Prakarana 3

Verse 41 (चौपाई)

कैकयसुता सुनत कटु बानी। कहि न सकइ कछु सहमि सुखानी।। तन पसेउ कदली जिमि काँपी। कुबरीं दसन जीभ तब चाँपी।। कहि कहि कोटिक कपट कहानी। धीरजु धरहु प्रबोधिसि रानी।। फिरा करमु प्रिय लागि कुचाली। बकिहि सराहइ मानि मराली।। सुनु मंथरा बात फुरि तोरी। दहिनि आँखि नित फरकइ मोरी।। दिन प्रति देखउँ राति कुसपने। कहउँ न तोहि मोह बस अपने।। काह करौ सखि सूध सुभाऊ। दाहिन बाम न जानउँ काऊ।।

ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳເວົ້າທີ່ຮຸນແຮງຂອງບຸດສາວຂອງໄຄເກີຍ, ນາງບໍ່ສາມາດເວົ້າຫຍັງໄດ້, ແຕ່ຢືນຢູ່ຢ່າງໂສກເສົ້າ ແລະ ເຫັດເຫັນ. ຮ່າງກາຍຂອງນາງສັ່ນຄອນຄືກັບຕົ້ນກ້ວຍທີ່ຖືກລົມພັດ; ປາກ, ຟັນ ແລະ ລີ້ນຂອງນາງແຫ້ງແລ້ມ. ນາງໄດ້ເວົ້າເລື້ອຍໆ ເລື່ອງລັບທີ່ຫຼອກລວງຫຼາຍລ້ານເລື່ອງ: "ເທວີລາຊີນີ, ຈົ່ງອົດທົນ; ຂ້າພະເຈົ້າຈະໂຕ້ຖຽງກັບເຈົ້າ." ການກະທຳຂອງຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກາຍເປັນສິ່ງທີ່ຕົງກັນຂ້າມ, ເພື່ອນທີ່ຮັກ, ແລະ ປາກົດວ່າບໍ່ເປັນສິ່ງມົງຄົງ; ແຕ່ເຈົ້າຍັງສັນລະເສີນຂ້າພະເຈົ້າ, ຍອມຮັບຂ້າພະເຈົ້າຄືກັບຫງູນ. ຈົ່ງຟັງ, ພະນາງມັນຖະຣາ, ແລະ ປະຖິ້ມຄວາມຄິດນີ້; ຕາຂວາຂອງຂ້າພະເຈົ້າສັ່ນຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ. ວັນແລ້ວວັນ ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນຝັນຮ້າຍໃນຕອນກາງຄືນ; ແຕ່ຍ້ອນຄວາມຫຼົງໄຫຼຂອງຕົວເອງ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ບອກເຈົ້າ. ຂ້າພະເຈົ້າຈະເຮັດແນວໃດ, ເພື່ອນຂອງຂ້າພະເຈົ້າ? ນິໄສຂອງຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ມີກົນ; ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຮູ້ຂວາຫຼືຊ້າຍໃນເລື່ອງນີ້.

Verse 42 (दोहा/सोरठा)

अपने चलत न आजु लगि अनभल काहुक कीन्ह। केहिं अघ एकहि बार मोहि दैअँ दुसह दुखु दीन्ह।।20।।

ຈົນຮອດມື້ນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ເຮັດຄວາມເສຍຫາຍແກ່ຜູ້ໃດໂດຍການກະທຳຂອງຕົວເອງ. ແຕ່ຍ້ອນຄວາມຜິດດຽວ, ບາງຄົນໄດ້ມອບຄວາມທຸກທົດທີ່ທົນທານບໍ່ໄດ້ໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ.

Verse 43 (चौपाई)

नैहर जनमु भरब बरु जाइ। जिअत न करबि सवति सेवकाई।। अरि बस दैउ जिआवत जाही। मरनु नीक तेहि जीवन चाही।। दीन बचन कह बहुबिधि रानी। सुनि कुबरीं तियमाया ठानी।। अस कस कहहु मानि मन ऊना। सुखु सोहागु तुम्ह कहुँ दिन दूना।। जेहिं राउर अति अनभल ताका। सोइ पाइहि यहु फलु परिपाका।। जब तें कुमत सुना मैं स्वामिनि। भूख न बासर नींद न जामिनि।। पूँछेउ गुनिन्ह रेख तिन्ह खाँची। भरत भुआल होहिं यह साँची।। भामिनि करहु त कहौं उपाऊ। है तुम्हरीं सेवा बस राऊ।।

ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປບ້ານຂອງພໍ່ແມ່ ແລະ ສິ້ນຊີວິດຂອງຂ້າພະເຈົ້າຢູ່ທີ່ນັ້ນ; ຂ້າພະເຈົ້າຈະບໍ່ຢູ່ມີຊີວິດເພື່ອບໍລິການເປັນຂ້າບໍລິພານຂອງຄູ່ແຂ່ງ. ຈົ່ງໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຕົກເຂົ້າໃນມືຂອງສັດຕູ ແລະ ເສຍຊີວິດ; ຄວາມຕາຍດີກວ່າຊີວິດແບບນີ້. ພະລາຊະເທວີໄດ້ເວົ້າຫຼາຍຄຳທີ່ອ່ອນນຸ່ມ, ແຕ່ໄຄເກີຍໄດ້ຖືຄຳເວົ້າຂອງພະນາງວ່າເປັນແຄ່ກົນ. "ເປັນຫຍັງເວົ້າແບບນີ້, ເມື່ອໃຈຂອງເຈົ້າບໍ່ໄດ້ຄິດແນວນັ້ນ? ຄວາມສຸກ ແລະ ຄວາມໂຊກດີຂອງເຈົ້າເພີ່ມຂຶ້ນສອງເທົ່າທຸກໆວັນ. ຜູ້ທີ່ເປັນທີ່ຮັກທີ່ສຸດຂອງພະລາຊະສາມັນຈະໄດ້ຮັບຜົນນີ້ເມື່ອມັນສຸກ." ນັບແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຍິນຄຳແນະນຳທີ່ຊົ່ວຮ້າຍນີ້, ເທວີນາງຊາບຂອງຂ້າພະເຈົ້າ, ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ຄວາມຫິວ, ບໍ່ມີການນອນໃນຕອນກາງຄືນ, ບໍ່ມີການພັກຜ່ອນ. ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ປຶກສານັກພະຍາກອນ ແລະ ກວດເບິ່ງເສັ້ນຊີວິດ; ພວກເຂົາເວົ້າວ່າພະພະຣາມຈະເປັນກະສັດ, ແລະ ນີ້ເປັນຄວາມຈິງ. ເທວີຜູ້ງາມ, ຖ້າເຈົ້າຈະເຮັດແນວນັ້ນ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະບອກຍຸດທຳໃຫ້ເຈົ້າ; ເພາະພະລາຊະສາມັນຂອງເຈົ້າຢູ່ພາຍໃຕ້ອຳນາດການບໍລິການຂອງເຈົ້າ.

Verse 44 (दोहा/सोरठा)

परउँ कूप तुअ बचन पर सकउँ पूत पति त्यागि। कहसि मोर दुखु देखि बड़ कस न करब हित लागि।।21।।

ຂ້າພະເຈົ້າຈະຕົກລົງໃສ່ເຫວ່າງຕາມຄຳເວົ້າຂອງເຈົ້າ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະຖິ້ມແມ່ນແຕ່ບຸດ ແລະ ສາມີ. ເມື່ອເຫັນຄວາມທຸກທົດຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງຂອງຂ້າພະເຈົ້າ, ເປັນຫຍັງເຈົ້າຈຶ່ງບໍ່ກະທຳເພື່ອຄວາມດີຂອງຂ້າພະເຈົ້າ?

Verse 45 (चौपाई)

कुबरीं करि कबुली कैकेई। कपट छुरी उर पाहन टेई।। लखइ न रानि निकट दुखु कैंसे। चरइ हरित तिन बलिपसु जैसें।। सुनत बात मृदु अंत कठोरी। देति मनहुँ मधु माहुर घोरी।। कहइ चेरि सुधि अहइ कि नाही। स्वामिनि कहिहु कथा मोहि पाहीं।। दुइ बरदान भूप सन थाती। मागहु आजु जुड़ावहु छाती।। सुतहि राजु रामहि बनवासू। देहु लेहु सब सवति हुलासु।। भूपति राम सपथ जब करई। तब मागेहु जेहिं बचनु न टरई।। होइ अकाजु आजु निसि बीतें। बचनु मोर प्रिय मानेहु जी तें।।

ຫຼັງຈາກເຮັດໃຫ້ໄຄເກີຍກົ້ມຫົວຍອມຈຳນົນ, ດາບຂອງການຫຼອກລວງໄດ້ແທງເຂົ້າໃສ່ຫີນໃຈຂອງນາງ. ພະລາຊະເທວີບໍ່ເຫັນຄວາມໂສກເສົ້າທີ່ໃກ້ຈະມາຮອດ; ນາງກິນຫຍ້າຄືກັບສັດບູຊາຍທີ່ຖືກນຳໄປສູ່ການສັງຫານ. ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳເວົ້າທີ່ອ່ອນໃນຕອນຕົ້ນແຕ່ແຂງແຮງໃນທີ່ສຸດ, ໃຈຂອງນາງປາກົດວ່າໄດ້ຮັບນົມຜຶ້ງທີ່ໃນຄວາມເປັນຈິງແມ່ນຢາພິດທີ່ຮ້າຍແຮງ. ນາງຂ້າບໍລິພານຖາມວ່ານາງໄດ້ຮັບສຳນຶກຄືນຫຼືຍັງ, ເວົ້າວ່າ: "ເທວີນາງຊາບ, ບອກຂ້າພະເຈົ້າວ່າເຈົ້າປາຖະໜາຫຍັງ." "ຈົ່ງຂໍໃນມື້ນີ້ສອງຄຳຂໍທີ່ກະສັດເປັນໜີ້ເຈົ້າ, ແລະ ຜູກມັນໄວ້ກັບເອິກຂອງລາວ. ຈົ່ງໃຫ້ພະພະຣາມໄດ້ຮັບອານາຈັກ ແລະ ໃຫ້ພະຣາມໄປເມືອງປ່າ. ຈົ່ງໃຫ້ ແລະ ຮັບ, ແລະ ໃຫ້ບັນດາຄູ່ແຂ່ງຂອງເຈົ້າມີຄວາມຍິນດີ. ເມື່ອກະສັດໄດ້ສາບານຕໍ່ພະຣາມ, ເຈົ້າຈົ່ງຂໍສິ່ງທີ່ບໍ່ສາມາດປະຕິເສດໄດ້. ຈົ່ງໃຫ້ເລື່ອງນີ້ຖືກຕົກລົງໃນຄືນນີ້. ຈົ່ງຍອມຮັບຄຳເວົ້າຂອງຂ້າພະເຈົ້າວ່າເປັນທີ່ຮັກຂອງເຈົ້າ, ຊີວິດຂອງຂ້າພະເຈົ້າ."

