
ជំពូកនេះបន្តជាសន្ទនាច្រើនជាន់។ បន្ទាប់ពីស្តាប់ការសរសើរអំពីក្សេត្រសម្ងាត់ (gupta-kṣetra) អ្នកសួរបន្តសុំឲ្យនារ៉ដៈពន្យល់បន្ថែម។ នារ៉ដៈប្រាប់អំពីប្រភព និងអានុភាពនៃលិង្គ «គោតមេស្វរ»៖ ឥសីគោតម (អក្សបាទ) ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងទន្លេគោដាវរី និងអហល្យា បានធ្វើតបស្យាខ្លាំង ទទួលជោគជ័យយោគ និងបង្កើតលិង្គ។ ការបូជាដោយងូតលិង្គធំ លាបចន្ទន៍ បូជាផ្កា និងដុតក្រអូប guggulu ត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាការសម្អាតបាប និងនាំទៅកាន់ស្ថានល្អក្រោយស្លាប់ ដូចជា រុទ្រលោក។ បន្ទាប់មក អរជុនសុំការបកស្រាយបច្ចេកទេសអំពីយោគ។ នារ៉ដៈកំណត់យោគថា «ការបញ្ឈប់រលកចិត្ត» (citta-vṛtti-nirodha) ហើយបង្ហាញអष्टाङ្គយោគ៖ យម និងនិយមជាមួយនិយមន័យច្បាស់ (អហിംសា សត្យ អស្តេយ្យ ព្រហ្មចរិយ អបរិគ្រោះ; និង សោច តុស្ស្តិ តបស ជប/ស្វាធ្យាយ គុរុ-ភក្តិ)។ បន្តទៅប្រាណាយាម (ប្រភេទ មាត្រា ផល និងការប្រុងប្រយ័ត្ន) ប្រាត្យាហារ ធារណា ធ្យានជាមួយការសមាធិលើព្រះសិវៈ និងសមាធិដែលអារម្មណ៍ស្ងប់ និងចិត្តមាំមួន។ ជំពូកនេះក៏រាយបញ្ជីឧបសគ្គ អាហារណែនាំ (សាត្វវិក) សញ្ញាស្លាប់ក្នុងសុបិន និងសញ្ញារូបកាយសម្រាប់វិនិច្ឆ័យយោគ និងចំណាត់ថ្នាក់សិទ្ធិជាច្រើន រហូតដល់សិទ្ធិធំ៨ (អណិមា លឃិមា ជាដើម)។ ចុងក្រោយព្រមានកុំឲ្យជាប់ចិត្តនឹងអំណាច បញ្ជាក់ថាមោក្ខៈគឺការរួមស្របនៃអាត្មានជាមួយអធិទេវ និងរំលឹកផលនៃការស្តាប់ និងបូជា ជាពិសេសថ្ងៃក្រឹṣṇa ចតុរទសី ខែអាស្វិន ដោយងូតនៅអហល្យាសរស និងបូជាលិង្គ នាំទៅសុទ្ធភាព និងស្ថាន «មិនរលាយ»។
Verse 1
सूत उवाच । इति बाभ्रव्यवचनमाकर्ण्य कुरुनन्दनः । प्राणमन्नारदं भक्त्या विस्मितः पुलकान्वितः
សូតៈបាននិយាយ៖ ពេលស្តាប់ពាក្យរបស់បាប្រាវ្យា កូនចៅកុរុ (អ្នកជាទីរីករាយនៃកុរុ) បានក្រាបបង្គំនារទៈដោយភក្តី—ភ្ញាក់ផ្អើល ហើយរោមកាយឈរឡើងដោយអានន្ទ។
Verse 2
प्रशस्य च चिरं कालं पुनर्नारदमब्रवीत्
ហើយបន្ទាប់ពីសរសើរគាត់យូរមក គាត់បាននិយាយទៅកាន់នារទៈម្ដងទៀត។
Verse 3
गुप्तक्षेत्रस्य माहात्म्यं शृण्वानस्त्वन्मुखान्मुने । तृप्तिं नैवाधिगच्छामि भूयस्तद्वक्तुमर्हसि
ឱ មុនី! ទោះបីខ្ញុំបានស្តាប់ពីព្រះមាត់របស់លោកអំពីមហិមារបស់ គុប្តក្សេត្រ ក៏ដោយ ខ្ញុំមិនទាន់ពេញចិត្តទេ; ដូច្នេះ សូមលោកមេត្តាពោលឡើងវិញ ឲ្យលម្អិតជាងមុន។
Verse 4
नारद उवाच । महालिंगस्य वक्ष्यामि महिमानं कुरूद्वह । गौतमेश्वर लिंगस्य सावधानः शृणुष्व तत्
នារទៈបានពោលថា៖ ឱ អ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងវង្សកុរុ! ខ្ញុំនឹងប្រកាសមហិមារបស់ លិង្គដ៏មហា គឺ លិង្គ «គោតមេស្វរ»។ សូមស្តាប់ដោយការយកចិត្តទុកដាក់។
Verse 5
अक्षपादो महायोगी गौतमाख्योऽभवन्मुनिः । गोदावरीसमानेता अहल्यायाः पतिः प्रभुः
មានមហាយោគីមួយឈ្មោះ អក្សបាទៈ ដែលគេស្គាល់ថា មុនីគោតមៈ។ ព្រះអង្គជាព្រះអម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ជាស្វាមីរបស់ អហល្យា ហើយជាអ្នកបានបង្ហាញទន្លេ គោទាវរី ឲ្យកើតមាន។
Verse 6
गुप्त क्षेत्रस्य माहात्म्यं स च ज्ञात्वा महोत्तमम् । योगसंसाधनं कुर्वन्नत्र तेपे तपो महत्
ពេលបានដឹងមហិមាដ៏ល្អឥតខ្ចោះ និងខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតរបស់ គុប្តក្សេត្រ នោះ គាត់បានអនុវត្តសាធនាយោគៈ ហើយបានធ្វើតបៈដ៏មហានៅទីនេះ។
Verse 7
योगसिद्धिं ततः प्राप्य गौतमेन महात्मना । अत्र संस्थापितं लिंगं गौतमेश्वरसंज्ञया
បន្ទាប់មក ពេលមហាត្មាគោតមៈបានទទួលសិទ្ធិយោគៈ នោះគាត់បានស្ថាបនា លិង្គ មួយនៅទីនេះ ហៅថា «គោតមេស្វរ»។
Verse 8
संस्नाप्यैतन्महालिंगं चन्दनेन विलिप्य च । संपूज्य पुष्पैर्विविधैर्गुग्गुलं दाहयेत्पुरः । सर्वपापविनिर्मुक्तो रुद्रलोके महीयते
ដោយបានស្រោចលាងលិង្គដ៏មហិមានេះ ហើយលាបចន្ទនៈ (ម្សៅឈើចន្ទន៍) បូជាដោយផ្កានានា និងដុតធូបគុគ្គុលុមុខវា អ្នកបូជានោះរួចផុតពីបាបទាំងអស់ ហើយត្រូវគេគោរពនៅលោករុទ្រ។
Verse 9
अर्जुन उवाच । योगस्वरूपमिच्छामि श्रोतुं नारद तत्त्वतः । योगं सर्वे प्रशंसंति यतः सर्वोत्तमोत्तमम्
អរជុនបានទូលថា៖ «ឱ នារទៈ ខ្ញុំប្រាថ្នាស្តាប់ដោយពិតប្រាកដអំពីសភាពពិតនៃយោគៈ។ ព្រោះមនុស្សទាំងអស់សរសើរយោគៈថាជាអធិបតីលើអធិបតី»។
Verse 10
नारद उवाच । समासात्तव वक्ष्यामि योगतत्त्वं कुरूद्वह । श्रवणादपि नैर्मल्यं यस्य स्यात्सेवनात्किमु
នារទៈបានទូលថា៖ «ឱ កុរុវីរប្រសើរ ខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្នកដោយសង្ខេបអំពីសច្ចៈនៃយោគៈ។ បើសូម្បីតែការស្តាប់ក៏នាំឲ្យចិត្តស្អាតបាន តើការអនុវត្តនឹងអស្ចារ្យប៉ុណ្ណា!»
