റി ആ ഉത്തമ യന്ത്രത്തെ പൂജിക്കണം. ‘ത്രൈലോക്യമോഹനം’ എന്ന നാമമുള്ളത് സർവകാമ്യാർത്ഥങ്ങളും സിദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
Verse 90
चक्रराजं महाराजं सर्वचक्रेश्वरेश्वरम् । धारणाज्जयमाप्नोति सत्यं सत्यं न संशयः ॥ ९० ॥
ചക്രരാജനായ മഹാരാജനും സർവ്വ ചക്രായുധങ്ങളുടെ അധീശ്വരനായ പരമേശ്വരനെയും ധരിച്ചാൽ വിജയം ലഭിക്കും. ഇത് സത്യം, സത്യമേ; സംശയമില്ല.
Verse 91
अथ यन्त्रान्तरं वक्ष्ये शुणु नारद सिद्धिदम् । अष्टारं विलिखेद्यन्त्रं श्लक्ष्णं कर्णिकया युतम् ॥ ९१ ॥
ഇപ്പോൾ മറ്റൊരു യന്ത്രം ഞാൻ പറയുന്നു; കേൾക്കൂ, ഹേ നാരദ—ഇത് സിദ്ധിയിലേക്കുള്ള ഉപായമാണ്. എട്ട് അരകളുള്ള, മൃദുവായി നന്നായി തീർത്ത, കർണിക (മധ്യനാഭി)യോടുകൂടിയ യന്ത്രം വരയ്ക്കണം.
Verse 92
मूलमन्त्रं लिखेत्तत्र प्रणवेन समन्वितम् । एकाक्षरं नारसिंहं मध्ये चैव ससाध्यकम् ॥ ९२ ॥
അവിടെ പ്രണവം (ഓം) ചേർന്ന മൂലമന്ത്രം എഴുതണം. പിന്നെ മദ്ധ്യത്തിൽ ഏകാക്ഷര നാരസിംഹമന്ത്രവും, സാധ്യം (അഭീഷ്ട ലക്ഷ്യം) സഹിതം എഴുതണം.
Verse 93
जपेदष्टसहस्रं तु सूत्रेणावेष्ट्य तद्बहिः । स्वर्णरौप्यसुताम्रैश्च वेष्टयेत्क्रमतः सुधीः ॥ ९३ ॥
പിന്നീട് എട്ട് ആയിരം ജപം ചെയ്ത്, അതിന്റെ പുറത്ത് നൂൽകൊണ്ട് പൊതിയണം. തുടർന്ന് ബുദ്ധിമാൻ സാധകൻ ക്രമമായി സ്വർണം, വെള്ളി, ചെമ്പ് എന്നിവകൊണ്ടും വീണ്ടും പൊതിയണം.
Verse 94
लाक्षया वेष्टितं कृत्वा पुनर्मन्त्रेण मन्त्रयेत् । कण्ठे भुजे शिखायां वा धारयेद्यन्त्रमुत्तमम् ॥ ९४ ॥
ലാക്ഷകൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ ശേഷം വീണ്ടും മന്ത്രം ചൊല്ലി അഭിമന്ത്രിക്കണം. പിന്നെ ആ ഉത്തമ യന്ത്രം കഴുത്തിലോ, ഭുജത്തിലോ, അല്ലെങ്കിൽ ശിഖയിലോ ധരിക്കണം.
Verse 95
नरनारीनरेन्द्रा श्च सर्वे स्युर्वशगा भुवि । दुष्टास्तं नैव बाधन्ते पिशाचोरगराक्षसाः ॥ ९५ ॥
ഭൂമിയിൽ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും നരേന്ദ്രന്മാരും എല്ലാം അവന്റെ വശത്തിലാകുന്നു. ദുഷ്ടർ അവനെ ഒരിക്കലും പീഡിപ്പിക്കില്ല—പിശാചുകളും സർപ്പങ്ങളും രാക്ഷസന്മാരും പോലും അല്ല।
Verse 96
यन्त्रराजप्रसादेन सर्वत्र जयमाप्नुयात् । अथान्यत्सम्प्रवक्ष्यामि यन्त्रं सर्ववशङ्करम् ॥ ९६ ॥
‘യന്ത്രരാജ’ത്തിന്റെ പ്രസാദത്താൽ साधകൻ എല്ലായിടത്തും വിജയം നേടുന്നു. ഇനി ഞാൻ മറ്റൊരു യന്ത്രം പ്രസ്താവിക്കുന്നു—സകലരെയും വശീകരിക്കുന്നതു.
Verse 97
द्वादशारं महाचक्रं पूर्ववद्विलिखेत्सुधीः । मात्राद्वादशसम्भिन्नदलेन विलिखेद्बुधः ॥ ९७ ॥
സുധീ সাধകൻ മുൻപ് പറഞ്ഞ രീതിയിൽ പന്ത്രണ്ടു അരങ്ങളുള്ള മഹാചക്രം വരയ്ക്കണം. പണ്ഡിതൻ അതിനെ പന്ത്രണ്ടു മാത്രകളായി വിഭജിച്ച ദളങ്ങളോടുകൂടി രേഖപ്പെടുത്തണം.
Verse 98
मध्ये मन्त्रं शक्तियुक्तं श्रीबीजेन तु वेष्टयेत् । कालान्तकं नाम चक्रं सुरासुरवशङ्करम् ॥ ९८ ॥
മദ്ധ്യത്തിൽ ശക്തിയുക്തമായ മന്ത്രം സ്ഥാപിച്ച് അതിനെ ‘ശ്രീ’ ബീജത്തോടെ ചുറ്റിവെയ്ക്കണം. ഇത് ‘കാലാന്തക’ എന്ന ചക്രം; ദേവാസുരരെ വശീകരിച്ച് ഭീതിപ്പെടുത്തുന്നതാണ്.
Verse 99
चक्रमुल्लेखयेद्भूर्जे सर्वशत्रुनिवारणम् । यस्य धारणमात्रेण सर्वत्र विजयी भवेत् ॥ ९९ ॥
ഭൂർജപത്രത്തിൽ ചക്രം രേഖപ്പെടുത്തണം; അത് എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും അകറ്റുന്നു. അതിനെ ധരിക്കുന്നതുമാത്രം കൊണ്ടു മനുഷ്യൻ എല്ലായിടത്തും വിജയിയാകും.
Verse 100
अथ सर्वेष्टदं ज्वालामालिसंज्ञं वदाम्यहम् । बीजं हृद्भगवान्ङेन्तो नरसिंहाय तत्परम् ॥ १०० ॥
ഇപ്പോൾ ‘ജ്വാലാമാലി’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന സർവേഷ്ടദായക മന്ത്രം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ബീജം ‘ഭഗവാൻ …’ എന്ന ഹൃദയമന്ത്രം; അത് പൂർണ്ണമായി ശ്രീ നരസിംഹനു സമർപ്പിതം.
Verse 101
ज्वालिने मालिने दीप्तदंष्ट्राय अग्निने पदम् । त्राय सर्वादिरक्षोघ्नाय च नः सर्वभूपदम् ॥ १०१ ॥
ജ്വാലാമയൻ, മാലാധാരി, ദീപ്തദംഷ്ട്രയുള്ള അഗ്നിരൂപ പ്രഭുവിന് ഈ പദം സമർപ്പിക്കുന്നു. ഹേ ആദിമുതൽ സർവ ശത്രു-രക്ഷോഘ്നാ, ഞങ്ങളെ കാത്തുകൊൾക; സർവ ജീവികൾക്കായി ഞങ്ങൾക്ക് ആശ്രയവും ആധാരവും ആകുക.
Verse 102
हरिर्विनाशनायान्ते सर्वज्वरविनाशनः । नामान्ते दहयुग्मं च पचद्वयमुदीरयेत् ॥ १०२ ॥
അവസാനത്തിൽ വിനാശാർത്ഥം ‘ഹരി’ എന്നു ജപിക്കണം—അവൻ സർവജ്വരനാശകൻ. പിന്നെ നാമാന്തത്തിൽ ‘ദഹ ദഹ’ എന്ന യುಗ്മവും ‘പച പച’ എന്ന ദ്വയവും ഉച്ചരിക്കണം.
Verse 103
रक्षयुग्मं च वर्मास्त्रठद्वयान्तो ध्रुवादिकः । अष्टषष्ट्यक्षरैः प्रोक्तो ज्वालामाली मनूत्तमः ॥ १०३ ॥
ധ്രുവാദി അക്ഷരങ്ങളാൽ ആരംഭിച്ച്, ‘രക്ഷാ’ യುಗ്മം ഉൾക്കൊണ്ട്, ‘വർമ–അസ്ത്ര’ പദത്തിൽ ഇരട്ട ‘ഠ’ കൊണ്ട് അവസാനിക്കുന്ന—ഈ ഉത്തമ മന്ത്രം ‘ജ്വാലാമാലി’ എന്നു ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഇത് അറുപത്തെട്ട് അക്ഷരങ്ങളുള്ളത്, ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ.
