
Sukta 7.81
Vasiṣṭha
Uṣas
Gāyatrī (likely; RV 7.81 often in gāyatrī-like trimeter)
ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉଷା-ସୂକ୍ତରେ ପ୍ରଭାତର ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ପ୍ରକଟତାକୁ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି: ସେ “ଆମ ଚକ୍ଷୁ ସମ୍ମୁଖରେ” ଆସନ୍ତି, ଜଳଧାରା ଓ ଦୃଷ୍ଟିର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରସାରିତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ରାତିର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଆଲୋକମୟ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ପରିଣତ କରନ୍ତି। କବି ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କର କୃପାମୟ ଉଦୟ ଆମକୁ ଦୀପ୍ତିମାନ ଜଗତର ସ୍ପଷ୍ଟ ଅନୁଭୂତି ଦିଅନ୍ତୁ, ତାଙ୍କ “ଧନ-ନିଧି” (ସମୃଦ୍ଧି, ଶକ୍ତି, ଯଶ)ରେ ଆମକୁ ଅଂଶୀଦାର କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ବାଙ୍କାପଣ, ବିଫଳତା ଓ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ବାଧାକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ।
Mantra 1
प्रत्यु अदर्श्यायत्युच्छन्ती दुहिता दिवः । अपो महि व्ययति चक्षसे तमो ज्योतिष्कृणोति सूनरी ॥
ସେ ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛି—ଆସୁଥିବା ଓ ଉଦୟ ହେଉଥିବା, ଦିବଃ ଦୁହିତା। ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ସେ ମହାନ ଆପଃ (ଜଳମାନ)କୁ ବିସ୍ତାର କରେ; ଏବଂ ସୂନରୀ, ଜ୍ୟୋତିମୟ ପ୍ରେରିକା, ତମସକୁ ଜ୍ୟୋତି କରେ।
Mantra 2
उदुस्रियाः सृजते सूर्यः सचाँ उद्यन्नक्षत्रमर्चिवत् । तवेदुषो व्युषि सूर्यस्य च सं भक्तेन गमेमहि ॥
ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତେଜସ୍ବୀ ‘ଉସ୍ରିୟାଃ’ (ଆଲୋକର ଗୋଧେନୁ)କୁ ମୁକ୍ତ କରେ, ଏବଂ ନକ୍ଷତ୍ରମୟ ଦୀପ୍ତି ଅର୍ଚିବତ୍ ଝଲମଲ କରେ। କିନ୍ତୁ ହେ ଉଷା, ତୁମ ବ୍ୟୁଷି (ପ୍ରଭାତୋଦୟ) ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଦୟ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଆମେ ଆମ ନିୟତ ଭାଗ ସହ ଏକାତ୍ମ ହୋଇ ଆଗକୁ ଯାଉ।
Mantra 3
प्रति त्वा दुहितर्दिव उषो जीरा अभुत्स्महि । या वहसि पुरु स्पार्हं वनन्वति रत्नं न दाशुषे मयः ॥
ହେ ଦିବଃ ଦୁହିତା ଉଷା, ତୁମ ପ୍ରତି ଆମେ ଆକାଙ୍କ୍ଷାରେ ଶୀଘ୍ର ହୋଇଛୁ। କାରଣ ତୁମେ ପୁରୁ—ଅପାର, ସ୍ପାର୍ହ—ଇଚ୍ଛନୀୟ ମୟଃ (ଆନନ୍ଦ) ବହନ କର; ଦାଶୁଷେ—ଅର୍ପଣକାରୀ ଦାତା ପାଇଁ ତାହା ରତ୍ନ ସମ।
Mantra 4
उच्छन्ती या कृणोषि मंहना महि प्रख्यै देवि स्वर्दृशे । तस्यास्ते रत्नभाज ईमहे वयं स्याम मातुर्न सूनवः ॥
ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ଉଚ୍ଛନ୍ତୀ (ଉଦୟମାନ) ହେଲେ ତୁମ ଉଦାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍—ପ୍ରକାଶମୟ ଲୋକର ସ୍ପଷ୍ଟ ଦର୍ଶନ ସାଧିତ ହୁଏ। ସେହି ତୁମ ରତ୍ନରେ ଆମେ ଭାଗୀ ହେବାକୁ ଚାହୁଁ; ଯେପରି ଆମେ ମାତୃର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପରି ହେବୁ—ତାଙ୍କ ଆଲୋକ-ପୋଷଣରେ ପୋଷିତ।
Mantra 5
तच्चित्रं राध आ भरोषो यद्दीर्घश्रुत्तमम् । यत्ते दिवो दुहितर्मर्तभोजनं तद्रास्व भुनजामहै ॥
ହେ ଉଷା, ସେଇ ଅଦ୍ଭୁତ ରାଧସ୍ (ସମୃଦ୍ଧି) ଆମ ପାଖକୁ ଆଣ—ଯାହା ଦୀର୍ଘକାଳ ଶ୍ରୁତିରେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ହେ ଦିବୋ-ଦୁହିତର, ତୁମର ଯେ ମର୍ତ୍ୟ-ଭୋଜନ (ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ପୋଷେ ଏମିତି ଦାନ) ଅଛି, ସେହିଟି ଆମକୁ ଦିଅ; ଯେପରି ଆମେ ତାହା ଭୁଞ୍ଜି ପୋଷିତ ହେବୁ।
Mantra 6
श्रवः सूरिभ्यो अमृतं वसुत्वनं वाजाँ अस्मभ्यं गोमतः । चोदयित्री मघोनः सूनृतावत्युषा उच्छदप स्रिधः ॥
ହେ ଉଷା, ସୂରିମାନଙ୍କୁ ଅମୃତସମ ଶ୍ରବସ୍ (କୀର୍ତ୍ତି) ଓ ବସୁତ୍ୱନ (ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି) ଦିଅ; ଆମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଗୋମତ୍ ଭାବରେ ବାଜ (ବଳବାନ ଜୟ-ଲାଭ) ଆଣ। ହେ ମଘୋନମାନଙ୍କର ପ୍ରଚୋଦୟିତ୍ରୀ, ସୂନୃତାବତୀ (ପ୍ରକାଶମୟ ସତ୍ୟବାଣୀଯୁକ୍ତ), ଉଦୟ ହେଅ; ବାଙ୍କାପଣ ଓ ବିଫଳତାମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଂକାଇ ଦେ।
Uṣas is Dawn, praised as the “Daughter of Heaven” who arrives each morning, reveals the world for sight, and replaces darkness with light.
It asks for clear perception of the radiant world, a share in Dawn’s treasures (prosperity and strength), and “immortal fame,” along with the removal of obstacles and failure.
At dawn—before and during sunrise—because the hymn is built around the lived moment of light appearing and the mind awakening into clarity.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.