Verse 11
चित्तवृत्तिनिरोधाख्यं योगतत्त्वं प्रकीर्त्यते । तदष्टांगप्रकारेण साधयंतीह योगिनः
សច្ចៈនៃយោគៈ ត្រូវបានប្រកាសថា «ការទប់ស្កាត់ចលនាប្រែប្រួលនៃចិត្ត»។ នៅលោកនេះ យោគីទាំងឡាយសម្រេចវា ដោយវិធីអង្គប្រាំបី។
Verse 12
यमश्च नियमश्चैव प्राणायामस्तृतीयकः । प्रत्याहारो धारणा च ध्येयं ध्यानं च सप्तमम्
យម និង និយម ជាដំបូង; ប្រាណាយាម ជាទីបី។ បន្ទាប់មកមាន ប្រត្យាហារ និង ធារណា; ហើយ ធ្យេយ (វត្ថុសមាធិដែលជ្រើសរើស) និង ធ្យាន ជាទីប្រាំពីរ។
Verse 13
समाधिरिति चाष्टांगो योगः संपरिकीर्तितः । प्रत्येकं लक्षणं तेषामष्टानां शृणु पांडव
សមាធិ ត្រូវបានប្រកាសថា ជាអង្គទី៨ នៃយោគៈ។ សូមស្តាប់ ឱ បណ្ឌវៈ លក្ខណៈដាច់ដោយឡែក នៃអង្គទាំង៨ នោះ។
Verse 14
अनुक्रमान्नरो येषां साधनाद्योगमश्नुते । अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ
ដោយអនុវត្តតាមលំដាប់ត្រឹមត្រូវ មនុស្សម្នាក់អាចឈានដល់យោគៈ។ គឺ៖ អហിംសា សច្ចៈ អស្តេយៈ ព្រហ្មចរិយៈ និង អបរិគ្រៈហៈ។
Verse 15
एते पंच यमाः प्रोक्ताः शृण्वेषामपि लक्षणम् । आत्मवत्सर्वभूतेषु यो हिताय प्रवर्तते
ទាំងប្រាំនេះ ត្រូវបានហៅថា «យមៈ»។ ឥឡូវ សូមស្តាប់លក្ខណៈរបស់វាផង។ អ្នកណាដែលប្រព្រឹត្តដើម្បីសុខុមាលភាពសត្វទាំងអស់ ដោយចាត់ទុកពួកវាដូចខ្លួនឯង—
Verse 16
अहिंसैषा समाख्याता वेदसंविहिता च या । दृष्टं श्रुतं चानुमितं स्वानुभूतं यथार्थतः
នេះហៅថា អហിംសា ហើយវាក៏ត្រូវបានវេទៈបញ្ជាទុកផងដែរ—ការនិយាយឲ្យត្រឹមត្រូវតាមសច្ចៈ អំពីអ្វីដែលបានឃើញ បានឮ បានសន្និដ្ឋាន និងបានជួបប្រទះដោយខ្លួនឯង។
Verse 17
कथनं सत्यमित्युक्तं परपीडाविवर्जितम् । अनादानं परस्वानामापद्यपि कथंचन
ការនិយាយសច្ចៈ ត្រូវបានហៅថា ពាក្យដែលពិត និងមិនបង្កទុក្ខដល់អ្នកដទៃ។ ហើយ អស្តេយៈ គឺមិនយករបស់អ្នកដទៃឡើយ ទោះស្ថិតក្នុងគ្រាអាសន្នក្តី។
Verse 18
मनसा कर्मणा वाचा तदस्तेयं प्रकीर्तितम् । अमैथुनं यतीनां च मनोवाक्कायकर्मभिः
អស្តេយ្យ (មិនលួច) ត្រូវបានប្រកាសថា ជាការអត់ធ្មត់ដោយចិត្ត ការធ្វើ និងពាក្យ; ហើយសម្រាប់យតី អមૈថុន (ព្រហ្មចរិយា) ក៏ត្រូវរក្សា ដោយចិត្ត ពាក្យ និងកាយកម្ម។
Verse 19
ऋतौ स्वदारगमनं गेहिनां ब्रह्मचर्यता । यतीनां सर्वसंन्यासो मनोवाक्कायकर्मणा
សម្រាប់គ្រួសារ ការចូលទៅកាន់ភរិយាស្របច្បាប់របស់ខ្លួន ក្នុងរដូវសមរម្យ ត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាព្រហ្មចរិយា; តែសម្រាប់យតី ការលះបង់ទាំងស្រុង ត្រូវតាំងចិត្តរក្សា ដោយចិត្ត ពាក្យ និងកាយកម្ម។
Verse 20
गृहस्थानां च मनसा स्मृत एषोऽपरिग्रहः । एते यमास्तव प्रोक्ताः पंचैव नियमाञ्छृणु
ហើយសម្រាប់គ្រួសារ អបរិគ្រះ (មិនកាន់កាប់) ត្រូវយល់ថា ជាការលះបង់ក្នុងចិត្ត។ យមាទាំងនេះ ខ្ញុំបានប្រាប់អ្នកហើយ; ឥឡូវសូមស្តាប់ និយមៈប្រាំ។
Verse 21
शौचं तुष्टिस्तपश्चैव जपो भक्तिर्गुरोस्तथा । एतेषामपि पंचानां पृथक्संशृणु लक्षणम्
សោច (ភាពបរិសុទ្ធ) តុស្តិ (ភាពពេញចិត្ត) តបស (តបៈ) ជប (ជបៈ) និងភក្តិចំពោះគ្រូ—ទាំងនេះជានិយមៈប្រាំ; សូមស្តាប់លក្ខណៈរបស់វា ដោយឡែកៗ ម្តងមួយ។
Verse 22
बाह्यमाभ्यतरं चैव द्विविधं शौचमुच्यते । बाह्यं तु मृज्जलैः प्रोक्तमांतरं शुद्धमानसम्
សោច (ភាពបរិសុទ្ធ) ត្រូវបាននិយាយថា មានពីរប្រភេទ៖ ខាងក្រៅ និងខាងក្នុង។ ភាពបរិសុទ្ធខាងក្រៅ គេបង្រៀនថា ជាការសម្អាតដោយដី និងទឹក; ភាពបរិសុទ្ធខាងក្នុង គឺចិត្តដែលបានបរិសុទ្ធ។
Verse 23
न्यायेनागतया वृत्त्या भिक्षया वार्तयापि च । संतोषो यस्य सततं सा तुष्टिरिति चोच्यते
សេចក្តីសន្តោស គេហៅថា៖ អ្នកដែលពេញចិត្តជានិច្ចនឹងជីវភាពដែលបានមកដោយធម៌—ទោះដោយបិណ្ឌបាត ឬដោយមធ្យោបាយរកស៊ីសុចរិតក៏ដោយ។
Verse 24
चांद्रायणादीनि पुनस्तपांसि विहितानि च । आहारलाघवपरः कुर्यात्तत्तप उच्यते
តបៈដូចជា ចន្ទ្រាយណៈ និងតបៈផ្សេងៗទៀត ត្រូវបានបញ្ញត្តិ។ អ្នកណាអនុវត្តដោយផ្តោតលើការបន្ថយអាហារ ឲ្យស្រាល—នោះហៅថា តបៈ។
Verse 25
स्वाध्यायस्तु जपः प्रोक्तः प्रणवाभ्यसनादिकः । शिवे ज्ञाने गुरौ भक्तिर्गुरुभक्तिरिति स्मृता
ស្វាធ្យាយៈ ត្រូវបានប្រកាសថា ជាជបៈ—ដូចជាការអនុវត្តបន្តបន្ទាប់នៃ ប្រṇវៈ (អោម) និងអ្វីៗដទៃ។ ភក្តិចំពោះ ព្រះសិវៈ ចំពោះចំណេះដឹងបរិសុទ្ធ និងចំពោះគ្រូ (គុរុ) ត្រូវបានចងចាំថា «ភក្តិចំពោះគ្រូ»។
Verse 26
एवं संसाध्य नियमान्संयमांश्च विचक्षणः । प्राणायामाय संदध्यान्नान्यथा योगसाधकः
ដូច្នេះ បុគ្គលមានប្រាជ្ញា ក្រោយបានបំពេញនិយមៈ និងសំយមៈ (ការគ្រប់គ្រងខ្លួន) ឲ្យបានល្អហើយ គួរតែឧស្សាហ៍ប្រឹងប្រែងក្នុង ប្រាណាយាមៈ; សម្រាប់អ្នកចង់សម្រេចយោគៈ មិនមានផ្លូវផ្សេងទៀតឡើយ។
Verse 27
यतोऽशुचिशरीरस्य वायुकोपो महान्भवेत् । वायुकोपात्कुष्ठता च जडत्वादीनुपाश्नुते
ព្រោះសម្រាប់អ្នកដែលរាងកាយមិនបរិសុទ្ធ ការរំខានធំមួយនៃ វាយុ (ខ្យល់-ធាតុ) នឹងកើតឡើង។ ពីការរំខាននៃវាយុ នោះនាំឲ្យប្រឈមទុក្ខវេទនា ដូចជា ជំងឺកុស្ឋ (ស្បែកឆ្កួត/គ្លីន) និងភាពស្ពឹកស្រពន់ (ជដៈ) ជាដើម។
Verse 28
तस्माद्विचक्षणः शुद्धं कृत्वा देहं यतेत्परम् । प्राणायामस्य वक्ष्यामि लक्षणं शृणु पांडव
ដូច្នេះ អ្នកមានប្រាជ្ញាច្បាស់លាស់ គួរខិតខំយ៉ាងខ្លាំង ដោយធ្វើឲ្យរាងកាយបរិសុទ្ធជាមុន។ ខ្ញុំនឹងពណ៌នាលក្ខណៈសម្គាល់នៃ ប្រាណាយាមៈ សូមស្តាប់ ឱ បណ្ឌវ។
Verse 29
प्राणापाननिरोधश्च प्राणायामः प्रकीर्तितः । लघुमध्योत्तरीयाख्यः स च धीरैस्त्रिधोदितः
ប្រាណាយាមៈ ត្រូវបានប្រកាសថា ជាការទប់ស្កាត់ ប្រាណ និង អបាណ។ អ្នកមានចិត្តមាំមួន ពណ៌នាវាថា មានបីប្រភេទ គឺ លឿន/ស្រាល មធ្យម និង ឧត្តម។
Verse 30
लघुर्द्वादशमात्रस्तु मात्रा निमिष उन्मिषः । द्विगुणो मध्यमश्चोक्तस्त्रिगुणश्चोत्तमः स्मृतः
ប្រភេទស្រាល មានដប់ពីរ ម៉ាត្រា; ម៉ាត្រា គឺរយៈពេលនៃការភ្លឹបភ្នែក និងការមិនភ្លឹប។ ប្រភេទមធ្យម គេថា ជាពីរដង ហើយប្រភេទឧត្តម ត្រូវចងចាំថា ជាបីដង។
