Adhyaya 32

Verse 1

। सूत उवाच । तथान्योऽस्ति द्विजश्रेष्ठास्तस्मिन्क्षेत्रे शुभावहे । सप्तर्षीणां सुविख्यात आश्रमः सर्वकामदः

Sūta nói: Lại nữa, hỡi các Brāhmaṇa tối thượng, trong thánh địa cát tường ấy còn có một nơi khác—ẩn thất lừng danh của Bảy Ṛṣi—ban cho sự thành tựu mọi ước nguyện.

Verse 2

तत्र श्रावणमासस्य पंचदश्यां समाहितः । यः करोति नरः स्नानं स लभेद्वांछितं फलम्

Tại đó, vào ngày rằm (ngày thứ mười lăm) của tháng Śrāvaṇa, người nào nhất tâm thực hành tắm gội thiêng liêng sẽ đạt được quả phúc như điều mong cầu.

Verse 3

कन्दमूलफलैः शाकैर्यस्तत्र श्राद्धमाचरेत् । स प्राप्नोति फलं कृत्स्नं राजसूयाश्वमेधयोः

Ai ở đó cử hành lễ Śrāddha bằng rễ, củ, trái cây và rau quả thì đạt trọn công đức của các tế lễ Rājasūya và Aśvamedha.

Verse 4

पंचम्यां शुक्लपक्षे तु मासि भाद्रपदे द्विजाः । यस्तान्पूजयते भक्त्या पुष्पधूपानुलेपनैः । विधिनानेन विप्रेन्द्राः सर्वानेव यथाक्रमम्

Hỡi các bậc nhị sinh: vào ngày mồng năm của nửa tháng sáng trong tháng Bhādrapada, ai thành kính thờ phụng các Ngài bằng hoa, hương và dầu thơm, theo đúng nghi thức này, hỡi bậc Brāhmaṇa tối thượng, và kính lễ tất cả theo thứ tự—(sẽ được công đức như đã nói).

Verse 5

ॐ अत्रये नमः । ॐ वसिष्ठाय नमः । ॐ कश्यपाय नमः । ॐ भरद्वाजाय नमः । ॐ गौतमाय नमः । ॐ कौशिकाय नमः । ॐ जमदग्नये नमः । ॐ अरुंधत्यै नमः । पूजामंत्रः । जह्नुकन्यापवित्रांगा गृहीतजपमालिकाः । गृह्णंत्वर्घं मया दत्तमृषयः सर्वकामदाः

“Oṃ, kính lễ Atri. Oṃ, kính lễ Vasiṣṭha. Oṃ, kính lễ Kaśyapa. Oṃ, kính lễ Bharadvāja. Oṃ, kính lễ Gautama. Oṃ, kính lễ Kauśika. Oṃ, kính lễ Jamadagni. Oṃ, kính lễ Arundhatī.”—đó là các thần chú cúng lễ. “Hỡi các bậc ṛṣi, thân thể được thanh tịnh bởi ái nữ của Jahnu (Gaṅgā), tay cầm tràng hạt japa: xin thọ nhận lễ nước arghya do con dâng—hỡi những vị ban cho mọi sở nguyện.”

Verse 6

ऋषय ऊचुः । तत्र सप्तर्षिभिस्तीर्थं कस्मिन्काले व्यवस्थितम् । विस्तरात्सूतज ब्रूहि परं कौतूहलं हि नः

Các bậc hiền thánh nói: “Tại nơi ấy, tīrtha này đã được Thất Hiền (Saptarṣi) thiết lập vào thời nào? Hỡi con của Sūta, xin hãy thuật lại tường tận, vì lòng hiếu kỳ của chúng ta thật lớn lao.”

Verse 7

सूत उवाच । अनावृष्टिः पुरा जाता लोके द्वादशवार्षिकी । सर्वोषधिक्षयो जातस्ततो लोकाः क्षयार्दिताः

Sūta thưa: “Thuở xưa, trong thế gian đã xảy ra một trận hạn hán kéo dài mười hai năm. Mọi thảo dược và mùa màng đều cạn kiệt; vì thế dân chúng bị giày vò bởi suy tàn và diệt vong.”

Verse 8

अस्थिशेषा निरुत्साहास्त्यक्तधर्मव्रतक्रियाः । अभक्ष्यभक्षणपरास्तथैवापेयपायिनः

Chỉ còn da bọc xương, họ mất hết sinh lực; họ từ bỏ dharma, các lời nguyện (vrata) và mọi nghi lễ. Họ chăm chăm ăn những thứ không nên ăn, và cũng uống những thứ không nên uống.

Verse 9

त्यजंति मातरः पुत्रान्कलत्राणि तथा नराः । भृत्यान्स्वानपि वित्तेशाः का कथान्यसमुद्भवान्

Các bà mẹ bỏ rơi con trai mình, và đàn ông cũng bỏ rơi vợ. Ngay cả kẻ giàu có cũng bỏ cả gia nhân của chính mình—huống chi người thuộc những nhà khác thì còn nói làm gì nữa?

