Atharva Veda Anuvaka 3
Kanda 710 Suktas20 Mantras

Anuvaka 3

ഈ അനുവാകത്തിന്റെ മുഖ്യവിഷയം: യാഗസ്ഥലത്തിൽ പ്രകാശം, ആധിപത്യം, വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകത്തെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്ന ത്രിവിക്രമ പാദചുവടുകൾ എന്നിവയിലൂടെ ഋതം (കോസ്മിക് ക്രമം) ഉറപ്പാക്കുക—അതിലൂടെ സംരക്ഷണം, സമൃദ്ധി, വ്യക്തമായ ദൃഷ്ടി ലഭിക്കുന്നു. ഉപവിഷയങ്ങൾ: ആദിത്യ/ജ്യോതിസ് നൈതിക-ഗ്രാഹ്യ പ്രകാശമായി; ദുസ്വപ്നം, രാത്രിഭയം, ദൈമോണിക പീഡനം, വൈരവാക്കുകൾ എന്നിവയ്‌ക്കെതിരായ രക്ഷാ; ദേവന്മാർ ഇതിനകം നേടിയ നേട്ടങ്ങളെ ‘നൽകുന്ന’ പൗഷ്ടിക അനുഗ്രഹം; വിഷ്ണു–വരുൺ പ്രദേശങ്ങളെ ഉറപ്പിക്കുന്നവരും ധർമ്മം നടപ്പാക്കുന്നവരുമായി; ഇളാ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന സമൃദ്ധിയും വ്രത-പിന്തുണയും; ഉപകരണങ്ങൾ, വേദി, യാഗക്രമം എന്നിവയ്ക്ക് ശാന്തി.

Kinds of charm

Bhaishajya (healing): 3Paushtika (prosperity): 2Shantika (pacifying): 2

Suktas in Anuvaka 3

Sukta 21

ഈ ഏകവചന സൂക്തം ഏകമായ, സർവ്വവ്യാപിയായ അധിപനെ സ്തുതിക്കുന്നു—അവനെ സൂര്യൻ/ആദിത്യൻ എന്നായോ ഏകത്വപരമായ ‘പതി’ എന്നായോ വായിക്കാം—അവന്റെ മുമ്പിൽ എല്ലാ ജീവികളും ‘വാക്കോടെ’ അംഗീകാരമായി ഒന്നിക്കുന്നു. ഇത് ആദിമമായ പരമാധികാരത്തെ ഉറപ്പിക്കുന്നു: അവൻ നിരന്തരം ‘പുതുതായി വരുന്നവനെ’ സ്വീകരിക്കുകയും ലോകത്തിന്റെ ഗതികൾ ഒരേ പാതയിൽ തിരിയുന്നവിധം നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു; അതുവഴി ജപിക്കുന്നവൻ ഋതസദൃശമായ ക്രമബദ്ധ ആവർത്തനത്തോടും സമൃദ്ധിയോടും ഏകീകരിക്കപ്പെടുന്നു.

Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (specific ṛṣi attribution varies by anukramaṇī). | Devata: Āditya/Sūrya as 'the One, all-pervading Lord'; alternatively a monistic 'Pati' principle. | 1 Mantras

Sukta 22

ഈ ചുരുക്കമായ രണ്ട് ഋക്കുകളുള്ള സൂക്തം ജ്യോതിസ്/ആദിത്യനെ—ബ്രഹ്മാണ്ഡീയവും നൈതികവും ഗ്രാഹ്യവുമായ ശക്തിയായി നിലകൊള്ളുന്ന പ്രകാശത്തെ—ആഹ്വാനം ചെയ്ത് ദൃഷ്ടി തെളിയിക്കുകയും പെരുമാറ്റം ഋത (ക്രമബദ്ധമായ ശരിത്വം) അനുസരിച്ച് ചേരുകയും ചെയ്യണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. “പ്രകാശം” ധർമ്മത്തിന്റെ നിയമത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച്, അതിനെ ഉഷസ്–സൗരോദയത്തിന്റെ ഉന്മേഷപ്രവാഹവുമായി യോജിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ, ഈ സൂക്തം സംരക്ഷണ-ചികിത്സാമന്ത്രമായി ഇരുട്ട്, ആശയക്കുഴപ്പം, വൈരിപ്രഭാവങ്ങൾ എന്നിവ നീക്കി, സമയോചിതമായ സമൃദ്ധി (പ്രത്യേകിച്ച് പശുസമ്പത്ത്/ധനം) പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.

