Atharva Veda Sukta 15
Kanda 4Anuvaka 2Sukta 1516 Mantras

Sukta 15

Rishi: Atharvanic tradition (often treated as anonymous/collective for this rain-charm cycle)

Devata: Parjanya/Varṣa (Rain) mediated through frogs as rain-messengers

Chandas: Anuṣṭubh (with colloquial/onomatopoetic coloring)

ഈ അഥർവവേദീയ മഴമന്ത്രം പർജന്യന്റെ മഴയെ വിളിച്ചുവരുത്താൻ മേഘങ്ങൾ, കാറ്റുകൾ, ജലങ്ങൾ എന്നിവയെ ഉണർത്തി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. തവളകൾ വീണ്ടും കൂകിത്തുടങ്ങുന്നത് മഴക്കാലം യഥാർത്ഥത്തിൽ എത്തിയെന്ന ശബ്ദസൂചനയായി ഇവിടെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. എല്ലാദിക്കുകളിൽ നിന്നുമുള്ള മേഘങ്ങളെ ആജ്ഞാപിക്കുന്ന കോസ്മിക ആഹ്വാനവും, കുളം–തവള–ശബ്ദം എന്ന ഗ്രാമീണ ആചാരയാഥാർത്ഥ്യവും ചേർത്ത്, കൃഷിയുടെ താളം, ആഹാരസുരക്ഷ, സമൂഹക്ഷേമം എന്നിവ പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയാണ് ഈ സൂക്തത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.

Mantras

Mantra 1

वृष्टिः। स॒मुत्प॑तन्तु प्र॒दिशो॑ नभ॑स्वतीः॒ सम॒भ्राणि॒ वात॑जूतानि यन्तु । म॒ह॒ऋ॒ष॒भस्य॒ नद॑तो॒ नभ॑स्वतो वा॒श्रा आपः॑ पृथि॒वीं त॑र्पयन्तु

വൃഷ്ടി. മേഘവതിയായ പ്രദിശകൾ ഒരുമിച്ച് ഉയർന്നു വരട്ടെ; കാറ്റാൽ പ്രേരിതമായ മേഘങ്ങൾ കൂട്ടമായി നീങ്ങട്ടെ. മഹർഷഭൻ—ഗർജ്ജിക്കുന്ന, മേഘവാനായവൻ—അവന്റെ ബലവത്തായ ജലധാരകൾ പൃഥ്വിയെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി സംതൃപ്തമാക്കട്ടെ.

Mantra 2

समी॑क्षयन्तु तवि॒षाः सु॒दान॑वो॒ ऽपां रसा॒ ओष॑धीभिः सचन्ताम्। व॒र्षस्य॒ सर्गा॑ महयन्तु॒ भूमिं॒ पृथ॑ग् जायन्ता॒मोष॑धयो वि॒श्वरू॑पाः

തവിഷാഃ—തേജസ്വിയായ, സുദാനവഃ (ഉദാരദാതൃ) ശക്തികൾ പരസ്പരം ഏകോപിച്ച് പ്രവർത്തിക്കട്ടെ; അപാം രസാഃ (ജലത്തിന്റെ സാരം/രസം) ഓഷധീഭിഃ (ഔഷധികളോടൊപ്പം) ചേർന്നിടട്ടെ. വർഷസ്യ സര്ഗാഃ (മഴയുടെ ഒഴുക്കുകൾ) ഭൂമിയെ മഹത്താക്കട്ടെ; വിശ്വരൂപാഃ (ബഹുരൂപ) ഓഷധയഃ ഓരോന്നും വേർതിരിഞ്ഞ് ജനിക്കട്ടെ.