Verse 46 (दोहा/सोरठा)

बड़ कुघातु करि पातकिनि कहेसि कोपगृहँ जाहु। काजु सँवारेहु सजग सबु सहसा जनि पतिआहु।।22।।

ໄດ້ເຮັດຄວາມເສຍຫາຍຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງ, ໜ້າບາບເອີຍ, ເຈົ້າເວົ້າວ່າ: ໄປສູ່ຫ້ອງແຫ່ງຄວາມໂກດເຖິງ. ຈົ່ງຕັ້ງຖິ່ນເລື່ອງນີ້ດ້ວຍຄວາມຮີບດ່ວນ, ຢ່າຫຼົງເຫຼືອຕົກເຂົ້າໃນຄວາມອັບອາຍຢ່າງກະທັນຫັນ.

Verse 47 (चौपाई)

कुबरिहि रानि प्रानप्रिय जानी। बार बार बड़ि बुद्धि बखानी।। तोहि सम हित न मोर संसारा। बहे जात कइ भइसि अधारा।। जौं बिधि पुरब मनोरथु काली। करौं तोहि चख पूतरि आली।। बहुबिधि चेरिहि आदरु देई। कोपभवन गवनि कैकेई।। बिपति बीजु बरषा रितु चेरी। भुइँ भइ कुमति कैकेई केरी।। पाइ कपट जलु अंकुर जामा। बर दोउ दल दुख फल परिनामा।। कोप समाजु साजि सबु सोई। राजु करत निज कुमति बिगोई।। राउर नगर कोलाहलु होई। यह कुचालि कछु जान न कोई।।

ຮູ້ວ່າລາຊິນີເປັນທີ່ຮັກກວ່າຊີວິດ, ໄຄເກຍີໄດ້ອະທິບາຍແຜນກົນອັນຊົງຫາຍໃຈຂອງນາງຄືນໆໄປມາ. "ໃນໂລກນີ້ບໍ່ມີໃຜຈະຮັກເຈົ້າເທົ່າຂ້ອຍເທົ່ານັ້ນ. ເຈົ້າໄດ້ໄປໄກແລ້ວ, ປະຖິ້ມຂ້ອຍໄວ້ປາສະຈາກທີ່ພັກພາອາໄພ." ຖ້າພະຜົບເມດໄປສະເໝີປະສົງຂອງຂ້ອຍ, ຂ້ອຍຈະເຮັດໃຫ້ເຈົ້າເປັນມາດາຂອງບຸດຊາຍຜູ້ຈະປົກຄອງລາຊະອານາຈັກ. ນາງບ່າວໄດ້ເຄົາລົບໄຄເກຍີໃນຫຼາຍວິທີຂະນະທີ່ນາງໄປສູ່ຫ້ອງແຫ່ງຄວາມໂກດ. ນາງບ່າວໄດ້ຫວ່າເມັດໄມ້ແຫ່ງໄພພິບັດເປັນດັ່ງຝົນຕົກໃນລະດູການ; ຈິດໃຈຂອງໄຄເກຍີໄດ້ກາຍເປັນດິນອຸດົມສົມພາບສຳລັບຄຳແນະນຳຊົ່ວຮ້າຍ. ໄດ້ຮັບນ້ຳແຫ່ງການຫຼອກລວງ, ເມັດໄມ້ກໍ່ງອກງອກ; ຂອງຂວັນສອງຢ່າງໄດ້ຜະລິດຜົນແຫ່ງຄວາມໂສກເສົ້າ. ນາງໄດ້ຈັດເຕັ້ມທຸກສິ່ງແຫ່ງຄວາມໂກດ; ກະສັດ, ຕາມຄຳແນະຊົ່ວຂອງນາງ, ໄດ້ນຳຄວາມພິບັດມາສູ່ຕົວເອງ. ມີສຽງອຶກອັນໃນນະຄອນຂອງເຈົ້າ, ແຕ່ບໍ່ມີໃຜຮູ້ເລື່ອງແຜນກົນຊົ່ວຮ້າຍນີ້ເລີຍ.

Verse 48 (दोहा/सोरठा)

प्रमुदित पुर नर नारि। सब सजहिं सुमंगलचार। एक प्रबिसहिं एक निर्गमहिं भीर भूप दरबार।।23।।

ຊາຍແລະຍິງໃນນະຄອນລ້ວນແຕ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ; ທຸກຄົນກຳລັງກະກຽມພິທີມັງຄະລາດ. ບາງຄົນເຂົ້າໄປ, ບາງຄົນອອກມາ; ມີຝູງຊົນຫຼວງໃຫຍ່ຢູ່ທີ່ສານຂອງກະສັດ.

