Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 39

Devanagari script

निर्धनत्वं तथा राज्यं तुलायां धारयेद्बुधः । अकिंचनत्वमधिकं जायते संमतिर्मम

Transliteration

nirdhanatvaṃ tathā rājyaṃ tulāyāṃ dhārayedbudhaḥ | akiṃcanatvamadhikaṃ jāyate saṃmatirmama

Translation

Bậc trí hãy đặt nghèo khó và vương quyền lên cán cân mà cân nhắc. Theo nhận định chín chắn của ta, vô sở hữu (akiñcana) mới là điều thiện lành lớn hơn.

Word by Word

• निर्धनत्वम्: poverty
• निर्धनत्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: निर्धन (प्रातिपदिक) + त्व (तद्धित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; भाववाचक-तद्धितान्त (त्व)

• तथा: and likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (likewise/also)

• राज्यम्: kingship
• राज्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• तुलायाम्: on a balance (scale)
• तुलायाम्: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तुला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• धारयेत्: should weigh/hold
• धारयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √धृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• बुधः: a wise person
• बुधः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बुध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• अकिंचनत्वम्: having nothing (non-possession)
• अकिंचनत्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अकिंचन (प्रातिपदिक) + त्व (तद्धित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता/विषय), एकवचन; भाववाचक-तद्धितान्त (त्व)

• अधिकम्: greater
• अधिकम्: Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अधिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषणम् (अकिंचनत्वम्)

• जायते: arises
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• संमतिः: opinion/conviction
• संमतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संमति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता/विषय), एकवचन

• मम: my
• मम: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम

Speaker

Atri (contextual)

Skanda Dialogue

Listener: mune / interlocutor (unspecified)

Visual Art Cues

Scene: A symbolic balance scale: on one pan a crown, throne, and treasury; on the other a simple waterpot and staff—yet the ‘light’ of non-possession shines brighter; a sage points to the scale while pilgrims watch.

Characters & Entities

• budha (wise person)
• rājya (kingdom)
• akiṃcanatva (non-possession)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Akiñcanatva (non-possession) is presented as spiritually superior even to royal power.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is directly named; the verse functions as a general Māhātmya teaching for pilgrims and renunciants.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a dharmic evaluation encouraging the renunciant ideal.