
Sukta 8.80
Indra
આ સૂક્ત ઇન્દ્રને—અપ્રતિમ બળવાન અને વૈદ્ય, જે તૂટેલું ‘સરખું’ કરી શકે—એવી તાત્કાલિક અપીલ છે. કરુણા, વિજય અને કલ્યાણ આપવા માટે પ્રાર્થના કરે છે. સમૃદ્ધિ લાવનાર પોતાના રથ સાથે ઇન્દ્ર આવે, અવરોધો દૂર કરે અને ઉપાસકોને વિજયી બનાવે—એવી વિનંતી છે. અંતિમ મંત્રમાં દૃષ્ટિ વિસ્તરે છે: અમર દેવો અને દેવીઓ મળીને દિવ્ય પ્રકાશ વધારે છે; પ્રશંસિત ‘રાધસ’ (દાન/યશ) તૈયાર કરે છે અને પ્રેરિત સંપત્તિનું ઝડપી, ઉષા સમું આગમન કરાવે છે.
Mantra 1
नह्यन्यं बळाकरं मर्डितारं शतक्रतो । त्वं न इन्द्र मृळय ॥
હે શતક્રતુ ઇન્દ્ર! બળ આપનાર અને દુઃખ-નિવારક એવો તારા સિવાય બીજો કોઈ નથી; તું જ અમારે ઉપર કૃપા કર, અમને મૃળય—શાંતિ અને પુનઃસ્થાપન આપ.
Mantra 2
यो नः शश्वत्पुराविथामृध्रो वाजसातये । स त्वं न इन्द्र मृळय ॥
જે તું પ્રાચીન કાળથી અચૂક રહીને બળ-સમૃદ્ધિ (વાજ) મેળવવા માટે અમારું સદા રક્ષણ કરતો આવ્યો છે—હે ઇન્દ્ર, એ જ તું હવે પણ અમારે માટે રહેજે; અમને મૃળય—પુનઃસ્થાપક કૃપા દર્શાવ.
Mantra 3
किमङ्ग रध्रचोदनः सुन्वानस्यावितेदसि । कुवित्स्विन्द्र णः शकः ॥
હે વક્રતા-વિરોધી પ્રેરક! સોમ પિષનાર (સુન્વાન) માટે તું સ્પષ્ટ સહાયક કેમ નથી? હે ઇન્દ્ર, શું તું ખરેખર અમારે માટે શક્તિમાન બનશે—તારી શક્તિને અસરકારક સહાયમાં ફેરવી?
Mantra 4
इन्द्र प्र णो रथमव पश्चाच्चित्सन्तमद्रिवः । पुरस्तादेनं मे कृधि ॥
હે ઇન્દ્ર, અમારો રથ આગળ ધપાવ—અદ્રિવઃ (પેષણપથ્થર ધારક), ભલે તે પાછળ રહી ગયો હોય; તેને મારા માટે પુરસ્તાત્, આગળ સ્થિર કર, અને મારી યાત્રાની ગતિનું નેતૃત્વ કર.
Mantra 5
हन्तो नु किमाससे प्रथमं नो रथं कृधि । उपमं वाजयु श्रवः ॥
આવો તો—હવે વધુ શું ઇચ્છો છો? ગતિમાં અમારો રથ પ્રથમ કર. હે વાજયુ (વાજ/સમૃદ્ધિનો અનુસંધાન કરનાર), અમને પરમ શ્રવઃ—ઉચ્ચ યશ—અર્પણ કર.
Mantra 6
अवा नो वाजयुं रथं सुकरं ते किमित्परि । अस्मान्त्सु जिग्युषस्कृधि ॥
અમને વાજયુ રથ લાવી આપ—તે તારી શક્તિ માટે સુકર, સહેલાઈથી રચાય એવો છે; આસપાસ અવરોધ રૂપે શું ઊભું રહી શકે? અમને યુદ્ધમાં સાચા જિગ્યુષઃ—વિજયી—બનાવ.
Mantra 7
इन्द्र दृह्यस्व पूरसि भद्रा त एति निष्कृतम् । इयं धीॠत्वियावती ॥
હે ઇન્દ્ર, દૃઢ થા; તું તો પુર (દુર્ગ) સમો આશ્રય છે. તને કલ્યાણકારી નિષ્કૃતિ (મુક્તિ/વિમોચન) પ્રાપ્ત થાય. ઋતથી યુક્ત, ઋત્વિયા-સમૃદ્ધ એવી આ ધી (પ્રેરિત બુદ્ધિ) પૂર્ણ સિદ્ધિ તરફ આગળ વધે છે.
Mantra 8
मा सीमवद्य आ भागुर्वी काष्ठा हितं धनम् । अपावृक्ता अरत्नयः ॥
તેઓ નિંદનીયમાં ભાગ ન લે; વિશાળ કાષ્ઠાઓ (લક્ષ્ય-સ્તંભો) સ્થિર ઊભી છે, અને હિત ધન દૃઢ રીતે સ્થાપિત છે. અપાવૃત્ત થઈ, અરત્નયઃ (અકુશળ હાથ) પાછા ખસી જાય—માત્ર ઋતકર્મી જ સ્થાપિત સત્તાધન સુધી પહોંચે છે.
Mantra 9
तुरीयं नाम यज्ञियं यदा करस्तदुश्मसि । आदित्पतिर्न ओहसे ॥
જ્યારે તું તુરીયં નામ—યજ્ઞિય (યજ્ઞસંબંધિત) તે નામને પ્રગટ કરે છે, ત્યારે અમે તેના માટે ઉષ્ણ (ઉત્સુક/તપ્ત) બનીએ છીએ; ત્યારથી પતિ (પ્રભુ) અમને ઓહસે—બળનો વહનકર્તા અને સહાયક—બને છે.
Mantra 10
अवीवृधद्वो अमृता अमन्दीदेकद्यूर्देवा उत याश्च देवीः । तस्मा उ राधः कृणुत प्रशस्तं प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥
અમર દેવોએ તને વધાર્યો છે; દેવોના એક-પ્રકાશે આનંદ માન્યો છે, અને દેવીઓ પણ. તેથી તેના માટે સાચે પ્રશંસનીય એવી કીર્તિ રચો; પ્રાતઃકાળે તે તત્કાળ આવે—ધિયા-વસુ, દૃષ્ટિમાં સમૃદ્ધ અને વિચાર-ધનથી ભરપૂર.
It asks Indra for mercy and restoration, for the power to overcome obstacles, and for victory and prosperity—symbolized by his “chariot of plenitude.”
It emphasizes Indra’s unique efficacy: in the hymn’s view, only Indra can decisively set things right—whether in battle, संकट, or inner weakness.
It prays that praised bounty and success (rādhas) be prepared, and that the divine help come swiftly at dawn—bringing clarity, inspired thought, and prosperity.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.