Sukta 73

Mantra 1

स्रक्वे द्रप्सस्य धमतः समस्वरन्नृतस्य योना समरन्त नाभयः । त्रीन्त्स मूर्ध्नो असुरश्चक्र आरभे सत्यस्य नावः सुकृतमपीपरन् ॥

ద్రప్స యొక్క ప్రవాహార్థం (సోమ పీడనపు) ఓష్ఠములు ఒకటిగా నినదించాయి; నాభి-కేంద్రాలు ఋతస్య యోనిలో సమేకమయ్యాయి. ఆ అసురుడు మూడు మూర్ధ్న-శిఖరాలను ఆధారంగా స్థాపించాడు; సత్యస్య నావః మా అంతరంలో సు-కృత కర్మను ఉబ్బించి పెంపొందించాయి.

Mantra 2

सम्यक्सम्यञ्चो महिषा अहेषत सिन्धोरूर्मावधि वेना अवीविपन् । मधोर्धाराभिर्जनयन्तो अर्कमित्प्रियामिन्द्रस्य तन्वमवीवृधन् ॥

సమ్యక్-సమ్యంచంగా, ఆ మహిషా (బలవంతులు) ఉప్పొంగి కదిలారు; సింధు యొక్క ఊర్మి (తరంగం) మీద వేణా (ఆకాంక్షికులు/అన్వేషకులు) కంపించి దానిని వణికించారు. మధు-ధారలతో వారు అర్క్ (ప్రకాశ-స్తుతి) ను జనింపజేశారు; మరియు అంతఃసత్తలో ఇంద్రుని ప్రియ తనువును వృద్ధి చేశారు.

Mantra 3

पवित्रवन्तः परि वाचमासते पितैषां प्रत्नो अभि रक्षति व्रतम् । महः समुद्रं वरुणस्तिरो दधे धीरा इच्छेकुर्धरुणेष्वारभम् ॥

పవిత్రత శక్తితో నిండిన వారు ప్రేరిత వాక్కు చుట్టూ కూర్చుంటారు; వారి అంతరంలోని ప్రాచీన పితా వారి ఋత-వ్రతాన్ని (ధర్మనియమాన్ని) కాపాడుతాడు. వరుణుడు మహా సముద్రం—విస్తారపు మహాసముద్రం—పై, అన్యథా ఒక తెరను ఉంచినట్లుగా ఉంచుతాడు; ధీర (ప్రకాశిత) అన్వేషకులు ధారణ (ఆధార) స్థితుల్లో పట్టుకోగల ఆశ్రయాన్ని కోరుతారు.

Mantra 4

सहस्रधारेऽव ते समस्वरन्दिवो नाके मधुजिह्वा असश्चतः । अस्य स्पशो न नि मिषन्ति भूर्णयः पदेपदे पाशिनः सन्ति सेतवः ॥

ఓ సహస్ర-ధారుడా! నీ నుండి మధు-జిహ్వ గమనాలు ఒకటిగా ఉద్భవిస్తాయి—దివో నాకే (ఆకాశ శిఖరంలో)—అవిరామంగా, అశేషంగా. అతని స్పశ (కాపలాదారులు) కనురెప్ప వేయరు; అడుగడుగున పాశిన (బంధనధారులు) సేతువులను (దాటే మార్గాలను) నిర్మిస్తారు—గమనపథ రక్షకులు.

Mantra 5

पितुर्मातुरध्या ये समस्वरन्नृचा शोचन्तः संदहन्तो अव्रतान् । इन्द्रद्विष्टामप धमन्ति मायया त्वचमसिक्नीं भूमनो दिवस्परि ॥

పితృమాతృల నుండి ఉద్భవించి, వారు ఋచా ద్వారా ఏకస్వరంగా లేస్తారు; దహించుచూ అవ్రతాన్—వ్రతరహితులు, నియమభంగకారులు—ను దగ్ధం చేస్తారు. మాయా-శక్తితో, ఇంద్రద్విష్టమైన ఆ అసిక్నీ (నల్ల) త్వచాన్ని, దివం చుట్టూ విస్తరించిన విశాల ప్రదేశం నుండి, వారు ఊదివేసి తొలగిస్తారు.

Mantra 6

प्रत्नान्मानादध्या ये समस्वरञ्छ्लोकयन्त्रासो रभसस्य मन्तवः । अपानक्षासो बधिरा अहासत ऋतस्य पन्थां न तरन्ति दुष्कृतः ॥

ప్రాచీన మానం (మాపు) నుండి వారు ఏకస్వరంగా లేస్తారు—శ్లోక-యంత్రానికి బంధింపబడి, ఉగ్ర వేగశక్తిచే ప్రేరితమైన ఈ మన్తవః (ఆలోచనలు). కానీ దుష్కృతులు—అక్షరహితులు, బధిరులు—పడిపోతారు; వారు ఋతస్య పంథాను దాటలేరు.

Mantra 7

सहस्रधारे वितते पवित्र आ वाचं पुनन्ति कवयो मनीषिणः । रुद्रास एषामिषिरासो अद्रुहः स्पशः स्वञ्चः सुदृशो नृचक्षसः ॥

సహస్రధారలతో విస్తరించిన పవిత్రంలో కవయః, మనీషిణః వాచాన్ని శుద్ధి చేస్తారు. వారి శక్తులు రుద్రసమం—తీవ్రమైనవి, వేగమైనవి, అద్రుహ (ద్రోహరహిత)—; వారి స్పశః (కాపలాదారులు/దర్శకులు) స్వంచః (స్వయంగా సూటిగా), సుదృశః (స్పష్టదర్శులు), నృచక్షసః (మానవుని గుర్తించే దృష్టి) కలవారు.

Mantra 8

ऋतस्य गोपा न दभाय सुक्रतुस्त्री ष पवित्रा हृद्यन्तरा दधे । विद्वान्त्स विश्वा भुवनाभि पश्यत्यवाजुष्टान्विध्यति कर्ते अव्रतान् ॥

అతడు ఋతస్య గోపా—పాలక-రక్షకుడు; మోసపరచలేనివాడు; శుక్రతు (శుభ సంకల్పం) గలవాడు. హృదయాంతరంలో మూడు పవిత్రాలను—శుద్ధి చేసే పవిత్రాలను—స్థాపిస్తాడు. జ్ఞానవంతుడై సమస్త భువనాలను చుట్టూ దర్శిస్తాడు; అప్రియులనూ, అవ్రత—వ్రతరహితులు, విధి భంగం చేసి అవ్యవస్థను సృష్టించువారినీ—అతడు దెబ్బకొట్టి పడగొడతాడు.

Mantra 9

ऋतस्य तन्तुर्विततः पवित्र आ जिह्वाया अग्रे वरुणस्य मायया । धीराश्चित्तत्समिनक्षन्त आशतात्रा कर्तमव पदात्यप्रभुः ॥

ఋతస్య తంతువు పవిత్రంగా విస్తరించింది; వరుణుని మాయా (సృష్టి-శక్తి) చేత అది జిహ్వాగ్రంలో, ముందుగా, స్థాపించబడింది. ధీరులు—ప్రబుద్ధులు—కూడా దానితో తమను తాము సంయోజించుకుంటారు; దానిని చేరుతారు. ఇక్కడ వంకరతనాన్ని చేసే కర్త అడుగడుగునా పడిపోతాడు—అప్రభు, శక్తిహీనుడు.