Opening the text

Sukta 9.12
Soma Pavamāna (for Indra)
Gāyatrī (probable)
આ પવમાન સોમ સૂક્ત દબાયેલા સોમબિંદુઓનું સ્તવન કરે છે: તેઓ શુદ્ધિકારક ગાળણમાંથી ધસી ઋત (બ્રહ્માંડિય વ્યવસ્થા)ના આસન સુધી પહોંચે છે અને ઇન્દ્રના બળવર્ધન માટે અત્યંત મધુર તથા તેજસ્વી બને છે. તેમાં સોમનું કળશોમાં અને ગાળણી દ્વારા થતું સ્પષ્ટીકરણ/શુદ્ધિકરણ વર્ણવાયું છે; અને અંતે પ્રાર્થના થાય છે કે શુદ્ધ ઇન્દુ ઉપાસકમાં સ્વયં-પોષક, સહસ્ર-કિરણવાળી સમૃદ્ધિ (રયિ) સ્થાપિત કરે.
Mantra 1
सोमा असृग्रमिन्दवः सुता ऋतस्य सादने । इन्द्राय मधुमत्तमाः ॥
સોમના બિંદુઓ દોડી નીકળ્યા છે—સુત, પિષિત—ઋતના સદનમાં. અતિ મધુમય આનંદથી તેઓ ઇન્દ્ર તરફ ગતિ કરે છે, અમામાં પ્રકાશિત બળને દૃઢ કરવા.
Mantra 2
अभि विप्रा अनूषत गावो वत्सं न मातरः । इन्द्रं सोमस्य पीतये ॥
વિપ્ર ઋષિઓએ તેની તરફ સ્તુતિધ્વનિ ઉઠાવી છે; ગાયો જેમ વાછરડાને ચારે બાજુથી ઘેરી લે તેમ (પ્રકાશની) કિરણો માતાઓની જેમ એકત્ર થાય છે—ઇન્દ્ર તરફ, સોમપાન માટે.
Mantra 3
मदच्युत्क्षेति सादने सिन्धोरूर्मा विपश्चित् । सोमो गौरी अधि श्रितः ॥
મદ (આનંદ) ટપકાવતો સોમ પોતાના આસન-સ્થાને સ્થિર વસે છે; નદીની તરંગ જેમ, વિપશ્ચિત્—સુસ્પષ્ટ વિવેકવાળો—તે ગૌરી પર અધિ-શ્રિત છે, તેજસ્વી આધાર પર સ્થિત છે.
Mantra 4
दिवो नाभा विचक्षणोऽव्यो वारे महीयते । सोमो यः सुक्रतुः कविः ॥
દિવ્ય નાભિમાંથી, વિચક્ષણ—સુસ્પષ્ટ દર્શનવાળો—સોમ અવિના ઊન-છાણણીના પ્રવાહમાં મહિમાવંત થાય છે; જે સુક્રતુ—સુયોગ્ય અને તેજસ્વી સંકલ્પવાળો—કવિ (ઋષિ-કવિ) છે, તે આપણામાં મહાન બને છે.
Mantra 5
यः सोमः कलशेष्वाँ अन्तः पवित्र आहितः । तमिन्दुः परि षस्वजे ॥
જે સોમ કલશોમાં અંદર સ્થાપિત છે, પવિત્ર (પવિત્રક)માં આંતરિક રીતે મૂકાયેલો છે—તેને તેજસ્વી ઇન્દુ સર્વ તરફથી પરિષ્વજિત કરે છે, ચારે તરફથી આવરી પૂર્ણ કરે છે.
Mantra 6
प्र वाचमिन्दुरिष्यति समुद्रस्याधि विष्टपि । जिन्वन्कोशं मधुश्चुतम् ॥
તેજસ્વી ઇન્દુ વાણીનું પ્રસારણ કરે છે—સમુદ્ર ઉપરના વિષ્ટપમાંથી; મધુ-ચુત કોશને તે જીવંત કરે છે, જેથી વાણી અને ચેતના સમૃદ્ધ બને.
Mantra 7
नित्यस्तोत्रो वनस्पतिर्धीनामन्तः सबर्दुघः । हिन्वानो मानुषा युगा ॥
નિત્ય સ્તુત, વનસ્પતિ-પતિ (દબાયેલો વનૌષધિ-બળ) ધીઓની અંદર સમૃદ્ધ દૂધ આપનાર સમાન છે; તે માનુષ યુગોને આગળ ધપાવે છે—માનવ પરિશ્રમને ચેતનાની પરિપક્વતા તરફ પ્રેરિત કરે છે.
Mantra 8
अभि प्रिया दिवस्पदा सोमो हिन्वानो अर्षति । विप्रस्य धारया कविः ॥
સોમ, પ્રેરિત થઈ, દિવ્ય તેજસ્વી સ્વર્ગના પ્રિય પદો તરફ વહે છે; કવિ-ઋષિ પોતાની ધારાથી વિપ્રમાં પ્રવેશે છે, દૃષ્ટિની નિર્મળતા વહન કરતો.
Mantra 9
आ पवमान धारय रयिं सहस्रवर्चसम् । अस्मे इन्दो स्वाभुवम् ॥
હે પવમાન, અમારે માટે સહસ્ર તેજવાળી સમૃદ્ધિ—રયિ—લાવીને ધારણ કર; હે ઇન્દુ, તેને અમામાં સ્વાભાવિક રીતે જન્મેલી અને સ્વયંસ્થિત કર.
It praises Soma as he is pressed and purified through the filter, becoming sweet and luminous, and then offered toward Indra. It ends by asking Soma to bring radiant prosperity to the worshipper.
It means the purified Soma is aligned with Ṛta—cosmic truth and right order. The offering is not just a drink, but a force that supports harmony and rightful power.
It asks for “wealth/abundance with a thousand lights,” meaning a strong, radiant, many-sided prosperity—outer well-being and inner brightness together.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.