Opening the text

Sukta 9.73
Unknown/uncertain in provided input (Soma Pavamāna corpus; traditionally attributed within the Pavamāna hymn families)
Soma Pavamāna with strong invocation of Varuṇa and Ṛta (purifying Soma as the power that clarifies Vāc and guards vrata)
Jagatī (probable for RV 9.73; verify against a metrical count in a critical edition)
ಈ ಪವಮಾನ ಸೋಮ ಸ್ತೋತ್ರವು ಪವಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಚರಿಸಿ ಶೋಧಿತವಾಗುವ ಸೋಮಧಾರೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ ಇಂದ್ರನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ತೋತ್ರವು ಪುನಃಪುನಃ ಸೋಮದ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣವನ್ನು ವಾಚ್ (ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿ) ಯ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ವರುಣ ಮತ್ತು ಋತದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ವ್ರತ (ಪವಿತ್ರ ನಿಯಮ/ಆಚರಣೆ) ರಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ; ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು ಯಜ್ಞಕರ್ಮವೂ, ವಿಶ್ವ-ನೈತಿಕ ಕ್ರಮವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯೂ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
स्रक्वे द्रप्सस्य धमतः समस्वरन्नृतस्य योना समरन्त नाभयः । त्रीन्त्स मूर्ध्नो असुरश्चक्र आरभे सत्यस्य नावः सुकृतमपीपरन् ॥
ದ್ರಪ್ಸ (ಬಿಂದು)ದ ಧಾರೆಯಿಗಾಗಿ ಸ್ರಕ್ವೇ (ಒಠಗಳು/ಪೀಡನೆಯ ಒಠಗಳು) ಒಂದೇ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ನಾದಿಸಿದವು; ನಾಭಯಃ (ನಾಭಿಕೇಂದ್ರಗಳು) ಋತಸ್ಯ ಯೋನೌ (ಋತದ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ) ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿದವು. ಅಸುರ (ಪ್ರಭುಶಕ್ತಿ)ನು ಆಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮೂರು ಮೂರ್ಧ್ನಃ (ಶಿಖರ-ಬಿಂದುಗಳನ್ನು) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಸತ್ಯಸ್ಯ ನಾವಃ (ಪಾತ್ರಗಳು/ವಾಹನಗಳು) ಸುಕೃತ (ಸುಘಟಿತ ಕರ್ಮ)ವನ್ನು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಉಬ್ಬಿಸಿ ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದವು.
Mantra 2
सम्यक्सम्यञ्चो महिषा अहेषत सिन्धोरूर्मावधि वेना अवीविपन् । मधोर्धाराभिर्जनयन्तो अर्कमित्प्रियामिन्द्रस्य तन्वमवीवृधन् ॥
ಸಮ್ಯಕ್—ನೇರವಾಗಿ, ನೇರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ—ಮಹಿಷರು (ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠರು) ಉಕ್ಕಿ ಹರಿದರು; ಸಿಂಧುವಿನ ಊರ್ಮಿ (ಅಲೆ) ಮೇಲೆ ವೇನರು (ಆಕಾಂಕ್ಷಿಗಳು/ದೃಷ್ಟರು) ಕಂಪಿಸಿ ಅದನ್ನೇ ನಡುಗಿಸಿದರು. ಮಧುವಿನ ಧಾರೆಗಳಿಂದ ಅವರು ಅರ್ಕ (ಸ್ತುತಿ-ಕಿರಣ/ಪ್ರಕಾಶಗೀತ)ವನ್ನು ಜನಿಸಿದರು; ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನ ಪ್ರಿಯ ತನು (ಪ್ರಿಯ ದೇಹ-ಶಕ್ತಿ)ಯನ್ನು ಅಂತರದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.
Mantra 3
पवित्रवन्तः परि वाचमासते पितैषां प्रत्नो अभि रक्षति व्रतम् । महः समुद्रं वरुणस्तिरो दधे धीरा इच्छेकुर्धरुणेष्वारभम् ॥
ಪವಿತ್ರೀಕರಣದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದವರು ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿಯ ಸುತ್ತ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರೊಳಗಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಪಿತೃನು ಅವರ ಋತ-ವ್ರತವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ. ವರುಣನು ಮಹಾ ‘ವಸ್ತ’ದ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ, ಇವತ್ತಂತೆ, ಒಂದು ಆವರಣವನ್ನು ಇಡುತ್ತಾನೆ; ಧೀರರಾದ ಪ್ರಕಾಶಿತ ಅನ್ವೇಷಕರು ಆಧಾರಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ತವಕಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 4
सहस्रधारेऽव ते समस्वरन्दिवो नाके मधुजिह्वा असश्चतः । अस्य स्पशो न नि मिषन्ति भूर्णयः पदेपदे पाशिनः सन्ति सेतवः ॥
ಓ ಸಹಸ್ರಧಾರಾ, ನಿನ್ನಿಂದ ಮಧುಜಿಹ್ವಾ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಏಳುತ್ತವೆ—ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನವಾಗಿ—ದಿವದ ನಾಕದಲ್ಲಿ, ಶಿಖರದಲ್ಲಿ. ಅವನ ಸ್ಪಶಃ (ಕಾವಲುಗಾರರು) ಕಣ್ಣಿಮೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಪಾಶಿನಃ—ಬಂಧನಧಾರಕರು—ಮತ್ತು ಸೇತವಃ—ಪಾರಾಗುವ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟುವವರು—ಮಾರ್ಗದ ರಕ್ಷಕರಾಗಿ ಇರುತ್ತಾರೆ.