Verse 10

संत्यक्तान्यग्निहोत्राणि ब्राह्मणैर्याजकैरपि । व्रतानि व्रतिभिर्दांतैरपि वृद्धतमैर्द्विजाः

Ngay cả các Bà-la-môn từng làm tư tế cũng bỏ nghi lễ Agnihotra; ngay cả những người giữ giới nguyện nghiêm cẩn—thậm chí các bậc nhị sinh cao niên nhất—cũng từ bỏ các hạnh nguyện của mình.

Verse 11

दृश्यते चैव यत्रैव सस्यं वापि कथंचन । ह्रियते लज्जया हीनैस्तत्र क्षुत्क्षामकैर्नरैः

Hễ nơi nào còn thấy chút lúa thóc hay hoa màu, thì ngay tại đó, những kẻ gầy rộc vì đói, không còn biết hổ thẹn, liền cướp mang đi.

Verse 12

एवमन्नक्षये जाते पीडिते धरणीतले । सप्तर्षयः क्षुधाविष्टा बभ्रमुस्तत्रतत्र च

Vì thế, khi lương thực đã cạn kiệt và mặt đất chịu khổ nạn, bảy vị Thánh Hiền (Thất Tiên) bị cơn đói chế ngự, lang thang khắp nơi.

Verse 13

अत्रिश्चैव वसिष्ठश्च कश्यपः सुमहातपाः । भरद्वाजस्तथा चान्यो गौतमः संशितव्रतः । कौशिको जमदग्निश्च तथैवारुंधती सती

Atri và Vasiṣṭha, cùng Kaśyapa bậc đại khổ hạnh; Bharadvāja và Gautama, người giữ giới nguyện kiên cố; Kauśika và Jamadagni, và cả Arundhatī hiền đức, bậc trinh hạnh.

Verse 14

अथ तेषां समस्तानां चंडाभूत्परिचारिका । पशुवक्त्रस्तथा भृत्यो विनयेन समवितः

Rồi trước mặt tất cả các ngài, hiện ra một người đàn bà Caṇḍāla làm kẻ hầu cận; và một người hầu có gương mặt như loài thú—cả hai đều đầy vẻ cung kính, khiêm thuận.

Verse 15

ततस्ते विषयं प्राप्ता वृषादर्भिमहीपतेः । क्षुत्क्षामा मुनयोऽत्यर्थं देशे चानर्तसंज्ञके

Sau đó, các vị đến cõi nước của vua Vṛṣādarbhī; các bậc hiền sĩ vì đói khát mà gầy rộc đến tột cùng, đã đặt chân tới miền được gọi là Anarta.

Verse 17

ततस्तैः पतितो भूमौ दृष्टो मृतकुमारकः । मंत्रयित्वा मिथः पश्चाद्गृहीतो भक्षणाय च

Rồi họ thấy một bé trai đã chết nằm trên mặt đất; sau khi bàn bạc với nhau, họ nhấc em lên—thậm chí với ý định đem ăn.

Verse 18

अपचन्यावदग्नौ तं क्षुधया परिपीडिताः । वृषादर्भिर्नृपः प्राप्तः श्रुत्वा तेषां विचेष्टितम्

Bị cơn đói giày vò, họ bắt đầu nấu em trên lửa; bấy giờ vua Vṛṣādarbhī đến nơi, vì đã nghe về hành vi ghê rợn của họ.

Verse 19

वृषादर्भिरुवाच । किमिदं गर्हितं कर्म क्रियते मुनिसत्तमाः । राक्षसानामयं धर्मो महामांसस्य भक्षणम्

Vṛṣādarbhī nói: “Đây là việc đáng chê trách gì mà các bậc tối thượng hiền sĩ đang làm? Ăn thứ thịt thô nặng chính là pháp của loài Rākṣasa.”

Verse 20

सोऽहं सस्यं प्रदास्यामि ग्रामान्व्रीहीन्यवानपि । मम वाक्यादसंदिग्धं त्यजर्ध्वं मृतबालकम्

“Ta sẽ ban lương thực—cả làng mạc, gạo và lúa mạch nữa. Hãy tin lời ta không chút nghi ngờ; hãy bỏ đứa trẻ đã chết ấy đi.”

Verse 21

ऋषय ऊचुः । प्रायश्चित्तं समादिष्टं महामांसस्य भक्षणात् । प्रतिग्रहस्य भूपाला दापत्कालेऽपि नो नृप

Các hiền triết thưa: “Đã có phép sám hối (prāyaścitta) được truyền dạy cho tội ăn thịt thô nặng; và, tâu Đại vương, ngay trong thời tai biến, việc nhận lễ vật (pratigraha) cũng không hợp với chúng tôi.”

Verse 22

पश्चात्तपश्चरिष्यामो महामांससमुद्भवम् । पातकं नाशयिष्यामो भक्षयामो वयं ततः

“Sau đó chúng tôi sẽ tu khổ hạnh (tapas) để trừ diệt tội lỗi sinh từ việc ăn thịt thô nặng; khi đã tiêu trừ điều ác ấy rồi, bấy giờ chúng tôi mới ăn.”

Verse 23

वृषादर्भि रुवाच । प्रतिग्रहो द्विजातीनां प्रोक्ता वृत्तिरनिंदिता । ग्राह्यो मत्तस्ततः सर्वैर्नात्र कार्या विचारणा

Vṛṣādarbhi nói: “Việc nhận lễ vật (pratigraha) được dạy là một phương kế sinh nhai không đáng chê trách đối với hàng ‘nhị sinh’ (dvija). Vì vậy, tất cả các vị hãy nhận từ ta; ở đây không cần do dự bàn tính.”