Verse 49 (चौपाई)

बाल सखा सुन हियँ हरषाहीं। मिलि दस पाँच राम पहिं जाहीं।। प्रभु आदरहिं प्रेमु पहिचानी। पूँछहिं कुसल खेम मृदु बानी।। फिरहिं भवन प्रिय आयसु पाई। करत परसपर राम बड़ाई।। को रघुबीर सरिस संसारा। सीलु सनेह निबाहनिहारा। जेंहि जेंहि जोनि करम बस भ्रमहीं। तहँ तहँ ईसु देउ यह हमहीं।। सेवक हम स्वामी सियनाहू। होउ नात यह ओर निबाहू।। अस अभिलाषु नगर सब काहू। कैकयसुता ह्दयँ अति दाहू।। को न कुसंगति पाइ नसाई। रहइ न नीच मतें चतुराई।।

ໄດ້ຍິນຂ່າວ, ໝູ່ເພື່ອນສະໄໝເດັກກໍ່ຊົມຊື່ນໃນຫົວໃຈ; ໄດ້ຊຸມຊົນກັນເປັນກຸ່ມສິບຫຼືສິບຫ້າຄົນ, ເຂົາເຈົ້າໄປຫາພະຣາມ. ພະຜົບໄດ້ຕ້ອນຮັບເຂົາເຈົ້າດ້ວຍຄວາມຮັກ, ຮັບຮູ້ຄວາມຜູກພັນຂອງເຂົາເຈົ້າ, ແລະ ໄດ້ຖາມຫາຄວາມສະບາຍຂອງເຂົາເຈົ້າດ້ວຍຖ້ອຍຄຳອ່ອນໂຍນ. ເຂົາເຈົ້າກັບໄປບ້ານຂອງເຂົາເຈົ້າ, ໄດ້ຮັບບັນຍາຍທີ່ເມດຕາ, ສັນລະເສີນພະຣາມຕໍ່ກັນ. "ໃນໂລກນີ້ໃຜຈະທຽບເທົ່າພະຜົບແຫ່ງລາຊະວົງຣາຄູ ໃນຄຸນງາມ, ຄວາມຮັກ, ແລະ ການປະພຶດອັນສູງສົ່ງ?" "ໃນຊາດໃດກໍ່ຕາມທີ່ພວກເຮົາພັດພາກໄປຕາມອຳນາດຂອງກຳຂອງເຮົາ, ຂໍໃຫ້ພະຜົບປະທານສິ່ງນີ້ແກ່ພວກເຮົາ: ວ່າພວກເຮົາຈະເປັນຂ້າບໍລິພາກຂອງພະອົງ ແລະ ພະອົງເປັນນາຍຂອງພວກເຮົາ." "ຂໍໃຫ້ພວກເຮົາຜູກພັນໃນສຳພັນນີ້ຕະຫຼອດໄປ." ຄວາມປາຖະໜາເຊັ່ນນີ້ມີຢູ່ໃນຫົວໃຈຂອງທຸກຄົນໃນນະຄອນ, ໃນຂະນະທີ່ບຸດສາວຂອງໄຄເກຍີເຜົາໄໝ້ດ້ວຍຄວາມເຈັບປວດຢູ່ພາຍໃນ. ໃຜບໍ່ຖືກຫຼົບຫຼືນຳພາໄປທາງຊົ່ວໂດຍການຄົບຄູ່ກັບຄົນຊົ່ວ? ໃນຈິດໃຈຂອງຄົນຕ່ຳຊັ້ນ, ບໍ່ມີປັນຍາຢູ່ເລີຍ.

Verse 50 (दोहा/सोरठा)

साँस समय सानंद नृपु गयउ कैकेई गेहँ। गवनु निठुरता निकट किय जनु धरि देह सनेहँ।।24।।

ໃນລົດຫາຍໃຈດຽວ, ກະສັດໄດ້ໄປດ້ວຍຄວາມຊົມຊື່ນສູ່ເຮືອນຂອງໄຄເກຍີ. ການໄປຂອງພະອົງໄວຫຼາຍຈົນປາກົດວ່າ ພະອົງໄດ້ຮັບເອົາຮ່າງກາຍແຫ່ງຄວາມຮັກ ແລະ ເຮັດໃຫ້ຄວາມໃກ້ຊິດກັບຄວາມໂຫດຮ້າຍ.

Verse 51 (चौपाई)

कोपभवन सुनि सकुचेउ राउ। भय बस अगहुड़ परइ न पाऊ।। सुरपति बसइ बाहँबल जाके। नरपति सकल रहहिं रुख ताकें।। सो सुनि तिय रिस गयउ सुखाई। देखहु काम प्रताप बड़ाई।। सूल कुलिस असि अँगवनिहारे। ते रतिनाथ सुमन सर मारे।। सभय नरेसु प्रिया पहिं गयऊ। देखि दसा दुखु दारुन भयऊ।। भूमि सयन पटु मोट पुराना। दिए डारि तन भूषण नाना।। कुमतिहि कसि कुबेषता फाबी। अन अहिवातु सूच जनु भाबी।। जाइ निकट नृपु कह मृदु बानी। प्रानप्रिया केहि हेतु रिसानी।।