Devata: Jyotis/Āditya (Light as a deified power). | 2 Mantras

Sukta 23

AVŚ 7.23 ഒരു സംക്ഷിപ്തമായ രക്ഷോഘ്ന മന്ത്രമാണ്; രാത്രികാലത്തെയും മനഃ–ശരീരബന്ധിതവുമായ പീഡകളുടെ മുഴുവൻ കൂട്ടത്തെയും ഇത് ലക്ഷ്യമിടുന്നു—ദുസ്വപ്നങ്ങൾ, “ദുർജീവിതം” (അശുഭമായ ജീവിതാചാരം), ദൈത്യ/രാക്ഷസ പീഡനം, കൂടാതെ വൈരപരമായോ ഹാനികരമായോ വാക്കുകൾ. ഒരൊറ്റ അനുഷ്ടുഭ്-ശൈലിയിലുള്ള ഉച്ചാരണത്തിൽ തന്നെ ഭീഷണികളെ പേരെടുത്ത് അവയെ പുറത്താക്കുന്ന (നിരാസനം ചെയ്യുന്ന) പ്രവർത്തനം ഇത് നിർവഹിക്കുന്നു; സുരക്ഷിതമായ ഉറക്കം, ജീവശക്തി, സാമൂഹിക-വാചിക ക്ഷേമം എന്നിവ പുനഃസ്ഥാപിക്കലാണ് ലക്ഷ്യം.

Devata: Rakṣoghna-brahman (the mantra’s own power); implicitly Indra/Agni as destroyers of rakṣas in Atharvanic idiom. | 1 Mantras

Sukta 24

ഈ ഏകമന്ത്ര പൗഷ്ടിക സൂക്തം “ദൈവാനുമതി/സങ്കൽപസിദ്ധി” പ്രാർത്ഥനയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു: യജമാനനുവേണ്ടി ദേവന്മാർ ഇതിനകം നേടിയതോ കണ്ടെത്തിയതോ ആയ ലാഭങ്ങൾ ഔപചാരികമായി ദാനമായി അനുവദിച്ച് സ്ഥിരപ്പെടുത്തണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. ധർമ്മവിധാനത്തിന്റെയും പ്രേരകാനുമതിയുടെയും ശക്തിയായ സവിതൃനെ, പ്രജാപതിയും അനുമതിയും സഹിതം, സമൃദ്ധി, വിജയം, മംഗളഫലങ്ങൾ എന്നിവ “ദൃഢമായി സ്ഥാപിക്കണം” എന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.

Devata: Savitṛ (primary); with Prajāpati and Anumati as co-invoked powers. | 1 Mantras

Sukta 25

ഈ സംക്ഷിപ്തമായ രണ്ട് മന്ത്രങ്ങളുള്ള സ്തോത്രം വിഷ്ണുവിനെ വരുണനോടൊപ്പം, വിശ്വക്രമത്തിന്റെ ഇരട്ട അധിഷ്ഠാതാക്കളായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. അവർ “പ്രദേശങ്ങളെ ഉറപ്പിക്കുന്നവർ” എന്നും, ബലവും ധർമ്മവും കൊണ്ട് അപ്രതിരോധ്യമായി ഭരിക്കുന്നവരെന്നും പുകഴ്ത്തപ്പെടുന്നു. അതർവണിക പ്രയോഗത്തിൽ ഇത് അപോത്രോപായിക സംരക്ഷണമാണ്: അവരുടെ എതിർപ്പില്ലാത്ത പരമാധികാരത്തോട് യജ്ഞസ്ഥലവും ദിക്കുകളും ഏകീകരിക്കുമ്പോൾ പാരായണക്കാരന്റെ ചുറ്റുമുള്ള ലോകം സ്ഥിരപ്പെടുന്നു; അക്രമം, ഭയം, വൈരശക്തികൾ എന്നിവ അകറ്റപ്പെടുന്നു.

Rishi: Traditionally connected with Vaiṣṇava/Ṛgvedic material; Atharvanic redaction preserves it for protective use (specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī tradition). | Devata: Viṣṇu (with Varuṇa in associative dual sovereignty) | 2 Mantras