Verse 24

ऋषय ऊचुः । राज प्रतिग्रहो घोरो मध्वास्वादो विषोपमः । स दूराद्ब्राह्मणैस्त्याज्यो विशेषात्कृतिभिर्नृप

Các hiền triết thưa: “Tâu Đại vương, việc nhận lễ vật thật đáng sợ—ngọt như mật, nhưng ví như độc dược. Vì thế, hàng Bà-la-môn phải tránh xa từ đằng xa, nhất là những bậc sáng suốt và thành tựu, hỡi bậc trị vì.”

Verse 25

दशसूनासमश्चक्री दशचक्रिसमो ध्वजी । दश ध्वजिसमा वेश्या दशवेश्यासमो नृपः

Một ‘cakrī’ ngang với mười kẻ sát sinh; một ‘dhvajī’ ngang với mười ‘cakrī’; một kỹ nữ ngang với mười ‘dhvajī’; và một vị vua ngang với mười kỹ nữ.

Verse 26

दशसूनासहस्रेण तुल्यो राजप्रतिग्रहः । कस्तस्य प्रतिगृह्णाति लोभाढ्यो ब्राह्मणो यथा

Lễ vật do vua ban (rāja-pratigraha) ngang với tội của mười nghìn kẻ sát sinh. Ai dám nhận lễ ấy—ngoài một Bà-la-môn phình to vì lòng tham?

Verse 27

रौरवादिषु सर्वेषु नरकेषु स पच्यते । तस्माद्गच्छ गृहे भूप स्वस्ति तेऽस्तु सदैव हि

Kẻ ấy bị nấu trong mọi địa ngục, bắt đầu từ Raurava. Vì thế, hỡi Đại vương, xin trở về cung thất; nguyện an lành luôn ở cùng ngài.”

Verse 28

वयमन्यत्र यास्यामो ग्रहीष्यामो न ते धनम् । एवमुक्त्वाथ ते सर्वे मुनयः शंसितव्रताः

“Chúng ta sẽ đi nơi khác; chúng ta không nhận của cải của ngài.” Nói vậy xong, tất cả các bậc Muni—những người giữ hạnh nguyện đáng tán thán—liền sửa soạn ra đi.

Verse 29

परित्यज्य कुमारं तं मृतं तमपि भूमिपम् । चमत्कारपुरं क्षेत्रं समुद्दिश्य ततो ययुः

Họ bỏ lại vị vương tử đã chết—và cả nhà vua ấy nữa—rồi lên đường, hướng tâm về thánh địa Camatkārapura.

Verse 30

सोऽपि राजा ततस्तैस्तु भर्त्सितोऽतिरुषान्वितः । जिज्ञासार्थं ततस्तेषां चक्रे कर्म द्विजोत्तमाः

Nhà vua ấy cũng bị họ quở trách, lòng bừng bừng đại nộ. Rồi để thử họ, vua bày ra một hành động nhằm vào những Bà-la-môn tối thắng ấy.

Verse 31

ततः सुवर्णपूर्णानि विधायोदुम्बराणि च । तेषां मार्गाग्रतो भूमौ समंतादथ चाक्षिपत्

Bấy giờ, sau khi chuẩn bị những bình udumbara đầy vàng, ông liền ném chúng xuống đất khắp bốn phía, ngay trước mặt các bậc hiền thánh trên lộ trình của các ngài.

Verse 32

सूत उवाच । अथ ते मुनयो दृष्ट्वा पतितानि धरातले । उदुम्बराणि संदृष्ट्वा जगृहुः क्षुधयार्दिताः

Sūta nói: Khi ấy, các bậc hiền thánh thấy những bình udumbara rơi trên mặt đất, liền nhặt lấy—vì bị cơn đói bức bách.

Verse 33

अथ तानि समालक्ष्य गुरूणि मुनिसत्तमाः । अत्रिरेकं परिस्फोट्य सुवर्णं वीक्ष्य चाब्रवीत्

Rồi các bậc hiền thánh tối thượng nhận thấy chúng nặng khác thường; Atri bổ một chiếc ra, thấy vàng ở bên trong, liền cất lời.

Verse 34

अत्रिरुवाच । नास्माकं मुनयोऽज्ञानं नास्माकं गृहबुद्धयः । हैमानिमान्विजानंतो ग्रहीष्याम उदुम्बरान्

Atri nói: “Chúng ta là các bậc hiền thánh, chẳng phải kẻ vô tri, cũng không ôm lòng hướng về đời sống gia thất. Biết đây là vàng (mồi dụ), chúng ta sẽ chỉ nhận lấy quả udumbara.”

Verse 35

तस्मादेतानि संत्यज्य हेमगर्भाणि दूरतः । उदुम्बराणि यास्यामः फलानि विगतस्पृहाः

Vì thế, vứt xa những thứ chứa vàng ấy, chúng ta sẽ đến với quả udumbara, lòng không còn tham cầu.