ໄດ້ຍິນເຖິງຫ້ອງແຫ່ງຄວາມໂກດ, ກະສັດຮູ້ສຶກອາຍ; ເອີດຄວາມຢ້ານ, ພະອົງບໍ່ສາມາດກ້າວໄປຂ້າງໜ້າໄດ້. ກະສັດຂອງເທບທັງຫຼາຍຢູ່ພາຍໃຕ້ອຳນາດ ແລະ ພະລັງຂອງພະອົງ; ກະສັດທັງໝົດໃນໂລກຢູ່ພາຍໃຕ້ບັນຊາຂອງພະອົງ. ໄດ້ຍິນເຊັ່ນນັ້ນ, ຄວາມໂກດຂອງໝັ້ນໄດ້ແຫ້ງຫ່າງໄປ; ເບິ່ງຊິຄຳພະລັງ ແລະ ຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງຄວາມຮັກ. ຜູ້ທີ່ຖືສາມສີ່, ຟ້າຮ້ອງ, ແລະ ດາບ ຖືກລົ້ມລົງໂດຍລູກສອນຂອງດອກໄມ້ຂອງເທບແຫ່ງຄວາມຮັກ. ກະສັດໄດ້ໄປຫາຄົນຮັກຂອງພະອົງດ້ວຍຄວາມຢ້ານ; ເຫັນສະພາບຂອງນາງ, ພະອົງເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າຢ່າງສາຫັດ. ນາງນອນຢູ່ພື້ນດິນເທິງຜ້າເກົ່າ, ໜາ, ຊຳລົງ; ນາງໄດ້ຖິ້ມຮ່າງກາຍ ແລະ ເຄື່ອງປະດັບຫຼາຍຢ່າງຂອງນາງ. ນາງໄດ້ຜູກມັດຫົວໃຈຊົ່ວຮ້າຍຂອງນາງດ້ວຍຄຳປາດຕາທີ່ໂຫດຮ້າຍ, ດັ່ງກັບວ່ານາງກຳລັງປະຕິບັດຕະບູຊະຍະຢ່າງດຸເດົາ. ກະສັດໄດ້ເຂົ້າໄປໃກ້ນາງ ແລະ ເວົ້າດ້ວຍຖ້ອຍຄຳອ່ອນໂຍນ: "ຄົນຮັກແຫ່ງຊີວິດຂອງຂ້າພະເຈົ້າ, ເປັນຫຍັງເຈົ້າຈຶ່ງໂກດ?

Verse 52 (छंद)

केहि हेतु रानि रिसानि परसत पानि पतिहि नेवारई। मानहुँ सरोष भुअंग भामिनि बिषम भाँति निहारई।। दोउ बासना रसना दसन बर मरम ठाहरु देखई। तुलसी नृपति भवतब्यता बस काम कौतुक लेखई।।

ເປັນຫຍັງເຈົ້າໂກດ, ໜ້າລາຊິນີ? ເຈົ້າຜູ້ທີ່ກົ້ມຫົວຕໍ່ສາມີຂອງເຈົ້າດ້ວຍມືຂອງເຈົ້າເທິງໜ້າເອິກຂອງພະອົງ, ດັ່ງກັບວ່າໃນຄວາມໂກດ ເຈົ້າກຳລັງເບິ່ງພະອົງໃນທາງທີ່ໜ້າຢ້ານ, ໜ້າງາມເອີຍ. ທັງສອງຕາຂອງເຈົ້າ, ປາກຂອງເຈົ້າ, ແລະ ຟັນເຈົ້າ ເປີດເຜີຍສະພາບລັບໃນຈິດໃຈຂອງເຈົ້າ. ຕຸນສີດາສ໌ ສັງເກດວ່າ ກະສັດຢູ່ພາຍໃຕ້ອຳນາດຂອງການຫຼິ້ນແຫ່ງຄວາມຮັກ, ອ່ານເຄື່ອງໝາຍຂອງອາລົມຄົນຮັກຂອງພະອົງ.

Verse 53 (दोहा/सोरठा)

बार बार कह राउ सुमुखि सुलोचिनि पिकबचनि। कारन मोहि सुनाउ गजगामिनि निज कोप कर।।25।।

ຄືນໆໄປມາ ກະສັດໄດ້ເວົ້າກັບນາງ, ຜູ້ທີ່ໜ້າງາມ ແລະ ຕາງາມປະຫຼາດດັ່ງສຽງນົກກູ້ກ: "ບອກຂ້າພະເຈົ້າເຖິງເຫດຜົນແຫ່ງຄວາມໂກດຂອງເຈົ້າ, ໜ້າຍິງຜູ້ຍ່າງງາມດັ່ງຊ້າງ, ແລະ ເປີດເຜີຍຄວາມໂກດຂອງເຈົ້າໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຮູ້."

Verse 54 (चौपाई)

अनहित तोर प्रिया केइँ कीन्हा। केहि दुइ सिर केहि जमु चह लीन्हा।। कहु केहि रंकहि करौ नरेसू। कहु केहि नृपहि निकासौं देसू।। सकउँ तोर अरि अमरउ मारी। काह कीट बपुरे नर नारी।। जानसि मोर सुभाउ बरोरू। मनु तव आनन चंद चकोरू।। प्रिया प्रान सुत सरबसु मोरें। परिजन प्रजा सकल बस तोरें।। जौं कछु कहौ कपटु करि तोही। भामिनि राम सपथ सत मोही।। बिहसि मागु मनभावति बाता। भूषन सजहि मनोहर गाता।। घरी कुघरी समुझि जियँ देखू। बेगि प्रिया परिहरहि कुबेषू।।