Verse 31
प्रथमेन जयेत्स्वेदं मध्यमेन तु वेपथुम् । विषादं च तृतीयेन जयेद्दोषाननुक्रमात्
ដោយកម្រិតទីមួយ គេឈ្នះការញើស; ដោយកម្រិតមធ្យម ឈ្នះការញ័រ; និងដោយកម្រិតទីបី ឈ្នះភាពសោកសៅ—ដូច្នេះ តាមលំដាប់ គេយកឈ្នះកំហុសទាំងឡាយ។
Verse 32
पद्माख्यमासनं कृत्वा रेचकं पूरकं तथा । कुंभकं च सुखासीनः प्राणायामं त्रिधाऽभ्यसेत्
ធ្វើអាសនៈដែលហៅថា បទ្ម (ផ្កាឈូក) ហើយអង្គុយសុខស្រួល គួរអនុវត្តប្រាណាយាមៈ ជាបីរបៀប គឺ រេចក (ដកដង្ហើមចេញ) ពូរក (ដកដង្ហើមចូល) និង កុម្ភក (ទប់ដង្ហើម)។
Verse 33
प्राणानामुपसंरोधात्प्राणायाम इति स्मृतः । यथा पर्वतधातूनां ध्मातानां दह्यते मलः
ព្រោះជាការរឹតត្បិតដង្ហើមជីវិតយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ដូច្នេះគេហៅថា «ប្រាណាយាម»។ ដូចជាមាសធាតុនៅភ្នំ ពេលដុតរំលាយ និងផ្លុំក្នុងភ្លើង កខ្វក់ត្រូវបានឆេះអស់។
Verse 34
तथेंद्रियवृतो दोषः प्राणायामेन दह्यते । गोशतं कापिलं दत्त्वा यत्फलं तत्फलं भवेत्
ដូច្នេះដែរ កំហុសដែលរុំជាប់ជាមួយអង្គប្រសាទទាំងឡាយ ត្រូវបានប្រាណាយាមឆេះបំផ្លាញ។ ផលដែលកើតពីការបរិច្ចាគគោពណ៌ត្នោតមួយរយ មានផលដូចគ្នានោះពីវា។
Verse 35
प्राणायामेन योगज्ञस्तस्मात्प्राणं सदा यमेत् । प्राणायामेन सिद्ध्यन्ति दिव्याः शान्त्यादयः क्रमात्
ដោយប្រាណាយាម អ្នកដឹងយោគៈ ដូច្នេះគួរតែរឹតត្បិតដង្ហើមជីវិតជានិច្ច។ តាមរយៈប្រាណាយាម សិទ្ធិដ៏ទេវីយ៍ ចាប់ពីសន្តិភាពជាដើម ត្រូវបានសម្រេចតាមលំដាប់។
Verse 36
शांतिः प्रशान्तिर्दीप्तिश्च प्रसादश्च यथाक्रमम् स । हजागंतुकामानां पापानां च प्रवर्तताम्
សន្តិភាព ស្ងប់ស្ងាត់ជ្រាលជ្រៅ ពន្លឺរលោង និងព្រះគុណដ៏ថ្លា កើតឡើងតាមលំដាប់; ហើយអំពើបាបដែលមានស្រាប់ និងអំពើបាបថ្មីៗ ត្រូវបានទប់ស្កាត់។
Verse 37
वासनाशांतिरित्याख्यः प्रथमो जायते गुणः । लोभमोहात्मकान्दोषान्निराकृत्यैव कृत्स्नशः
ពេលកំហុសដែលមានរូបរាងជាលោភៈ និងមោហៈ ត្រូវបានបណ្តេញចោលទាំងស្រុង គុណធម៌ដំបូងកើតឡើង ដែលហៅថា «ការស្ងប់រលត់វាសនា» (vāsanā)។
Verse 38
तपसां च यदा प्राप्तिः सा शांतिरिति चोच्यते । सर्वेन्द्रियप्रसादश्च बुद्धेर्वै मरुतामपि
នៅពេលដែលសមិទ្ធផលកើតពីតបស្យា (ការធ្វើតបៈ) ត្រូវបានទទួល នោះក៏ហៅថា «សន្តិភាព» ផងដែរ។ មានភាពភ្លឺថ្លា និងព្រះគុណលើអង្គឥន្ទ្រីទាំងអស់ ហើយបញ្ញាក៏ស្ងប់ស្ងាត់—ដោយការគ្រប់គ្រងខ្យល់ជីវិត (វាយុ) ផង។
Verse 39
प्रसाद इति स प्रोक्तः प्राप्यमेवं चतुष्टयम् । एवंफलं सदा योगी प्राणायामं समभ्यसेत्
នេះត្រូវបានប្រកាសថា «ប្រសាទ» (prasāda) គឺព្រះគុណដ៏ភ្លឺថ្លា។ ដូច្នេះ សមិទ្ធផលបួនប្រការត្រូវបានទទួល; ហេតុនេះ ដោយដឹងផ្លែផលដូច្នេះ យោគីគួរអនុវត្តប្រាណាយាម (prāṇāyāma) ជានិច្ច។
Verse 40
मृदुत्वं सेव्यमानास्तु सिंहशार्दूलकुंजराः । यथा यान्ति तथा प्राणो वश्यो भवति साधितः
ដូចសត្វសិង្ហ សារទូល និងដំរី ក្លាយជាទន់ភ្លន់ពេលបានបណ្តុះបណ្តាល និងថែទាំយ៉ាងសមរម្យ ដូច្នោះដែរ ប្រាណ (prāṇa) ក៏ក្លាយជាអាចគ្រប់គ្រងបាន ពេលវាត្រូវបានបង្រៀនវិន័យយ៉ាងត្រឹមត្រូវ។
Verse 41
प्राणायामस्त्वयं प्रोक्तः प्रत्याहारं ततः शृणु । विषयेषु प्रवृत्तस्य चेतसो विनिवर्तनम्
ដូច្នេះ ប្រាណាយាម (prāṇāyāma) ត្រូវបានពន្យល់រួចហើយ; ឥឡូវសូមស្តាប់អំពី ប្រត្យាហារ (pratyāhāra)។ វាគឺការទាញចិត្តដែលបានរត់ចេញទៅរកវត្ថុអារម្មណ៍ ឲ្យត្រឡប់មកវិញ។
Verse 42
प्रत्याहारं विनिर्दिष्टतस्य संयमनं हि यत् । प्रत्याहारस्त्वयं प्रोक्तो धारणालक्षणं शृणु
ហើយការគ្រប់គ្រង (សំយមន) ដែលបានបញ្ជាក់នោះហើយជាប្រត្យាហារ (pratyāhāra) ពិតប្រាកដ។ ដូច្នេះ ប្រត្យាហារ ត្រូវបានបង្រៀនរួច; ឥឡូវសូមស្តាប់អំពីលក្ខណៈកំណត់នៃ ធារណា (dhāraṇā) គឺការផ្តោតចិត្ត។
Verse 43
यथा तोयार्थिनस्तोयं पत्रनालादिभिः शनैः । आपिबेयुस्तथा वायुं योगी नयति साधितम्
ដូចអ្នកស្វែងរកទឹក ដែលស្រូបទឹកយឺតៗតាមបំពង់ស្លឹក និងអ្វីៗដូច្នោះ យ៉ូគីក៏ដឹកនាំ និងស្រូបយកខ្យល់ជីវិត (វាយុ/ប្រាណ) ដោយទន់ភ្លន់ បន្ទាប់ពីបានបង្កប់វិធីសាស្ត្រ។
Verse 44
प्राग्नाभ्यां हृदये वायुरथ तालौ भ्रुवोंऽतरे । चतुर्दले षड्दशे च द्वादशे षोडशद्विके
ដំបូង យ៉ូគីដាក់ខ្យល់ជីវិតពីតំបន់ផ្ចិតចូលទៅក្នុងបេះដូង; បន្ទាប់មក (គាត់ដឹកនាំវា) ទៅកាន់មាត់លើ ហើយទៅចន្លោះចិញ្ចើម—ចូលទៅកាន់មជ្ឈមណ្ឌលផ្កាឈូកដែលមានស្លឹកបួន ស្លឹកដប់ប្រាំមួយ ស្លឹកដប់ពីរ និងស្លឹកសាមសិបពីរ។
Verse 45
आकुंचनेनैव मूर्द्धमुन्नीय पवनं शनैः । मूर्धनि ब्रह्मरंध्रे तं प्राणं संधारयेत्कृती
ដោយការរឹតបន្តឹង (អាកុញ្ចន) តែប៉ុណ្ណោះ យកដង្ហើមឡើងទៅក្បាលយឺតៗ; អ្នកជំនាញគួររក្សាប្រាណនោះនៅលើកំពូលក្បាល ក្នុងរន្ធព្រះព្រហ្ម (ប្រាហ្មរន្ធ្រ)។
Verse 46
प्राणायामा दश द्वौ च धारणैषा प्रकीर्त्यते । दशैता धारणाः स्थाप्य प्राप्नोत्यक्षरसाम्यताम्
ធារណានេះ ត្រូវបានពោលថា មានប្រាណាយាមដប់ពីរ។ ដោយបានបង្កើតធារណាទាំងដប់នេះឲ្យមាំមួន មនុស្សម្នាក់ឈានដល់សភាពស្មើនឹងអក្សរ—អមតៈ មិនរលាយ (អក្សរ)។
Verse 47
धारणास्थस्य यद्ध्येयं तस्य त्वं शृणु लक्षणम् । ध्येयं बहुविधं पार्थ यस्यांतो नोपलभ्यते
សូមស្តាប់ពីខ្ញុំ អំពីលក្ខណៈកំណត់នៃអ្វីដែលត្រូវធ្វើសមាធិ សម្រាប់អ្នកដែលបានឈរជាប់ក្នុងធារណា។ វត្ថុសមាធិមានច្រើនប្រភេទ ឱ បារថៈ ហើយព្រំដែនរបស់វាមិនអាចយល់ឃើញបានទាំងស្រុងទេ។
Verse 48
केचिच्छिवं हरिं केचित्केचित्सूर्यं विधिं परे । केचिद्देवीं महद्भूतामुत ध्यायन्ति केचन
មនុស្សខ្លះសមាធិលើព្រះសិវៈ; ខ្លះលើព្រះហរិ; ខ្លះលើព្រះអាទិត្យ និងខ្លះលើព្រះវិធិ (ព្រះប្រហ្មា)។ ខ្លះទៀតសមាធិលើព្រះទេវី ជាអំណាចដើមដ៏មហិមា—ដូច្នេះមនុស្សនានាសមាធិខុសៗគ្នា។
Verse 49
तत्र यो यच्च ध्यायेत स च तत्र प्रलीयते । तस्मात्सदा शिवं देवं पंचवक्त्रं हरं स्मरेत्