Verse 36

सार्वभौमो महीपाल एकोऽन्यश्च निरीहकः । सुभगस्तु तयोर्नित्यं भूयाद्भूयो निरीहकः

Một người có thể là bậc đế vương thống trị, người hộ trì cõi đất; người khác có thể vô dục, không tranh cầu. Nhưng giữa hai người ấy, kẻ thật sự phúc lành—hết lần này đến lần khác—chính là người lìa mọi tham ái.

Verse 37

धर्मार्थमपि विप्राणां संचयोऽर्थस्य गर्हितः । प्रक्षालनाद्धि पंकस्य दूरादस्पर्शनं वरम्

Dẫu vì mục đích dharma, việc các bà-la-môn tích trữ của cải vẫn bị chê trách. Tốt hơn việc rửa bùn là đừng chạm vào bùn ngay từ xa.

Verse 38

त्यजतः संचयान्सर्वान्यांति हानिमुपद्रवाः । न हि सर्वार्थवान्कश्चिद्दृश्यते निरुपद्रवः

Người từ bỏ mọi sự tích trữ thì tai ương lùi xa và mất sức mạnh. Vì chẳng thấy ai sở hữu đủ mọi của cải mà vẫn hoàn toàn không gặp hoạn nạn.

Verse 39

निर्धनत्वं तथा राज्यं तुलायां धारयेद्बुधः । अकिंचनत्वमधिकं जायते संमतिर्मम

Bậc trí hãy đặt nghèo khó và vương quyền lên cán cân mà cân nhắc. Theo nhận định chín chắn của ta, vô sở hữu (akiñcana) mới là điều thiện lành lớn hơn.

Verse 40

कश्यप उवाच । अनर्थोऽयं मुने प्राप्तो यदर्थस्य परिग्रहः । अर्थैश्वर्यविमूढात्मा श्रेयसा मुच्यते हि सः

Kaśyapa nói: “Ôi bậc hiền triết, đây là điều bất hạnh: sự nắm giữ của cải đã khởi lên. Kẻ có tâm trí mê lầm vì giàu sang và quyền lực, quả thật chỉ được giải thoát nhờ thiện ích tối thượng (śreyas).”

Verse 41

अर्थसंपद्विमोहाय विमोहो नरकाय च । तस्मादर्थं प्रयत्नेन श्रेयोऽर्थी दूरतस्त्यजेत्

Của cải dẫn đến mê lầm, và mê lầm dẫn đến địa ngục. Vì thế, người cầu thiện tối thượng nên gắng sức mà lìa bỏ của cải từ xa.

Verse 42

योर्थेन साध्यते धर्मः क्षयिष्णुः स प्रकीर्तितः । यः पुनस्तपसा साध्यः स मोक्षायेति मे मतिः

Dharma được thành tựu nhờ của cải được nói là vô thường, dễ hoại. Còn điều được thành tựu nhờ khổ hạnh (tapas) — theo ý ta — dẫn đến giải thoát (mokṣa).

Verse 43

भरद्वाज उवाच । जीर्यंति जीर्यतः केशा दंता जीर्यंति जीर्यतः । चक्षुः श्रोत्रे तथा पुंसस्तृष्णैका तरुणायते

Bharadvāja nói: Khi người ta già đi, tóc cũng già, răng cũng già; mắt và tai của người ấy cũng già. Nhưng chỉ riêng tṛṣṇā—cơn khát dục vọng—trong lòng vẫn mãi trẻ trung.

Verse 44

सूच्या सूत्रं यथा वस्त्रं संचारयति सूचिका । तद्वत्संसारसूत्रं च वांछयात्मा नयत्यसौ

Như chiếc kim đưa sợi chỉ xuyên qua tấm vải, đi qua đi lại, cũng vậy, tự ngã bị dục vọng thúc đẩy kéo theo sợi chỉ của saṃsāra—vòng luân hồi sinh tử.

Verse 45

यथा शृंगं हि कायेन वर्द्धमानेन वर्धते । तद्वत्तृष्णापि वित्तेन वर्द्धमानेन वर्द्धते

Như sừng lớn lên theo thân thể đang lớn, cũng vậy, tṛṣṇā—cơn khát dục vọng—lớn lên theo của cải ngày càng tăng.

Verse 46

अनंतपारा दुष्पूरा तृष्णा दुःखशतावहा । अधर्मबहुला चैव तस्मात्तां परिवर्जयेत्

Dục vọng không có bờ xa, khó thỏa mãn và đem đến trăm nỗi khổ; lại đầy dẫy phi pháp—vì thế hãy từ bỏ nó.

Verse 47

गौतम उवाच । संतुष्टः केन चाल्योऽस्ति फलैरपि विवर्जितः । सर्वोपीन्द्रियलौल्येन संकटे भ्रमति द्विजाः

Gautama nói: Người đã tri túc thì ai có thể khuấy động được, dẫu không có quả báo hay phần thưởng? Thế nhưng mọi người vì ham mê các căn mà lạc vào khốn nạn, hỡi các Bà-la-môn.

Verse 48

सर्वत्र संपदस्तस्य संतुष्टं यस्य मानसम् । उपानद्गूढपादस्य ननु चर्मास्तृतेव भूः

Với người có tâm tri túc, phúc lộc ở khắp nơi. Như người mang dép che chân, mặt đất như thể đã được trải bằng da.