ໃຜໄດ້ເຮັດຮ້າຍເຈົ້າ, ຄົນຮັກຂອງຂ້າພະເຈົ້າ? ໜ້າຂອງໃຜສອງໜ້າທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຄວນເອົາ, ຫຼື ຊີວິດຂອງໃຜທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຄວນຍຶດເອົາ? ບອກຂ້າພະເຈົ້າ, ໃຜທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຄວນເຮັດໃຫ້ເປັນຜູ້ຂັດຍາກ? ບອກຂ້າພະເຈົ້າ, ໃຜທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຄວນໄລ່ອອກຈາກລາຊະອານາຈັກ? ຂ້າພະເຈົ້າສາມາດສັງຫານສັດຕູຂອງເຈົ້າ, ເຖິງແມ່ນວ່າເຂົາເຈົ້າບໍ່ຕາຍກໍ່ຕາມ; ເຫຼົ່າຊາຍ ແລະ ຍິງຜູ້ນ້ອຍເຫຼົ່ານີ້ຄືຫຍັງ, ປຽບດັ່ງແມງໄມ້? ເຈົ້າຮູ້ນິສັນຍະພາບຂອງຂ້າພະເຈົ້າ, ໜ້າງາມເອີຍ; ໃຈຂອງຂ້າພະເຈົ້າເປັນນົກຈາກໍຣາຕໍ່ໜ້າດວງຈັນຂອງເຈົ້າ. ຄົນຮັກຂອງຂ້າພະເຈົ້າ, ຊີວິດຂອງຂ້າພະເຈົ້າ, ບຸດຊາຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າ, ທຸກສິ່ງຂອງຂ້າພະເຈົ້າເປັນຂອງເຈົ້າ; ຄອບຄົວ ແລະ ປະຊາຊົນຂອງເຈົ້າຢູ່ພາຍໃຕ້ອຳນາດຂອງເຈົ້າທັງສິ້ນ. ຖ້າຂ້າພະເຈົ້າເວົ້າສິ່ງໃດທີ່ບໍ່ຈິງຕໍ່ເຈົ້າ, ໜ້າງາມເອີຍ, ຂໍໃຫ້ພະຣາມເປັນພະຍານ ແລະ ຄວາມຈິງເປັນສັບພະຍາກອນຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ຍິ້ມແຍ້ມ, ຂໍສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ໃຈເຈົ້າພໍໃຈ; ປະດັບຮ່າງກາຍງາມຂອງເຈົ້າດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບ. ຈົ່ງຖືເຮືອນຫຼັງນີ້ເປັນສະຖານທີ່ຊົ່ວຮ້າຍໃນໃຈຂອງເຈົ້າ; ໄວໆນີ້, ຄົນຮັກຂອງຂ້າພະເຈົ້າ, ຈົ່ງລະທັບຄຳປາດຕາທີ່ໂຫດຮ້າຍນີ້ເຖິງ.

Verse 55 (दोहा/सोरठा)

यह सुनि मन गुनि सपथ बड़ि बिहसि उठी मतिमंद। भूषन सजति बिलोकि मृगु मनहुँ किरातिनि फंद।।26।।

ໄດ້ຍິນເຊັ່ນນັ້ນ, ມັນທາຣາຜູ້ມີໃຈງ່າຍ ແລະ ເຕັມໄປດ້ວຍກົນອັນຊົງຫາຍໃຈ, ໄດ້ສາບານສັບພະຍາກອນອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ແລະ ກໍ່ໄດ້ຫົວເລາະອອກມາ. ເຫັນກວາງຖືກປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບ, ມັນປຽບດັ່ງນາງລ່າສັດກຳລັງຕັ້ງດັກຂອງນາງ.

Verse 56 (चौपाई)

पुनि कह राउ सुह्रद जियँ जानी। प्रेम पुलकि मृदु मंजुल बानी।। भामिनि भयउ तोर मनभावा। घर घर नगर अनंद बधावा।। रामहि देउँ कालि जुबराजू। सजहि सुलोचनि मंगल साजू।। दलकि उठेउ सुनि ह्रदउ कठोरू। जनु छुइ गयउ पाक बरतोरू।। ऐसिउ पीर बिहसि तेहि गोई। चोर नारि जिमि प्रगटि न रोई।। लखहिं न भूप कपट चतुराई। कोटि कुटिल मनि गुरू पढ़ाई।। जद्यपि नीति निपुन नरनाहू। नारिचरित जलनिधि अवगाहू।। कपट सनेहु बढ़ाइ बहोरी। बोली बिहसि नयन मुहु मोरी।।