អ្នកណាសមាធិលើអ្វី នោះគេរលាយចូលទៅក្នុងសភាពនោះឯង។ ដូច្នេះគួរចងចាំព្រះសិវៈជានិច្ច—ព្រះហរៈដ៏ទេវភាព មានប្រាំមុខ។
Verse 50
पद्मासनस्थं तं गौरं बीजपूरकरं स्थितम् । दशहस्तं सुप्रसन्नवदनं ध्यानमास्थितम्
សូមសមាធិលើព្រះអង្គ អង្គុយក្នុងអាសនៈផ្កាឈូក ពន្លឺស ភ្លឺរលោង កាន់ផ្លែប៊ីជបូរ (citron) នៅក្នុងដៃ—មានដៃដប់ ព្រះមុខស្ងប់ស្ងាត់យ៉ាងល្អឥតខ្ចោះ ស្ថិតក្នុងសមាធិជ្រាលជ្រៅ។
Verse 51
ध्येयमेतत्तव प्रोक्तं तस्माद्ध्यानं समाचरेत् । ध्यानस्य लक्षणं चैतन्निमेषार्धमपि स्फुटम्
វត្ថុសមាធិនេះ ខ្ញុំបានប្រាប់អ្នកហើយ; ដូច្នេះចូរអនុវត្តធ្យាន។ នេះជាលក្ខណៈច្បាស់នៃសមាធិ—សូម្បីតែកន្លះពេលភ្នែកភ្លឹបក៏ដោយ។
Verse 52
न पृथग्जायते ध्येयाद्धारणां यः समास्थितः । एवमेतां दुरारोहां भूमिमास्थाय योगवित्
សម្រាប់អ្នកដែលបានតាំងខ្លួនមាំមួនក្នុងធារណា ការបែកចេញពីវត្ថុសមាធិមិនកើតឡើងឡើយ។ ដូច្នេះ អ្នកដឹងយោគៈ បានឡើងដល់ដំណាក់កាលដ៏ពិបាកឈានដល់នេះ…
Verse 53
न किंचिच्चिंतयेत्पश्चात्समाधिरिति कीर्त्यते । समाधेर्लक्षणं सम्यग्ब्रुवतो मे निशामय
បន្ទាប់មក បើមិនគិតអ្វីសោះ នោះហៅថា «សមាធិ»។ សូមស្តាប់ពីខ្ញុំ ខណៈខ្ញុំនិយាយត្រឹមត្រូវ អំពីលក្ខណៈពិតនៃសមាធិ។
Verse 54
शब्दस्पर्शरसैर्हीनं गंधरूपविवर्जितम् । परं पुरुषं संप्राप्तः समाधिस्थः प्रकीर्तितः
គ្មានសំឡេង ការប៉ះ និងរសជាតិ ហើយឥតក្លិន និងរូបរាង—អ្នកដែលបានឈានដល់ «បុរសអធិឋាន» (ព្រះបុរសដ៏លើសលប់) ត្រូវបានប្រកាសថា ស្ថិតក្នុងសមាធិ។
Verse 55
तां तु प्राप्य नरो विघ्नैर्नाभिभूयेत कर्हिचित् । समाधिस्थश्च दुःखेन गुरुणापि न चाल्यते
បានឈានដល់ស្ថានភាពនោះហើយ មនុស្សមិនត្រូវឧបសគ្គណាមួយឈ្នះបានឡើយ។ ស្ថិតក្នុងសមាធិ គេមិនរង្គើសូម្បីដោយទុក្ខវេទនាធ្ងន់ធ្ងរ។
Verse 56
शंखाद्याः शतशस्तस्य वाद्यन्ते यदि कर्णयोः । भेर्यश्च यदि हन्यंते शब्दं बाह्यं न विंदति
ទោះបីស័ង្ខ និងឧបករណ៍តន្ត្រីផ្សេងៗរាប់រយ ត្រូវបានផ្លុំឲ្យលឺជិតត្រចៀកក៏ដោយ ទោះបីវាយស្គរធំៗក៏ដោយ គេមិនដឹងសំឡេងខាងក្រៅឡើយ។
Verse 57
कशाप्रहाराभिहतो वह्निदग्धतनुस्तथा । शीताढ्येव स्थितो घोरे स्पर्शं बाह्यं न विन्दति
ទោះបីត្រូវវាយដោយរំពាត់ ទោះបីរាងកាយត្រូវភ្លើងដុតឆេះ ឬឈរនៅក្នុងត្រជាក់ដ៏គួរភ័យក៏ដោយ គេមិនដឹងការប៉ះខាងក្រៅឡើយ—ដោយសារតែស្ងប់ស្ងាត់ខាងក្នុងបានលេបលាន់។
Verse 58
रूपे गंधे रसे बाह्ये तादृशस्य तु का कथा । दृष्ट्वा य आत्मनात्मानं समाधिं लभते पुनः
បើគាត់មិនរងឥទ្ធិពលសូម្បីតែការប៉ះពាល់ខាងក្រៅដូច្នេះ តើត្រូវនិយាយអ្វីទៀតអំពីរូប ក្លិន និងរសជាតិខាងក្រៅ? ដោយបានឃើញអាត្មាដោយអាត្មា គាត់បានឈានដល់សមាធិម្ដងទៀត។
Verse 59
तृष्णा वाथ बुभुक्षा वा बाधेते तं न कर्हिचित्
ស្រេកទឹកក៏ដោយ ឃ្លានក៏ដោយ មិនដែលរំខានគាត់ឡើយ។
Verse 60
न स्वर्गे न च पाताले मानुष्ये क्व च तत्सुखम् । समाधिं निश्चलं प्राप्य यत्सुखं विंदते नरः
សុខនោះមិនមាននៅសួគ៌ មិនមាននៅបាតាលា ហើយក៏មិនមាននៅទីណាមួយក្នុងលោកមនុស្សឡើយ—ព្រោះសុខដែលមនុស្សរកឃើញ បន្ទាប់ពីបានឈានដល់សមាធិដ៏មិនរអិលរអួល។
Verse 61
एवमारूढयोगस्य तस्यापि कुरुनदन । पंचोपसर्गाः कटुकाः प्रवर्तंते यथा शृणु
ឱ កូនចៅកុរុ ទោះបីជាអ្នកដែលបានឡើងដល់យោគៈដូច្នេះក៏ដោយ ក៏មានឧបសគ្គជូរចត់ប្រាំយ៉ាងកើតឡើង។ ចូរស្តាប់ថាវាប្រព្រឹត្តទៅដូចម្តេច។
Verse 62
प्रातिभः श्रावणो दैवो भ्रमावर्तोऽथ भीषणः । प्रतिभा सर्वशास्त्राणां प्रातिभोऽयं च सात्त्विकः
ឧបសគ្គទាំងប្រាំគឺ៖ ប្រាទិភៈ (Prātibha), ស្រាវណៈ (Śrāvaṇa), ទៃវៈ (Daiva), ភ្រាមាវរតៈ (Bhramāvarta) គឺវង្វេងជាវង់កួច, និង ភីษណៈ (Bhīṣaṇa) ដ៏គួរភ័យ។ ‘ប្រាទិភៈ’ ជាអំណាចសត្ត្វិកៈដ៏ល្អិត—ជាបញ្ញាផ្ទុះឡើងអំពីសាស្ត្រទាំងអស់។
Verse 63
तेन यो मदमादद्याद्योगी शीघ्रं च चेतसः । योजनानां सहस्रेभ्यः श्रवणं श्रावणस्तु सः
ដោយព្រាតិភៈនោះ បើយោគីកើតមោទនភាពឆាប់រហ័ស ចិត្តក៏រអាក់រអួល។ ការស្តាប់ពីចម្ងាយរាប់ពាន់យោជនៈ—នេះហៅថា «ស្រាវណ» (ឧបសគ្គ)។
Verse 64
द्वितीयः सात्विकश्चायमस्मान्मत्तो विनश्यति । अष्टौ पश्यति योनीश्च देवानां दैव इत्यसौ
ឧបសគ្គទីពីរនេះក៏មានសភាពសាត្វវិកដែរ ប៉ុន្តែវាបាត់បង់ពេលប្រែជាមោទនភាពមមាញឹក។ អ្នកដែលឃើញយោនីទេវៈទាំងប្រាំបីរបស់ទេវតា—នោះហៅថា «दैវ» (Daiva) ឧបសគ្គ។
Verse 65
अयं च सात्त्विको दोषो मदादस्माद्विनश्यति । आवर्त इव तोयस्य जनावर्ते यदाकुलः
នេះក៏ជាកំហុសសាត្វវិកដែរ ហើយវាបាត់បង់ដោយមោទនភាពដែលកើតពីវា—ដូចជាវល្លិទឹកក្នុងទឹក ដែលរញ្ជួយរញ្ជាយនៅក្នុងចរន្តវង់វល់។
Verse 66
आवर्ताख्यस्त्वयं दोषो राजसः स महाभयः । भ्राम्यते यन्निरालम्बं मनो दोषैश्च योगिनः
កំហុសដែលហៅថា «អាវរត» នេះមានសភាពរាជសៈ និងគួរឱ្យភ័យខ្លាំង។ ដោយកំហុសទាំងនេះ ចិត្តយោគីដែលគ្មានទីពឹង ក៏វិលវង់វង្វេង។
Verse 67
समस्ताधारविभ्रंशाद्भ्रमाख्यस्तामसो गुणः । एतैर्नाशितयोगाश्च सकला देवयोनयः
ពេលមូលដ្ឋាននៃទីពឹងទាំងអស់ត្រូវរអាក់រអួល កុណតាមសៈដែលហៅថា «ភ្រាម» (វង្វេង) ក៏កើតឡើង។ ដោយការរំខានទាំងនេះ យោគៈត្រូវបំផ្លាញ សូម្បីតែសត្វដែលកើតក្នុងវង្សទេវៈទាំងអស់។
Verse 68
उपसर्गैर्महाघोरैरावर्त्यंते पुनः पुनः । प्रावृत्य कंबलं शुक्लं योगी तस्मान्मनोमयम्
ម្តងហើយម្តងទៀត ដោយឧបសគ្គដ៏សាហាវខ្លាំង ចិត្តត្រូវបានបង្វិលវង្វេង។ ដូច្នេះ យោគីគួររុំខ្លួនដោយកម្រាលពណ៌ស ហើយចូលទៅកាន់វិន័យដែលកើតពីចិត្ត គឺសមាធិខាងក្នុង។
Verse 69
चिंतयेत्परमं ब्रह्म कृत्वा तत्प्रवणं मनः । आहाराः सात्त्विकाश्चैव संसेव्याः सिद्धिमिच्छता
គេគួរតែសមាធិលើព្រះព្រហ្មដ៏អធិបតី បង្កើតចិត្តឲ្យលំអៀងទាំងស្រុងទៅកាន់ព្រះអង្គ។ ហើយអ្នកប្រាថ្នាសម្រេចសិទ្ធិ គួរទទួលទានតែអាហារសាត្វវិកប៉ុណ្ណោះ។
Verse 70
राजसैस्तामसैश्चैव योगी सिद्धयेन्न कर्हिचित् । श्रद्दधानेषु दांतेषु श्रोत्रियेषु महात्मसु