Verse 49

संतोषामृततृप्तानां यत्सुखं शांतचेतसाम् । कुतस्तद्धनलुब्धानामितश्चेतश्च धावताम्

Niềm vui của những người tâm an tịnh, no đủ bằng cam lộ của tri túc—làm sao có thể thuộc về kẻ tham tài, tâm chạy ngược xuôi?

Verse 50

असंतोषः परं दुःखं संतोषः परमं सुखम् । सुखार्थी पुरुषस्तस्मात्संतुष्टः सततं भवेत्

Bất tri túc là khổ tối thượng; tri túc là lạc tối thượng. Vì thế, người cầu hạnh phúc hãy luôn giữ lòng tri túc.

Verse 51

विश्वामित्र उवाच । कामं कामयमानस्य यदि कामः स सिध्यति । तथान्यो जायते पुंसस्तत्क्षणादेव कल्पितः

Viśvāmitra nói: Dẫu người đang ham muốn được toại nguyện một điều, thì ngay trong khoảnh khắc ấy, một ham muốn khác lại sinh khởi trong lòng, như vừa mới tưởng tượng ra.

Verse 52

न जातु कामी कामानां सहस्रैरपि तुष्यति । हविषा कृष्णवर्त्मेव वांछा तस्य विवर्धते

Người bị dục vọng chi phối chẳng bao giờ thỏa mãn dù có ngàn thú lạc; như lửa được nuôi bằng lễ vật cúng, lòng thèm khát của họ chỉ càng bùng lớn.

Verse 53

कामानभिलषन्मोहान्न नरः सुखमाप्नुयात् । श्येनालयतरुच्छायां व्रजन्निव कपिञ्जलः

Kẻ vì mê muội mà khát cầu dục lạc thì chẳng đạt được an vui—như chim francolin tìm chỗ nghỉ dưới bóng cây vốn là nơi diều hâu cư ngụ.

Verse 54

नित्यं सागरपर्यन्तां यो भुङ्क्ते पृथिवीमिमाम् । तुल्याश्मकाश्चनश्चैव स कृतार्थो महीपतेः

Dẫu một vị vua ngày ngày hưởng thụ cõi đất này, bốn bề giáp biển, nhưng chỉ khi đối với ngài đá và vàng đều như nhau, bấy giờ bậc quân vương mới thật là viên mãn.

Verse 55

जमदग्निरुवाच । योऽर्थं प्राप्याधमो विप्रः शोचितव्येपि हृष्यति । न च पश्यति मन्दात्मा नरकं चा कुतोभयः

Jamadagni nói: Kẻ brāhmaṇa hèn kém, được của cải rồi, lại vui mừng cả nơi đáng phải than khóc. Tâm trí u mê ấy chẳng thấy địa ngục—thì lấy đâu ra nỗi sợ?

Verse 56

प्रतिग्रहसमर्थानां निवृत्तानां प्रतिग्रहात् । य एव ददतां लोकास्त एवाप्रतिगृह्णताम्

Đối với những người có khả năng nhận thí vật mà vẫn từ chối không nhận—chính những cõi mà người bố thí đạt được, người không nhận cũng đạt được như vậy.

Verse 57

अरुन्धत्युवाच । बिसतंतुर्यथाऽनन्तो नालमासाद्य संस्थितः । तृष्णा चैवमनाद्यन्ता स्थिता देहे शरीरिणाम्

Arundhatī nói: “Như sợi tơ sen tưởng chừng vô tận, nương nơi cuống sen mà tồn tại; cũng vậy, ái dục không đầu không cuối, trú trong thân của các hữu tình mang thân.”

Verse 58

या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर्या न जीर्यति जीर्यतः । याऽसौ प्राणान्तिको रोगस्तां तृष्णां त्यजतः सुखम्

Ái dục ấy, kẻ mê lầm khó dứt bỏ; nó không già dù thân ta già; nó là căn bệnh đưa đến tận cùng sinh mạng—từ bỏ cơn khát ấy thì được an lạc.

Verse 60

पशुमुख उवाच यदाचरन्ति विद्वांसः सदा धर्मपरायणाः । तदेव विदुषा कार्यमात्मनो हितमिच्छता

Paśumukha nói: “Điều gì các bậc học giả, luôn nương tựa nơi dharma, hằng thực hành—thì người trí cầu lợi ích chân thật cho mình cũng nên làm đúng như vậy.”

Verse 62

चमत्कारपुरेक्षेत्रे विविशुस्ते ततः परम् । ददृशुः सहसा प्राप्तं परिव्राजं शुनोमुखम्

Rồi họ bước vào thánh địa Cāmatkārapura. Tại đó, họ bỗng thấy một vị du tăng vừa đến—Śunomukha.

Verse 63

तेनैव सहितास्तत्र गत्वा किञ्चिद्वनान्तरम् । दृष्टवन्तस्ततो हृद्यं सरः पंकजशोभितम्

Cùng đi với người ấy, họ tiến sâu thêm một quãng vào rừng; rồi trông thấy một hồ nước khả ái, rực đẹp bởi những đóa sen.

Verse 64

ततो बुभुक्षयाविष्टा बिसान्यादाय भूरिशः । तीरे निक्षिप्य सरसश्चक्रुः पुण्यां जल क्रियाम्

Bấy giờ, bị cơn đói bủa vây, họ hái thật nhiều ngó sen; đặt lên bờ hồ, rồi cử hành nghi lễ nước đầy công đức.

