Sukta 15
Rishi: Atharvanic tradition (often treated as anonymous/collective for this rain-charm cycle)
Devata: Parjanya/Varṣa (Rain) mediated through frogs as rain-messengers
Chandas: Anuṣṭubh (with colloquial/onomatopoetic coloring)
এই অথৰ্ববেদীয় বৰষা-মন্ত্ৰই পৰ্জন্যৰ বৰষুণ আহ্বান কৰে—মেঘ, বতাহ আৰু জলধাৰাক সক্ৰিয় কৰি, আৰু ব্যাঙৰ পুনৰ কেঁকেঁকাঁকাঁ ধ্বনিক বৰষা ঋতু সঁচাকৈ আহিল বুলি শ্ৰাব্য শকুন হিচাপে ধৰে। সূক্তটোৱে সকলো দিশৰ পৰা মেঘ আনিবলৈ কসমিক আদেশক গাঁও-স্তৰৰ আচার-বাস্তৱতা (পুখুৰী, ব্যাঙ, শব্দ)ৰ সৈতে মিলাই, কৃষিৰ ঋতুচক্ৰ, খাদ্য-নিৰাপত্তা আৰু সামূহিক মঙ্গল পুনঃস্থাপন কৰাই লক্ষ্য কৰে।
Mantras
Mantra 1
वृष्टिः। स॒मुत्प॑तन्तु प्र॒दिशो॑ नभ॑स्वतीः॒ सम॒भ्राणि॒ वात॑जूतानि यन्तु । म॒ह॒ऋ॒ष॒भस्य॒ नद॑तो॒ नभ॑स्वतो वा॒श्रा आपः॑ पृथि॒वीं त॑र्पयन्तु
বৃষ্টি। মেঘবাহী প্ৰদেশসমূহ একেলগে উত্থিত হওক; বতাহে চালিত মেঘসমূহ গোট খাই আগবাঢ়ক। মহান ঋষভ (বৃষ)-ৰ গর্জনময়, মেঘময় জনাৰ বলৱান জলসমূহে পৃথিৱীক তৃপ্ত কৰি সঞ্জীৱিত কৰক।
Mantra 2
समी॑क्षयन्तु तवि॒षाः सु॒दान॑वो॒ ऽपां रसा॒ ओष॑धीभिः सचन्ताम्। व॒र्षस्य॒ सर्गा॑ महयन्तु॒ भूमिं॒ पृथ॑ग् जायन्ता॒मोष॑धयो वि॒श्वरू॑पाः
তৱিষা-সম্পন্ন সুদানৱ শক্তিসমূহ একেলগে কাৰ্য কৰক; আপাং ৰস (জলৰ সাৰ) ঔষধীসমূহৰ সৈতে সংযুক্ত হওক। বৰ্ষাৰ সৰ্গসমূহে ভূমিখন মহিমান্বিত কৰক; বিশ্বৰূপা ঔষধীসমূহ পৃথক পৃথককৈ জন্ম লওক।
Mantra 3
समी॑क्षयस्व॒ गाय॑तो॒ नभां॑स्य॒पां वेगा॑सः॒ पृथ॒गुद् वि॑जन्ताम्। व॒र्षस्य॒ सर्गा॑ महयन्तु॒ भूमिं॑ पृथ॑ग् जायन्तां वी॒रुधो॑ वि॒श्वरू॑पाः
গায়কৰ প্ৰতি দৃষ্টি ৰাখা; মেঘপুঞ্জসমূহ—আৰু পানীৰ বেগসমূহ—পৃথক পৃথককৈ বিস্তাৰিত হওক। বৰ্ষাৰ সৰ্গসমূহে ভূমিখন মহিমান্বিত কৰক; বিশ্বৰূপা বীৰুধ (লতা-গছ)সমূহ পৃথক পৃথককৈ জন্ম লওক।
Mantra 4
ग॒णास्त्वोप॑ गायन्तु॒ मारु॑ताः पर्जन्य घो॒षिणः॒ पृथ॑क्। सर्गा॑ व॒र्षस्य॒ वर्ष॑तो॒ वर्ष॑न्तु पृथि॒वीमनु॑
হে পৰ্জন্য! ঘোষিণ মাৰুত-গণবোৰে পৃথক পৃথক দিশৰ পৰা তোমাক গীত গাওক। বৰষুণৰ স্ৰোতবোৰে, বৰষা পৰি থাকোঁতে, পৃথিৱীৰ ওপৰত অনুগামী হৈ বৰষি পৰক।
Mantra 5
उदी॑रयत मरुतः समुद्र॒तस्त्वे॒षो अ॒र्को नभ॒ उत् पा॑तयाथ । म॒ह॒ऋ॒ष॒भस्य॒ नद॑तो॒ नभ॑स्वतो वा॒श्रा आपः॑ पृथि॒वीं त॑र्पयन्तु