Mantra 3

समी॑क्षयस्व॒ गाय॑तो॒ नभां॑स्य॒पां वेगा॑सः॒ पृथ॒गुद् वि॑जन्ताम्। व॒र्षस्य॒ सर्गा॑ महयन्तु॒ भूमिं॑ पृथ॑ग् जायन्तां वी॒रुधो॑ वि॒श्वरू॑पाः

ഗായകനെ (സ്തോതാവിനെ) ശ്രദ്ധിക്ക; നഭാംസ്യഃ (മേഘസമൂഹങ്ങൾ)യും അപാം വേഗാസഃ (ജലത്തിന്റെ വേഗധാരകൾ)യും ഓരോന്നായി വേർതിരിഞ്ഞ് വ്യാപിച്ച് ഉയരട്ടെ. വർഷസ്യ സര്ഗാഃ ഭൂമിയെ മഹത്താക്കട്ടെ; വിശ്വരൂപാഃ വീരുധഃ (സസ്യങ്ങൾ/വള്ളികൾ) ഓരോന്നും വേർതിരിഞ്ഞ് ജനിക്കട്ടെ.

Mantra 4

ग॒णास्त्वोप॑ गायन्तु॒ मारु॑ताः पर्जन्य घो॒षिणः॒ पृथ॑क्। सर्गा॑ व॒र्षस्य॒ वर्ष॑तो॒ वर्ष॑न्तु पृथि॒वीमनु॑

ഹേ പർജന്യാ, ഘോഷിക്കുന്ന മാരുതഗണങ്ങൾ തത്തത്ത ദിക്കുകളിൽ വേർതിരിഞ്ഞ് നിന്നെ പാടട്ടെ. മഴയുടെ സ്രവങ്ങൾ—മഴ പെയ്യുന്നതുപോലെ—ഭൂമിയെ അനുഗമിച്ച് പെയ്തിറങ്ങട്ടെ.

Mantra 5

उदी॑रयत मरुतः समुद्र॒तस्त्वे॒षो अ॒र्को नभ॒ उत् पा॑तयाथ । म॒ह॒ऋ॒ष॒भस्य॒ नद॑तो॒ नभ॑स्वतो वा॒श्रा आपः॑ पृथि॒वीं त॑र्पयन्तु

ഹേ മരുതുകളേ, സമുദ്രത്തിൽ നിന്നു (മഴയെ) ഉണർത്തുവിൻ; മേഘത്തിൽ നിന്നു ത്വേഷമായ അർക്കം—വിദ്യുതിന്റെ പ്രചണ്ഡ മിന്നൽ—താഴേക്ക് വീഴ്ത്തുവിൻ. മഹാ ഋഷഭത്തിന്റെ മുഴക്കുപോലെ ഗർജ്ജിച്ചു, മേഘഭാരമുള്ള ജലങ്ങൾ ഭൂമിയെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി ശീതളതയും പോഷണവും നിറയ്ക്കട്ടെ.

Mantra 6

अ॒भि क्र॑न्द स्त॒नया॒र्दयो॑द॒धिं भूमिं॑ पर्जन्य॒ पय॑सा॒ सम॑ङ्धि । त्वया॑ सृ॒ष्टं ब॑हु॒लमैतु॑ व॒र्षमा॑शारै॒षी कृ॒शगु॑रे॒त्वस्त॑म्

ഗർജ്ജിക്ക; ഇടിമുഴക്കുക; ജലരാശിയെ പ്രഹരിക്ക. ഹേ പർജന്യ, പാലുപോലെയുള്ള പയസാൽ ഭൂമിയെ പൂർണ്ണമായി നനയ്ക്കുക. നിനക്കാൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട സമൃദ്ധമായ മഴ വരട്ടെ—വാസസ്ഥലത്തേക്കും; പ്രത്യാശ ക്ഷയിച്ചിടത്തേക്കും; ക്ഷീണിതർക്കും ഭാരവഹിക്കുന്നവർക്കും പോലും.

Mantra 7

सं वो॑ऽवन्तु सु॒दान॑व॒ उत्सा॑ अजग॒रा उ॒त। म॒रुद्भिः॒ प्रच्यु॑ता मे॒घा वर्ष॑न्तु पृथि॒वीमनु॑

സുദാനവ—സുദാതാക്കളായ—ഉത്സങ്ങൾ (ഉറവുകൾ) നിങ്ങളെ സഹായിക്കട്ടെ; അജഗരവും കൂടെ. മരുതുകൾ പ്രച്യുതമാക്കിയ മേഘങ്ങൾ ഭൂമിയിലുടനീളം മഴ പെയ്യിക്കട്ടെ.