Verse 65

अथोत्तीर्यजलात्सर्वे ते समेत्य परस्परम् । बिसानि तान्यपश्यन्त इदं वचनमब्रुवन्

Rồi tất cả họ bước lên khỏi nước và tụ họp lại. Không thấy những ngó sen ấy, họ nói với nhau những lời này.

Verse 66

ऋषय ऊचुः । केन क्षुधाभितप्तानामस्माकं निर्दयात्मना । मृणालानि समस्तानि स्थानादस्माद्धृतानि च

Các bậc hiền triết nói: “Kẻ nào—lòng dạ tàn nhẫn—đã lấy hết những ngó sen khỏi chỗ này, trong khi chúng ta đang bị cơn đói hành hạ?”

Verse 67

ते शंकमाना अन्योन्यमृषयः शंसितव्रताः । प्रचक्रुः शपथान्रौद्रानात्मनः प्रविशुद्धये

Nghi kỵ lẫn nhau, các bậc hiền triết—nổi danh về giới nguyện—đã thốt lên những lời thề nghiêm khắc, để tự thanh tịnh và minh giải vô tội.

Verse 68

कश्यप उवाच । सर्वभक्षः सदा सोऽस्तु न्यासलोभं करोतु वा । कूटसाक्षित्वमभ्ये तु बिसस्तैन्यं करोति यः

Ca-diếp nói: “Kẻ trộm cọng sen, nguyện cho hắn mãi thành kẻ ăn nuốt mọi thứ, dù là ô uế; hoặc bị lòng tham đối với của cải ký thác chi phối; lại còn mắc tội làm chứng gian nữa.”

Verse 69

धर्मं करोतु दंभेन राजानं चोपसेवताम् । मधुमांसं सदाश्नातु बिसस्तैन्यं करोति यः

“Kẻ trộm cọng sen, nguyện cho hắn làm ‘đạo’ bằng sự giả hình, phụng sự vua chúa để cầu lợi, và luôn ăn mật ong cùng thịt.”

Verse 70

वसिष्ठ उवाच । अनृतौ मैथुनं यातु दिवा वाप्यथ पर्वणि । अतिथिः स्यात्ततोऽन्योन्यं बिसस्तैन्यं करोति यः

Vasiṣṭha nói: “Kẻ trộm cọng sen, nguyện cho hắn giao hợp vào lúc bất xứng—ban ngày hoặc vào những ngày lễ thiêng; và nguyện cho hắn thành ‘kẻ ở nhờ’ sống bám người khác, gây bất hòa với mọi người.”

Verse 71

भरद्वाज उवाच । योधिगम्य गुरोः शास्त्रं निष्क्रयं न प्रयच्छति । तस्यैनसा स युक्तोस्तु बिसस्तैन्यं करोति यः

Bharadvāja nói: “Kẻ trộm cọng sen, nguyện cho hắn bị ràng buộc vào tội lỗi như kẻ đã học giáo pháp thánh từ bậc đạo sư (guru) mà không dâng cúng lễ phí xứng đáng (dakṣiṇā).”

Verse 72

नृशंसोऽस्तु स सर्वत्र समृद्ध्या चाप्यहंकृतः । मत्सरी पिशुनश्चैव बिसस्तैन्यं करोति यः

“Kẻ trộm cọng sen, nguyện cho hắn ở đâu cũng tàn nhẫn; và dù được phú quý, vẫn kiêu mạn vì ngã chấp—đố kỵ và nói xấu người khác.”

Verse 73

विश्वामित्र उवाच । एकाकी मृष्टम श्नातु प्रशंस्यादथ चात्मनः । वेदविक्रयकर्तास्तु बिसस्तैन्यं करोति यः

Viśvāmitra nói: “Kẻ trộm cuống sen hãy ăn của ngon một mình, tự ca tụng mình, rồi trở thành kẻ buôn bán Veda.”

Verse 74

जमदग्निरुवाच । कन्यां यच्छतु वृद्धाय स भूयाद्वृषली पतिः । अस्तु वार्धुषिको नित्यं बिसस्तैन्यं करोति यः

Jamadagni nói: “Kẻ trộm cuống sen hãy gả con gái cho một ông già; hãy trở thành chồng của người đàn bà hạ tiện, và mãi mãi làm kẻ cho vay nặng lãi.”

Verse 75

गौतम उवाच । स गृह्णात्वविकादानं करोतु हयविक्रयम् । प्रकरो तु गुरोर्निंदां बिसस्तैन्यं करोति यः

Gautama nói: “Người ta có thể nhận vật không được cho, thậm chí buôn bán ngựa; nhưng kẻ nào buông lời phỉ báng guru thì phạm trọng tội—như tội trộm cuống sen.”

Verse 76

अत्रिरुवाच । मातरं पितरं नित्यं दुर्मतिः सोऽवमन्यताम् । शूद्रं पृच्छतु धर्मार्थं बिसस्तैन्यं करोति यः

Atri nói: “Kẻ tâm địa xấu ấy hãy bị xem như người luôn xúc phạm mẹ cha—kẻ trong việc dharma lại đi hỏi một Śūdra, và kẻ trộm cuống sen.”