ដោយវិធីរាជសិក និងតាមសិក យោគីមិនអាចសម្រេចសិទ្ធិបានឡើយ។ គាត់គួរពឹងផ្អែក និងស្និទ្ធស្នាលជាមួយអ្នកមានសទ្ធា មានការគ្រប់គ្រងខ្លួន ជាអ្នកសិក្សាវេទ និងមានចិត្តធំ។
Verse 71
स्वधर्मादनपेतेषु भिक्षा याच्या च योगिना । भैक्षं यवान्नं तक्रं वा पयो यावकमेव वा
យោគីគួរសុំបិណ្ឌបាតតែពីអ្នកដែលមិនបានបោះបង់ធម៌របស់ខ្លួន។ បិណ្ឌបាតអាចជាអាហារពោតសាលី (យវ) ឬទឹកដោះគោជូរ (តក្រ) ឬទឹកដោះគោ ឬបបរយាវកតែប៉ុណ្ណោះ។
Verse 72
फलमूलं विपक्वं वा कणपिण्याकसक्तवः । श्रुता इत्येत आहारा योगिनां सिद्धिकारकाः
ផ្លែឈើ និងឫសដែលទុំរួច ឬគ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងអាហារធ្វើពីម្សៅសំបកកន្ទុយ—ទាំងនេះ តាមដែលបានស្តាប់ក្នុងប្រពៃណី គឺជាអាហារដែលនាំឲ្យយោគីសម្រេចសិទ្ធិ។
Verse 73
मृत्युकालं विदित्वा च निमित्तैर्योगसाधकः । योगं युञ्जीत कालस्य वंचनार्थं समाहितः
ដោយដឹងពេលមរណៈតាមនិមិត្តសញ្ញា អ្នកសាធកយោគៈដែលចិត្តសមាធិ គួរប្រកបយោគៈ ដើម្បីលួចលាក់ និងឈ្នះលើកាលៈ (មរណៈ)។
Verse 74
निमित्तानि च वक्ष्यामि मृत्युं यो वेत्ति योगवित् । रक्तकृष्णांबरधरा गायंतीह सती च यम्
ខ្ញុំនឹងប្រកាសនិមិត្តសញ្ញាដែលអ្នកដឹងយោគៈអាចដឹងមរណៈ៖ ដូចជា ស្ត្រីសុចរិតម្នាក់ ស្លៀកពណ៌ក្រហមនិងខ្មៅ ច្រៀងនៅទីនេះ (ក្នុងទស្សនៈ/សុបិន)។
Verse 75
दक्षिणाशां नयेन्नारी स्वप्ने सोऽपि न जीवति । नग्नं क्षपणकं स्वप्ने हसमानं प्रदृश्य च
បើក្នុងសុបិន ស្ត្រីម្នាក់នាំគេទៅទិសខាងត្បូង គេនោះក៏មិនរស់ទៀតទេ។ ហើយបើឃើញក្នុងសុបិន អស្កែតិកអាក្រាត (ក្សបណក) កំពុងសើច នោះក៏ជានិមិត្តផងដែរ។
Verse 76
एनं च वीक्ष्य वल्गन्तं तं विद्यान्मृत्युमागतम् । ऋक्षवानरयुग्यस्थो गायन्यो दक्षिणां दिशम्
ឃើញគេនោះលោតលេងរវើរវាយ គួរដឹងថាមរណៈបានមកដល់។ ដូចគ្នានេះផងដែរ អ្នកដែលជិះលើរទេះដែលទាញដោយខ្លាឃ្មុំ និងស្វា ច្រៀងទៅកាន់ទិសខាងត្បូង នោះជានិមិត្តអាក្រក់។
Verse 77
याति मज्जेदधौ पंके गोमये वा न जीवति । केशांगारैस्तथा भस्मभुजंगैर्निजलां नदीम्
បើក្នុងសុបិន មនុស្សម្នាក់ទៅហើយលិចក្នុងទឹកដោះគោជូរ ក្នុងភក់ ឬក្នុងលាមកគោ គេនោះមិនរស់រានទេ។ ដូចគ្នានេះផងដែរ បើឃើញទន្លេមួយដែលទឹកមិនមែនជាទឹកពិត បំពេញដោយសក់ អង្ការភ្លើង និងពស់ធ្វើពីផេះ នោះក៏ជានិមិត្តមរណៈ។
Verse 78
एषामन्यतमैः पूर्णां दृष्ट्वा स्वप्ने न जीवति । करालैर्विकटै रूक्षैः पुरुषैरुद्यतायुधैः
បើក្នុងសុបិនឃើញមុខមាត់ពិភពលោកពេញដោយមនុស្សគួរភ័យខ្លាច រូបរាងអាក្រក់ រឹងរាក់ទាក់ កាន់អាវុធលើកឡើង—នោះមិនអាចរស់រានបានទេ។
Verse 79
पाषाणैस्ताडितः स्वप्ने सद्यो मृत्युं भजेन्नरः । सूर्योदये यस्य शिवा क्रोशंती याति सम्मुखम्
បើក្នុងសុបិនបុរសត្រូវគេគប់ថ្ម វានាំទៅស្លាប់ភ្លាមៗ។ ហើយពេលថ្ងៃរះ បើឆ្កែព្រៃ (សិវា) ស្រែកហើយមកត្រង់មុខ នោះក៏ជាសញ្ញាមរណៈដែរ។
Verse 80
विपरीतं परीतं वा स सद्यो मृत्युमृच्छति । दीपाधिगंधं नो वेत्ति वमत्यग्निं तथा निशि
បើឃើញអ្វីៗបញ្ច្រាស ឬខុសប្រក្រតីក្នុងសុបិន នោះឆាប់ដល់មរណៈ។ បើមិនអាចដឹងក្លិនចង្កៀង ហើយពេលយប់ក្អួតភ្លើង នោះក៏ជាសញ្ញាមរណៈដែរ។
Verse 81
नात्मानं परनेत्रस्थं वीक्षते न स जीवति । शक्रायुधं चार्धरात्रे दिवा वा ग्रहणं तथा
បើមនុស្សមិនអាចឃើញរូបឆ្លុះរបស់ខ្លួននៅក្នុងភ្នែកអ្នកដទៃ នោះមិនអាចរស់បានទេ។ ដូចគ្នានេះ ការឃើញអាវុធឥន្ទ្រ (វជ្រៈ) នៅកណ្ដាលអធ្រាត្រ ឬឃើញគ្រាសពេលថ្ងៃ ក៏ជាសញ្ញាមរណៈដែរ។
Verse 82
दृष्ट्वा मन्येत स क्षीणमात्मजीवितमाप्तवान् । नासिका वक्रतामेति कर्णयोर्न्नमनोन्नती
ឃើញសញ្ញាទាំងនេះហើយ គួរយល់ថាជីវិតរបស់ខ្លួនកំពុងស្រកថយ។ ពេលច្រមុះកោង ហើយត្រចៀកមានការធ្លាក់ឡើងមិនស្មើ (មិនទៀងទាត់) នោះជាសញ្ញានៃជីវិតចុះខ្សោយ។
Verse 83
नेत्रं च वामं स्रवति यस्य तस्यायुरुद्गतम् । आरक्ततामेति मुखं जिह्वा चाप्यसिता यदा
បើភ្នែកឆ្វេងហូរទឹកភ្នែក នោះអាយុកាលរបស់គាត់បានចាកចេញ។ ពេលមុខក្លាយជាក្រហម និងអណ្តាតក៏ងងឹត នោះជាសញ្ញាថាមរណៈជិតមក។
Verse 84
तदा प्राज्ञो विजानीयादासन्नं मृत्युमात्मनः । उष्ट्ररासभयानेन स्वप्ने यो याति दक्षिणाम्
នៅពេលនោះ អ្នកប្រាជ្ញគួរដឹងថា មរណៈរបស់ខ្លួនជិតមក។ បើនៅក្នុងសុបិន គាត់ធ្វើដំណើរទៅទិសខាងត្បូង ជិះអូដ្ឋ ឬលា នោះជាសញ្ញានោះ។
Verse 85
दिशं कर्णौ पिधायापि निर्घोषं शृणुयान्न च । न स जीवेत्तथा स्वप्ने पति तस्य पिधीयते
ទោះបីបិទត្រចៀកក៏ដោយ បើមិនឮសំឡេងទេ គាត់មិនអាចរស់បានទៀត។ ដូចគ្នានេះ បើក្នុងសុបិន ព្រះអម្ចាស់/ប្តីរបស់គាត់ត្រូវបានបិទឬដាច់ខាត នោះក៏ជាសញ្ញាមរណៈផងដែរ។
Verse 86
द्वारं न चोत्तिष्ठति च शुभ्रा दृष्टिश्च लोहिता । स्वप्नेऽग्निं प्रविशेद्यश्च न च निष्क्रमते पुनः
បើទ្វារមិនឈរឡើង/មិនបើកល្អ ហើយការមើលឃើញក្លាយជាស និងបន្ទាប់មកក្រហម នោះជាសញ្ញាអមង្គល។ ហើយអ្នកណា ក្នុងសុបិន ចូលទៅក្នុងភ្លើង ហើយមិនចេញមកវិញ នោះមិនអាចរស់រានបានទេ។
Verse 87
जलप्रवेशादपि वा तदंतं तस्य जीवितम् । यश्चाभिहन्यते दुष्टैर्भूतै रात्रावथो दिवा
ដោយចូលទៅក្នុងទឹកក៏ដោយ ឬដោយវិធីផ្សេងទៀតក៏ដោយ ជីវិតរបស់គាត់ទៅដល់ទីបញ្ចប់។ ហើយអ្នកណាត្រូវវិញ្ញាណអាក្រក់វាយប្រហារ ទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ នោះក៏ជាការបញ្ចប់តាមវាសនានោះដែរ។
Verse 88
प्रकृतैर्विकृतैर्वापि तस्यासन्नौ यमांतकौ । देवतानां गुरूणां च पित्रोर्ज्ञानविदां तथा
ដោយសញ្ញាធម្មតា ឬសញ្ញាប្រែប្រួលវិកល កាលនោះ យម និង អន្តកៈ អ្នកនាំមរណៈទាំងពីរ ចូលមកជិតគាត់; ហើយក៏មាននិមិត្តអវិជ្ជមានទាក់ទងដល់ទេវតា គ្រូអាចារ្យ មាតាបិតា និងអ្នកដឹងប្រាជ្ញាព្រះវេទផងដែរ។
Verse 89
निन्दामवज्ञां कुरुते भक्तो भूत्वा न जीवति । एवं दृष्ट्वा निमित्तानि विपरीतानि योगवित्
អ្នកណា ក្រោយបានក្លាយជាអ្នកបូជាភក្តិហើយ បើធ្វើការនិន្ទា និងមើលងាយ នោះមិនរស់យូរទេ។ ឃើញនិមិត្តផ្ទុយបែបនេះ អ្នកដឹងយោគៈ គួរប្រុងប្រយ័ត្ន។
Verse 90