Sukta 26

അവ 7.26 പ്രസിദ്ധമായ ഋഗ്വേദീയ ത്രിവിക്രമ-സ്തോത്രത്തെ അതർവണിക മന്ത്രമായി പുനഃസംവിധാനം ചെയ്ത്, സ്ഥലം ഉറപ്പിക്കുക, വാസസ്ഥലം സുരക്ഷിതമാക്കുക, വൈരശക്തികളെ അകറ്റുക എന്നിവയ്ക്കുള്ള ചര്മമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. വിഷ്ണുവിന്റെ മൂന്ന് സർവ്വലൗകിക പാദചുവടുകൾ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ—അവയാൽ ലോകങ്ങൾ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കുന്നതുപോലെ—ഈ സൂക്തം യജമാനന്റെ ‘ചുവടുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നു’: അതിരുകൾ ദൃഢമാകുന്നു, വാസം വിശാലമാകുന്നു (ഉരു ക്ഷയ), കർമത്തിനും ഉപജീവനത്തിനും തടസ്സമാകുന്ന വിഘ്നങ്ങൾ ഓടിക്കളയപ്പെടുന്നു. എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നുമുള്ള സമ്പത്ത് കൈകളിൽ നിറയുന്ന പൗഷ്ടിക പ്രേരണം, രക്ഷോഘ്ന സംരക്ഷണത്തിൽ നിന്ന് വേർപെടാനാവില്ല; കാരണം സമൃദ്ധി ഇവിടെ സ്ഥിരവും കാവലുള്ളതുമായ സ്ഥലക്രമമായി തന്നെയാണ് രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്.

Rishi: Traditionally connected with Viṣṇu-trivikrama tradition (RV 1.154 parallels); Atharvanic redaction preserves the formula. | Devata: Viṣṇu (Trivikrama) | 8 Mantras

Sukta 27

ഈ ഏകമന്ത്ര സൂക്തം വൈശ്വദേവീ ഇളാ (Iḍā)യെ യജ്ഞത്തിനരികിൽ “നിലകൊള്ളുന്ന” ശുദ്ധീകരകയും സമൃദ്ധിദായിനിയുമായ സാന്നിധ്യമായി സ്ഥാപിക്കുന്നു. വ്രതം (ക്രമബദ്ധമായ അനുഷ്ഠാനം) മുഖേന അവൾ യജമാനനെ ചുറ്റിപ്പറ്റുന്നു എന്ന് വര്ണിച്ച്, അവളെ ഘൃതപാദിനിയായി സോമാധിഷ്ഠിതയായി ചിത്രീകരിക്കുന്നതിലൂടെ യാഗസ്ഥലം വിശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു; ആരാധകരെ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും, യജ്ഞത്തെ അസ്ഥിരമാക്കാവുന്ന അശുദ്ധിയും വൈരശക്തികളും അകറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.

Devata: Iḍā (Vaiśvadevī / All-Gods-associated Iḍā). | 1 Mantras

Sukta 28

ഈ ഏകമന്ത്ര സൂക്തം യാഗത്തിന്റെ സാങ്കേതിക ഉപകരണങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന സംക്ഷിപ്ത ശാന്തി-പ്രാർത്ഥനയാണ്. വേദം/ജ്ഞാനം, മരം പിളർക്കുന്ന ഉപകരണം, കോടാലി, വേദി-സ്ഥലം—ഇവയുടെ ഒരുക്കത്തിൽ പിഴവോ അപകടമോ സംഭവിക്കാതിരിക്കാനായി, ഓരോ ഉപകരണത്തിന്മേലും വേദിയിലും ആവർത്തിച്ച് “സ്വസ്തി” (ശുഭ-സുരക്ഷ) സ്ഥാപിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ കർമത്തെ അപകടരഹിതമാക്കി, അവസാനം യജ്ഞപ്രിയ ദേവന്മാർ ഹവിസ്സിനെ സ്വീകരിച്ച് ആസ്വദിക്കണമെന്നു നേരിട്ട് അപേക്ഷിച്ച് സമാപിക്കുന്നു.

Devata: Svasti (Auspiciousness) and the Devās (collective gods) as acceptors of yajña. | 1 Mantras

Sukta 29

ഈ ചുരുങ്ങിയ രണ്ട് ഋക്കുകളുള്ള സ്തോത്രം അഗ്നി–വിഷ്ണു എന്ന ദ്വിദേവതകളെ ആഹ്വാനിച്ച് ഘൃതാഹുതിയെ വഹിക്കുകയും ആസ്വദിക്കുകയും ചെയ്യണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു; ഗൃഹാഗ്നിയിൽ നിന്നുള്ള അർപ്പണം ദൈവലോകത്തിലേക്ക് ശരിയായി എത്തിക്കപ്പെടുന്നതാണ് ലക്ഷ്യം. “ഘൃതത്തിന്റെ രഹസ്യ നാമം/പാത”യെ സ്തുതിച്ച്, അഗ്നിയുടെ ജിഹ്വ തന്നെ അതിനെ മേലോട്ടു കൈമാറട്ടെ എന്നു അപേക്ഷിച്ച്, ഈ സൂക്തം കർമ്മം നടക്കുന്ന ഓരോ വീട്ടിലും ഉള്ള “ഏഴ് നിധികൾ” എന്ന ഗൃഹസമൃദ്ധി പൂർണ്ണമായി ഉറപ്പാക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു.