হে মৰুতসকল, সমুদ্ৰৰ পৰা উঠাই দিয়া; মেঘৰ পৰা তীব্ৰ অর্ক (বিদ্যুৎ-জ্যোতি) তললৈ নিক্ষেপ কৰা। মহা ঋষভ (বৃষ)-ৰ গর্জনময়, মেঘভৰা জলসমূহে পৃথিৱীক স্নিগ্ধ কৰি তৃপ্ত-সন্তুষ্ট কৰক।
Mantra 6
अ॒भि क्र॑न्द स्त॒नया॒र्दयो॑द॒धिं भूमिं॑ पर्जन्य॒ पय॑सा॒ सम॑ङ्धि । त्वया॑ सृ॒ष्टं ब॑हु॒लमैतु॑ व॒र्षमा॑शारै॒षी कृ॒शगु॑रे॒त्वस्त॑म्
গর্জন কৰা; বজ্ৰধ্বনি কৰা; জলময় দধি (জল-সমষ্টি) আঘাত কৰা। হে পৰ্জন্য, দুগ্ধসম আর্দ্ৰতাৰে পৃথিৱীক সম্পূৰ্ণকৈ সিঞ্চন কৰা। তোমাৰ দ্বাৰা সৃষ্ট প্ৰচুৰ বৰষুণ আহক—আশা ক্ষয় হোৱা নিবাসলৈও, কৃশ আৰু ভাৰবাহী সকললৈও।
Mantra 7
सं वो॑ऽवन्तु सु॒दान॑व॒ उत्सा॑ अजग॒रा उ॒त। म॒रुद्भिः॒ प्रच्यु॑ता मे॒घा वर्ष॑न्तु पृथि॒वीमनु॑
সুদান (সু-দানশীল) উৎসসমূহ তোমালোকক সহায় কৰক, আৰু অজগৰাও। মৰুতসকলৰ দ্বাৰা স্খলিত মেঘসমূহে পৃথিৱীৰ ওপৰে বৰষুণ বৰষাওক।
Mantra 8
आशा॑माशां॒ वि द्यो॑ततां॒ वाता॑ वान्तु दि॒शोदि॑शः । म॒रुद्भिः॒ प्रच्यु॑ता मे॒घाः सं य॑न्तु पृथि॒वीमनु॑
দিশে দিশে বিদ্যুৎ ঝলকক; বতাহঁ দিশে-দিশে বওক। মৰুতসকলৰ দ্বাৰা সৰাই দিয়া মেঘসমূহ একেলগে মিলি পৃথিৱীৰ ওপৰেৰে আগবাঢ়ক।
Mantra 9
आपो॑ वि॒द्युद॒भ्रं व॒र्षं सं वो॑ऽवन्तु सु॒दान॑व॒ उत्सा॑ अजग॒रा उ॒त। म॒रुद्भिः॒ प्रच्यु॑ता मे॒घाः प्राव॑न्तु पृथि॒वीमनु॑
বিদ্যুৎ, মেঘ আৰু বৰষুণসহ আপঃ (জলসমূহ) একেলগে তোমালোকক সহায় কৰক—সুদানৱ (উদাৰ দাতা)সকল; উৎসাসকলেও, গোপন ধাৰকসকলেও। আৰু মৰুদসকলৰ দ্বাৰা কঁপাই দিয়া মেঘসমূহে পৃথিৱীৰ ওপৰে ওপৰে বৰষাই সহায় কৰক।
Mantra 10
अ॒पाम॒ग्निस्त॒नूभिः॑ संविदा॒नो य ओष॑धीनामधि॒पा ब॒भूव॑ । स नो॑ व॒र्षं व॑नुतां जा॒तवे॑दाः प्रा॒णं प्र॒जाभ्यो॑ अ॒मृतं॑ दि॒वस्परि॑
আপাম্ অগ্নি—নিজ নিজ তনূ (ৰূপ)সমূহৰ সৈতে সংবিধান (সম্মতি)ত থকা—যি ঔষধিসকলৰ অধিপতি হ’ল। সেই জাতবেদাঃ আমাৰ বাবে বৰষুণ জয় কৰক; আমাৰ প্ৰজাসকলৰ বাবে প্ৰাণ, আৰু দ্যুলোকৰ পৰা অমৃত সাৰ দান কৰক।
Mantra 11
प्र॒जाप॑तिः सलि॒लादा स॑मुद्रादाप॑ ई॒रय॑न्नुद॒धिम॑र्दयाति । प्र प्या॑यतां॒ वृष्णो॒ अश्व॑स्य॒ रेतो॒ऽर्वाङे॒तेन॑ स्तनयि॒त्नुनेहि॑
প্ৰজাপতি, সলিল আৰু সমুদ্ৰৰ পৰা জলসমূহক উদ্দীপিত কৰি, উফনি উঠা সাগৰক আলোড়িত কৰে। বীৰ্যৱান অশ্বৰ ৰেতঃ পূৰ্ণ হৈ উঠক; এই বজ্ৰধ্বনি-সহিত, হে (পৰ্জন্য), ইয়ালৈ আহা।