धारणां सम्यगास्थाय समाधावचलो भवेत् । यदि नेच्छति ते मृत्युं ततो नासौ प्रपद्यते
ដោយដាក់ចិត្តកាន់ធារណា ឲ្យត្រឹមត្រូវ គួរឲ្យឈរមាំមួនក្នុងសមាធិ។ បើមរណៈមិន “ប្រាថ្នា” អ្នកនៅពេលនោះ វាមិនអាចគ្រប់គ្រងអ្នកបានទេ។
Verse 91
विमुक्तिमथवा वांछेद्विसृजेद्ब्रह्ममूर्धनि । संति देहे विमुक्ते च उपसर्गाश्च ये पुनः
អ្នកប្រាថ្នាវិមុក្ដិ គួរបញ្ចេញព្រលឹងដឹង/ព្រលឹងដង្ហើម ឲ្យឡើងតាមទ្វារព្រះព្រហ្ម នៅកំពូលក្បាល។ ទោះយ៉ាងណា ឧបសគ្គក៏មានកើតឡើងទៀត ទាំងនៅពេលនៅក្នុងរាងកាយ និងសូម្បីនៅខណៈដោះលែងផងដែរ។
Verse 92
योगिनं समुपायांति शृणु तानपि पांडव । ऐशान्ये राक्षसपुरे यक्षो गन्धर्व एव च
វាខិតមករកយោគី—សូមស្តាប់អំពីវាទាំងនោះផង ឱ បណ្ឌវៈ។ នៅទិសឥសាន ក្នុងទីក្រុងរបស់រាក្សស មានយក្ស និងគន្ធព៌ផងដែរ ដែលចូលរួមក្នុងការជួបប្រទះ/ឧបសគ្គទាំងនោះ។
Verse 93
ऐन्द्रे सौम्ये प्रजापत्ये ब्राह्मे चाष्टसु सिद्धयः । भवंति चाष्टौ शृणु ताः पार्थिवी या च तैजसी
នៅក្នុងអៃន្ទ្រ (Aindra) សោម្យ (Saumya) ប្រជាបត្យ (Prājāpatya) និងប្រាហ្ម (Brāhma) សិទ្ធិ (siddhi) កើតមានជាក្រុមប្រាំបី។ វាប្រែជាប្រាំបីប្រភេទ—សូមស្តាប់៖ ប្រភេទ ‘ផែនដី’ និង ‘ភ្លើង’ ផងដែរ។
Verse 94
वायवी व्योमात्मिका चैव मानसाहम्भवा मतिः । प्रत्येकमष्टधा भिन्ना द्विगुणा द्विगुणा क्रमात
ដូចគ្នានេះផងដែរ មានសិទ្ធិប្រភេទខ្យល់ ប្រភេទអាកាស (ether) និងសិទ្ធិដែលកើតពីចិត្ត និងអហំការ (អត្តាភាព)។ មួយៗបែងចែកជាប្រាំបី ហើយកើនឡើងទ្វេដង បន្ទាប់មកទ្វេដងម្ដងទៀត តាមលំដាប់។
Verse 95
पूर्वे चाष्टौ चतुःषष्टिरन्ते शृणुष्व तद्यथा । स्थूलता ह्रस्वता बाल्यं वार्धक्यं योवनं तथा
ដំបូងមានប្រាំបី ហើយចុងក្រោយមានហុកសិបបួន—សូមស្តាប់វាតាមដែលវាមាន៖ ភាពធំ ភាពតូច ភាពកុមារ ភាពចាស់ ហើយភាពយុវវ័យផងដែរ។
Verse 96
नानाजाति स्वरूपं च चतुर्भिर्देहधारणम् । पार्थिवांशं विना नित्यमष्टौ पार्थिवसिद्धयः
ការទទួលយករូបរាងនៃជាតិ/កំណើតជាច្រើនប្រភេទ និងការរក្សាទ្រទ្រង់កាយដោយធាតុទាំងបួន—ប៉ុន្តែបើគ្មាន ‘ភាគផែនដី’ នោះតែងមានសិទ្ធិផែនដីប្រាំបីជានិច្ច។
Verse 97
विजिते पृथिवीतत्त्वे यदैशान्ये भवन्ति च । भूमाविव जले वासो नातुरोऽर्णवमापिबेत्
ពេលដែលបានឈ្នះលើតត្ត្វៈផែនដី ហើយបានឈានដល់ស្ថានភាពដូចឥសាន (Īśāna) ជាអធិបតេយ្យ ការស្នាក់នៅក្នុងទឹកក្លាយជាធម្មតាដូចរស់នៅលើដី; សូម្បីមហាសមុទ្រក៏មិនអាចលើកលែង ឬបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកនោះបានឡើយ។
Verse 98
सर्वत्र जलप्राप्तिश्च अपि शुष्कं द्रवं फलम् । त्रिभिर्देहस्य धरणं नदीर्वा स्थापयेत्करे
ទឹកអាចរកបានគ្រប់ទីកន្លែង; សូម្បីផ្លែស្ងួតក៏បញ្ចេញរាវ។ ដោយអំណាចបីយ៉ាងនេះ អាចទ្រទ្រង់កាយបាន ហើយអាចទប់ឬដាក់ឲ្យនៅទីតាំងទន្លេដោយដៃ។
Verse 99
अव्रणत्वं शरीरस्य कांतिश्चाथाष्टकं स्मृतम् । अष्टौ पूर्वा इमाश्चाष्टौ राक्षसानां पुरे स्मृताः
កាយមិនរងរបួស និងពន្លឺរលោងរុងរឿង—នេះត្រូវបានចងចាំថាជាសំណុំប្រាំបី។ ប្រាំបីមុននោះ និងប្រាំបីនេះ ត្រូវបានគេនិយាយថាជាសិទ្ធិដែលទទួលស្គាល់នៅក្នុងទីក្រុងរបស់រាក្សស។
Verse 100
देहादग्निविनिर्माणं तत्तापभयवर्जनम् । शक्तिदत्वं च लोकानां जलमध्येग्निज्वालनम्
ពីកាយខ្លួនឯង អាចបង្កើតភ្លើងបាន; កម្ដៅរបស់វាមិននាំមកនូវភ័យ ឬឈឺចាប់ឡើយ។ អាចប្រទានអំណាចដល់សត្វលោក ហើយសូម្បីតែបញ្ឆេះភ្លើងនៅកណ្ដាលទឹកបាន។
Verse 101
अग्निग्रहश्च हस्तेन स्मृतिमात्रेण पावनम् । भस्मीभूतस्य निर्माणं द्वाभ्यां देहस्य धारणम्
អាចចាប់ភ្លើងដោយដៃបាន ហើយការបរិសុទ្ធកើតឡើងដោយគ្រាន់តែនឹកចាំ។ អាចស្ថាបនាឡើងវិញនូវអ្វីដែលបានក្លាយជាផេះ; ហើយដោយអំណាចពីរយ៉ាង អាចទ្រទ្រង់កាយបាន។
Verse 102
पूर्वाः षोडश चाप्यष्टौ तेजसो यक्षसद्मनि । मनोगतित्वं भूतानामन्तर्निवेशनं तथा
សិទ្ធិដប់ប្រាំមួយមុននោះ និងប្រាំបីនេះផង ត្រូវបានគេនិយាយថាស្ថិតនៅក្នុងលោកនៃតេជស នៅក្នុងលំនៅរបស់យក្ស។ នៅទីនោះក៏មាន៖ ការធ្វើដំណើរតាមល្បឿននៃចិត្តសម្រាប់សត្វលោក និងការចូលទៅខាងក្នុង (របស់អ្នកដទៃ) ផងដែរ។
Verse 103
पर्वतादिमहाभारवहनं लीलयैव च । लघुत्वं गौरवत्वं च पाणिभ्यां वायुवारणम्
ការលើកទម្ងន់ដ៏មហិមា ដូចជាភ្នំជាដើម ក្លាយជាការលេងប៉ុណ្ណោះ។ អ្នកអាចធ្វើឲ្យខ្លួនស្រាល ឬធ្ងន់តាមចិត្ត ហើយដោយដៃសូម្បីតែអាចទប់ខ្យល់បាន។
Verse 104
अंगुल्यग्रनिपातेन भूमेः सर्वत्र कम्पनम् । एकेन देहनिष्पत्तिर्गांधर्वे वांति सिद्धयः
ដោយតែការប៉ះធ្លាក់ចុះត្រង់ចុងម្រាមដៃ ប្រែឲ្យផែនដីញ័រគ្រប់ទីកន្លែងបាន។ ដោយអំណាចតែមួយ អាចបង្ហាញកាយតាមចិត្ត—សិទ្ធិទាំងនេះគេថា លេចធ្លោនៅលោកគន្ធព្វ។
Verse 105
चतुर्विंशतिः पूर्वाश्चाप्यष्टावेताश्च सिद्धयः । गन्धर्वलोके द्वात्रिंशदत ऊर्ध्वं निशामय
សិទ្ធិចំនួនម្ភៃបួនដែលបាននិយាយមុន រួមជាមួយសិទ្ធិទាំងប្រាំបីនេះ—ដូច្នេះនៅលោកគន្ធព្វមានសរុបសាមសិបពីរ។ ឥឡូវ ចូរស្តាប់បន្តអំពីអ្វីដែលលើសពីនោះ។
Verse 106
छायाविहीननिष्पत्तिरिंद्रियाणामदर्शनम् । आकाशगमनं नित्यमिंद्रियादिशमः स्वयम्
អាចមានសភាពដោយគ្មានស្រមោល ហើយអង្គប្រសាទទាំងឡាយក៏មិនអាចមើលឃើញ (រកមិនឃើញ)។ អាចធ្វើដំណើរតាមមេឃជានិច្ច ហើយដោយខ្លួនឯងសម្រេចការស្ងប់ និងការគ្រប់គ្រងអង្គប្រសាទជាដើម។
Verse 107
दूरे च शब्दग्रहणं सर्वशब्दावगाहनम् । तन्मात्रलिंगग्रहणं सर्वप्राणिनिदर्शनम्
ស្តាប់សំឡេងបានទោះនៅឆ្ងាយ និងយល់ដឹងសំឡេងគ្រប់ប្រភេទ។ ឃើញសញ្ញាល្អិតនៃតន្មាត្រា និងមើលឃើញសត្វមានជីវិតទាំងអស់—ទាំងនេះជាសមិទ្ធិយោគដ៏អស្ចារ្យដែលបានពណ៌នា។
Verse 108
अष्टौ वातात्मिकाश्चैन्द्रे द्वात्रिंशदपि पूर्वकाः । यथाकामोपलब्धिश्च यथाकामविनिर्गमः
នៅក្នុងលោកឥន្ទ្រៈ មានអំណាចធម្មជាតិខ្យល់៨ និង៣២មុនទៀត; មានការទទួលបានតាមចិត្ត និងការចេញទៅតាមចិត្ត។
Verse 109
सर्वत्राभिभवश्चैव सर्वगुह्यनिदर्शनम् । संसारदर्शनं चापि मानस्योऽष्टौ च सिद्धयः