Devata: Agni-Viṣṇu (dual). | 2 Mantras

Sukta 30

ഈ ഏകമന്ത്ര ഭൈഷജ്യ–രക്ഷാ സൂക്തം അഞ്ജനം (കണ്ണിലെഴുത്ത്/കണ്ണുമരുന്ന്) ദ്യാവാ–പൃഥിവീ, മിത്ര, ബ്രഹ്മണസ്പതി, സവിതൃ എന്നിവരുടെ കോസ്മികവും യാജകീയവുമായ അംഗീകാരത്തോടെ “നന്നായി നിർമ്മിതം” (സ്വാക്ത) എന്നു പ്രഖ്യാപിച്ച് അഭിഷേകിക്കുന്നു. ഔഷധത്തിന്റെ നിർമ്മാതാക്കളായി ഇവരെ ആഹ്വാനിക്കുന്നതിലൂടെ, തയ്യാറാക്കൽ ദോഷരഹിതവും ഫലപ്രദവും ആക്കി, കണ്ണുകളെ ബാധിക്കുന്ന ഹാനികളിൽ നിന്ന്—പ്രത്യേകിച്ച് ദുഷ്പ്രഭാവവും ദുഷ്ടദൃഷ്ടിയും—സംരക്ഷിക്കുകയാണ് മന്ത്രത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.

Rishi: Bhṛgvaṅgirasaḥ. | Devata: Dyāvā-Pṛthivī, Mitra, Brahmaṇaspati, Savitar (as given in input). | 1 Mantras

Deities of Anuvaka 3

  • Aditya / SuryaĀditya / Sūrya (Jyotis)

    Illuminator

    In 2 hymns

  • VishnuViṣṇu

    Protector

    In 3 hymns

  • VarunaVaruṇa

    Upholder of ṛta

    In 1 hymn

  • Agni

    Mediator

    In 1 hymn

  • IdaIḍā (Vaiśvadevī)

    Prosperity-giver

    In 1 hymn

  • Dyava-PrithiviDyāvā-Pṛthivī

    Sanctifier

    In 1 hymn

  • Mitra

    Upholder of order

    In 1 hymn

Inside Anuvaka 3

The theme

Cosmic order (ṛta) secured in ritual space through light, sovereignty, and Viṣṇu’s world-fixing strides—yielding protection, prosperity, and clear perception.

Threads through it

  • Āditya/Jyotis as moral-perceptual illumination
  • Rakṣā against nightmares, demonic pressure, and hostile speech
  • Paustika ‘granting’ of gains already won by the gods
  • Viṣṇu–Varuṇa as region-fastenings and dharma-enforcers
  • Iḍā as purifying prosperity and vrata-support
  • Śānti for tools, altar, and sacrificial procedure
  • Agni–Viṣṇu as oblation-carriers (ghee)
  • Consecration of añjana (collyrium) for eye-protection and clarity

Who it serves

For householders and ritualists seeking a stable dwelling and safe ritual performance: clarity of sight and conduct, protection from bad dreams/evil influences, securing space and boundaries, and obtaining sanctioned prosperity.

What it heals

  • Bad dreams, nocturnal fear, demonic oppression, and hostile speechSukta 7.23
  • Blurred vision/eye-affliction and need for perceptual claritySukta 7.22, 7.30
  • Protection from mishap/fault in sacrifice, tools, and altar-spaceSukta 7.28, 7.29
  • Securing settlement, boundaries, and safety of space against hostilitySukta 7.25, 7.26
  • Prosperity, purification, and successful fulfillment of intended gainsSukta 7.24, 7.27

Frequently Asked Questions

They aim to stabilize life and ritual by invoking cosmic order through light (Āditya/Jyotis) and world-fixing powers (especially Viṣṇu), yielding protection, clarity, and sanctioned prosperity.

Sukta 7.23 is the focused rakṣoghna hymn against bad dreams, demonic oppression, and hostile speech; 7.26 also supports protective boundary-making by Viṣṇu’s strides.

7.22 invokes Jyotis/Āditya to make vision and conduct clear, and 7.30 consecrates añjana (collyrium) as a medicated, ritually authorized eye-protective application.

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play