Verse 104
पुण्यादिकं तु पूर्वोक्तं त्रयोदशभिरक्षरैः । पङिक्तभी रुद्र सङ्ख्याकैरष्टादशभिरक्षरैः ॥ १०४ ॥
മുമ്പ് പറഞ്ഞ ‘പുണ്യ’ തുടങ്ങി വരുന്ന മന്ത്രം പതിമൂന്ന് അക്ഷരങ്ങളുള്ളതെന്ന് പറയുന്നു. പംക്തികളായി രുദ്ര-സംഖ്യ പ്രകാരം ക്രമപ്പെടുത്തിയതു പതിനെട്ട് അക്ഷരങ്ങളുള്ളതാണ്.
Verse 105
भानुभिः करणैर्मन्त्री वरेरंगानि कल्पयेत् । पूर्वोक्तरूपिणं ज्वालामालिनं नृहरिं स्मरेत् ॥ १०५ ॥
മന്ത്രരൂപമായ കിരണങ്ങളും കരണം-ന്യാസ ഹസ്തമുദ്രകളും കൊണ്ട് সাধകൻ ദേവതയുടെ ശ്രേഷ്ഠ അവയവങ്ങളെ ന്യാസമായി സ്ഥാപിക്കണം. തുടർന്ന് മുൻപറഞ്ഞ സ്വരൂപനായ, ജ്വാലാമാലാഭൂഷിത നൃഹരിയെ ധ്യാനിക്കണം।
Verse 106
लक्षं जपो दशांशं च जुहुयात्कपिलाधृतैः । रौद्रा पस्मारभूतादिनाशकोऽय मनूत्तमः ॥ १०६ ॥
ഒരു ലക്ഷം ജപം ചെയ്ത്, അതിന്റെ ദശാംശം കപിലാ പശുവിന്റെ ഘൃതംകൊണ്ട് അഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്യണം. ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ! ഈ ‘രൗദ്രാ’ ഉത്തമ മന്ത്രം അപസ്മാരവും ഭൂതാദി ഉപദ്രവങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു।
Verse 107
प्राणो माया नृसिहश्च सृष्टिर्ब्रह्मास्त्रमीरितः । षडक्षरो महामन्त्रः सर्वाभीष्टप्रदायकः ॥ १०७ ॥
ഇതിലെ അക്ഷരങ്ങൾ ‘പ്രാണ’, ‘മായാ’, ‘നൃസിംഹ’ 그리고 ‘സൃഷ്ടി’യെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ഇതിനെ ബ്രഹ്മാസ്ത്രമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ ഷഡക്ഷര മഹാമന്ത്രം എല്ലാ അഭീഷ്ടഫലങ്ങളും നൽകുന്നു।
Verse 108
मुनिर्ब्रह्मा तथा छन्दः पङिक्तर्देवो नृकेसरी । षड्दीर्घभाजा बीजेन षडङ्गानि समाचरेत् ॥ १०८ ॥
ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി ബ്രഹ്മാ; ഛന്ദസ് പങ്ക്തി; ദേവത നൃകേസരീ (നൃസിംഹ). ആറു ദീർഘസ്വരങ്ങൾ ഉള്ള ബീജമന്ത്രംകൊണ്ട് ഷഡംഗ-ന്യാസം വിധിപൂർവ്വം ആചരിക്കണം।
Verse 109
पूर्वोक्तेनैव विधिना ध्यानं पूजां समाचरेत् । सिद्धेन मनुनानेन सर्वसिद्धिर्भवेन्नृणाम् ॥ १०९ ॥
മുൻപറഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം തന്നെ ധ്യാനവും പൂജയും യഥാവിധി ആചരിക്കണം. ഈ സിദ്ധ മന്ത്രംകൊണ്ട് മനുഷ്യർക്കു സർവ്വസിദ്ധികളും ലഭിക്കുന്നു।
Verse 110
रमाबीजादिकोऽनुष्टुप् त्रयस्त्रिंशार्णवान्मनुः । प्रजापतिर्मुनिश्च्छन्दोऽनुष्टुप् लक्ष्मीनृकेसरी ॥ ११० ॥
രമാ (ലക്ഷ്മി) ബീജത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്ന ഈ മന്ത്രം അനുഷ്ടുപ് ഛന്ദസ്സിലാണ്. ഇത് മുപ്പത്തിമൂന്ന് അക്ഷരങ്ങളുള്ള മനു; ഋഷി പ്രജാപതി; ഛന്ദസ് അനുഷ്ടുപ്; അധിദേവത ലക്ഷ്മീ–നൃകേസരി (ലക്ഷ്മിയോടുകൂടിയ നരസിംഹൻ).
Verse 111
देवता च पदैः सर्वेणाङ्गकल्पनमीरितम् । विन्यस्यैवं तु पञ्चाङ्गं स्वात्मरक्षां समाचरेत् ॥ १११ ॥
ദേവതയുടെ പദങ്ങളാൽ സർവ്വാംഗങ്ങളിൽ വിന്യാസ-കല്പന ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ പഞ്ചാംഗ-ന്യാസം ചെയ്ത് ശേഷം സ്വാത്മരക്ഷ ആചരിക്കണം.
Verse 112
संस्पृशन् दक्षिणं बाहुं शरभस्य मनुं जपेत् । प्रणवो हृच्छिवायेति महते शरभाय च ॥ ११२ ॥
വലത് ഭുജം സ്പർശിച്ചുകൊണ്ട് ശരഭയുടെ മനു ജപിക്കണം—പ്രണവം ‘ഓം’ മുൻപാക്കി ‘ഹൃച്ഛിവായ’ എന്നു, അവസാനം ‘മഹതേ ശരഭായ’ എന്നു ചൊല്ലണം.
Verse 113
वह्निप्रियान्तो मन्त्रस्तु रक्षार्थे समुदाहृतः । अथवा राममन्त्रान्ते परं क्षद्वितयं पठेत् ॥ ११३ ॥
‘വഹ്നിപ്രിയാ’ എന്ന വാക്കിൽ അവസാനിക്കുന്ന മന്ത്രം രക്ഷാർത്ഥം പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ രാമമന്ത്രാന്തത്തിൽ ‘ക്ഷ’ അക്ഷരം രണ്ടുതവണ പാരായണം ചെയ്യണം.
Verse 114
अथवा केशवाद्यैस्तु रक्षां कुर्यात्प्रयत्नतः । केशवः पातु पादौ मे जङ्घे नारायणोऽवतु ॥ ११४ ॥
അല്ലെങ്കിൽ കേശവാദി നാമങ്ങളാൽ പരിശ്രമത്തോടെ രക്ഷാആഹ്വാനം ചെയ്യണം—കേശവൻ എന്റെ പാദങ്ങളെ കാക്കട്ടെ, നാരായണൻ എന്റെ ജംഘകളെ (കാൽപിണ്ഡങ്ങളെ) രക്ഷിക്കട്ടെ.
Verse 115
माधवो मे कटिं पातु गोविन्दो गुह्यमेव च । नाभिं विष्णुश्च मे पातु जठरं मधुसूदनः ॥ ११५ ॥
മാധവൻ എന്റെ കടി രക്ഷിക്കട്ടെ; ഗോവിന്ദൻ എന്റെ ഗുഹ്യാംഗങ്ങളെയും രക്ഷിക്കട്ടെ. വിഷ്ണു എന്റെ നാഭി രക്ഷിക്കട്ടെ; മധുസൂദനൻ എന്റെ ഉദരം രക്ഷിക്കട്ടെ.
Verse 116
ऊरू त्रिविक्रमः पातु हृदयं पातु मे नरः । श्रीधरः पातु कण्ठं च हृषीकेशो मुखं मम ॥ ११६ ॥
ത്രിവിക്രമൻ എന്റെ ഊരുക്കൾ (തുടകൾ) രക്ഷിക്കട്ടെ; നരൻ എന്റെ ഹൃദയം രക്ഷിക്കട്ടെ. ശ്രീധരൻ എന്റെ കണ്ഠം രക്ഷിക്കട്ടെ; ഹൃഷീകേശൻ എന്റെ മുഖം രക്ഷിക്കട്ടെ.
Verse 117
पद्मनाभः स्तनौ पातु शीर्षं दामोदरोऽवतु । एवं विन्यस्य चाङ्गेषु जपकाले तु साधकः ॥ ११७ ॥
പദ്മനാഭൻ എന്റെ സ്തനങ്ങളെ രക്ഷിക്കട്ടെ; ദാമോദരൻ എന്റെ ശിരസ്സ് കാക്കട്ടെ. ഇങ്ങനെ അങ്ങങ്ങളിൽ ന്യാസം സ്ഥാപിച്ച്, സാധകൻ യഥാകാലം ജപം ചെയ്യട്ടെ.
Verse 118
निर्भयो जायते भूतवेतालग्रहराक्षसात् । पुनर्न्यसेत्प्रयत्नेन ध्यानं कुर्वन्समाहितः ॥ ११८ ॥
അവൻ ഭൂതം, വേതാളം, ഗ്രഹം, രാക്ഷസൻ എന്നിവയിൽ നിന്ന് നിർഭയനാകുന്നു. പിന്നെ പരിശ്രമത്തോടെ വീണ്ടും ന്യാസം ചെയ്ത്, സമാഹിതനായി ധ്യാനം ചെയ്യണം.