ការឈ្នះគ្រប់ទីកន្លែង; ការមើលឃើញអាថ៌កំបាំងទាំងអស់; និងការមើលឃើញផ្លូវសំសារៈដោយផ្ទាល់—ទាំងនេះក៏ជាសិទ្ធិផ្លូវចិត្ត៨។
Verse 110
चत्वारिंशच्च पूर्वाश्च सोमलोके स्मृतास्त्विमाः । छेदनं तापनं बन्धः संसारपरिवर्तनम्
នៅក្នុងលោកព្រះចន្ទ (សោមលោក) គេរំលឹកថាមាន៤០អំណាច រួមទាំងអំណាចមុនៗ៖ កាត់បំបាត់ឧបសគ្គ, ដុតឲ្យរងទុក្ខ, ចងបង្ខំ, និងបម្លែងស្ថានភាពលោកិយរបស់អ្នកដទៃ។
Verse 111
सर्वभूत प्रसादत्वं मृत्युकालजयस्तथा । अहंकारोद्भवश्चाष्टौ प्राजापत्ये च पूर्विकाः
ការទទួលបានព្រះគុណពីសត្វទាំងអស់ និងការឈ្នះពេលវេលាមរណៈដែលកំណត់; ហើយអំណាច៨កើតពីអហង្គារ—ទាំងនេះ រួមនឹងអំណាចមុនៗ ត្រូវបាននិយាយថានៅក្នុងលោកប្រជាបតិ។
Verse 112
आकारेण जगत्सष्टिस्तथानुग्रह एव च । प्रलयस्याधिकारं च लोकचित्रप्रवर्तनम्
បង្កើតសកលលោកដោយតែរូប/ចេតនា; ផ្តល់ព្រះគុណផងដែរ; មានអំណាចលើការលាយបាត់ (ប្រល័យ) ផង; និងធ្វើឲ្យចលនាការបង្ហាញអស្ចារ្យក្នុងលោកទាំងឡាយ—ទាំងនេះជាអំណាចដែលរាប់បញ្ចូល។
Verse 113
असादृश्यमिदं व्यक्तं निर्वाणं च पृथक्पृथक् । शुभेतरस्य कर्तृत्वमष्टौ बुद्धिभवास्त्वमी
ភាពពិសេសបង្ហាញច្បាស់ មិនអាចប្រៀបបាន; និរវាណ ត្រូវបានទទួលដាច់ដោយឡែកតាមរបៀបរបស់វា; និងអំណាចជាអ្នកកើតកិច្ចលើទាំងល្អ និងអាក្រក់—ទាំងនេះគេហៅថា សមិទ្ធិ៨ កើតពីបុទ្ធិ (buddhi)។
Verse 114
षट्पंचाशत्तथा पूर्वाश्चतुःषष्टिरिमे गुणाः । ब्राह्मये पदे प्रवर्तंते गुह्यमेतत्तवेरितम्
ហាសិបប្រាំមួយ ហើយទាំងអ្វីដែលបាននិយាយមុន—គុណ៦៤ ទាំងនេះដំណើរការនៅក្នុងស្ថានភាពព្រះព្រហ្ម (Brahmā-pada)។ នេះជាធម៌សម្ងាត់ ដែលអ្នកបានប្រកាស។
Verse 115
जीवतो देहभेदे वा सिद्ध्यश्चैतास्तु योगिनाम् । संगो नैव विधातव्यो भयात्पतनसंभवात्
សិទ្ធិទាំងនេះជារបស់យោគី—ទាំងនៅពេលមានជីវិត ឬនៅពេលបែកចេញពីរាងកាយ។ ប៉ុន្តែមិនគួរចងចិត្តភ្ជាប់នឹងវាទេ ព្រោះការភ្ជាប់អាចនាំឲ្យធ្លាក់ចុះ។
Verse 116
एतान्गुणान्निराकृत्य युञ्जतो योगिनस्तदा । सिद्धयोऽष्टौ प्रवर्तंते योगसंसिद्धिकारकाः
នៅពេលយោគីអនុវត្ត ដោយបោះបង់គុណទាំងនេះចោល នោះសិទ្ធិ៨ នឹងកើតឡើង—សិទ្ធិដែលធ្វើឲ្យយោគៈសម្រេចពេញលេញ។
Verse 117
अणिमा लघिमा चैव महिमा प्राप्तिरेव च । प्राकाम्यं च तथेशित्वं वशित्वं च तथापरे
អណិមា (ភាពល្អិតតូច), លឃិមា (ភាពស្រាល), មហិមា (ភាពធំធេង), និងប្រាប្តិ (ការទទួលបាន) ត្រូវបានរំលឹក; ដូចគ្នានេះ ប្រាកាម្យ (បំពេញបំណងដោយគ្មានឧបសគ្គ), ឥឝិត្វ (អធិបតេយ្យភាព), និងវឝិត្វ (អំណាចគ្រប់គ្រង)—ហើយសិទ្ធិផ្សេងៗទៀតផង។
Verse 118
यत्र कामावसायित्वं माहेश्वरपदस्थिताः । सूक्ष्मात्सूक्ष्मत्वमणिमा शीघ्रत्वाल्लघिमा स्मृता
សម្រាប់អ្នកដែលស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពម៉ាហេឝ្វរៈ (ជាព្រះសិវៈ) មាន kāmāvasāyitva គឺការសម្រេចបំណងដ៏ពេញលេញ។ ការក្លាយជាស្រាលល្អិតជាងអ្វីល្អិតបំផុត ហៅថា aṇimā; ហើយដោយល្បឿនឆាប់រហ័ស គេយល់ថា laghimā។
Verse 119
महिमा शेषपूज्यत्वात्प्राप्तिर्नाप्राप्यमस्य यत् । प्राकाम्यमस्य व्यापित्वादीशित्वं चेश्वरो यतः
Mahimā ត្រូវហៅដូច្នេះ ព្រោះមានភាពគួរឲ្យគោរពដោយអ្នកដទៃទាំងអស់; prāpti គឺស្ថានភាពដែលគ្មានអ្វីនៅសល់ដែលមិនអាចឈានដល់បាន។ prākāmya ជារបស់អ្នកដែលពាសពេញគ្រប់ទី; ហើយ īśitva ជារបស់គាត់ ព្រោះគាត់ជាព្រះអម្ចាស់ពិតប្រាកដ។
Verse 120
वशित्वाद्वशिता नाम सप्तमी सिद्धिरुत्तमा । यत्रेच्छा तत्र च स्थानं तत्र कामावसायिता
ដោយ vaśitva កើតមានសិទ្ធិហៅថា Vaśitā ជាអំណាចទីប្រាំពីរ និងល្អឥតខ្ចោះ។ កន្លែងណាដែលមានឆន្ទៈ កន្លែងនោះជាទីតាំងពិតប្រាកដ—ហើយនៅទីនោះ បំណងត្រូវបានសម្រេចពេញលេញ។
Verse 121
ऐश्वरं पदमाप्तस्य भवंत्येताश्च सिद्धयः । ततो न जायते नैव वर्धते न विनश्यति
សម្រាប់អ្នកដែលបានឈានដល់ស្ថានៈអៃឝ្វរៈ (aiśvara-pada) សិទ្ធិទាំងនេះពិតជាកើតមាន។ បន្ទាប់ពីនោះ គាត់មិនកើតឡើងវិញទេ; គាត់មិនលូតលាស់ ហើយក៏មិនវិនាសដែរ។
Verse 122
एष मुक्त इति प्रोक्तो य एवं मुक्तिमाप्नुयात् । यथा जलं जलेनैक्यं निक्षिप्तमुपगच्छति
អ្នកដូច្នេះ ត្រូវបានប្រកាសថា «បានរួចផុត»—អ្នកដែលឈានដល់មុក្ខៈដោយរបៀបនេះ។ ដូចទឹក ដែលចាក់ចូលទៅក្នុងទឹក នឹងទៅដល់ភាពជាឯកភាពជាមួយវា។
Verse 123
तथैवं सात्म्यमभ्येति योगिनामात्मा परात्मना । एवं ज्ञात्वा फलं योगी सदा योगं समभ्यसेत्
ដូច្នេះដែរ អាត្មារបស់យោគី ឈានទៅរកភាពសមស្រប និងការរួមបញ្ចូលពេញលេញជាមួយ បរមាត្មា។ ដឹងផលនេះហើយ យោគីគួរអនុវត្តយោគៈជានិច្ច។
Verse 124
अत्रोपमां व्याहरंति योगार्थं योगिनोऽ मलाः । शशांकरश्मिसंयोगादर्ककांतो हुताशनम्
នៅទីនេះ ដើម្បីបកស្រាយអត្ថន័យយោគៈ យោគីដ៏បរិសុទ្ធឥតមលស្នាម បាននិយាយឧទាហរណ៍មួយ៖ ដោយការរួមជាមួយកាំរស្មីព្រះចន្ទ គ្រាប់អរកកាន្ត (arka-kānta) អាចបង្កើតភ្លើងបាន។
Verse 125
समुत्सृजति नैकः सन्नुपमा सास्ति योगिनः । कपिंजलाखुनकुला वसंति स्वामिव द्गृहे
មិនមែនមានតែឧទាហរណ៍មួយទេ—សម្រាប់យោគី មានឧទាហរណ៍ជាច្រើន។ ដូចជាបក្សីកពិញ្ជលា កណ្ដុរ និងសត្វមុងហ្គូស ដែលរស់នៅក្នុងផ្ទះមួយ ដូចជាផ្ទះរបស់ម្ចាស់ខ្លួន។
Verse 126
ध्वस्ते यांत्यन्यतो दुःखं न तेषां सोपमा यतेः । मृद्देहकल्पदेहोऽपि मुखाग्रेण कनीयसा
ពេលផ្ទះនោះត្រូវបំផ្លាញ ពួកវាទៅកន្លែងផ្សេងដោយទុក្ខវេទនា—នេះមិនមែនជាឧទាហរណ៍សម្រាប់យតិ (យោគី) ទេ។ ទោះបីរាងកាយដូចដីឥដ្ឋ ឬដូចរាងកាយបំពេញបំណងក៏ដោយ ក៏នៅតែទាបជាងអ្វីដែលសំខាន់បំផុត (ការយល់ដឹងខ្ពស់)។
Verse 127
करोति मृद्भागचयमुपदेशः स योगिनः । पशुपक्षिमनुष्याद्यैः पत्रपुष्पफलान्वितम्
ដោយសេចក្តីណែនាំរបស់យោគី គេបង្កើតគំនរផ្នែកដីឥដ្ឋមួយ ដែលមានស្លឹក ផ្កា និងផ្លែពេញលេញ ហើយវាក្លាយជាគ្រឿងបូជាសម្រាប់សត្វ បក្សី មនុស្ស និងសត្វមានជីវិតផ្សេងៗ។
Verse 128