Mantra 12
अ॒पो नि॑षि॒ञ्चन्नसु॑रः पि॒ता नः॒ श्वस॑न्तु॒ गर्ग॑रा अ॒पां व॑रु॒णाव॒ नीची॑र॒पः सृ॑ज । वद॑न्तु॒ पृश्नि॑बाहवो म॒ण्डूका॒ इरि॒णानु॑
জলসমূহ ঢালি দিয়া, আমাৰ অসুৰ-শক্তিমান পিতা—গৰগৰ শব্দ কৰা জলসমূহে শ্বাস লওক। হে জলৰ বৰুণ, তললৈ জলসমূহ মুক্ত কৰি দিয়া; নিৰ্জন মাটিৰ কাষে কাষে পৃশ্নিবাহু (ছিটা-দাগযুক্ত বাহু) মণ্ডূকসমূহে মাত মাতক।
Mantra 13
सं॒व॒त्स॒रं श॑शया॒ना ब्रा॑ह्म॒णा व्र॑तचा॒रिणः॑ । वाचं॑ प॒र्जन्य॑जिन्वितां॒ प्र म॒ण्डूका॑ अवादिषुः
এটা বছৰ ধৰি নিস্তব্ধ হৈ শুই থকা, ব্ৰাহ্মণৰ দৰে ব্ৰতচাৰী—পৰ্জন্যে বাক্ উদ্দীপিত কৰাত মণ্ডূকসমূহে নিজৰ বাণী প্ৰকাশ কৰিলে।
Mantra 14
उ॒प॒प्रव॑द मण्डूकि व॒र्षमा व॑द तादुरि । मध्ये॑ ह्र॒दस्य॑ प्लवस्व वि॒गृह्य॑ च॒तुरः॑ प॒दः
আগবাঢ়ি ক’ মণ্ডূকি, বৰষাক মাতি আন; চিঞৰি ক’ তাদুৰি। হ্ৰদৰ মাজত সাঁতুৰি ফুৰা, তোমাৰ চাৰিটা পদ মেলি বিস্তাৰ কৰি।
Mantra 15
खण्व॒खा३इ॒ खैम॒खा३इ॒ मध्ये॑ तदुरि । व॒र्षं व॑नुध्वं पितरो म॒रुतां॒ मन॑ इछत
‘খণ্বখা’, ‘খৈমখা’—এইদৰে মাজত, হে তদুৰি! হে পিতৃগণ, বৰ্ষা (বৃষ্টি) জয় কৰক; মৰুতসকলৰ মন আৰু সংকল্প বিচাৰ কৰক।
Mantra 16
म॒हान्तं॒ कोश॒मुद॑चा॒भि षि॑ञ्च सविद्यु॒तं भ॑वतु॒ वातु॒ वातः॑ । त॒न्वतां॑ य॒ज्ञं ब॑हु॒धा विसृ॑ष्टा आन॒न्दिनी॒रोष॑धयो भवन्तु
মহান কোষ (ভাণ্ডাৰ)ৰ পৰা জল উজাৰি ঢালি দিয়া; ই বিদ্যুৎ-সহিত হওক; বায়ু বায়ু বোৱাওক। যজ্ঞ বহু ৰূপে বিস্তাৰিত হওক; প্ৰসাৰিত ঔষধিসমূহ আনন্দদায়িনী, হর্ষভৰা হওক।
Frequently Asked Questions
Because frogs typically begin calling when rains arrive; the sukta treats their croaking as Parjanya’s messenger-sound—an omen and a ritual signal that helps ‘summon’ the showers.
To gather and drive the clouds with wind and then release strong rain-waters that refresh the earth, refill ponds, and secure crops and prosperity.
Primarily prosperity (paustika): rain ensures food, fodder, and stability. It is also “health-adjacent” because drought relief protects communal well-being.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.