Verse 119
पुरस्तात्केशवः पातु चक्री जांबूनदप्रभः । पश्चान्नारायणः शङ्खी नीलजीमूतसन्निभः ॥ ११९ ॥
കിഴക്കോട്ട് ചക്രധാരിയായ, ജാംബൂനദസ്വർണ്ണപ്രഭപോലെ ദീപ്തനായ കേശവൻ എന്നെ കാക്കട്ടെ. പടിഞ്ഞാറോട്ട് പിന്നിൽ നിന്ന്, ശംഖധാരിയായ നീലമേഘസന്നിഭനായ നാരായണൻ എന്നെ കാക്കട്ടെ.
Verse 120
ऊर्द्ध्वमिन्दीवरश्यामो माधवस्तु गदाधरः । गोविन्दो दक्षिणे पार्श्वे धन्वी चन्द्र प्रभो महान् ॥ १२० ॥
മുകളിൽ നീലതാമരനിറമുള്ള ഗദാധാരിയായ മാധവൻ വിരാജിക്കുന്നു. വലതുപാർശ്വത്തിൽ ഗോവിന്ദൻ—മഹാൻ, ചന്ദ്രപ്രഭപോലെ ദീപ്തൻ, ധനുർധാരി—സ്ഥിതനാകുന്നു.
Verse 121
उत्तरे हलधृग्विष्णुः पद्मकिञ्जल्कमसन्निभः । आग्नेय्यामरविन्दाक्षो मुसली मधुसूदनः ॥ १२१ ॥
ഉത്തരദിക്കിൽ ഹലധൃക് വിഷ്ണു—താമരപ്പരാഗംപോലുള്ള വർണ്ണകാന്തിയോടെ. ആഗ്നേയദിക്കിൽ അരവിന്ദാക്ഷൻ, മുസലധാരി മധുസൂദനൻ വിരാജിക്കുന്നു.
Verse 122
त्रिविक्रमः खड्गपाणिर्नैरृत्यां ज्वलनप्रभः । वायव्यां माधवो वज्री तरुणादित्यसन्निभः ॥ १२२ ॥
നൈഋത്യദിക്കിൽ ഖഡ്ഗപാണിയായ ത്രിവിക്രമൻ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപ്രഭപോലെ ദീപ്തൻ. വായവ്യദിക്കിൽ വജ്രധാരി മാധവൻ നവോദിത സൂര്യസദൃശൻ.
Verse 123
एशान्यां पुण्डरीकाक्षः श्रीधरः पट्टिशायुधः । विद्युत्प्रभो हृषीकेश ऊर्द्ध्वे पातु समुद्गरः ॥ १२३ ॥
ഈശാന്യദിക്കിൽ പുണ്ഡരീകാക്ഷനായ ശ്രീധരൻ പട്ടിശായുധധാരിയായി എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ. മുകളിൽ വിദ്യുത്പ്രഭ ഹൃഷീകേശൻ സമുദ്ഗരായുധസഹിതം എന്നെ കാക്കട്ടെ.
Verse 124
अधश्च पद्मनाभो मे सहस्रांशुसमप्रभः । सर्वायुधः सर्वशक्तिः सर्वाद्यःसर्वतोमुखः ॥ १२४ ॥
എന്റെ താഴെ പദ്മനാഭൻ നിലകൊള്ളുന്നു; സഹസ്ര സൂര്യന്മാരുടെ സമപ്രഭയോടെ ദീപ്തൻ. അവൻ സർവായുധധാരി, സർവശക്തിസമ്പന്നൻ, സർവാദി, സർവതോമുഖൻ.
Verse 125
इन्द्र गोपप्रभः पायात्पाशहस्तोऽपराजितः । स बाह्याभ्यन्तरे देहमव्याद्दामोदरो हरिः ॥ १२५ ॥
ഇന്ദ്രഗോപനെപ്പോലെ ദീപ്തനായ, പാശഹസ്തനായ, അപരാജിതനായ ശ്രീഹരി എന്നെ കാക്കട്ടെ; ദാമോദര ഹരി എന്റെ ദേഹത്തെ പുറത്തും അകത്തും സംരക്ഷിക്കട്ടെ।
Verse 126
एवं सर्वत्र निश्छिद्रं नामद्वादशपञ्जरम् । प्रविष्टोऽह न मे किञ्चिद्भयमस्ति कदाचन ॥ १२६ ॥
ഇങ്ങനെ എല്ലായിടത്തും ചിദ്രമില്ലാത്ത ‘ദ്വാദശ നാമ’ പഞ്ജരത്തിൽ ഞാൻ പ്രവേശിച്ചതിനാൽ, എനിക്ക് ഒരിക്കലും ഒന്നിനും ഭയം ഇല്ല।
Verse 127
एवं रक्षां विधायाथ दुर्द्धर्षो जायते नरः । सर्वेषु नृहरेर्मन्त्रवर्गेष्वेवं विधिर्मतः ॥ १२७ ॥
ഇങ്ങനെ രക്ഷാവിധാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ ദുര്ധർഷൻ (അജേയൻ) ആകുന്നു. നൃഹരി (നരസിംഹ)യുടെ എല്ലാ മന്ത്രവർഗങ്ങൾക്കും ഇതേ വിധിയാണ് അംഗീകൃതം।
Verse 128
पूर्वोक्तविधिना सर्वं ध्यानपूजादिकं चरेत् । जितं ते पुण्डरीकाक्ष नमस्ते विश्वभावन ॥ १२८ ॥
മുമ്പ് പറഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം ധ്യാനം, പൂജ മുതലായ എല്ലാം ആചരിക്കണം. ‘ജയം നിനക്കേ, ഓ പുണ്ഡരീകാക്ഷ; നമസ്കാരം നിനക്ക്, ഓ വിശ്വഭാവന!’
Verse 129
नमस्तेऽस्तु हृषीकेश महापुरुष ते नमः । इत्थं सम्प्रार्थ्य जप्त्वा च पठित्वा विसृजेद्विभुम् ॥ १२९ ॥
നമസ്കാരം നിനക്ക്, ഹൃഷീകേശ; മഹാപുരുഷാ, നിനക്ക് നമഃ. ഇങ്ങനെ പ്രാർത്ഥിച്ച്, ജപവും പാരായണവും ചെയ്ത്, സർവ്വവ്യാപിയായ പ്രഭുവിനെ വിധിപൂർവ്വം സമാപിപ്പിച്ച് വിടണം।
Verse 130
एवं सिद्धे मनौ मन्त्री जायते सम्पदां पदम् । जयद्वयं श्रीनृसिंहेत्यष्टार्णोऽय मनूत्तमः ॥ १३० ॥
ഈ മന്ത്രം സിദ്ധമായാൽ साधകൻ സമ്പത്തും സിദ്ധിയും ലഭിക്കുന്ന പദത്തിൽ സ്ഥാപിതനാകും. ഇതാണ് പരമ അഷ്ടാക്ഷര മന്ത്രം— “ജയ-ദ്വയം—ശ്രീ-നൃസിംഹ”।
Verse 131
मुनिर्ब्रह्माथ गायत्री छन्दः प्रोक्तोऽस्य देवता । श्रीमाञ्जयनृसिंहस्तु सर्वाभीष्टप्रदायकः ॥ १३१ ॥
ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി ബ്രഹ്മാവാണ്, ഛന്ദസ് ഗായത്രി, ദേവത ശ്രീമാൻ ജയ-നൃസിംഹൻ—എല്ലാ അഭീഷ്ടവും നൽകുന്നവൻ।
Verse 132
सेन्दुगोविन्दपूर्वेण वियता सेन्दुनापुनः । षड्दीर्घाढ्ये न कुर्वीत षडंगानि विशालधीः ॥ १३२ ॥
ആറ് ദീർഘസ്വരങ്ങൾ കൊണ്ട് അമിതഭാരമുള്ള പാഠത്തിൽ വിവേകി ജപകൻ ഷഡംഗ-രചന ചെയ്യരുത്. ‘സെന്ദു–ഗോവിന്ദ’ ക്രമത്തിലുള്ള മുൻനിയമം അനുസരിച്ച് നിശ്ചിത ഇടവേളയിൽ വീണ്ടും മാത്ര അളക്കണം।
Verse 133
ततो ध्यायेद्धृदि विभुं नृसिंहं चन्द्र शेखरम् ॥ १३३ ॥
അതിനുശേഷം ഹൃദയത്തിൽ സർവ്വവ്യാപിയായ നൃസിംഹപ്രഭുവിനെ ധ്യാനിക്കണം; അദ്ദേഹം ശിരസ്സിൽ ചന്ദ്രനെ ധരിച്ചവൻ।
Verse 134
श्रीमन्नृकेसरितनो जगदेकबन्धो श्रीनीलकण्ठ करुणार्णव सामराज । वह्नीन्दुतीव्रकरनेत्र पिनाकपाणे शीतांशुशेखर रमेश्वर पाहि विष्णो ॥ १३४ ॥
ഹേ ശ്രീമാൻ നര-കേസരി-തനുവേ! ഹേ ജഗത്തിന്റെ ഏകബന്ധുവേ! ഹേ ശ്രീനീലകണ്ഠ, കരുണാസമുദ്രത്തിന്റെ സാമ്രാട്ടേ! അഗ്നി-ചന്ദ്രസമം തീക്ഷ്ണനേത്രനേ, പിനാകപാണേ! ശീതാംശുശേഖരാ, രമേശ്വരാ! ഹേ വിഷ്ണോ, എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ।
Verse 135
ध्यात्वैवं प्रजपेल्लक्षाष्टकं मन्त्री दशांशतः । साज्येन पायसान्नेन जुहुयात्प्राग्वदर्चनम् ॥ १३५ ॥
ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് മന്ത്രസാധകൻ ലക്ഷാഷ്ടകം (ഒരു ലക്ഷം എട്ടായിരം) ജപിക്കണം. പിന്നെ അതിന്റെ ദശാംശമായി നെയ്യും പായസാന്നവും കൊണ്ട് ഹോമം ചെയ്ത്, മുൻപറഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം തന്നെ പൂജ നടത്തണം.