Verse 77

प्रतिश्रुत्य न यो दद्याद्ब्राह्मणाय गवादिकम् । तस्यैनसा स युज्येत बिसस्तैन्यं करोति यः

Ai đã hứa mà không dâng cho một brāhmaṇa bò và những vật tương tự, người ấy bị ràng buộc bởi tội ấy; bị xem như kẻ trộm cuống sen.

Verse 78

अरुंधत्युवाच । करोतु पत्युः पूर्वं सा भोजनं शयनं तथा । नारी दुष्टसमाचारा बिसस्तैन्यं करोति या

Arundhatī nói: “Trước hết, hãy phụng sự chồng, lo bữa ăn và chỗ nghỉ cho người. Người đàn bà có hạnh kiểm xấu là kẻ trộm cắp cả cọng sen (bisa).”

Verse 79

चण्डोवाच । स्वामिनः प्रतिकूलास्तु धर्मद्वेषं करोतु च । साधुद्वेषपरा चैव बिसस्तैन्यं करोति या

Caṇḍa nói: “Người đàn bà nào nghịch ý chồng, nuôi lòng ghét dharma, chuyên khinh chê bậc hiền thiện, lại còn trộm cắp—even chỉ là sợi sen (bisa)—thì phải biết là kẻ mang tội.”

Verse 80

पशुमुख उवाच । स्वामिद्रोहरतो नित्यं स भूयात्पापकृन्नरः । साधु द्वेषपरश्चैव बिसस्तैन्यं करोति यः

Paśumukha nói: “Người đàn ông nào luôn nuôi ý phản bội chủ mình thì trở thành kẻ tạo tội. Cũng vậy, ai chuyên ghét bậc hiền thiện và trộm cọng sen (bisa) thì cũng là kẻ làm điều tội lỗi.”

Verse 81

शुनोमुख उवाच । वेदान्स पठतु न्यायाद्गृहस्थः स्यात्प्रियातिथिः । सत्यं वदतु चाजस्रं बिसस्तैन्यं करोति यः

Śunomukha nói: “Người gia chủ hãy học tụng Veda theo lẽ chính; hãy trở nên người được khách quý mến. Hãy nói lời chân thật không ngừng. Nhưng ai trộm bisa (cọng sen) thì mắc tội và rơi khỏi dharma.”

Verse 82

ऋषय ऊचुः । इष्ट एव द्विजातीनां यस्त्वया शपथः कृतः । बिसस्तैन्यं हि चास्माकं तन्नूनं भवता कृतम्

Các hiền triết nói: “Lời thề mà ngươi đã lập quả thật xứng hợp với bậc ‘hai lần sinh’. Nhưng việc trộm cọng sen (bisa) của chúng ta thì hẳn do chính ngươi gây ra—không còn nghi ngờ.”

Verse 83

शुनोमुख उवाच । मया हृतानि सर्वेषां बिसानीमानि वो द्विजाः । धर्मान्वै श्रोतुकामेन मां जानीत पुरंदरम्

Śunomukha nói: “Hỡi các bậc nhị sinh, ta đã lấy đi tất cả những cọng sen của các ngươi. Nhưng hãy biết ta là Purandara (Indra), vì ta làm vậy chỉ do khát vọng được nghe về Dharma.”

Verse 84

युष्माकं परितुष्टोऽस्मि लोभाभावाद्द्विजोत्तमाः । तस्मात्स्वर्गं मया सार्द्धं शीघ्रमागम्यतामिति ।ा

“Hỡi các bậc Bà-la-môn tối thượng, ta hoàn toàn hài lòng về các ngươi vì các ngươi không có lòng tham. Vậy hãy mau cùng ta lên cõi trời,” (ngài nói).

Verse 85

ऋषय ऊचुः । मोक्षमार्गं समासक्ता न वयं स्वर्गलिप्सवः । तस्मात्तपश्चरिष्यामः सरसीह विमुक्तये

Các hiền triết thưa: “Chúng tôi gắn bó với con đường giải thoát (mokṣa), không khao khát cõi trời. Vì vậy, hỡi Indra, chúng tôi sẽ tu khổ hạnh tại hồ thiêng này để cầu sự giải thoát tối hậu.”

Verse 86

पूर्णा सागरपर्यंतां चरित्वा पृथिवी मिमाम् । प्राणयात्रां प्रकुर्वाणा मृणालैर्मुनिसत्तमाः । तस्माद्गच्छ तव श्रेयो भूयादस्मात्समागमात्

Sau khi du hành khắp cõi đất này cho đến tận bờ biển bao quanh, các bậc hiền thánh, lấy cọng sen làm nguồn sống, nay vẫn tiếp tục cuộc hành hương của đời mình. Vì vậy, xin ngài hãy ra đi—nguyện điều lành lớn lao đến với ngài từ cuộc gặp gỡ này với chúng tôi.

Verse 87

शक्र उवाच । न वृथा दर्शनं मे स्यात्कदाचिदपि सुव्रताः । तस्माद्गृह्णीत यच्चित्ते सदाभीष्टं व्यवस्थितम्

Śakra (Indra) nói: “Hỡi những bậc giữ giới nguyện cao quý, mong sao sự hiện diện của ta trước các ngươi không bao giờ là vô ích. Vì vậy, hãy chọn điều ước hằng ấp ủ, điều đã vững bền trong lòng các ngươi.”

