Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 32›Shloka 6
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

Devanagari script

ऋषय ऊचुः । तत्र सप्तर्षिभिस्तीर्थं कस्मिन्काले व्यवस्थितम् । विस्तरात्सूतज ब्रूहि परं कौतूहलं हि नः

Transliteration

ṛṣaya ūcuḥ | tatra saptarṣibhistīrthaṃ kasminkāle vyavasthitam | vistarātsūtaja brūhi paraṃ kautūhalaṃ hi naḥ

Translation

Các bậc hiền thánh nói: “Tại nơi ấy, tīrtha này đã được Thất Hiền (Saptarṣi) thiết lập vào thời nào? Hỡi con của Sūta, xin hãy thuật lại tường tận, vì lòng hiếu kỳ của chúng ta thật lớn lao.”

Word by Word
ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural)
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
सप्तर्षिभिःby the seven sages
सप्तर्षिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसप्त + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन (Plural)
तीर्थम्the sacred ford/pilgrimage place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
कस्मिन्in which
कस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)
कालेtime
काले:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)
व्यवस्थितम्was established/situated
व्यवस्थितम्:
Kriya-visheshana (Predicate adjective/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + अव + स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
विस्तरात्in detail
विस्तरात्:
Hetu/Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभूत (ablatival adverbial usage); प्रकारवाचक (in detail)
सूतजO son of Sūta
सूतज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसूत + ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन (Singular)
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन (Singular)
परम्great/utmost
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
कौतूहलम्curiosity
कौतूहलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकौतूहल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic/causal particle)
नःof us/our
नः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन (Plural)
Speaker

Ṛṣis (assembled sages)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣayaḥ (assembled sages)

Visual Art Cues

Scene: A forest hermitage assembly: multiple sages seated in a semicircle, addressing Sūta with palms joined, asking about the time and manner of a Saptarṣi-founded tīrtha.

Characters & Entities
S
Saptarṣi (Seven Sages)
T
Tīrtha
S
Sūta (as lineage: sūtaja)

FAQs

Sacred places are understood through lineage, memory, and inquiry—asking for the tīrtha’s origin is itself part of reverent engagement with dharma.

A Saptarṣi-established tīrtha featured in Nāgarakhaṇḍa, Adhyāya 32 (the chapter proceeds to narrate its background).

No direct ritual act here; it initiates the tīrtha’s origin narration (māhātmya-śravaṇa), a valued devotional practice.

←Previous Verse
Next Verse→