Verse 136
तारो माया स्वबीजान्ते कर्णोग्रं वीरमीरयेत् । महाविष्णुं ततो ब्रूयाज्ज्वलन्तं सर्वतोमुखम् ॥ १३६ ॥
പ്രണവവും മായാ (ഹ്രീം)യും എടുത്ത്, സ്വന്തം ബീജാക്ഷരത്തിൽ അവസാനിപ്പിച്ച്, ചെവിയുടെ അഗ്രത്തിൽ മൃദുവായി ‘വീര’ എന്നു ഉച്ചരിക്കണം. തുടർന്ന് സർവതോമുഖനായി ജ്വലിക്കുന്ന മഹാവിഷ്ണുവിനെ ആഹ്വാനിച്ച് ഉച്ചരിക്കണം.
Verse 137
स्फुरद्द्वयं प्रस्फुरेति द्वयं घोरपदं ततः । वदेद्घोरतरं ते तु तनुरूपं च ठद्वयम् ॥ १३७ ॥
അടുത്തതായി ‘സ്ഫുരത്’ എന്ന ദ്വയം, ‘പ്രസ്ഫുരേതി’ എന്ന ദ്വയം ഉച്ചരിച്ച്, പിന്നെ ‘ഘോര’ പദം പറയണം. തുടർന്ന് ‘ഘോരതര’ എന്നു പറഞ്ഞ്, അവസാനം സൂക്ഷ്മ-തനുരൂപമായ ‘ഠ’ ദ്വയം ഉച്ചരിക്കണം.
Verse 138
प्रचटद्वयमाभाष्य कहयुग्मन च मद्वयम् । बन्धद्वयं घातयेति द्वयं वर्मास्त्रमीरयेत् ॥ १३८ ॥
‘പ്രചട’ രണ്ടുതവണ ഉച്ചരിച്ച്, തുടർന്ന് ‘കഹ’ യുഗ്മവും ‘മ’ രണ്ടുതവണയും പറയണം. പിന്നെ ‘ബന്ധദ്വയം ഘാതയേ’ എന്ന വാക്യം രണ്ടുതവണ ഉച്ചരിച്ച്, ഇങ്ങനെ വർമ്മാസ്ത്രം (രക്ഷാ-അസ്ത്രമന്ത്രം) ജപിക്കണം.
Verse 139
नृसिंहं भीषणं भद्रं मृत्युमृत्युं नमाम्यहम् । पञ्चाशीत्यक्षरो मन्त्रो भजतामिष्टदायकः ॥ १३९ ॥
ഞാൻ നൃസിംഹനോട് നമസ്കരിക്കുന്നു—അധർമികൾക്ക് ഭീഷണനും ഭക്തർക്കു ഭദ്രനും, മരണത്തിനും മരണമായവൻ. എൺപത്തഞ്ച് അക്ഷരങ്ങളുള്ള ഈ മന്ത്രം ഭജിക്കുന്നവർക്ക് ഇഷ്ടഫലം നൽകുന്നു.
Verse 140
ऋषी ह्यघोरब्रह्माणौ तथा त्रिष्टुबनुष्टुभौ । छन्दसी च तथा घोरनृसिंहो देवता मतः ॥ १४० ॥
ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷികൾ അഘോരനും ബ്രഹ്മാവും; ഛന്ദസ്സുകൾ ത്രിഷ്ടുഭും അനുഷ്ടുഭും; ദേവതയായി ഘോര നൃസിംഹനെയാണ് കരുതുന്നത്।
Verse 141
ध्यानार्चनादिकं चास्य कुर्यादानुष्टुभं सुधीः । विशेषान्मन्त्रवर्योऽय सर्वरक्षाकरो मतः ॥ १४१ ॥
സുധീൻ ഇതിന് ധ്യാനം, അർച്ചന മുതലായവ ചെയ്യുകയും അനുഷ്ടുഭ പാഠം/ജപവും നടത്തുകയും വേണം. ഈ ശ്രേഷ്ഠമന്ത്രം പ്രത്യേകമായി സർവ്വദിക്കിലും രക്ഷ നൽകുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു।
Verse 142
बीजं जययुगं पश्चान्नृसिंहेत्यष्टवर्णवान् । ऋषिः प्रजापतिश्चास्यानुष्टुप्छन्द उदाहृतम् ॥ १४२ ॥
ഇതിന്റേ ബീജം ‘ജയയുഗം’ എന്നു പറയുന്നു; തുടർന്ന് ‘നൃസിംഹ’ എന്ന അഷ്ടവർണ്ണ പദം വരുന്നു. ഇതിന്റെ ഋഷി പ്രജാപതി; ഛന്ദസ് അനുഷ്ടുഭ എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു।
Verse 143
विदारणनृसिंहोऽस्य देवता परिकीर्तितः । जं बीजं हं तथा शक्तिर्विनियोगोऽखिलाप्तये ॥ १४३ ॥
ഇതിന്റേ ദേവതയായി ‘വിദാരണ-നൃസിംഹൻ’ എന്നു കീർത്തിക്കുന്നു. ‘ജം’ ബീജം, ‘ഹം’ ശക്തി; വിനിയോഗം അഖിലാപ്തിക്കായി।
Verse 144
दीर्घाढ्येन नृसिंहेन षडङ्गन्यासमाचरेत् । रौद्रं ध्यायेन्नृसिंहं तु शत्रुवक्षोविदारणम् ॥ १४४ ॥
ദീർഘയുക്തമായ നൃസിംഹമന്ത്രം കൊണ്ട് ഷഡംഗ-ന്യാസം ആചരിക്കണം. തുടർന്ന് രൗദ്ര നൃസിംഹനെ ധ്യാനിക്കണം—ശത്രുക്കളുടെ വക്ഷം പിളർക്കുന്നവനെ।
Verse 145
नखदंष्ट्रायुधं भक्ताभयदं श्रीनिकेतनम् । तप्तहाटककेशान्तज्वलत्पावकलोचनम् ॥ १४५ ॥
നഖങ്ങളും ദംഷ്ട്രകളും ആയുധമായുള്ളവൻ, ഭക്തർക്കു അഭയം നല്കുന്നവൻ, ശ്രീ (ലക്ഷ്മി)യുടെ നികേതനം; തപ്ത സ്വർണ്ണംപോലെ കേശാഗ്രങ്ങൾ ദീപ്തവും അഗ്നിപോലെ നേത്രങ്ങൾ ജ്വലിക്കുന്നവൻ—അവനെ ഞാൻ ഭജിക്കുന്നു।
Verse 146
वज्राधिकनखस्पर्श दिव्यसिंह नमोऽस्तु ते । मुनिर्ब्रह्मा समाख्यातोऽनुष्टुप्छन्दः समीरितः ॥ १४६ ॥
വജ്രത്തേക്കാൾ ശക്തമായ നഖസ്പർശമുള്ള ദിവ്യസിംഹമേ! നിനക്കു നമസ്കാരം. ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ മുനി ബ്രഹ്മാ എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഛന്ദസ് അനുഷ്ടുപ് എന്നു പറയപ്പെടുന്നു।
Verse 147
देवतास्य रदार्णस्य दिव्यपूर्वो नृकेसरी । पादैश्चतुर्भिः सर्वेण पञ्चाङ्गानि समाचरेत् ॥ १४७ ॥
‘രദാർണ’ എന്ന അക്ഷരസമൂഹത്തിന്റെ അധിഷ്ഠാത്രി ദേവത ദിവ്യാക്ഷരപൂർവക നൃകേസരി (നൃസിംഹൻ) ആകുന്നു. മന്ത്രത്തിന്റെ നാലു പാദങ്ങളും മുഴുവനായി ഉപയോഗിച്ച് വിധിപൂർവം പഞ്ചാംഗവിധി ആചരിക്കണം।
Verse 148
ध्यानपूजादिकं सर्वं प्राग्वत्प्रोक्तं मुनीश्वर । पूर्वोक्तानि च सर्वाणि कार्याण्यायान्ति सिद्धताम् ॥ १४८ ॥
ഹേ മുനീശ്വരാ! ധ്യാനം, പൂജ മുതലായ എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും മുമ്പുപോലെ തന്നെ പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു; മുമ്പ് പറഞ്ഞ എല്ലാ നടപടികളും സിദ്ധിയിലേക്കെത്തുന്നു।
Verse 149
तारो नमो भगवते नरसिंहाय हृच्च ते । जस्तेजसे आविराविर्भव वज्रनखान्ततः ॥ १४९ ॥
ॐ (താര). ഭഗവാൻ നൃസിംഹായ നമസ്കാരം. എന്റെ ഹൃദയത്തിലും നീ വസിക്കണമേ. ഹേ ജയതേജസ്സേ! വജ്രസദൃശ നഖാഗ്രങ്ങളിൽ നിന്നു വീണ്ടും വീണ്ടും അവിർഭവിക്കണമേ।
Verse 150
व्रजदंष्ट्रेति कर्मान्ते त्वासयाक्रन्दयद्वयम् । तमो ग्रसद्वयं पश्चात्स्वाहान्ते चाभयं ततः ॥ १५० ॥
കർമ്മാന്തത്തിൽ ‘വ്രജദംഷ്ട്ര’ എന്നു ജപിക്കണം; തുടർന്ന് ‘ത്വാസാ’ എന്നു പറഞ്ഞ് ആ യുഗളത്തെ ക്രന്ദിപ്പിക്കണം. പിന്നെ ‘തമോഗ്രസ’ കൊണ്ട് ആ യുഗളത്തെ ഗ്രസിച്ച് (ശമിപ്പിച്ച്); സ്വാഹാ-അന്തത്തിൽ ‘അഭയ’ എന്നു ഉച്ചരിക്കണം.