Mantra 8

आशा॑माशां॒ वि द्यो॑ततां॒ वाता॑ वान्तु दि॒शोदि॑शः । म॒रुद्भिः॒ प्रच्यु॑ता मे॒घाः सं य॑न्तु पृथि॒वीमनु॑

ദിശയിൽ നിന്ന് ദിശയിലേക്കു എല്ലാടവും മിന്നൽ പ്രകാശിക്കട്ടെ; കാറ്റുകൾ എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും വീശട്ടെ. മരുതന്മാർ ഇളക്കിവിട്ട മേഘങ്ങൾ ഒന്നിച്ചു ചേര்ந்து ഭൂമിയിലൂടെ കടന്നുപോകട്ടെ.

Mantra 9

आपो॑ वि॒द्युद॒भ्रं व॒र्षं सं वो॑ऽवन्तु सु॒दान॑व॒ उत्सा॑ अजग॒रा उ॒त। म॒रुद्भिः॒ प्रच्यु॑ता मे॒घाः प्राव॑न्तु पृथि॒वीमनु॑

മിന്നലും മേഘവും മഴയും കൂടിയ ആപഃ ഒരുമിച്ച് നിങ്ങളെ സഹായിക്കട്ടെ—സുദാനവഃ, ഉദാരദാതാക്കൾ—അതെ, ഉത്സങ്ങൾ കൂടി, അതെ, അജഗരാ (മറഞ്ഞ ധാരകർ) കൂടി. മരുৎകളാൽ ഇളകി വിട്ട മേഘങ്ങൾ ഭൂമിയിലുടനീളം മഴയായി പെയ്തുകൊണ്ട് കൂടുതൽ സഹായിക്കട്ടെ.

Mantra 10

अ॒पाम॒ग्निस्त॒नूभिः॑ संविदा॒नो य ओष॑धीनामधि॒पा ब॒भूव॑ । स नो॑ व॒र्षं व॑नुतां जा॒तवे॑दाः प्रा॒णं प्र॒जाभ्यो॑ अ॒मृतं॑ दि॒वस्परि॑

ആപാം അഗ്നി തന്റെ വിവിധ തനുക്കളോടെ ഏകസുരത്തിൽ—ഔഷധികളുടെ അധിപനായിത്തീർന്നവൻ—ആ ജാതവേദാഃ ഞങ്ങൾക്ക് മഴ നേടിക്കൊടുക്കട്ടെ; നമ്മുടെ പ്രജകൾക്ക് പ്രാണം, ദിവത്തിൽ നിന്നുള്ള അമൃതതത്ത്വവും നൽകട്ടെ.

Mantra 11

प्र॒जाप॑तिः सलि॒लादा स॑मुद्रादाप॑ ई॒रय॑न्नुद॒धिम॑र्दयाति । प्र प्या॑यतां॒ वृष्णो॒ अश्व॑स्य॒ रेतो॒ऽर्वाङे॒तेन॑ स्तनयि॒त्नुनेहि॑

പ്രജാപതി പ്രളയജലത്തിൽ നിന്നും സമുദ്രത്തിൽ നിന്നും ജലങ്ങളെ പ്രേരിപ്പിച്ച് ഉന്നതമായി പൊങ്ങുന്ന സമുദ്രത്തെ മഥിക്കുന്നു. വീര്യവാനായ അശ്വത്തിന്റെ രേതസ് പുഷ്ടിയോടെ വർധിക്കട്ടെ; ഈ ഇടിമുഴക്കത്തോടുകൂടെ നീ അർവാഞ്ചനായി ഇവിടെ വരിക.