ຈາກນັ້ນກະສັດຮູ້ວ່ານາງເປັນຜູ້ປາຖະໜາດີໃນໃຈ ໄດ້ເວົ້າດ້ວຍຖ້ອຍຄຳອ່ອນໂຍນ ໜ້າພໍໃຈ ຄວາມຮັກເຮັດໃຫ້ພະອົງປິຕິຍິນດີ ນາງຜູ້ງາມຂອງຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກາຍເປັນທີ່ຮັກໃນໃຈຂອງພະອົງ ໃນທຸກເຮືອນຂອງນະຄອນ ຄວາມປິຕິຍິນດີໄດ້ເພີ່ມພູມໃຈ ຂ້າພະເຈົ້າຈະມອບຕຳແໜ່ງມົງກຸດຮົ່ງໃຫ້ພະຣາມໃນວັນອື່ນ ຈົ່ງປະດັບຕົວດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບມົງຄົດ ໜ້າຮັກຜູ້ນີ້ ເມື່ອໄດ້ຍິນເຊັ່ນນັ້ນ ນາງມັນຖາຣາໄດ້ລຸກຂຶ້ນ ໃຈຂອງນາງແຂງແຮງ ຄືກັບຖືກສຳຜັດດ້ວຍບາດເຈັບ ດ້ວຍຄວາມເຈັບປວດເຊັ່ນນັ້ນ ນາງໄດ້ຫົວເລາະໃສ່ໂຕນັ້ນ ຄືກັບແມ່ຍິງລັກທີ່ບໍ່ໄດ້ຮ້ອງໄຫ້ອອກມາ ກະສັດບໍ່ສາມາດຮັບຮູ້ເຫັນຄວາມສະໜາມາດຂອງນາງ ເຖິງແມ່ນວ່າພະອົງໄດ້ຮຽນຮູ້ຈາກຜູ້ຄົນສະໜາມາດຫຼາຍລ້ານຄົນ ແຕ່ພະອົງກໍຍັງບໍ່ຊຳນານໃນວິທີຂອງແມ່ຍິງ ເຖິງແມ່ນວ່າກະສັດຊຳນານໃນການປົກຄອງ ແຕ່ພະອົງກໍຖືກຈຸ່ມລົງໃນມະຫາສະໝຸດຂອງວິທີແມ່ຍິງ ເພີ່ມຄວາມຮັກປອມແລ້ວອີກເທື່ອໜຶ່ງ ນາງໄດ້ເວົ້າດ້ວຍຮອຍຍິ້ມ ກົ້ມເບື້ອງລົງ

Verse 57 (दोहा/सोरठा)

मागु मागु पै कहहु पिय कबहुँ न देहु न लेहु। देन कहेहु बरदान दुइ तेउ पावत संदेहु।।27।।

ຈົ່ງຂໍ ຈົ່ງຂໍ ພະຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ແລະ ເວົ້າເຖິງ ບໍ່ເຄີຍໃຫ້ ບໍ່ເຄີຍຮັບ ຖ້າພະອົງກ່າວວ່າຈະປະທານພອນສອງປະການ ກໍຈະເກີດຄວາມສົງໃສ

Verse 58 (चौपाई)

जानेउँ मरमु राउ हँसि कहई। तुम्हहि कोहाब परम प्रिय अहई।। थाति राखि न मागिहु काऊ। बिसरि गयउ मोहि भोर सुभाऊ।। झूठेहुँ हमहि दोषु जनि देहू। दुइ कै चारि मागि मकु लेहू।। रघुकुल रीति सदा चलि आई। प्रान जाहुँ बरु बचनु न जाई।। नहिं असत्य सम पातक पुंजा। गिरि सम होहिं कि कोटिक गुंजा।। सत्यमूल सब सुकृत सुहाए। बेद पुरान बिदित मनु गाए।। तेहि पर राम सपथ करि आई। सुकृत सनेह अवधि रघुराई।। बात दृढ़ाइ कुमति हँसि बोली। कुमत कुबिहग कुलह जनु खोली।।

ກະສັດໄດ້ຫົວເລາະ ແລະ ກ່າວວ່າ ຂ້າພະເຈົ້າຮູ້ຄວາມລັບຂອງເຈົ້າ ເຈົ້າເປັນທີ່ຮັກຍິ່ງນັກຕໍ່ຂ້າພະເຈົ້າ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ຂ້າພະເຈົ້າຈະບໍ່ຂໍໃຫ້ໃຜຍືນຢູ່ຂ້າງ ຂ້າພະເຈົ້າລືມຄວາມເຂີນອາຍຕາມປົກກະຕິໄປແລ້ວ ຢ່າຖືວ່າຂ້າພະເຈົ້າມີຄວາມຜິດແມ່ນແຕ່ເລື້ອງເທົ່ານັ້ນ ຈົ່ງຂໍພອນສອງຫຼືສີ່ປະການ ແລະ ຮັບເອົາ ຮີດຄອງປະເພນີຂອງວົງຣາຄຸ ໄດ້ສືບຕໍ່ມາຕະຫຼອດ ຄື ຈົ່ງໃຫ້ຊີວິດຈາກໄປ ແຕ່ຢ່າໃຫ້ຖ້ອຍຄຳແຕກສະຫຼາຍ ບໍ່ມີກອງບາບໃດໃຫຍ່ກວ່າຄວາມເທັດ ເມັດງາຊາວລ້ານໆເມັດ ຈະທຽບເທົ່າພູເຂົາໄດ້ຫຼື ບຸນກຸສົນທັງໝົດມີຮາກຖານຢູ່ໃນຄວາມຈິງ ພະເວດ ແລະ ປຸຣານໄດ້ປະກາດເລື້ອງນີ້ ແລະ ໃຈໄດ້ຮ້ອງຮັບ ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ພະຣາມຈຶ່ງມາໂດຍໄດ້ສາບານ ຄວາມຮັກໃນບຸນກຸສົນຂອງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງຣາຄຸ ບໍ່ມີຂອບເຂດ ເມື່ອໄດ້ຢັ້ງຢືນເລື້ອງແລ້ວ ນາງໄກເກີຍີໄດ້ຫົວເລາະ ແລະ ເວົ້າ ນາງໄດ້ເປີດເຜີຍທຳມະຊາດຂອງໃຈຊົ່ວຮ້າຍ ຄືກັບເປີດຮັງນົກຊົ່ວຮ້າຍ