Verse 151
आत्मन्यन्ते च भूयिष्ठा ध्रुवो बीजान्तिमो मनुः । द्विषष्ट्यर्णोऽस्य मुन्यादि सर्वं पूर्ववदीरितम् ॥ १५१ ॥
ആദിയിൽ ‘ആ’കാരവും അവസാനം ‘മ’കാരവും സ്ഥാപിക്കണം; മദ്ധ്യത്തിൽ ശേഷിക്കുന്ന ധ്വനികൾ ഭൂരിപക്ഷമായി വിന്യസിക്കപ്പെടുന്നു. ‘ധ്രുവ’ സ്ഥിരഭാഗം, ‘ബീജ’ കാരണാക്ഷരം, ‘മനു’ അന്തിമമന്ത്രം. ഇത് അറുപത്തിരണ്ട് അക്ഷരങ്ങളുള്ള വിദ്യ; ഋഷ്യാദി എല്ലാം മുൻപുപോലെ അറിയണം.
Verse 152
तारो नृसिंहबीजं च नमो भगवते ततः । नरसिंहाय तारश्च बीजमस्य यदा ततः ॥ १५२ ॥
ആദ്യം താരകം (ഓം), തുടർന്ന് നൃസിംഹ-ബീജം; പിന്നെ ‘നമോ ഭഗവതേ’. അതിനുശേഷം ‘നരസിംഹായ’ എന്നു പറയണം; ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ബീജം പറയുമ്പോൾ അവസാനം വീണ്ടും താരകം (ഓം) ചേർക്കപ്പെടുന്നു.
Verse 153
रूपाय तारः स्वर्बीजं कूर्मरूपाय तारकम् । बीजं वराहरूपाय तारो बीज नृसिंहतः ॥ १५३ ॥
‘രൂപ’ ദേവതയ്ക്ക് താര (ഓം) സ്വർഗ്ഗ-ബീജം; ‘കൂർമരൂപ’ത്തിന് താരകം. ‘വരാഹരൂപ’ത്തിന് ബീജം നിർദ്ദേശിതം; ‘നൃസിംഹ’ത്തിന് താര തന്നെയാണ് ബീജം.
Verse 154
रूपाय तार स्वं बीजं वामनान्ते च रूपतः । पापध्रुवत्रयं बीजं रामाय निगमादितः ॥ १५४ ॥
‘രൂപ’യ്ക്ക് താര തന്നെയാണ് ബീജം; വാമനാന്തത്തിലും ‘രൂപ’ സംബന്ധിച്ച് അതേ. ‘രാമ’യ്ക്ക് ‘പാപ–ധ്രുവ’ എന്ന ത്രയം ബീജം, നിഗമാദിയിൽ ഉപദേശിച്ചതുപോലെ.
Verse 155
बीजं कृष्णाय तारान्ते बीजं च कल्किने ततः । जयद्वयं ततः शालग्रामान्ते च निवासिने ॥ १५५ ॥
കൃഷ്ണനായി താരാന്ത ബീജം ചേർത്ത്, തുടർന്ന് കല്കിനിയുടെ ബീജവും യോജിപ്പിക്കണം. പിന്നെ ‘ജയ ജയ’ എന്ന് രണ്ടുതവണ ഉച്ചരിച്ച്, അവസാനം ‘ശാലഗ്രാമാന്തേ നിവാസിനേ’ എന്ന് സമർപ്പിക്കണം॥
Verse 156
दिव्यसिंहाय डेन्तः स्यात्स्वयम्भूः पुरुषाय हृत् । तारः स्वं बीजमित्येष महासाम्राज्यदायकः ॥ १५६ ॥
ദിവ്യസിംഹനായി ‘ഡേന്തഃ’ എന്ന അക്ഷരം നിശ്ചിതം; സ്വയംഭൂ (ബ്രഹ്മാ)യും പുരുഷനും ഹൃദയത്തിൽ വിന്യാസം ചെയ്യണമെന്ന് പറയുന്നു. ‘താര’ തന്നെയാണ് സ്വബീജം; ഈ ക്രമം മഹാസാമ്രാജ്യം ദാനം ചെയ്യുന്നു॥
Verse 157
नृसिंहमन्त्रः खाङ्कार्णो मुनिरत्रिः प्रकीर्तितः । छन्दोऽतिजगती प्रोक्तं देवता कथिता मनोः ॥ १५७ ॥
നൃസിംഹമന്ത്രം ‘ഖാങ്’ അക്ഷരത്തോടെ ആരംഭിക്കുന്നതായി പ്രസിദ്ധം; ഇതിന്റെ ഋഷി അത്രി. ഛന്ദസ് ‘അതിജഗതി’ എന്നും, ദേവത ‘മനഃ’ (മാനസ) എന്നും പറയുന്നു॥
Verse 158
दशावतारो नृहरिं बीजं खं शक्तिरव्ययः । षड्दीर्घाढ्येन बीजेन कृत्वाङ्गानि च भावयेत् ॥ १५८ ॥
നൃഹരിയെ ദശാവതാരസ്വരൂപ ബീജമന്ത്രമായി ധ്യാനിച്ച്, ‘ഖം’നെ അവ്യയ ശക്തിയായി കരുതണം. ആറു ദീർഘസ്വരങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായ ബീജംകൊണ്ട് അങ്കന്യാസം ചെയ്ത് ദിവ്യാംഗങ്ങളെ ഭാവിക്കണം॥
Verse 159
अनेकचन्द्र प्रतिमो लक्ष्मीमुखकृतेक्षणः । दशावतारैः सहितस्तनोतु नृहरिः सुखम् ॥ १५९ ॥
അനേകം ചന്ദ്രന്മാരെപ്പോലെ ദീപ്തനായ, ലക്ഷ്മീദേവിയുടെ മുഖത്തിൽ സ്നേഹദൃഷ്ടി നിർത്തുന്ന, ദശാവതാരങ്ങളോടുകൂടിയ നൃഹരി ഞങ്ങൾക്ക് സുഖം പകരട്ടെ॥
Verse 160
जपोऽयुतं दशांशेन होमः स्यात्पायसेन तु । प्रागुक्ते पूजयेत्पीठे मूर्तिं सङ्कल्प्य मूलतः ॥ १६० ॥
പതിനായിരം ജപം ചെയ്യണം; അതിന്റെ ദശാംശമായി പായസം (ഖീർ) കൊണ്ട് ഹോമം ചെയ്യണം. മുൻപറഞ്ഞ പീഠത്തിൽ മൂലമന്ത്രസങ്കൽപത്തോടെ മൂർത്തി സ്ഥാപിച്ച് പിന്നെ പൂജിക്കണം.
Verse 161
अंगान्यादौ च मत्स्याद्यान्दिग्दलेषु ततोऽचयेत् । इन्द्रा द्यानपि वज्राद्यान्सम्पूज्येष्टमवाप्नुयात् ॥ १६१ ॥
ആദ്യം അംഗവിന്യാസം ചെയ്യണം; പിന്നെ ദിക്കുകളുടെ ദളങ്ങളിൽ മത്സ്യാദി ചിഹ്നങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം. തുടർന്ന് വജ്രാദി ആയുധചിഹ്നങ്ങളോടുകൂടി ഇന്ദ്രാദി ദേവന്മാരെ സമ്യക് പൂജിച്ച് ഇഷ്ടഫലം നേടണം.