Verse 88

ऋषय ऊचुः आश्रमोऽयं सुविख्यातो भूयाच्छक्र महीतले । नाम्नास्माकं तथा नृणां सर्वपातकनाशनः

Các bậc hiền triết thưa rằng: “Ôi Śakra (Indra), nguyện đạo viện (āśrama) này được vang danh khắp mặt đất. Và nhờ mang danh của chúng ta, nguyện nơi đây trở thành đấng tiêu trừ mọi tội lỗi cho loài người.”

Verse 89

वयं स्थास्यामहे नित्यमत्रैव सुरसत्तम । तपोऽर्थं भावितात्मानो यावन्मोक्षगतिर्ध्रुवा

“Ôi bậc tối thượng trong chư thiên, chúng tôi sẽ ở đây mãi—tự thân đã được hun đúc vì hạnh khổ tu (tapas)—cho đến khi đạt được con đường chắc thật dẫn đến giải thoát (mokṣa).”

Verse 90

इन्द्र उवाच । त्रैलोक्येऽपि सुविख्यात आश्रमो वो भविष्यति । तथा कामप्रदश्चैव लोकानां संभविष्यति

Indra nói: “Đạo viện (āśrama) của các ngài sẽ vang danh khắp cả ba cõi. Và nơi ấy cũng sẽ trở thành đấng ban cho những điều mong cầu, đem lại phúc lành cho người đời.”

Verse 91

यो यं काममभिध्याय श्राद्धमत्र करिष्यति । श्रावणे पौर्णमास्यां च स तं सर्वमवा प्स्यति

“Ai, khi quán niệm một điều ước nào đó, mà cử hành lễ Śrāddha tại đây—đặc biệt vào ngày rằm tháng Śrāvaṇa—người ấy sẽ thọ nhận trọn vẹn quả báo của điều mong cầu ấy.”

Verse 92

निष्कामो वा नरो यस्तु श्राद्धं दानमथापि वा । प्रकरिष्यति मोक्षं स समवाप्स्यत्यसंशयम्

“Hoặc nếu một người không còn dục cầu, mà làm lễ Śrāddha hay bố thí tại đây, người ấy chắc chắn sẽ đạt giải thoát (mokṣa), không chút nghi ngờ.”

Verse 93

ये चात्र देहं त्यक्ष्यंति युष्माकं चाश्रमे शुभे । अपि पापसमायुक्तास्ते यास्यंति परां गतिम्

Và những ai xả bỏ thân này tại đây, trong āśrama cát tường của các ngài—dẫu mang nặng tội lỗi—cũng sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 94

इंगुदैर्बदरैर्वापि बिल्वैर्भल्लातकैरपि । पितॄनुद्दिश्य यः श्राद्धं करिष्यति समाहितः

Ai với tâm chuyên nhất mà cử hành lễ Śrāddha hướng về tổ tiên, dùng quả iṅguda, hoặc táo tàu (badara), hoặc quả bilva, hay thậm chí bhallātaka, sẽ được quả báo xứng đáng.

Verse 95

स यास्यति परां सिद्धिं दुर्लभां त्रिदशैरपि । सर्वपापविनिर्मुक्तः स्तूयमानश्च किंनरैः

Người ấy sẽ đạt thành tựu tối thượng, hiếm có ngay cả đối với chư thiên; thoát khỏi mọi tội lỗi và được các Kiṃnara ca tụng.

Verse 96

जगामादर्शनं तेऽपि स्थितास्तत्र द्विजोत्तमाः

Ngài khuất dạng; còn những vị Bà-la-môn ưu tú ấy vẫn ở lại nơi đó.

Verse 97

ततः काले गते तेऽपि कृत्वा तीव्रं महत्तपः । संप्राप्ताः परमं स्थानं जरामरणवर्जितम्

Rồi theo thời gian, họ cũng thực hành khổ hạnh (tapas) mãnh liệt và lớn lao, và đạt đến cõi tối thượng, lìa hẳn già và chết.

Verse 98

तैस्तत्र स्थापितं लिङ्गं देवदेवस्य शूलिनः । तस्य संदर्शनादेव नरः पापाद्विमुच्यते

Tại đó, họ đã an vị Liṅga của Śūlin, bậc Thần của các thần; chỉ cần chiêm bái thôi, con người liền được giải thoát khỏi tội lỗi.

Verse 99

यस्तल्लिंगं पुनर्भक्त्या पुष्पधूपानुलेपनैः । अर्चयेत्स ध्रुवं मुक्तिं प्राप्नोति द्विजसत्तमाः

Ai lại một lần nữa, với lòng sùng kính, thờ phụng Liṅga ấy bằng hoa, hương và các thứ xức thơm, người ấy chắc chắn đạt giải thoát, hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh.

Verse 100

एतत्पवित्र मायुष्यं सर्वपातकनाशनम् । सप्तर्षोणां समाख्यातमाश्रमस्यानुकीर्तनम्

Bản ký sự thanh tịnh này làm tăng thọ mạng và diệt trừ mọi tội lỗi; đó là lời thuật danh tiếng về đạo tràng của bảy vị Ṛṣi.