Mantra 5
पितुर्मातुरध्या ये समस्वरन्नृचा शोचन्तः संदहन्तो अव्रतान् । इन्द्रद्विष्टामप धमन्ति मायया त्वचमसिक्नीं भूमनो दिवस्परि ॥
ಪಿತೃಮಾತೃಗಳಿಂದ ಅವರು ಋಚೆಯ ಮೂಲಕ ಏಕಸ್ವರವಾಗಿ ಏಳುತ್ತಾರೆ; ದಹಿಸುತ್ತಾ ಅವರು ಅವ್ರತ—ನಿಯಮರಹಿತ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ದಹಿಸಿ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮಾಯಾ—ರೂಪಕೊಡುವ ದರ್ಶನಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವರು ಇಂದ್ರದ್ವಿಷ್ಟವಾದ ಕತ್ತಲೆ ಚರ್ಮವನ್ನು ಊದಿ ತೊಳೆದುಹಾಕುತ್ತಾರೆ, ದ್ಯೌನ ಸುತ್ತಲಿನ ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ.
Mantra 6
प्रत्नान्मानादध्या ये समस्वरञ्छ्लोकयन्त्रासो रभसस्य मन्तवः । अपानक्षासो बधिरा अहासत ऋतस्य पन्थां न तरन्ति दुष्कृतः ॥
ಪ್ರಾಚೀನ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಅವರು ಏಕಸ್ವರವಾಗಿ ಏಳುತ್ತಾರೆ—ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ಯಂತ್ರದಂತೆ ಬಂಧಿತವಾದ, ರಭಸ ವೇಗದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಈ ಮಂತವ್ಯಗಳು. ಆದರೆ ದುಷ್ಕೃತರು—ಅಕ್ಷವಿಲ್ಲದವರು, ಬಧಿರರು—ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಋತದ ಪಥವನ್ನು ದಾಟಲಾರರು.
Mantra 7
सहस्रधारे वितते पवित्र आ वाचं पुनन्ति कवयो मनीषिणः । रुद्रास एषामिषिरासो अद्रुहः स्पशः स्वञ्चः सुदृशो नृचक्षसः ॥
ಸಹಸ್ರಧಾರೆಯಾಗಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹರಡಿದ ಪವಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನೀಷಿಗಳು ವಾಚನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಬಲಗಳು ರುದ್ರಸಮಾನ—ವೇಗವಂತ, ಅದ್ರುಹ (ದುರುದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ); ಅವರ ಸ್ಪಶಃ—ಕಾವಲುಗಾರರು—ಸ್ವಯಂಸರಿ, ಸುದೃಶ, ನೃಚಕ್ಷಸಃ—ಮಾನವನನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯವರು.
Mantra 8
ऋतस्य गोपा न दभाय सुक्रतुस्त्री ष पवित्रा हृद्यन्तरा दधे । विद्वान्त्स विश्वा भुवनाभि पश्यत्यवाजुष्टान्विध्यति कर्ते अव्रतान् ॥
ಋತದ ಗೋಪಾ—ಕಾವಲುಗಾರ—ಮೋಸಗೊಳ್ಳದವನು, ಶುಕ್ರತು (ಶುದ್ಧ ಸಂಕಲ್ಪವಂತ)ನು; ಹೃದಯದ ಒಳಗೆ ಮೂರು ಪವಿತ್ರಕರ ಪವಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲ ಭುವನಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ದೃಷ್ಟಿ ಹರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಸ್ವೀಕೃತರಾದ, ಅವ್ರತ—ವಿಧಿಹೀನ, ಅಕ್ರಮದ ಕರ್ತೃಗಳು—ಅವರನ್ನು ಅವನು ಹೊಡೆದು ಕೆಡವುತ್ತಾನೆ.
Mantra 9
ऋतस्य तन्तुर्विततः पवित्र आ जिह्वाया अग्रे वरुणस्य मायया । धीराश्चित्तत्समिनक्षन्त आशतात्रा कर्तमव पदात्यप्रभुः ॥
ಋತದ ತಂತು ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ; ವರುಣನ ಮಾಯಾ (ರಚನಾಶಕ್ತಿ)ಯಿಂದ ಜಿಹ್ವೆಯ ಅಗ್ರದಲ್ಲಿ ಅದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಧೀರರೂ ಸಹ ಅದಕ್ಕೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಅದನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಕ್ರತೆಯ ಕರ್ತನು ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಾನೆ—ಅಪ್ರಭು, ಶಕ್ತಿಹೀನ.
It praises Soma while it is being purified through the ritual filter, describing how the clarified flow strengthens Indra and also purifies inspired speech (Vāc) and right observance (vrata) under Ṛta.
Varuṇa is closely linked with Ṛta and vrata (cosmic and moral order). The hymn invokes him to show that Soma’s purification is not only physical but also an ordering of truth, discipline, and right action.
Alongside the literal filtering of Soma, it symbolizes refining speech and insight—making expression truthful, luminous, and effective, like Soma becoming clear and fit for offering.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.