Verse 162
सहस्रार्णं महामन्त्रं वक्ष्ये तन्त्रेषु गोपितम् । तारो माया रमा कामो बीजं क्रोधपदं ततः ॥ १६२ ॥
തന്ത്രങ്ങളിൽ ഗോപിതമായ സഹസ്രാക്ഷര മഹാമന്ത്രം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. അതിന്റെ ബീജങ്ങൾ—താര, മായാ, രമാ, കാമ; പിന്നെ ക്രോധപദം.
Verse 163
मूर्ते नृसिंहशब्दान्ते महापुरुष ईरयेत् । प्रधानधर्माधर्मान्ते निगडेतिपदं वदेत् ॥ १६३ ॥
‘മൂർത്തി’ എന്ന പദത്തിന്റെ അവസാനം ‘നൃസിംഹ’ ഉച്ചരിക്കണം; ‘നൃസിംഹ’യുടെ അവസാനം ‘മഹാപുരുഷ’ എന്നും പറയണം. ‘പ്രധാന–ധർമ്മ–അധർമ്മ’യുടെ അവസാനം ‘നിഗഡേതി’ എന്ന പദവും പറയണം.
Verse 164
निर्मोचनान्ते कालेति ततः पुरुष ईरयेत् । कालान्तकसदृक्तोयं स्वेश्वरान्ते सदृग्जलम् ॥ १६४ ॥
നിർമോചനത്തിന്റെ അവസാനം ‘കാലേതി’ എന്നു പറയണം; തുടർന്ന് ‘പുരുഷ’ എന്നും ഉച്ചരിക്കണം. ഈ ജലം കാലാന്തകനെപ്പോലെ; സ്വേശ്വരൻ നിശ്ചയിച്ച അതിരിന്റെ അവസാനം ഇതും സമാപ്തികാരകമാകുന്നു.
Verse 165
श्रान्तान्ते तु निविष्टेति चैतन्यचित्सदा ततः । भासकान्ते तु कालाद्यतीतनित्योदितेति च ॥ १६५ ॥
ഛന്ദസ്സിന്റെ ഘടകാന്ത്യത്തിൽ ഇതിനെ ‘നിവിഷ്ട’—സ്ഥാപിതം—എന്ന് ഗ്രഹിക്കുന്നു. തുടർന്ന് അത് ‘ചൈതന്യ-ചിത്-സദാ’—നിത്യശുദ്ധ ചൈതന്യം—എന്ന് ബോധ്യപ്പെടുന്നു. പ്രകാശഘടകാന്ത്യത്തിൽ ‘കാലാദി-അതീത-നിത്യ-ഉദിത’—കാലത്തിനപ്പുറം, സദാ ഉദിതം, ശാശ്വതം—എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
Verse 166
उदयास्तमयाक्रान्तमहाकारुणिकेति च । हृदयाब्जचतुश्चोक्ता दलान्ते तु निविष्टितः ॥ १६६ ॥
‘ഉദയ-അസ്തമയാക്രാന്ത’ എന്നും ‘മഹാകാരുണിക’ എന്നും—ഇവയും ഹൃദയപദ്മത്തിനുള്ളിലെ നാല് നാമഭേദങ്ങളായി പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അവന്റെ സ്ഥിതി ദളത്തിന്റെ അഗ്രാന്തത്തിലാണ്.
Verse 167
चैतन्यात्मन्श्चतुरात्मन्द्वादशात्मन्स्ततः परम् । चतुर्विंशात्मन्नन्ते तु पञ्चविंशात्मन्नित्यपि ॥ १६७ ॥
ആത്മാവിനെ ‘ചൈതന്യം’ എന്നു പറയുന്നു; പിന്നെ ‘ചതുരാത്മ’ എന്നും. തുടർന്ന് ‘ദ്വാദശാത്മ’; അതിനുശേഷം ‘ചതുര്വിംശാത്മ’; ഒടുവിൽ ‘നിത്യ പഞ്ചവിംശാത്മ’—ശാശ്വതമായ ഇരുപത്തിയഞ്ചാം ആത്മാവ്—എന്നും പറയുന്നു.
Verse 168
बको हरिः सहस्रान्ते मूर्ते एह्येहि शब्दतः । भगवन्नृसिंहपुरुष क्रोधेश्वर रसा सह ॥ १६८ ॥
സഹസ്രത്തിന്റെ അവസാനം ‘ബക’ മൂർത്തിയായി പ്രത്യക്ഷനായ ഹരിയെ ‘ഏഹി ഏഹി’—‘വാ, വാ’—എന്ന ഉച്ചാരണംകൊണ്ട് ആഹ്വാനിച്ചു: “ഭഗവൻ! നൃസിംഹപുരുഷ! ക്രോധേശ്വര! രസസഹിതം വരിക।”
Verse 169
स्रवन्दितान्ते पादेति कल्पान्ताग्निसहस्र च । कोट्याभान्ते महादेव निकायदशशब्दतः ॥ १६९ ॥
ഹേ മഹാദേവാ! ശബ്ദങ്ങളുടെ ദശവിധ നികായക്രമപ്രകാരം—പ്രവാഹമായി നടക്കുന്ന ജപ/പാരായണത്തിന്റെ അവസാനം ‘പാദ’ എന്നു പറയുന്നു; കല്പാന്തത്തിൽ അത് സഹസ്ര അഗ്നികളുപോലെ ദീപ്തമായി, കോടികളുടെ പ്രഭപോലെ ജ്വലിക്കുന്നു.
Verse 170
शतयज्ञातलं ज्ञेयं ततश्चामलयुग्मकम् । पिङ्गलेक्षणसटादंष्ट्रा दंष्ट्रायुध नखायुध ॥ १७० ॥
‘ശതയജ്ഞാതലം’ എന്ന ലോകം അറിയുക; അതിന് ശേഷം ‘അമല’ എന്ന ഇരട്ടലോകം ഉണ്ട്. അവിടെ പിംഗളനേത്രങ്ങളുള്ള, കേശരവും ദംഷ്ട്രകളും ഉള്ള ജീവികൾ വസിക്കുന്നു—ദംഷ്ട്രകളാണ് ആയുധം, നഖങ്ങളാണ് ആയുധം.
Verse 171
दानवेन्द्रा न्तकावह्निणशोणितपदं ततः । संसक्तिविग्रहान्ते तु भूतापस्मारयातुधान् ॥ १७१ ॥
അതിനുശേഷം ‘ദാനവേന്ദ്രാന്തക’ അഗ്നിയുടെ രക്തചിഹ്നിത പാതയെന്നായി ഗ്രഹിക്കണം. ഒട്ടിപ്പിടിച്ച സംഘർഷത്തിന്റെ അവസാനം ഇത് ഭൂതങ്ങൾ, അപസ്മാരസദൃശ പീഡകൾ, യാതുധാനാദി വൈരാത്മാക്കളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
Verse 172
सुरासुरवन्द्यमानपादपङ्कजशब्दतः । भगवन्व्योमचक्रेश्चरान्ते तु प्रभावप्यय ॥ १७२ ॥
ദേവരും അസുരരും ഒരുപോലെ വന്ദിക്കുന്ന പാദപങ്കജത്തെ ഘോഷിക്കുന്ന ആ ശബ്ദത്താൽ, വ്യോമചക്രേശ്വരനായ ഭഗവാൻ അവസാനം എല്ലാ പ്രകടിത പ്രഭാവവും ലയിപ്പിക്കുന്നു.
Verse 173
रूपेणोत्तिष्ठ चोत्तिष्ठ अविद्यानिचयं दह । दहज्ञानैश्वर्यमन्ते प्रकाशययुगं ततः ॥ १७३ ॥
നിന്റെ സത്യസ്വരൂപത്തിൽ എഴുന്നേൽക്കുക—എഴുന്നേൽക്കുക, ഉണരുക! അവിദ്യയുടെ സഞ്ചിതകൂമ്പാരം ദഹിപ്പിക്കുക. ജ്ഞാനാഗ്നിയാൽ ഐശ്വര്യം ജ്വലിപ്പിച്ച്, പിന്നെ ആ പ്രകാശത്തോടെ യുഗത്തെയും (ലോകത്തെയും) പ്രകാശിപ്പിക്കുക.
Verse 174
ॐ सर्वज्ञ अरोषान्ते जम्भाजृम्भ्यवतारकम् । सत्यपुरुषशब्दान्ते सदसन्मध्य ईरयेत् ॥ १७४ ॥
‘ഓം’ എന്ന പ്രണവം ഉച്ചരിക്കണം. ‘സർവ്വജ്ഞ’ എന്ന പദത്തിന് ശേഷം, ‘അരോഷ’ പദാന്തത്തിൽ ‘ജംഭാ–ആജൃംഭ്യ–അവതാരക’ സഹിതം ഉച്ചരിക്കണം. ‘സത്യപുരുഷ’ പദത്തിന് ശേഷം ‘സത്’ ‘അസത്’ എന്ന പദങ്ങളുടെ മദ്ധ്യേ ഇതു ഉച്ചരിക്കണം.
