
Sukta 7.81
Vasiṣṭha
Uṣas
Gāyatrī (likely; RV 7.81 often in gāyatrī-like trimeter)
વસિષ્ઠનું આ ટૂંકું ઉષસ્-સૂક્ત ઉષાના તાત્કાલિક પ્રાગટ્યનું ગાન કરે છે: તે “અમારી આંખો સામે” આવે છે, જળોને અને દૃષ્ટિનું ક્ષેત્ર વિસ્તારે છે, અને રાત્રિના અંધકારને પ્રકાશમય વ્યવસ્થામાં ફેરવે છે. કવિ પ્રાર્થના કરે છે કે તેની કૃપાળુ ઉષા તેજસ્વી જગતનું સ્પષ્ટ દર્શન, તેના “નિધિઓ”માં (સમૃદ્ધિ, બળ, કીર્તિ) ભાગ, તેમજ વાંકાપણું, નિષ્ફળતા અને આંતરિક અવરોધોનું નિવારણ પ્રદાન કરે.
Mantra 1
प्रत्यु अदर्श्यायत्युच्छन्ती दुहिता दिवः । अपो महि व्ययति चक्षसे तमो ज्योतिष्कृणोति सूनरी ॥
તે અમારી સામે પ્રગટ થઈ છે—આવતી અને ઉદય પામતી, દિવની દુહિતા. દર્શન માટે તે મહાન આપોને વિસ્તારે છે; અને સૂનરી, પ્રકાશમય પ્રેરિકા, અંધકારને પ્રકાશમાં ફેરવે છે.
Mantra 2
उदुस्रियाः सृजते सूर्यः सचाँ उद्यन्नक्षत्रमर्चिवत् । तवेदुषो व्युषि सूर्यस्य च सं भक्तेन गमेमहि ॥
ઉદય પામતો સૂર્ય તેજસ્વી પ્રકાશ-ગાયો (ઉસ્રિયાઃ)ને મુક્ત કરે છે અને તારકમય દીપ્તિ અર્ચિવત્ ઝળહળે છે. પરંતુ હે ઉષા, તારા વ્યુષિ (પ્રભાત)થી અને સૂર્યના પૂર્ણ ઉદયથી જ અમે અમારા નિયત ભાગ સાથે એકસાથે આગળ વધીએ.
Mantra 3
प्रति त्वा दुहितर्दिव उषो जीरा अभुत्स्महि । या वहसि पुरु स्पार्हं वनन्वति रत्नं न दाशुषे मयः ॥
હે દિવની દુહિતા ઉષા, તારી તરફ અમે ઉત્સાહમાં ઝડપી બન્યા છીએ. કારણ કે તું પુરુ—ઘણું, સ્પાર્હ—ઇચ્છનીય આનંદ વહન કરે છે; દાનશીલ યજમાનને તે રત્ન સમું, મયઃ (આનંદ) આપે છે.
Mantra 4
उच्छन्ती या कृणोषि मंहना महि प्रख्यै देवि स्वर्दृशे । तस्यास्ते रत्नभाज ईमहे वयं स्याम मातुर्न सूनवः ॥
હે દેવી, તું ઉચ્છંતી (ઉદયમાન) થાય ત્યારે તારી ઉદાર મહત્તાથી સ્વર્—પ્રકાશમય લોકનું સ્પષ્ટ દર્શન કરાવે છે. તે તારા રત્નમાં અમે ભાગીદાર થવા ઇચ્છીએ છીએ; જેથી અમે માતાના પુત્રો સમા બનીએ—તેના પ્રકાશ-પોષણથી પોષિત.
Mantra 5
तच्चित्रं राध आ भरोषो यद्दीर्घश्रुत्तमम् । यत्ते दिवो दुहितर्मर्तभोजनं तद्रास्व भुनजामहै ॥
હે ઉષા, તે અદભુત રાધસ્ (સમૃદ્ધિ) અમારે માટે લાવ—દીર્ઘકાળથી સર્વाधिक પ્રસિદ્ધ. હે દિવોની દુહિતર, તારો જે મર્ત્ય-ભોજન (માનવને પોષે તે દાન) છે, તે જ અમને આપ, જેથી અમે તેનો ભાગ લઈએ અને પોષાઈએ.
Mantra 6
श्रवः सूरिभ्यो अमृतं वसुत्वनं वाजाँ अस्मभ्यं गोमतः । चोदयित्री मघोनः सूनृतावत्युषा उच्छदप स्रिधः ॥
હે ઉષા, સૂરીઓને અમૃત સમાન શ્રવસ્ (કીર્તિ) અને વસુત્વન (ધન-સમૃદ્ધિ) આપ; અને અમને ગોમત્ એવા વાજ (બળવાન વિજય-લાભ) પણ આપ. હે મઘોનાંને પ્રેરનારિ, સત્યપ્રકાશથી યુક્ત, તું ઉદય થા; વક્રતા અને નિષ્ફળતાઓને દૂર હંકારી દે.
Uṣas is Dawn, praised as the “Daughter of Heaven” who arrives each morning, reveals the world for sight, and replaces darkness with light.
It asks for clear perception of the radiant world, a share in Dawn’s treasures (prosperity and strength), and “immortal fame,” along with the removal of obstacles and failure.
At dawn—before and during sunrise—because the hymn is built around the lived moment of light appearing and the mind awakening into clarity.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.