Mantra 12

अ॒पो नि॑षि॒ञ्चन्नसु॑रः पि॒ता नः॒ श्वस॑न्तु॒ गर्ग॑रा अ॒पां व॑रु॒णाव॒ नीची॑र॒पः सृ॑ज । वद॑न्तु॒ पृश्नि॑बाहवो म॒ण्डूका॒ इरि॒णानु॑

ജലങ്ങളെ ചൊരിയുന്ന നമ്മുടെ അസുര-പിതാവ്—ഗർഗരധ്വനി ചെയ്യുന്ന ജലങ്ങൾ ശ്വസിക്കട്ടെ. ജലങ്ങളുടെ വരുണാ, താഴോട്ടു ജലങ്ങളെ വിട്ടയക്കുക; വരണ്ട നിലത്തുകൂടെ പൃശ്നി-ബാഹു മണ്ഡൂകങ്ങൾ ശബ്ദിക്കട്ടെ.

Mantra 13

सं॒व॒त्स॒रं श॑शया॒ना ब्रा॑ह्म॒णा व्र॑तचा॒रिणः॑ । वाचं॑ प॒र्जन्य॑जिन्वितां॒ प्र म॒ण्डूका॑ अवादिषुः

ഒരു വർഷം മുഴുവൻ നിശ്ശബ്ദമായി കിടന്നവർപോലെ, വ്രതചരിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണരെപ്പോലെ—പർജന്യൻ പ്രേരിപ്പിച്ചതോടെ മണ്ഡൂകങ്ങൾ അവരുടെ വാക്ക് പ്രസ്ഫുടമായി ഉച്ചരിച്ചു.

Mantra 14

उ॒प॒प्रव॑द मण्डूकि व॒र्षमा व॑द तादुरि । मध्ये॑ ह्र॒दस्य॑ प्लवस्व वि॒गृह्य॑ च॒तुरः॑ प॒दः

ഉച്ചരിക്ക, ഹേ മണ്ഡൂക (തവള); മഴയെ ഇവിടെ വിളിക്ക. വിളിച്ചോതുക, ഹേ താദുരി. തടാകത്തിന്റെ നടുവിൽ നീന്തി ചുറ്റുക; നിന്റെ നാലു പാദങ്ങൾ വിരിച്ചു വ്യാപിപ്പിക്ക.

Mantra 15

खण्व॒खा३इ॒ खैम॒खा३इ॒ मध्ये॑ तदुरि । व॒र्षं व॑नुध्वं पितरो म॒रुतां॒ मन॑ इछत

‘ഖണ്വഖാ’, ‘ഖൈമഖാ’—ഇങ്ങനെ മദ്ധ്യേ, ഹേ തദുരി! ഹേ പിതൃകളേ, നിങ്ങൾ വർഷം (മഴ) ജയിക്കുവിൻ; മരു‍ത്തുകളുടെ മനസ്സും ഉദ്ദേശവും നിങ്ങൾ ആഗ്രഹിച്ച്/അന്വേഷിക്കുവിൻ.

Mantra 16

म॒हान्तं॒ कोश॒मुद॑चा॒भि षि॑ञ्च सविद्यु॒तं भ॑वतु॒ वातु॒ वातः॑ । त॒न्वतां॑ य॒ज्ञं ब॑हु॒धा विसृ॑ष्टा आन॒न्दिनी॒रोष॑धयो भवन्तु

മഹത്തായ കോശം (ഭണ്ഡാരം) നിന്നു ജലം ഉയർത്തി ഒഴിക്കുക/തളിക്കുക; അത് വിദ്യുത്സഹിതമാകട്ടെ; വാതം (കാറ്റ്) വീശട്ടെ. പലവിധമായി വ്യാപിക്കുന്ന യജ്ഞം വിരിയട്ടെ; വിട്ടയക്കപ്പെട്ട ഔഷധികൾ ആനന്ദിനികളായി, ഹർഷപൂർണ്ണങ്ങളായി മാറട്ടെ.

Frequently Asked Questions

Because frogs typically begin calling when rains arrive; the sukta treats their croaking as Parjanya’s messenger-sound—an omen and a ritual signal that helps ‘summon’ the showers.

To gather and drive the clouds with wind and then release strong rain-waters that refresh the earth, refill ponds, and secure crops and prosperity.

Primarily prosperity (paustika): rain ensures food, fodder, and stability. It is also “health-adjacent” because drought relief protects communal well-being.

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App