Verse 175
निविष्टं मम दुःस्वप्नभयं निगडशब्दतः । भयं कान्तारशब्दान्ते भयं विषपदात्ततः ॥ १७५ ॥
ബന്ധനങ്ങളുടെ ശബ്ദം കേട്ടതുകൊണ്ട് എനിക്ക് ദുഃസ്വപ്നഭയം പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. വനശബ്ദത്തിന്റെ അവസാനം ഭയം ഉയരുന്നു; ‘വിഷം’ എന്ന പദോച്ചാരണത്താലും ഭയം ജനിക്കുന്നു॥१७५॥
Verse 176
ज्वरान्ते डाकिनी कृत्याध्वरेवतीभयं ततः । अशन्यन्ते भयं दुर्भिक्षभयं मारीशब्दतः ॥ १७६ ॥
ജ്വരത്തിന്റെ അവസാനം ഡാകിനി, കൃത്യാ, അധ്വരേവതീ എന്നിവയുടെ ഭയം ഉണ്ടാകുന്നു. പിന്നെ ഇടിമിന്നലിന്റെ അവസാനം ഭയം; ‘മാരി’ എന്ന അപശകുനശബ്ദത്തിൽ നിന്ന് ദുര്ഭിക്ഷഭയം ഉയരുന്നു॥१७६॥
Verse 177
भयं मारीचशब्दान्ते भयं छायापदं ततः । स्कन्दापस्मारशब्दान्ते भयं चौरभयं ततः ॥ १७७ ॥
‘മാരീച’ എന്ന പദത്തിന്റെ അവസാനം ഭയസൂചന; അതുപോലെ ‘ഛായാ’ എന്ന പദത്തിലും ഭയം. ‘സ്കന്ദ–അപസ്മാര’ എന്ന പ്രയോഗത്തിന്റെ അവസാനം ഭയം; പിന്നെ കള്ളഭയം ഉയരുന്നു॥१७७॥
Verse 178
जलस्वप्नाग्निभयं गजसिंहभुजङ्गतः । भयं जन्मजरान्ते मरणादिशब्दमीरयेत् ॥ १७८ ॥
ജലം, സ്വപ്നം, അഗ്നി എന്നിവയിൽ നിന്ന് ഭയം ജനിക്കുന്നു; അതുപോലെ ആന, സിംഹം, സർപ്പം എന്നിവയിൽ നിന്നുമും. ജന്മവും ജരയും അവസാനിക്കുമ്പോൾ ഭയത്തോടെ ‘മരണം’ മുതലായ പദങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്നു॥१७८॥
Verse 179
भयं निर्मोचययुगं प्रशमययुगं ततः । ज्ञेयरूपधारणान्ते नृसिंहबृहत्सामतः ॥ १७९ ॥
അതിനുശേഷം നൃസിംഹ ബൃഹത്-സാമം കൊണ്ടു ഭയം മോചിപ്പിക്കുന്ന യുഗ്മകർമ്മവും ഭയം ശമിപ്പിക്കുന്ന യുഗ്മകർമ്മവും ആചരിക്കണം. ധ്യേയരൂപധാരണത്തിന്റെ അവസാനം ഇത് വിധിപൂർവ്വം വിനിയോഗിക്കണം॥१७९॥
Verse 180
पुरुषान्ते सर्वभयनिवारणपदं ततः । अष्टाष्टकं चतुःषष्टिः चेटिकाभयमीरयेत् ॥ १८० ॥
പുരുഷമന്ത്രത്തിന്റെ അവസാനം ശേഷം സർവ്വഭയനിവാരണപദം ഉച്ചരിക്കണം. തുടർന്ന് ‘അഷ്ടാഷ്ടകം’യും ‘ചതുഃഷഷ്ടി’യും ജപിച്ച് ചേടികാഭയം അകറ്റുന്ന മന്ത്രം പ്രസ്താവിക്കണം।
Verse 181
विद्यावृतस्त्रयस्त्रिंशद्देवताकोटिशब्दतः । नमितान्ते पदपदात्पङ्कजान्वित ईरयेत् ॥ १८१ ॥
വിദ്യയാൽ ആവൃതനായി, മുപ്പത്തിമൂന്ന് കോടി ദേവതകളെ ആഹ്വാനിക്കുന്ന വാക്കുകളോടെ അത് ഉച്ചരിക്കണം. പ്രണാമാന്തത്തിൽ, പദം പദമായി, പദ്മഭാവം അലങ്കാരമാക്കി ജപിക്കണം।
Verse 182
सहस्रवदनान्ते तु सहस्रोदर संवदेत् । सहस्रेक्षणशब्दान्ते सहस्रपादमीरयेत् ॥ १८२ ॥
‘സഹസ്രവദന’ എന്ന പദത്തിന്റെ അവസാനം ‘സഹസ്രോദര’ എന്നു പറയണം. ‘സഹസ്രേക്ഷണ’ പദത്തിന്റെ അവസാനം ‘സഹസ്രപാദ’ എന്നു ഉച്ചരിക്കണം।
Verse 183
सहस्रभुज सम्प्रोच्य सहस्रजिह्व संवदेत् । सहस्रान्ते ललाटेति सहस्रायुधतोधरात् ॥ १८३ ॥
ആദ്യം ‘സഹസ്രഭുജ’ എന്നു ഉച്ചരിച്ച്, തുടർന്ന് ‘സഹസ്രജിഹ്വ’ എന്നു പറയണം. അവസാനം ‘സഹസ്രലലാട’ എന്നു പറഞ്ഞ്, അവനെ സഹസ്രായുധധാരിയായി ധ്യാനിക്കണം।
Verse 184
तमःप्रकाशक पुरमथनान्ते तु सर्व च । मन्त्रे राजेश्वरपदाद्विहायसगतिप्रद ॥ १८४ ॥
ഈ മന്ത്രം തമസ്സിനെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നതും അന്ധകാരനാശകവുമാണ്; ‘പുരമഥന’ കർമാന്തത്തിൽ ഇത് സർവ്വഥാ പ്രയോഗിക്കണം. മന്ത്രത്തിൽ ‘രാജേശ്വര’ പദത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന ഭാഗം ‘വിഹായസഗതി’ എന്ന ദിവ്യഗതി നൽകുന്നു।
Verse 185
पातालगतिप्रदान्ते यन्त्रमर्द्दन ईरयेत् । घोराट्टहासहसितविश्वावासपदं ततः ॥ १८५ ॥
പാതാളഗതി നൽകുന്ന മന്ത്രത്തിന്റെ അവസാനം ‘യന്ത്രമർദ്ദന’ എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം. തുടർന്ന് ‘ഘോര-അട്ടഹാസ-ഹസിത–വിശ്വ-ആവാസ’ എന്ന പദം ജപിക്കണം.
Verse 186
वासुदेव ततोऽक्रूर ततो हयमुखेति च । परमहंसविश्वेश विश्वान्ते तु विडम्बन ॥ १८६ ॥
തുടർന്ന് (ഭഗവാൻ) ‘വാസുദേവ’ എന്നും, പിന്നെ ‘അക്രൂര’ എന്നും, പിന്നെ ‘ഹയമുഖ’ എന്നും സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നു. അവൻ പരമഹംസൻ, വിശ്വേശൻ; വിശ്വാന്തത്തിൽ ‘വിഡംബന’ എന്നും കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു.
Verse 187
निविष्टान्ते ततः प्रादुर्भावकारक ईरयेत् । हृषीकेश च स्वच्छन्द निःशेषजीव विन्यसेत् ॥ १८७ ॥
പിന്നീട് ആസനകർമ്മത്തിന്റെ അവസാനം പ്രത്യക്ഷത വരുത്തുന്ന ആവാഹനമന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം. തുടർന്ന് ഹൃഷീകേശനെയും സ്വച്ഛന്ദ പ്രഭുവിനെയും സ്മരിച്ചു, ശേഷമില്ലാതെ എല്ലാ ജീവികളിലും വിധിപൂർവ്വം ന്യാസം സ്ഥാപിക്കണം.
Verse 188
ग्रासकान्ते महापश्चात्पिशितासृगितीरयेत् । लंपटान्ते खेचरीति सिद्ध्य्न्ते तु प्रदायक ॥ १८८ ॥
ഗ്രാസകർമ്മത്തിന്റെ അവസാനം ‘പിശിതാസൃക്’ എന്ന മഹാമന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം. ‘ലംപട’ കർമത്തിന്റെ അവസാനം ‘ഖേചരീ’ എന്നും പറയണം. ഇവ സിദ്ധി നൽകുന്നവയെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
Verse 189
अजेयाव्यय अव्यक्त ब्रह्माण्डोदर इत्यपि । ततो ब्रह्मसहस्रान्ते कोटिस्रग्रुण्डशब्दतः ॥ १८९ ॥
അവൻ ‘അജേയ’, ‘അവ്യയ’, ‘അവ്യക്ത’, കൂടാതെ ‘ബ്രഹ്മാണ്ഡോദര’ എന്നും കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന് ആയിരം ബ്രഹ്മചക്രങ്ങളുടെ അവസാനം ‘കോടി-സ്രഗ്രുണ്ഡ’ എന്ന ശബ്ദം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു.