Verse 59 (दोहा/सोरठा)

भूप मनोरथ सुभग बनु सुख सुबिहंग समाजु। भिल्लनि जिमि छाड़न चहति बचनु भयंकरु बाजु।।28।।

ຄວາມປາຖະໜາຂອງກະສັດເປັນປ່າໄມ້ງາມງາມ ເປັນທີ່ຊຸມນຸມຂອງນົກສຸກໃຈ ແຕ່ຄືກັບນາງລ່າສັດ ນາງໄກເກີຍີປາຖະໜາຈະລະເລີຍຖ້ອຍຄຳຂອງພະອົງ ເຊິ່ງເປັນສຽງອັນໜ້າຢ້ານກົວ

Verse 60 (चौपाई)

सुनहु प्रानप्रिय भावत जी का। देहु एक बर भरतहि टीका।। मागउँ दूसर बर कर जोरी। पुरवहु नाथ मनोरथ मोरी।। तापस बेष बिसेषि उदासी। चौदह बरिस रामु बनबासी।। सुनि मृदु बचन भूप हियँ सोकू। ससि कर छुअत बिकल जिमि कोकू।। गयउ सहमि नहिं कछु कहि आवा। जनु सचान बन झपटेउ लावा।। बिबरन भयउ निपट नरपालू। दामिनि हनेउ मनहुँ तरु तालू।। माथे हाथ मूदि दोउ लोचन। तनु धरि सोचु लाग जनु सोचन।। मोर मनोरथु सुरतरु फूला। फरत करिनि जिमि हतेउ समूला।। अवध उजारि कीन्हि कैकेईं। दीन्हसि अचल बिपति कै नेईं।।

ຈົ່ງຟັງ ໜ້າຮັກຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຍິ່ງຊີວິດ ສິ່ງທີ່ຢູ່ໃນໃຈຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ຈົ່ງປະທານພອນໜຶ່ງໃຫ້ພະພົມຕາເປັນເคື່ອງໝາຍແຫ່ງຄວາມໂປດປານ ຂ້າພະເຈົ້າຂໍພອນທີສອງດ້ວຍມືທັບໄຫວ້ ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຈົ່ງສົ່ງເສີມຄວາມປາຖະໜາຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ຈົ່ງໃຫ້ພະຣາມຢູ່ໃນປ່າໄມ້ເປັນນັກບວດສັດ ມີຄວາມວິເສີດພິເສດ ບໍ່ຍຶດເກາະໃນໂລກ ເປັນເວລາສິບສີ່ປີ ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳອ່ອນໂຍນເຫຼົ່ານັ້ນ ໃຈຂອງກະສັດໄດ້ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າ ຄືກັບນົກໂກກິນລຳພັງໃຈເມື່ອດວງຈັນສຳຜັດມັນ ພະອົງໄດ້ໄປໂດຍໃຈຜຸດຜັນ ບໍ່ສາມາດເວົ້າຫຍັງໄດ້ ຄືກັບຟ້າຮ້ອງໄດ້ຕີປ່າໄມ້ສາລາຢ່າງກະທັນຫັນ ກະສັດໄດ້ກາຍເປັນຊັດເຈນໂດຍສິ້ນເຊີງ ຄືກັບຟ້າຮ້ອງໄດ້ຕີຕົ້ນຕາບສູງ ພະອົງໄດ້ວາງມືເທິງໜ້າຜາກ ອັດຕາເບື້ອງທັງສອງ ຮ່າງກາຍໜັກເປັນດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າ ຄືກັບຮູບແຕ້ມ ຄວາມປາຖະໜາຂອງຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ບາຍອອກດອກ ຄືກັບຕົ້ນໄມ້ສະຫວັນ ແຕ່ບັດນີ້ມັນຖືກຖອນຮາກ ຄືກັບຊ້າງຖືກຕີລົ້ມ ເຈົ້າໄດ້ທຳລາຍນະຄອນອະໂຍດະຍາ ໜ້າຮັກໄກເກີຍີ ແລະ ໄດ້ຖິ້ມຂ້າພະເຈົ້າລົງໃນເຫວັງອັນເລິກເຊິ່ງແຫ່ງຄວາມວຸ້ນວາຍ

Verse 61 (दोहा/सोरठा)

कवनें अवसर का भयउ गयउँ नारि बिस्वास। जोग सिद्धि फल समय जिमि जतिहि अबिद्या नास।।29।।

ໃນເວລາທີ່ບໍ່ເໝາະສົມໃດ ເຫດການນີ້ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ວາງຄວາມໄວ້ເນື້ອເຊື່ອໃຈໃນແມ່ຍິງ ມັນຄືກັບເວລາທີ່ໂຍຄະ ຄວາມສຳເລັດ ແລະ ຜົນບຸນສູນເສຍໄປ ຄວາມບໍ່ຮູ້ໄດ້ທຳລາຍນັກບວດຜູ້ນັ້ນ