वृक्षं विलुप्यमानं च लब्ध्वा सिध्यंति योगिनः । रुरुगात्रविषाणाग्रमालक्ष्य तिलकाकृतिम्
បានទទួលដើមឈើដែលកំពុងត្រូវគេកាត់បំបាត់ យោគីទទួលបានសិទ្ធិ; ហើយពេលសង្កេតចុងស្នែងក្តាន់ គេឃើញសញ្ញារូបទិលកលើវា។
Verse 129
सह तेन विवर्धेत योगी सिद्धिमुपाश्नुते । द्रव्यं पूर्णमुपादाय पात्रमारोहते भुवः
រីកចម្រើនរួមជាមួយនឹងសញ្ញា/អនុវត្តន៍នោះ យោគីទទួលបានសិទ្ធិ។ កាន់យកភាជន៍ដែលពេញដោយវត្ថុ គេឡើងពីផែនដី ដូចជាឡើងលើសព្រំដែនធម្មតា។
Verse 130
तुंगमार्गं विलोक्यैवं विज्ञातं कि न योगिनाम् । तद्गेहं यत्र वसति तद्भोज्यं येन जीवति
បានឃើញផ្លូវខ្ពស់ដ៏អស្ចារ្យដូច្នេះហើយ តើមានអ្វីដែលមិនត្រូវបានយោគីដឹងទៀត? ពួកគេដឹងផ្ទះដែលមនុស្សម្នាក់ស្នាក់នៅ និងអាហារដែលគេរស់ដោយវា។
Verse 131
येन निष्पाद्यते चार्थः स्वयं स्याद्योगसिद्धये । तथा ज्ञानमुपासीत योगी यत्कार्यसाधकम्
អ្វីដែលធ្វើឲ្យគោលបំណងសម្រេចពិតប្រាកដ ហើយសិទ្ធិយោគកើតឡើងដោយខ្លួនឯង—ចំណេះដឹងបែបនោះ យោគីគួរតែបម្រើ និងបណ្តុះបណ្តាល ដើម្បីសម្រេចការងារពិត។
Verse 132
ज्ञानानां बहुता येयं योगविघ्नकरी हि सा । इदं ज्ञेयमिदं ज्ञेयमिति यस्तृषितश्चरेत्
ចំណេះដឹងជាច្រើនពេកនេះ ពិតជាក្លាយជាឧបសគ្គដល់យោគ។ អ្នកណាដើរវង្វេងដោយស្រេក—«នេះត្រូវដឹង នេះត្រូវដឹង»—គេត្រូវបានរារាំងដោយវា។
Verse 133
अपि कल्पसहस्रायुर्नैव ज्ञेयमवाप्नुयात् । त्यक्तसंगो जितक्रोधो लब्धाहारो जितेंद्रियः
ទោះបីរស់បានមួយពាន់កល្បៈ ក៏មិនអាចឈានដល់អ្វីដែលគួរដឹង ដោយការប្រមូលផ្តុំតែប៉ុណ្ណោះឡើយ។ គួរលះបង់ការចងភ្ជាប់ ឈ្នះកំហឹង បរិភោគតែអាហារដែលបានមកតាមសមរម្យ ហើយទប់ស្កាត់អង្គញាណទាំងឡាយ។
Verse 134
पिधाय बुद्ध्या द्वाराणि मनो ध्याने निवेशयेत् । आहारं सात्त्विकं सेवेन्न तं येन विचेतनः
ដោយប្រាជ្ញាវិចារណា បិទទ្វារទាំងឡាយ (នៃអង្គញាណ) ហើយដាក់ចិត្តចូលក្នុងសមាធិ។ គួរបរិភោគអាហារសាត្វវិកៈ មិនគួរបរិភោគអ្វីដែលធ្វើឲ្យចិត្តស្រអាប់ និងអស្មារតី។
Verse 135
स्यादयं तं च भुंजानो रौरवस्य प्रियातिथिः । वाग्दण्डः कर्मदण्डश्च मनोदंडश्च ते त्रयः
អ្នកណាបរិភោគអាហារនោះ នឹងក្លាយជាភ្ញៀវដែលរោរវៈ (នរក) ស្វាគមន៍។ ទណ្ឌៈបីនេះជាឈើច្រត់នៃវិន័យ៖ ទណ្ឌៈនៃវាចា ទណ្ឌៈនៃកម្ម និងទណ្ឌៈនៃមនស។
Verse 136
यस्यैते नियता दंडाः स त्रिदंडी यतिः स्मृतः । अनुरागं जनो याति परोक्षे गुणकीर्तनम्
អ្នកណាដែលទណ្ឌៈទាំងនេះត្រូវបានកំណត់យ៉ាងមាំមួន គេរំលឹកថាជាយតិ ត្រីទណ្ឌី។ មនុស្សទាំងឡាយកើតសទ្ធាចំពោះគាត់ ហើយសូម្បីនៅពេលគាត់អវត្តមាន ក៏សរសើរគុណធម៌របស់គាត់។
Verse 137
न बिभ्यति च सत्त्वानि सिद्धेर्लक्षणमुच्यते
សត្វមានជីវិតទាំងឡាយមិនភ័យខ្លាចគាត់ទៀតឡើយ—នេះត្រូវបានប្រកាសថាជាសញ្ញានៃសិទ្ធិ (សមិទ្ធិ)។
Verse 138
अलौल्यमारोग्यमनिष्ठुरत्वं गंधः शुभो मूत्रपुरीषयोश्च । कांतिः प्रसादः स्वरसौम्यता च योगप्रवृत्तेः प्रथमं हि चिह्नम्
ការមិនរវល់រវាយ សុខភាពល្អ ភាពទន់ភ្លន់ ក្លិនក្រអូបល្អ សូម្បីតែទឹកនោម និងលាមក ពន្លឺរលោង ភាពច្បាស់លាស់ក្នុងពាក្យ និងសំឡេងផ្អែមល្ហែម—ទាំងនេះជាសញ្ញាដំបូងនៃការភ្ញាក់ឡើងនៃការអនុវត្តយោគ។
Verse 139
समाहितो ब्रह्मपरोऽप्रमादी शुचिस्तथैकांतरतिर्जितेन्द्रियः । समाप्नुयाद्योगमिमं महामना विमुक्तिमाप्नोति ततश्च योगतः
មានចិត្តប្រមូលផ្តុំ ឧទ្ទិសដល់ព្រះព្រហ្ម (Brahman) មិនប្រហែសប្រហោង ស្អាតបរិសុទ្ធ រីករាយក្នុងភាពឯកោ និងគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍—បុគ្គលមានចិត្តធំដូច្នេះ ទទួលបានយោគនេះ; ហើយដោយយោគនោះ គាត់ឈានដល់មោក្ខ (ការលះបង់)។
Verse 140
कुलं पवित्रं जननी कृतार्था वसुन्धरा भाग्यवती च तेन । अवाह्यमार्गे सुखसिन्धुमग्नं लग्नं परे ब्रह्मणि यस्य चेतः
វង្សត្រកូលរបស់គាត់ក្លាយជាបរិសុទ្ធ ម្តាយរបស់គាត់បានសម្រេចគោលបំណង ហើយសូម្បីតែផែនដីក៏មានសំណាងដោយសារគាត់—អ្នកដែលចិត្តលង់ក្នុងមហាសមុទ្រនៃសុខានុភាព ហើយតាំងមាំលើព្រះព្រហ្មអធិឧត្តម ដែលលើសផ្លូវលោកិយទាំងអស់។
Verse 141
विशुद्धबुद्धिः समलोष्टकांचनः समस्तभूतेषु वसन्समो हि यः । स्थानं परं शाश्वतमव्ययं च यतिर्हि गत्वा न पुनः प्रजायते
អ្នកដែលបញ្ញាបរិសុទ្ធ មើលដុំដី និងមាសស្មើគ្នា ហើយរស់នៅក្នុងសត្វលោកទាំងអស់ដោយចិត្តស្មើ—យតី (អ្នកបួស) ដូច្នេះ បានទៅដល់ស្ថានដ៏អធិឧត្តម អស់កល្បជានិច្ច មិនរលួយ; ហើយមិនកើតឡើងវិញទៀតឡើយ។
Verse 142
इदं मया योगरहस्यमुक्तमेवंविधं गौतमः प्राप योगम् । तेनैतच्च स्थापितं पार्थ लिंगं संदर्शनादर्चनात्कल्मषघ्नम्
ដូច្នេះ ខ្ញុំបានប្រកាសអាថ៌កំបាំងនៃយោគ។ តាមរបៀបនេះឯង កោតម (Gautama) បានទទួលយោគ; ហេតុនេះ ឱ បារថ (Pārtha) គាត់បានបង្កើតលិង្គ (Liṅga) នេះ—បំផ្លាញបាប ដោយគ្រាន់តែឃើញ និងដោយការគោរពបូជា។
Verse 143
यश्चाश्विने कृष्णचतुर्दशीदिने रात्रौ समभ्यर्चति लिंगमेतन् । स्नात्वा अहल्यासरसि प्रधाने श्रद्धाय सर्वं प्रविधाय भक्तितः
អ្នកណាក៏ដោយ នៅរាត្រីថ្ងៃចតុទសី (ថ្ងៃទី១៤) នៃក្រិតបក្ខ ក្នុងខែអាស្វិន បូជាលិង្គនេះ—ក្រោយងូតទឹកនៅបឹងអហល្យាដ៏ប្រសើរ ហើយប្រតិបត្តិគ្រប់យ៉ាងដោយសទ្ធា និងភក្តី—
Verse 144
महोपकारेण विमुक्तपापः स याति यत्रास्ति स गौतमो मुनिः
ដោយអនុគ្រោះដ៏មហិមានេះ គាត់រួចផុតពីបាប ហើយទៅដល់ទីដែលមានមុនីគោតមៈស្ថិតនៅ។
Verse 145
इदं मया पार्थ तव प्रणीतं गुप्तस्य क्षेत्रस्य समासयोगात् । माहात्म्यमेतत्सकलं शृणोति यः स स्याद्विशुद्धः किमु वच्मि भूयः
ឱ បារថៈ! ខ្ញុំបានប្រាប់អ្នកនេះ ជាសេចក្តីសង្ខេបអំពីក្សេត្រៈបរិសុទ្ធដែលលាក់កំបាំង។ អ្នកណាស្តាប់មាហាត្ម្យៈនេះទាំងមូល នឹងក្លាយជាបរិសុទ្ធ—តើត្រូវនិយាយអ្វីទៀត?
Verse 146
य इदं शृणुयाद्भक्त्या गौतमाख्यानमुत्तमम् । पुत्रपौत्रप्रियं प्राप्य स याति पदमव्ययम्
អ្នកណាស្តាប់ដោយភក្តី នូវរឿងរ៉ាវដ៏ឧត្តមអំពីគោតមៈនេះ—បានទទួលអ្វីដែលជាទីស្រឡាញ់ក្នុងកូន និងចៅ—នឹងទៅដល់ស្ថានភាពអមតៈមិនរលាយ។