Verse 190
माल पण्डितमुण्डेति मत्स्य कूर्म ततः परम् । वराहान्ते नृसिंहेति वामनान्ते समीरयेत् ॥ १९० ॥
ക്രമമായി ഈ നാമങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കണം—“മാല, പണ്ഡിത, മുണ്ഡ”; തുടർന്ന് “മത്സ്യ”യും “കൂർമ”യും. “വരാഹ”യുടെ അവസാനം “നൃസിംഹ” എന്നു, “വാമന”യുടെ അവസാനം കൂടി ക്രമത്തിൽ അടുത്ത നാമം ജപിക്കണം.
Verse 191
त्रैलोक्याक्रमणान्ते तु पादशालिक ईरयेत् । रामत्रय ततो विष्णुरूपान्ते धर एव च ॥ १९१ ॥
“ത്രൈലോക്യാക്രമണ” അവസാനത്തിൽ “പാദശാലിക” എന്നു ഉച്ചരിക്കണം. തുടർന്ന് “രാമത്രയം” എന്ന സൂചനയ്ക്കു ശേഷം, “വിഷ്ണുരൂപ” അവസാനത്തിലും “ധര” എന്ന പദം ചേർത്ത് പറയണം.
Verse 192
तत्त्वत्रयान्ते प्रणवाधारतस्तच्छिखां पदम् । निविष्टवह्निजायान्ते स्वधा चैव ततो वषट् ॥ १९२ ॥
തത്ത്വത്രയത്തിന്റെ അവസാനം, പ്രണവം (ഓം) ആധാരമാക്കി ‘ശിഖാ’ചിഹ്നിതമായ പദം ന്യസിക്കണം. അഗ്നിജ തത്ത്വത്തിന്റെ ന്യാസം പൂർത്തിയായിടത്ത് ‘സ്വധാ’ ചേർക്കുക; തുടർന്ന് ‘വഷട്’ എന്നു പറയുക.
Verse 193
नेत्र वर्मास्त्रमुच्चार्य्यप्राणाधार इतीरयेत् । आदिदेवपदात्प्राणापानपश्चान्निविष्टितः ॥ १९३ ॥
നേത്ര-രക്ഷ, വർമ്മം (കവചം), അസ്ത്രം എന്നീ മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച്, തുടർന്ന് “പ്രാണാധാര” എന്നു പറയണം. പിന്നെ ആദിദേവപദത്തിൽ നിന്ന് പ്രാണവും അപാനവും വിധിപ്രകാരം ക്രമത്തിൽ ന്യസിക്കണം.
Verse 194
पाञ्चरात्रिक दितिज विनिधनान्ते करेति च । महामाया अमोघान्ते दर्यं दैत्येन्द्र शब्दतः ॥ १९४ ॥
പാഞ്ചരാത്ര പ്രയോഗത്തിൽ “ദിതിജ” എന്നതിന് ശേഷം “-വിനിധന” പ്രത്യയം ചേർത്താൽ “കരേതി” എന്ന രൂപം സിദ്ധമാകുന്നു. അതുപോലെ “മഹാമായാ”യ്ക്ക് ശേഷം “-അമോഘ” പ്രത്യയം, “ദര്യം”യ്ക്ക് ശേഷം “ദൈത്യേന്ദ്ര” എന്ന പദം ലഭിക്കുന്നു—ഇവയെല്ലാം ശബ്ദപ്രമാണപ്രകാരം.
Verse 195
दर्यान्ते दलनेत्युक्ता तेजोराशिन् ध्रुवं स्मरः । तेजस्वरान्ते पुरुष्पंङेन्ते सत्यपूरुष ॥ १९५ ॥
“ദര്യാ” എന്ന പദത്തിന്റെ അവസാനം “ദലന” എന്നു പറയുന്നു. “തേജോ-രാശി” സമാസത്തിൽ സ്ഥിരനിയമം “സ്മര”. “തേജസ്വര” പദാന്തത്തിൽ “പുരുഷ്പംṅ” ആകുന്നു; അവസാനം “സത്യ-പുരുഷ” എന്നു നിശ്ചയം॥१९५॥
Verse 196
अस्त्रतारोऽच्युतास्त्रं च तारो वाचा सुदेव फट् । तारमायामूर्तेः फट् वः कामः स्वरादिमः ॥ १९६ ॥
“താര” അക്ഷരം അച്യുതാസ്ത്രമന്ത്രത്തോടു ചേർന്നാൽ “അസ്ത്ര” മന്ത്രമാകും. വാക്കോടു ചേർന്നാൽ “സുദേവ ഫട്”. മായാമൂർത്തിയോടു ചേർന്നാൽ “(താര)… ഫട്”. കൂടാതെ “വഃ” സ്വരാദിയായ “കാമ” എന്നു പറയുന്നു॥१९६॥
Verse 197
मूर्तेस्त्रमव्ययोबीजं विश्वमूर्तेस्त्रिमव्ययः । मायाविश्वात्मने षट् च तारः सौचं तुरात्मने ॥ १९७ ॥
സാകാര ദേവതയ്ക്കു അവ്യയ ബീജാക്ഷരം “ത്രം”; വിശ്വമൂർത്തി പ്രഭുവിനു അവ്യയ ബീജം “ത്രിം”. മായയാൽ വിശ്വാത്മസ്വരൂപനു ആറു അക്ഷരങ്ങൾ പറയുന്നു. അന്തരാത്മയ്ക്കു “താര” (ഓം) നിർദ്ദേശം; തുരീയമായ ചതുർത്ഥാത്മയ്ക്കു “സൗച” (ശുദ്ധി) എന്നു പറയുന്നു॥१९७॥
Verse 198
फट् तारोहं विश्वरूपिन्नस्त्रं च तदनन्तरम् । तारौह्रैपरमान्ते तु ह्रंसफट्प्रणवस्ततः ॥ १९८ ॥
ആദ്യം “ഫട്” ഉച്ചരിച്ച്, പിന്നെ “താരോഹം” ജപിക്കണം. തുടർന്ന് “വിശ്വരൂപിൻ” അസ്ത്രമന്ത്രം ചൊല്ലണം. പിന്നെ പരമ “താരൗഹ്രൈ” യുടെ അവസാനം “ഹ്രംസ”, “ഫട്” എന്നും, ഒടുവിൽ പ്രണവം (ഓം) ജപിക്കണം॥१९८॥
Verse 199
ह्रः हिरण्यगर्भरूप धारणान्ते च फट् ध्रुवः । ह्रौं अनौपम्यरूपधारिणास्त्रं ध्रुवस्ततः ॥ १९९ ॥
“ഹ്രഃ” എന്ന ബീജം ഹിരണ്യഗർഭ-രൂപധാരണയുടെ ധ്യാനാന്തത്തിൽ “ഫട്” സഹിതം സ്ഥിരമായി പ്രയോഗിക്കണം. തുടർന്ന് അതുപോലെ “ഹ്രൗം”—അനുപമ രൂപധാരിയുടെ അസ്ത്രമന്ത്രം—ഇതും ധ്രുവം (നിയതം) എന്നു പറയുന്നു॥१९९॥
Verse 200
क्षौं नृसिंहरूपधारिन् ॐ क्लं श्लश्च स्वरादिकः । ष्टाङ्गविन्यासविन्यस्तमूर्तिधारिंस्ततश्च फट् ॥ २०० ॥
ആഹ്വാനം ചെയ്യുക—“ക്ഷൗം, ഹേ നൃസിംഹരൂപധാരീ; ഓം; ക്ലം; ശ്ല”—സ്വരാദികളോടെ ആരംഭിച്ച്. ഷഡംഗന്യാസംകൊണ്ട് സ്ഥാപിതമായ മൂർത്തിധാരി ദേവനെ ധ്യാനിച്ച് അവസാനം “ഫട്” ഉച്ചരിക്കുക.
Nyāsa is presented as the mechanism by which the mantra’s devatā-bhāva is ‘installed’ in the practitioner’s body and subtle centers, making worship protective and efficacious. The text enumerates multiple nyāsa taxonomies (ṣaḍaṅga, tenfold, ninefold, Hari-nyāsa) to cover both external limb-guarding and internal station contemplation.
Repeatedly, the chapter uses a classical benchmark: one lakh japa (100,000 recitations) followed by homa offerings equal to one-tenth of the japa count, commonly with ghee and sweet pāyasa (milk-rice), plus the associated aṅga-nyāsa and maṇḍala worship.
It instructs that in gentle undertakings one should remember the gentle (śānta) form, while in fierce undertakings one should invoke the fierce (raudra) form—linking iconography, mudrā, and mantra deployment to dharmic context and prayoga (application).
Key yantras include Trailokya-mohana (lotus with 32 lions on birch bark, ringed and consecrated), an eight-spoked wheel yantra (worn on neck/arm/śikhā for influence and protection), and the twelve-spoked Kālāntaka chakra (subduing/terrifying enemies). They are framed as wearable supports for victory, protection, and control.
The chapter culminates in the Nṛsiṁha Gāyatrī (“We know the One with thunderbolt-like claws… may Narasiṁha impel us”), presented as a purifier and bestower of desired aims, integrating Purāṇic devotion with a recognizable Vedic metrical paradigm.